Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/36 · 36-02

Król żąda współdziałania przy założeniu kolegium jezuickiego we Lwowie

Zygmunt III przypomina, że władze Lwowa same popierały założenie kolegium jezuitów. Zarzuca im następnie utrudnianie sprawy i podburzanie pospólstwa. Wysyła delegatów mających zakończyć przeszkody i rozpocząć fundację; wzywa do współpracy pod groźbą królewskiej niełaski.

Opracowanie z pomocą AI. pełna transkrypcja i przekład treści listu oraz adresu Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Zygmunt III, z łaski Bożej król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki i inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Szanowni i sławetni, wierni nam i mili! Już od dłuższego czasu, z waszej własnej inicjatywy, podjęliśmy zamiar założenia we Lwowie kolegium jezuickiego dla pomnożenia chwały Bożej i ku ozdobie tego miasta. Ilekroć w naszym imieniu rozmawiano o tym i prowadzono rokowania z wami oraz waszymi posłańcami, zawsze okazywaliście chęć współpracy i ofiarowywaliście wszelką gotowość wsparcia naszego dobrego przedsięwzięcia. Teraz widzimy coś innego. Nie tylko bowiem sprawa przez tyle lat nie doczekała się zakończenia, lecz także dochodzą nas wiadomości, jakobyście wy sami — będąc inicjatorami tej sprawy i wielokrotnie zapewniając nas o swojej gotowości — następnie stawiali przeszkody i podburzali pospólstwo, aby również je stawiało. Bardzo nas niepokoi, że sprawa tak długo leży odłogiem; tym bardziej niepokoiłoby nas, gdyby działo się to z waszej własnej przyczyny. Wysyłamy więc do Lwowa swoich delegatów, aby położyli kres tym trudnościom i rozpoczęli zamierzone ustanowienie kolegium. Teraz przekonamy się w praktyce, przez kogo ta potrzebna sprawa jest utrudniana. Stanowczo was zatem napominamy, abyście dotrzymali danego nam słowa i swoich obietnic oraz skutecznie współdziałali z naszymi delegatami, tak aby sprawa została przeprowadzona bez zwłoki. W przeciwnym razie musielibyśmy przyjąć wasze postępowanie z wielką niełaską i znaleźć takie środki, aby nasze przedsięwzięcie i wasze obietnice nie okazały się daremne. Dano w Krakowie 3 grudnia 1607 roku. Zygmunt, król. [Adres:] Szanownym i sławetnym burmistrzowi, rajcom i całej wspólnocie naszego miasta Lwowa, wiernym nam i miłym. [Adnotacje na odwrocie:] Kolegium jezuitów. 1607. Zygmunt III. Kraków, 3 grudnia 1607.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Sigismundus III Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque, nec non Suecorum, Gottorum Vandalorumque haereditarius Rex. Spectabiles et Famati fideles nobis dilecti. Już od czasu niemałego wzięliśmy to przed się za powodem Wier[ności] Waszych samych, abyśmy ku rozmnożeniu Chwały Bożey y ku ozdobie onego Miasta Collegium Jezuickie we Lwowie założyli. W czym, kiedy iednokolwiek z wami y z posłancami waszemi imieniem naszym mowiono y traktowano, zawszeście się chętnymi stawili y do poparcia tak dobrego przedsięwzięcia naszego wszelaką powolność swą ofiarowali. Teraz co inszego widziemy. Bo nie tylko ta sprawa przez tak wiele lat końca swego nie bierze, ale ieszcze y to nas dochodzi, że Wier[ności] Wasze, będąc sami tych rzeczy powodem y upewniwszy nas tak wiele razow w powolności swoiey, sami zaś trudnić y pospolstwo, aby trudnili, poduszczać byście mieli. Obchodzi nas to niemało, że ta sprawa tak długo odłogiem leży; a ieszcze by barziey obchodzić musiało, gdyby się to przez was samych działo. Posyłamy tedy do Lwowa pewne Deputaty nasze, aby iuż trudnościam tym koniec, a przedsięwziętey erectiey początek uczynili. Teraz iuż rzeczą samą doznamy, przez kogo ta sprawa tak potrzebna zatrudnienie cierpi. Upominamy tedy Wier[ności] Wasze serio, abyście nam słowo y obietnice swoie ziścili, a przy Deputatach naszych skutecznie się do tego przyłożyli, iakoby ta rzecz skutek swoi nieodwłoczny wzięła. Inaczey z znaczną niełaską musielibyśmy to od W[ierności] Waszych przyimować y sposoby takie naydować, iakoby to przedsięwzięcie nasze y obietnice wasze prożne nie były. Dan w Krakowie die III Decembris Anno Domini MDCVII. Sigismundus Rex. [Adres:] Spectabilibus ac Famatis Proconsuli, Consulibus totique communitati Civitatis nostrae Leopoliensis, fidelibus nobis dilectis. [Adnotacje na odwrocie:] Collegium Jesuit[arum]. 1607. Zygmunt III. Kraków 3/12 1607.

Uwagi do odczytu

„Za powodem” oznacza tu z inicjatywy, „powolność” — gotowość podporządkowania się i współpracy, „trudnić” — przeszkadzać, a „erekcja” — ustanowienie kolegium. Nie sprowadzono erekcji wyłącznie do budowy gmachu. Zarzut podburzania pospólstwa ma postać informacji docierającej do króla („nas dochodzi”, „byście mieli”), dlatego zachowano w przekładzie jego pośredni i warunkowy charakter. Dokument nie podaje nazwisk delegatów ani konkretnych środków, jakie król zamierzał zastosować w razie dalszego oporu. Nie przypisano adresatom rzeczywistego wykonania polecenia. W adresie, oprócz burmistrza i rajców, wymieniona jest cała wspólnota miejska. Podstawą odczytu jest oryginał oraz jego odwrocie; późniejszy odpis sprawdzono pomocniczo. Jeden list w jednostce; odpis nie stanowi osobnego rekordu. Skróty częściowo rozwinięto, interpunkcję uporządkowano. Pominięto nietreściowe oznaczenia archiwalne.

Lokalizacja w skanie: 132/1/36, PDF s. 2: oryginalny list; s. 3: odwrocie z adresem i pieczęcią; s. 4: późniejszy odpis tego samego listu.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/36 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.