Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/41 · 41-02

Gotowość obronna Lwowa i zwierzchnictwo starosty nad obroną miasta

Król wzywa Lwów do przygotowania i wytrwałej obrony przed możliwym najazdem. Powierza staroście lwowskiemu jednolite kierownictwo i zwierzchnictwo nad mieszkańcami, nakazuje władzom miejskim współpracę i zapewnia o swoich staraniach o pomoc.

Opracowanie z pomocą AI. pełna modernizacja listu i przekład adresu; niepewna końcówka liczby polskiego roku panowania Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Zygmunt III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi i Inflant, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Czcigodni i sławetni, wierni nam i mili! Nie wątpimy w Waszą wierność nam i Rzeczypospolitej. Tak jak zwykle ją okazywaliście, tak zechcecie ją okazać również w obecnym niebezpiecznym czasie. Jednak tym pismem także my usilnie prosimy i napominamy Was, abyście najpierw poczynili wszelkie przygotowania potrzebne do obrony Lwowa. Następnie, gdyby — od czego niech Bóg strzeże — nieprzyjaciele określani tutaj jako „poganie” podeszli pod miasto, wykorzystajcie te przygotowania i dołóżcie wszelkiej pilności, broniąc się mężnie zarówno przed siłą, jak i podstępem nieprzyjaciela. W takim czasie dla zachowania bezpieczeństwa miasta wiele zależy od powierzenia jednej osobie całego kierownictwa oraz podporządkowania się jej. Dlatego zawiadamiamy Was, że kierownictwo i pełną władzę nad podporządkowanymi mu mieszkańcami powierzyliśmy urodzonemu staroście lwowskiemu. Tak jak on będzie porozumiewał się z Wami z naszego polecenia, tak i Wy porozumiewajcie się z nim we wszystkich sprawach, które uznacie za potrzebne do tej obrony. Nie wątpcie w nasze dalsze starania o Was i w pomoc, jeśli będzie potrzebna. Już czynimy wszystko, co trzeba, aby stawić opór tym nieprzyjaciołom, i — jeśli Bóg pozwoli — będziemy czynić to nadal. Wy zaś trwajcie niezachwianie w wierności, do której jesteście zobowiązani wobec nas i Rzeczypospolitej. Nie dajcie się zastraszyć siłą i liczebnością nieprzyjaciela. Jeśli tak postąpicie, zjednacie sobie naszą łaskę oraz wdzięczność Rzeczypospolitej. Życzymy Wam dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Warszawie 20 października 1620 roku. Rok naszego panowania w Polsce XXXIII[I?] [ostatnia kreska liczby niepewna], w Szwecji XXVII, czyli 27. Zygmunt, król [podpis]. Adres: Czcigodnym i sławetnym burmistrzowi, rajcom, całemu magistratowi oraz wspólnocie naszego miasta Lwowa, wiernym nam i miłym. Na odwrocie zachowana pieczęć i późniejsza nota: Zygmunt III; Warszawa, 20 października 1620. Na stronach 4–5 znajduje się odpis tego samego listu i adresu, o treści odpowiadającej powyższej modernizacji. Nagłówek odpisu podaje rok 1620; skopiowany podpis zawiera m. p., czyli własną ręką. Późniejsza okładka archiwalna: List Zygmunta III z Warszawy do magistratu miasta Lwowa, przypominający o wierności mieszczan i wzywający do gotowości bojowej w związku z niebezpieczeństwem wojennym. Oryginał. Data: 20 października 1620; zespół 132, opis 1, jednostka 41; trzy karty.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Sigismundus III Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque, nec non Suecorum, Gothorum, Vandalorumque haereditarius Rex. Spectabiles et famati fideles nobis dilecti. Acz nie wątpiemy o wierze Wier. W. ku nam i R. P. tej, że ją jakoście zawsze oświadczać zwykli, tak i w teraźniejszem niebezpiecznem czasie oświadczyć zechcecie; jednak i my teraźniejszem pisaniem naszem pilnie żądamy i napominamy Wier. W., abyście wprzód na wszelaką się gotowość sposob[i]li do bronienia Miasta Lwowa należącą, a potem, gdzieby, strzeż Boże, Poganie nastąpić pod nie mieli, i tej gotowości i pilności wszelakiej zażyli w mężnem bronieniu się, tak od siły jako i od zdrady nieprzyjacielskiej. A iż pod taki czas należało wiele do zatrzymania bezpieczeństwa tamtego miejsca na powierzeniu jednej osobie wszystkiego rządu i posłuszeństwa, donosimy to do wiadomości Wier. W., iż ten rząd i władanie zupełne posłuszeństwem tamecznych obywatelów poruczyliśmy Urodzonemu Staroście Lwowskiemu, który jako z Wier. Wasz. będzie się znosił z poruczenia naszego, tak i Wier. W. o wszystkiem znoście się z niem, cokolwiek potrzebnego do tej obrony będziecie rozumieli. O naszem dalszem o sobie obmyślawaniu i ratunku, jeśliby go była potrzeba, nic nie wątpcie, gdyż my i czynimy wszystko, cokolwiek do czynienia wstrętu tym nieprzyjaciołom należy, i dalej czynić, da Pan Bóg, będziemy. Wierni tylko W. statecznie w wierze swej, którąście nam i R. P. tej są obowiązani, trwajcie, nie unosząc się żadnem postrachem mocy i liczby Pogańskiej. A gdy to uczynicie, i u nas sobie łaskę zjednacie i w R. P. tej pozyszcze[c]ie wdzięczność. Życzemy zatem Wier. W. dobrego zdrowia od Pana Boga. Dan w Warszawie dnia XX Października, Roku Pańskiego MDCXX. Królestw naszych Polskiego XXXIII[I?], Szwedzkiego XXVII. Sigismundus Rex. [Adres na s. 3:] Spectabilibus et famatis Proconsuli, Consulibus totique Magistratui ac Communitati Civitatis nostrae Leopoliensis, fidelibus nobis dilectis. [Późniejsze noty s. 3:] Zygmunt III. Warszawa 20/10 1620. [Pieczęć.] [S. 4–5: odpis całego powyższego listu, od Sigismundus III do daty; treść polska powtórzona, pisownia uporządkowana. Nagłówek:] R. 1620. [Podpis skopiowany:] Sigismundus Rex m. p. [Adres skopiowany:] Spectabilibus et famatis Proconsuli, Consulibus totique Magistratui ac Communitati Civitatis nostrae Leopoliensis, fidelibus nobis dilectis.

Uwagi do odczytu

Przejrzano wszystkie pięć skanów; oryginał kontrolowany na obrazie natywnym, z porównaniem do dołączonego odpisu. Jeden list; s. 4–5 nie tworzą nowej korespondencji. Oryginał podaje 20 października 1620, Warszawę i szwedzki rok panowania XXVII. W liczbie polskiego roku panowania ostatnia kreska pozostaje niepewna; nie wyliczono jej z chronologii ani nie zastąpiono datą sąsiedniego listu. Starosta lwowski jest wskazany urzędem, bez nazwiska; nie dodano identyfikacji osoby. „Poganie” to historyczne określenie przeciwnika w źródle; tekst nie nazywa władcy ani konkretnej armii. „Czynienie wstrętu” oddano jako stawianie oporu. „Znosić się” oznacza porozumiewać się, a „obmyślanie o sobie” w tym zdaniu starania króla o adresatów. R. P. tej rozwinięto jako Rzeczypospolitej. Łacińska Communitas w adresie to wspólnota miasta, poza magistratem. Nie ma kwot ani liczebności wojsk. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje pisownię; zapis treści powtarzanej w odpisie wskazano przy oryginale. Dopisek m. p. przy skopiowanym podpisie nie oznacza osobnego autografu. Nie ma luk w zasadniczym przebiegu listu.

Lokalizacja w skanie: 132/1/41; PDF s. 2: list; s. 3: adres i pieczęć; s. 4–5: odpis tego samego listu; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/41 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.