Wieści paryskie: rokowania pokojowe, podróż de Pointisa i spór o Spinozę

Paryż, 17 stycznia 1697 roku. Nadal uważa się tu, że rokowania pokojowe idą dobrze i nasi pełnomocnicy lada chwila wyruszą. De Pointis wyszedł z redy Brestu ze swą eskadrą mimo wszystkich starań Anglików, by im przeszkodzić. Nie wiadomo, dokąd płynie. Przedwczoraj nagle zmarł pan Bignon, radca stanu. Jego syn, mistrz petycji, trzy dni wcześniej poślubił pannę Hébert, siostrzenicę pani de Pomponne. Mówi się, że pan de Breteuil otrzyma stanowisko stałego radcy stanu, a pan de Cavenay [?] radcy stanu pełniącego służbę przez pół roku. Król nadał panu de Montrevel urząd gubernatora Montrealu, opróżniony po śmierci pana de Chontal. Pan de Rubantel [?] pozostał nieugięty i wycofał się ze służby, nie przyjmując nagrody. Krążą tutaj pieśni ułożone na wzór kolęd, zawierające napaści słowne na wiele osób znakomitego stanu, zwłaszcza na kobiety. Tej zimy nie wystawiono nowej opery, a grano jedynie kiepskie komedie. Ojciec Lamy ze zgromadzenia św. Maura opublikował obalenie „Metafizyki, moralności i systemu Spinozy”, które autor wiadomości wysoko ocenia. Książka przedstawia dwa rodzaje krytyki: jeden według zwykłej metody, drugi metodą geometrów. Jezuici wydali nową krytykę, czyli odpowiedź na „Listy” pana Pascala. Odpowiedziano im kilkoma anonimowymi listami. Opat d’Aguin [?] został mianowany biskupem Fréjus po rezygnacji wuja, któremu odstąpił opactwo przynoszące sześć tysięcy liwrów renty.

À Paris le 17 janvier 1697. On croit toujours icy la paix en bon chemin et on croit que nos plénipotentiaires sont sur le point de partir. Pointi est party de la rade de Brest avec son escadre malgré tous les soins que les Anglois avoient pris pour les empescher. On ne sait où il va. Mr Bignon conseiller d’État mourut avant-hier de mort subite; son fils le Maistre des Requestes avoit esté marié trois jours devant à Mademoiselle Hébert nièce de Madame de Pomponne. On dit que Mr de Breteuil aura la charge de Conseiller d’État ordinaire et Mr de Cavenay [?] celle de Conseiller d’État de semestre. Le Roy a donné à Mr de Montrevel le gouvernement de Montréal vacant par la mort de Mr de Chontal. Mr de Rubantel a tenu ferme et s’est retiré du service sans vouloir prendre de récompense. Il y a icy des chansons en forme de Noëls qui contiennent une invective contre une infinité de personnes de qualité et surtout contre les femmes. Il n’y a point eu de nouvel opera cet hyver et il n’y a eu que de mauvaises comédies. Le Père Lamy de la Congrégation de St Maur vient de mettre au jour une réfutation de la Métaphysique, de la Morale et du Système de Spinoza, qui est une très belle pièce. Il y a deux sortes de réfutations: une selon la méthode ordinaire et l’autre selon la méthode des Géomètres. Les Jésuites le sont avisez de mettre au jour une nouvelle Critique ou réponse aux Lettres de Mr Pascal. Ils ont esté répondez là dessus par plusieurs lettres anonymes. Mr l’abbé d’Aguin [?] a esté nommé à l’évesché de Frejus sur la démission de son oncle, auquel il a donné une abbaye de 6000 lt de rente.