Nowiny z Paryża: działania wojenne i pogłoski o rokowaniach pokojowych

Paryż, 7 [?] czerwca 1696 roku. Król cieszy się doskonałym zdrowiem. Jego Królewska Mość wraca dziś z Marly do Wersalu. Tutejsi uważają śmierć królowej wdowy hiszpańskiej za pewną i przygotowują się do wielkiej żałoby. Pan de Villeroy nadal obozuje koło Deinze. Prowadzi wyprawy po paszę aż pod bramy Gandawy i kazał spustoszyć całą okolicę. Rozkazał spalić bardzo duże magazyny położone przy przeciwskarpie Oudenaarde. Nie mamy jeszcze wiadomości, aby P. D. [skrót nieustalony] przybył do armii. Pan de Boufflers zwinął obóz pod Fleurus i ruszył do Piéton. Roton [?], kapitan konnych grenadierów domu królewskiego, pojedynkował się ze swoim porucznikiem Ladornatem [?]. Kapitan zginął. Pan de Choiseul nadal znajduje się koło Eppingen, w zasięgu wzroku nieprzyjacielskich linii. Sądzi się jednak, że zastał je tak dobrze umocnione, iż trudno będzie je przełamać. Gubernator Moguncji opuścił twierdzę; natknął się na niego jeden z naszych oddziałów i wziął go do niewoli mimo towarzyszącej mu eskorty. Wiadomości z Piemontu są zupełnie niejednoznaczne. Jedni zapewniają, że trwają rokowania pokojowe; inni mówią, że ma być bombardowany Turyn; jeszcze inni donoszą o otaczaniu Cuneo. Pewne jest natomiast, że trzydziestego dnia [miesiąc niepodany] pan de Catinat znajdował się jeszcze w okolicy Avigliany. Zamiast pustoszyć równinę, jak wcześniej mówiono, nakazuje żołnierzom przestrzegać najściślejszej dyscypliny. To właśnie skłania do przekonania, że mówi się tam o pokoju. Nie Fuensalda [?], jak wcześniej donosiłem, obejmuje urząd po Castenadze w Katalonii, lecz Vasconcelles. Nie mamy z tej granicy innych wiadomości niż przekazane poprzednią pocztą. Flota, którą sprzymierzeni wyprawili w morze przeciw panu de Châteaurenault, po pojawieniu się pod Brestem, Belle-Île i Ouessant w końcu się wycofała — nie wiadomo dokąd. Być może pojawi się jeszcze gdzieś indziej, lecz nie widać, aby mogła wiele zdziałać. Wciąż mówi się o tajnych rokowaniach Callières’a. Nadal utrzymuje się, że przebywa wśród nieprzyjaciół i prowadzi rozmowy z Holendrami.

De Paris le 7[?] juin 1696. Le Roy est en parfaite santé. Sa M.té revient aujourd'huy de Marly à Versailles. On tient icy la Reyne douairière d'Espagne tout à fait morte, et on se prépare à prendre un grand deuil. M. de Villeroy est toujours campé près de Deinze; il fourrage jusqu'aux portes de Gand, il a fait faire le dégast dans tous les environs. Il a fait brusler de très gros magasins qui estoient sur la contrescarpe d'Oudenarde. Nous n'avons point encore d'avis que le P. D. soit arrivé à l'armée. M. de Boufflers est décampé de Fleurus pour aller à Pieton. Roton [?], le capitaine des grenadiers à cheval de la maison du Roy, s'est battu en duel contre Ladornat [?], son lieutenant; le capitaine a esté tué. M. de Choiseuil est toujours près d'Epingen, en veue des lignes des ennemis, mais on croit qu'il les a trouvées si bien retrenchées qu'il sera difficile de les forcer. Le Gouverneur de Mayence estant sorty de sa place, un de nos partis l'a rencontré, et il l'a pris prisonnier malgré l'escorte dont il estoit accompagné. Les nouvelles de Piemont sont tout à fait équivoques: les uns asseurent qu'on y traite de la paix; les autres disent qu'on va bombarder Turin; les autres mandent qu'on investit Coni, mais ce qu'il y a de certain est que le 30 M. de Catinat estoit encore dans le voisinage d'Avillane, et que bien loin de faire dans la plaine le dégast dont on avoit parlé, il fait observer à ses soldats la plus exacte discipline, et c'est ce qui porte à croire qu'on y parle de paix. Ce n'est pas Fuensalda [?], comme je l'avois mandé, qui succède à Castenaga en Catalogne, c'est Vasconcelles. Nous n'avons point d'autres nouvelles de cette frontière que celles du dernier ordinaire. La flotte que les Alliez avoient mise en mer pour aller à la rencontre de M. de Chasteaurenaud, après avoir paru devant Brest, Belle-Isle et Ouessant, s'est enfin retirée; on ne sçait où. Peut estre paroistroit-elle encore en quelque endroit, mais on ne voit pas qu'elle puisse produire grand effect. On continue toujours de parler des négotiations secrètes de Callières; on veut toujours qu'il soit chez les ennemis, et qu'il ayt des Hollandois en conférence avec luy.