Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/88 · 88-02

Zakaz pomagania w omijaniu cła i utrudniania pracy komory lwowskiej

Król zarzuca władzom Lwowa wspieranie osób szkodzących dochodom celnym, odpędzanie strażników i przepuszczanie towarów bez odprawy. Nakazuje zapobiec nadużyciom i karać również kupców działających pod ochroną panów. Grozi postępowaniem instygatora koronnego przed sądem królewskim.

Opracowanie z pomocą AI. uwspółcześnienie całego listu i adresu; miejscowa niepewność nazwiska Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Michał, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus, Mazowsza, Żmudzi, Inflant, Kijowa, Smoleńska, Podola, Podlasia i Czernihowa. Szlachetnie urodzeni, nasi wierni i umiłowani! Niedawno doniesiono nam z lwowskiej komory celnej, że zamiast karać na zgłoszenie urzędników celnych ludzi samowolnych, szkodzących naszemu skarbowi w sprawach celnych, pomagacie im przez miejskich podwładnych przeciw naszym sługom i rozkazujecie używać przemocy. Tak stało się niedawno, gdy niejakiemu Tołosce [nazwisko niepewne] przydzieliliście z ratusza czeladź miejską i rozkazaliście siłą wprowadzić go z towarem do miasta bez zapłacenia cła i zgłoszenia w naszej lwowskiej komorze celnej, rozpędzając naszych strażników z miejsc, do których mają prawo. W ten sposób naruszyliście prawa Korony i wywołaliście nasze wielkie oburzenie. Ponadto często utrudniacie pobór cła. Bierzecie pod ochronę kupców różnych narodowości, każecie otwierać im bramy wbrew zwyczajowi i wpuszczać ich z towarami niezgłoszonymi w komorze, na szkodę skarbu. Jeśli ponownie zostanie to stwierdzone, nie zapobiegniecie tym nadużyciom i nie będziecie karać osób, które pod ochroną różnych panów sprzedają towary jawnie lub potajemnie ze szkodą dla dochodów celnych, podejmiemy dalsze kroki. Jeżeli nie będziecie lepiej traktować naszych urzędników i sług celnych i nie wymierzycie sprawiedliwości [jeden zwrot przed »sprawiedliwością« miejscowo niepewny], rozkażemy instygatorowi koronnemu wystąpić przeciw Wam jako naruszającym prawa publiczne przed naszym sądem. Życzymy Wam dobrego zdrowia od Pana Boga. Dano w Warszawie, 20 stycznia 1670 roku, w pierwszym roku naszego panowania. Michał, król. Adres: Do szlachetnie urodzonych i dostojnych burmistrza, rajców i całego magistratu naszego miasta Lwowa, naszych wiernych i umiłowanych.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Michał z Bożey łaski Krol Polski, Wielkie Xiąże Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, Kiiowskie, Smolenskie, Podolskie, Podlaskie y Czerniechowskie. Szlachetni Wiernie Nam mili. Doniesiono to niedawno do Uszu Naszych z Komory Celney Lwowskiey, że Wier[ności] Wasze, cobyście mieli z ludzi Swawolnych y Skarb Nasz w Interessach Celnych szkodzących ex delatione Officialistow Celnych karać, to ieszcze Wier[ności] Wasze per familiam Civilem naprzeciw Sługom Naszym pomocy dodaiecie y gwałt czynić rozkazui[e]cie. Jako się to niedawnego czasu stało, gdy nieiakiemu Tołoskowi [nazwisko niepewne] z Ratusza Czeladzi Mieyskiey przydawszy, gwałtem do Miasta z Towarem iego bez zapłacenia Cła y nieopowiedzi na Komorze Naszey Celney Lwowskiey wprowadzić rozkazaliście, rozegnawszy Strażnikow Cełł Naszych z mieysc ich Uprzywileiowanych. W czym iako nietylko Prawa Koronne zgwałciliście, ale y Nas do Wielkiey Urazy naprzeciw sobie pobudzili. A że oprocz tego często się y to trafia, co Wier[ności] Wasze rożne przeszkody w Exactiach Celnych czynicie y pod protektię ludzi Kupieckich Nacyi rożnych bierzecie, onym bramy nad zwyczay otwierać każecie y na szkodę Skarbową nieopowiedzianych na Komorze z Towarami wpuszczać rozkazui[e]cie. Więc ieżeli to ieszcze na Wier[nościach] W[aszych] pokaże się y temu wszystkiemu niezabieżycie y tych karać między sobą niebędziecie, ktorzy też pod Protektię Panow rożnych z Towarami swemi podpadszy, na szkodę Celną one publice y clandestine przedawaią; nadto ieżeli Officialistow y Sług Naszych Celnych w lepszey obserwatiey mieć Wier[ności] W[asze] niebędą y z tego z Iedynka [grafia niepewna; w odpisie z Iedynka] sprawiedliwości nieuczynią, tedy naprzeciw Wier[nościom] W[aszym], iako contra Violatores Legum publicarum, Urodzonemu Instigatorowi Koronnemu in foro Nostro czynić rozkażemy. Przytym zdrowia dobrego Wier[nościom] W[aszym] od Pana Boga życzemy. Dan w Warszawie Dnia XX M[iesią]ca Stycznia Roku Pańskiego M.D.C.LXX, Panowania Krolestwa Naszego Pierwszego Roku. [Podpis:] Michał Krol. [Adres:] Nobilibus et Spectabilibus Proconsuli, Consulibus totiq[ue] Magistratui Civitatis N[ost]rae Leopoliensis, Fidelibus Nobis dilectis. [Adnotacja:] Michał Krol. Warszawa 20/1 1670. [Odpis s.4–5 powtarza treść i adres; podpis m.p.]

Uwagi do odczytu

Wszystkie pięć stron przejrzane; pełny późniejszy odpis porównano z oryginałem. Datownik i adnotacja zgodne. Nazwisko osoby wprowadzonej bez odprawy wygląda na Tołosko, lecz odczyt pozostaje roboczy. Zachowano także niepewność zwrotu przed »sprawiedliwości nie uczynią«, bez dopisywania osoby winnej. Ex delatione — na zgłoszenie, per familiam civilem — za pośrednictwem miejskiej służby, exactiae celne — pobór cła, publice et clandestine — jawnie i potajemnie, contra violatores legum publicarum — przeciw naruszającym prawa publiczne, in foro nostro — przed sądem królewskim. Skargi i zarzuty są relacją autora, nie niezależnym ustaleniem tłumacza. Nie dopisano rodzaju ani wartości towarów. Transkrypcja częściowo uporządkowana.

Lokalizacja w skanie: 132/1/88, PDF s.2: list; s.3: adres i pieczęć; s.4–5: późniejszy odpis; s.1: okładka.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/88 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.