Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/22 · 22-02

Ponowny nakaz przestrzegania przywilejów Żydów z Turcji we Lwowie

Król przypomina dwa wcześniejsze nakazy ochrony wolności i zwolnień przyznanych Żydom z Turcji za wstawiennictwem władcy tureckiego. Ponownie żąda ich wykonania, grozi surową reakcją i wymaga usunięcia przyczyn skarg lub pisemnego wyjaśnienia przez doręczyciela.

Opracowanie z pomocą AI. przekład całego listu i adresu; lokalna niepewność krótkiej klauzuli sankcyjnej i zapisu miejscowości Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza i Żmudzi itd., pan i dziedzic. Czcigodni i sławetni, wierni nam i mili! Wysłaliśmy już do Was dwa pisma z naszymi nakazami, w których stanowczo poleciliśmy Wam zachować Żydów z Turcji przy wolności i zwolnieniach, jakie przyznaliśmy im za wstawiennictwem Najjaśniejszego Władcy Turków. Tymczasem znów donoszą nam, że dotychczas nie wykonaliście tych naszych poleceń. Jest to dla nas bardzo przykre, jak słusznie być powinno. Dlatego również teraz, stanowczo i żądając bezwzględnego wykonania, nakazujemy Wam zachować wspomnianych Żydów z Turcji przy wszystkich wolnościach, które przyznaliśmy im osobnym przywilejem, oraz dopilnować, aby przestrzegały ich również wszystkie osoby, których to dotyczy. Jeśli teraz tego nie uczynicie [krótka klauzula łacińska niepewnie odczytana], będziemy zmuszeni surowo zareagować. Dołóżcie zatem bezwzględnie starań, aby ci Żydzi nie mieli już powodów do dalszych skarg na Was. Ewentualnie napiszcie nam wyczerpująco, za pośrednictwem tego samego człowieka, który doręczy Wam ten list, dlaczego nie wykonaliście naszych nakazów. Nie postępujcie inaczej, mając na względzie naszą łaskę i powinność swego urzędu. Dano w Lebiedziewie [odczyt miejscowości niepewny],17 listopada 1567 roku, w 38. roku naszego panowania. Zygmunt August, król [podpis; dalszy skrót lub znak nieodczytany]. Adres na odwrocie: Czcigodnym i sławetnym burmistrzowi i rajcom naszego miasta Lwowa, wiernym nam i miłym. Późniejsza adnotacja na odwrocie:17 listopada 1567. Zachowana jest także pieczęć. Późniejsza okładka archiwalna: List Zygmunta II Augusta z miasta Lebiedziewa do magistratu Lwowa w sprawie nadania przywilejów kupcom Żydom z Turcji. Oryginał. Data17 listopada 1567; zespół 132, opis 1, jednostka 22; dwie strony. [Opis okładkowy streszcza dokument; sam list żąda wykonania wcześniejszych nakazów, a nie ustanawia nowego przywileju.]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiaeque etc. dominus et haeres. Spectabiles famati, fideles nobis dilecti. Binas iam mandatorum nostrorum literas ad fidelitates vestras dedimus, quibus fidelitatibus vestris serio mandavimus ut iudeos Turcos in ea libertate atque immunitate conservarent, quam a nobis ad intercessionem Serenissimi Turcarum Imperatoris concessam habent. Perfertur autem iterum ad nos fidelitates vestras hucusque nondum etiam mandatis hisce nostris satisfecisse, quod quidem est nobis, ut merito esse debet, perquam molestum. Ac idcirco fidelitatibus vestris nunc etiam serio ac omnino habere volentes mandamus ut praefatos hebreos Turcos in omnibus iis libertatibus, quas peculiari a nobis privilegio concessas habent, conservent atque ab iis quorum interest conservari faciant. Nisi enim id fidelitates vestrae iam fecerint [odczyt tej krótkiej klauzuli niepewny], nos sane graviter in id animadvertere necesse habebimus. Dabunt itaque omnino fidelitates vestrae operam, ne hi ipsi hebrei amplius deinceps occasionem querendi de fidelitatibus vestris habeant, aut certe ad nos per eum ipsum, qui literas has fidelitatibus vestris reddiderit, perscribant, quid causae sit, cur iis mandatis nostris non satisfecerint. Aliter vero pro gratia nostra et debito officii sui ne fecerint. Datum in Liebiedziow [odczyt zapisu miejscowości niepewny], die XVII mensis Novembris, anno Domini MDLXVII, regni vero nostri XXXVIII. Sigismundus Augustus Rex [podpis; dalszy skrót lub znak nieodczytany]. [Adres, s.3:] Spectabilibus et famatis Proconsuli et Consulibus Civitatis nostrae Leopoliensis, fidelibus nobis dilectis. [Znak lub skrót pod adresem nieodczytany]. [Późniejsza adnotacja daty, s.3:] 17/11/1567. [Na s.3 także zachowana pieczęć; s.2 późniejsze oznaczenia:512,1,III.]

Uwagi do odczytu

Odczyt wszystkich trzech skanów; tekst główny kontrolowany na natywnym obrazie. Jeden list łaciński; strona 1 to późniejsza okładka. Oryginalna data XVII Novembris MDLXVII oznacza 17 listopada 1567; wskazany także 38. rok panowania. Nazwę miejscowości odczytano roboczo Liebiedziow i oddano jako Lebiedziew, zgodnie z późniejszą okładką. Binas oznacza dwa wcześniejsze pisma z nakazami. Immunitas oddano jako zwolnienia; tekst nie wylicza konkretnych ceł ani nie podaje kwot. Iudeos Turcos/hebreos Turcos oznacza Żydów z Turcji, nie wszystkich kupców tureckich. Władca turecki nie jest nazwany; nie utożsamiono go z konkretnym sułtanem. Krótka klauzula Nisi enim id fidelitates vestrae iam fecerint została odczytana przypuszczalnie. Czytelna zapowiedź graviter in id animadvertere oznacza surową reakcję króla; dalszy tekst żąda usunięcia powodów skarg lub pisemnego wyjaśnienia przez doręczyciela. Fideles/fidelitates vestrae to kancelaryjna formuła adresowa, oddana przez Wy/Was. Proconsul oznacza tutaj burmistrza, Consules rajców. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje interpunkcję; nie jest edycją dyplomatyczną. Nie ma rozległych luk tekstu. Opis okładki o nadaniu przywilejów nie został przyjęty jako właściwy sens mandatu: król nakazuje uszanowanie wcześniejszego przywileju.

Lokalizacja w skanie: 132/1/22; PDF s. 2: list i podpis; s. 3: adres, pieczęć i późniejsza data; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/22 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.