Confirmation of the statute of the needle-makers' guild of the city of Lwów by King Władysław IV

WŁADYSŁAW IV By the Grace of God, King of Poland, Grand Duke of Lithuania, Ruthenia, Prussia, Masovia, Samogitia, Livonia, and hereditary King of the Swedes, Goths, and Vandals, Elected Grand Tsar of Muscovy, etc. etc. etc. We hereby announce to all and each individually whom it may concern, that certain articles written below, containing the order of the Guild of Needle-makers, have been submitted to us on behalf of the said Guild, and we were humbly requested to approve and confirm them with our royal authority. The wording of which is as follows: Order of the Needle-making Craft: First, if any master should happen to join our Needle-makers' Guild, he shall enter in such order. He must settle well with the master for whom he worked, as well as with the journeymen, if he is free from everything at the inn. If he has not traveled for his craft, he must serve for one year, that is, he must give ten Polish zlotys. But he must first send word to the Guild. He must give the Guildmaster six Polish groschen from the bowl, he must give an entrance fee, which he shall yield to the brethren across the threshold, he must give two Polish zlotys. He must ask for two masters from among the brethren so that they may instruct him in the order in which he is to enter our guild. He must also settle the lutnozne [?], that is, if he had previously worked as an unauthorized craftsman and caused us harm in this, then he must give two Polish zlotys per year if he is married. Only then will the brethren tell him the order of the art of our craft, once he has satisfied all these described articles. He must make pieces according to our craft: first, one and a half thousand needles, first 500 furrier's needles, 500 shoemaker's, 500 glover's. The furrier's must [...] have a wired eye, the shoemaker's and tailor's must be punched, it must be of such a test: the end and the eye in the kica must be free, the middle of the kica must be three hard, it must not be forged, but must be filed with a file, and it must be so well made that it seems suitable to the craftsmen for work; if he does not satisfy this, he must wander for up to six weeks, and only then will he come and must correct the years. And he must have four weeks for this piece. If anyone sends such a piece and does not want it for himself, he must give sixty Polish zlotys for the meat and a supper, and also for the brethren of this craft. If a master joins the Guild, he must give twenty Polish zlotys and a supper. When a needle-maker marries a master's widow, he must pay one and a half years of aliquots and must provide a supper for it. If a brother dies, and a widow remains after the deceased, she is to use the craft until her death and they must give her a companion from the Guild's proof, unless she becomes a widow for the second time. [...] If a brother of our craft dies leaving a boy, such an apprentice must be cleared by the widow according to the resolution of the brethren to another master for further training, and they should provide a companion to report this. If a master's son remains after a deceased father, and the father did not free him, he must practice for twelve weeks. Every master must register a boy for years from mouth to service, and he must serve four years, and by letter, where he is not to be taught, even if he gave that cart of money, as he is himself. And if he left for years and was not there for two weeks, such willfulness of his loses him the years. Also, a boy of a smaller measure cannot learn our craft, that is, neither a Ruthenian, nor an Armenian, nor of any other religion. If a brother quarrels with a brother or damages his reputation, he shall be punished with two stones of wax, that is: one [for the church/guild], and the other for the brethren, or at the inn, or in the Guild. The lots of the stalls should be every four weeks according to the decree of their lordships the councilors of Lwów, which they ordered us. No one should be among our farsze and they should not resell our work, as this is a great grievance to us in our craft, that such impropriety: prohibition of work from other cities to Lwów, neither a merchant, nor a Jew, nor any other trader, except for the Lwów fair, as we can produce so much with our work wanting from our city of Lwów, under penalty of confiscation of such goods. Any brother who would not know how to buy the work of an unauthorized craftsman, and if he recognized it on the bench, he shall be punished with two stones of wax. If any brother were to supply goods to unauthorized craftsmen, and the brethren found out about it, he shall be punished with 4 stones of wax, and as for this, so that unauthorized craftsmen do not multiply from Kamieniec [Podolski?], and from Briansk on the side of the unauthorized craftsmen, so that it would be free for [...] all kinds of bench [...], who harm them [...]. Those who do not make contributions to the treasury from the Guild from old additions, if any brother neglected to send word to the Guild, he shall give a fine of 5 groschen. So that no brother buys goods from a German without the permission of the brethren except for the fair, he shall be punished with 2 stones of wax, half to one, and the other to the lord. If in our market at the stalls one [harms?] another, he must notify the guildmaster of this disturbance. By their order they added: 4 pages of the read order to the guild, which he must report at home, he shall be punished with 12 groschen, and to the Little God forbid such a misfortune, or from fire, or other total misfortune [with beggars?] masters, who having no means, no brother should keep. [Also about wax, master and journeyman terms]. So that masters do not snatch journeymen from one another... If a punished one mocks his breadwinner... So that masters do not take boys for learning the craft but one, and when three years pass for another, only then is he allowed to accept a second... We, therefore, approve and confirm the aforementioned articles in all their points and articles, as far as law and custom require, by this our letter. In witness whereof we have signed this letter with our own hand and ordered it to be strengthened with the royal seal. Given in Lwów, on the 12th day of October in the Year of Our Lord 1634, the second year of our reign in Poland, and the third in Sweden. Władysław, King [Note on the right side of the file:] [Confirmation of the articles of the Guild...] [Seal:] [Impression of the greater royal seal in red wax, in a metal case suspended on a red silk cord] [Verso:] 1634 [Round stamp:] ARCHIVE OF ANCIENT ACTS IN THE CITY OF LWÓW 64 Arca 17ma A. 1634 [Other old chancery and archival notes, including:] fol. ant. 488..., Number 75, Number 12

W L A D I S L A W I Vty z Bożey Łaski Król Polski, Wielkie X[się]że Litewskie, Ruskie, Pruskie, Mazowieckie, Żmudzkie, Inflantskie, a Szwedzki, Gotzhiy, Wandalski dziedziczny K[ról], O[brany] Wielki Czar Moskiewski etc. etc. etc. Significamus praesentibus literis nostris quorum interest universis et singulis. Exhibitos nobis fuisse nomine et ex parte Contubernii Acuificum articulos certos infrascriptos in se ordinationem eiusdem Contubernii continentes, supplicatumque nobis est, ut easdem authoritate nostra Regia approbare et confirmare dignaremur. Quorum tenor is est, qui sequitur: Porządek Rzemiesła Iglarskiego szynkownego: Naprzód reszliby się ktory trafił Stochmistrz przystępować do naszego Cechu Iglarskiego, takim porządkiem ma wstępować. Ma się odprawić dobrze do Mistrza u ktorego by robił, także y u Czeladzi, rzecli iest wolnym od wszytkiego w Gospodzie. Jezeli nie wędrował po rzemiesle, takowy ma odpanować iednorocznie, to iest ma dać złotych Polskich dziesięć. Ale sobie dopiero ma Cech obesłać. Cechmistrzowi ma dać od misy gł[os] polskich sześć, ma dać wstępnego co ustąpi do Braciey przez P[ró]g, ma dać złotych Polskich dwa. Ma żądać o dwa Mistrze z Posrzodku braci, aby mu w tym nauki dali, iakim porządkiem ma wstępować do naszey Cechowy Cechy. Ma też odprawować Lutnozne, to iest ieżeli sobie przed tym Partolty y nam w tym szkodę czynił, tedy ma dać na Rok pozłotych dwa polskich, rzeli będzie żonaty. Dopiero mu opowiedzą P[anowie] Bracia porządek sztuki naszego Rzemiesła, gdy iuż tym wszytkim artykułom opisanym dosyć uczynił. Ma robić sztuki według naszego rzemiesła: Przedłkow Pułtora Tysiąca igieł, Naprzod Kusznierskich igieł 500, Szewskich 500, Rękawiczkich 500. Kusznierska ma undy być ucho drętowane, Szewska y Krawiecka ma być wysiekana, ma być takowy proby: koniec y ucho w kicy ma być wolne, śrzodek u kicy ma być trzy twardy, nie ma być wykowana, ale skarcelem ma być wypiłowana, do tego ma być tak dobrze zrobiona, żeby nie zdała Rzemieslnikom do roboty, rzeceliby iey dosyć nie uczynił, ma wędrować aźby y szeseć niedziel, y dopiero przydzie y ma poprawić roki. A ma mieć na tę sztuki czasu niedziel cztery. Gdyby niektory takowy sztuki obsyłał, a y sobie iey nie chciał, ma dać za mię złotych Polskich sześćdziesiąt y kolaciej, do tego na bracią tegoze Rzemiesła. Jezeli Master będzie wstępował do Cechu, ma dać złotych Polskich dwadzieścia y kolacie. Mastkowne gdy poi[mie?] Iglarczyka, ma Pultoruki sobie alkowi zapłacić, y kolacią ma uczynić do tego. Jezeli brat umrze, a po nim Zmarłym pozostanie wdowa, ma używać rzemiesła do Smierci y Towarzysza iey maią dać z Dowodku Cechy, chybaby się po drugi raz stała wdową. (...) Jezeli by od umarł brat naszego rzemiosła chłopca, a takowy uczen ma być od Wdowy sczysły według uchwały Braciey do inszego Mistrza na do uczenie kary, a to donieść Towarzysza powinni dać. Jezliby po zmarłym Oycu Mastek został, a Oyciec go niewyzwolił, takowy ma sęsować niedziel dwanascie. Chłopcza każdy Mistrz ma wpisować na lata z usta na wyzługę, a ma wysłużyć lat cztery, a za pismą, gdzie nima być uczeny, choćby dał tych Woz pieniędzy iako iest sam. A jeżeliby od lat odszedł y niebyło go niedziel dwie, takowa iego Swowola traci mu lata. Nie może sie też naszego Szynkownego Rzemiesła uczyć mney miary chłopiec, to iest ani Rusin, ani Ormianin, ani inszey żadney religiey. Jezeliby brat z bratem się poswadził lubo mu sławy naruszył, taki ma być karany dwiema Kamieńmi Wosku, to iest: ieden a braci drugi, lub na gospodzie lubo też w Cechu. Losy lanek aby były co cztery niedziele według Decretu Ich M[oś]ci P[anów] Radziec Lwowskich, ktore nam oni razali. Zaganiali aby żadny nie był z między naszemi Farszami y żeby naszey roboty nie przedawaly, gdyż nam w tym iest wielkie ukrzywdzenie w naszym rzemiesle, aby taka niezdrożność nakaz roboty z inszych Miast do Lwowa, ani Kramarz ani Żyd ani żaden inny kupiec, oprocz Jarmarku Lwowskiego, gdyż my możemy naszą robotą tak wiele wystawić chcą z naszego Miasta Lwowa, out de poe[na] confiscationis takowego towaru. Ktoryby brat niewiedział Partacia roboty kupowac, a gdyby ią na ławie poznał, takowy ma być karany dwiema kamieńmi wosku. Jezliby ten ktory brat miał dodawać partaczom towaru, a tego sie dowiedzieli bracia, takowy ma być karany 4 Kamieńmi Wosku, a co do tego, żeby się partacze nie mnozili z Kamień[ca] P[odlaskiego?], a z Briańska ze strony Partaciow, abym abych było wolno za hersena wszelakich ławskich idendich tak namneyszych kraho y inszych melnych, ktorzy za nim melnimi szkodzą. Ktory z Cechy ze dawnych Dodatkow do Skarbczycy nie czynią, Jezeliby brat ktory omieszkał do Cechu obestanie, to takowy dać winy gł[os] 5. Aby żaden chowur brat bez dozwolenia braciey nie ma kupować u niemiec towaru oprocz Jarmarku, takowy ma być karany 2 Kamieńmi Wosku, P[ołowę] ieden a pan drugi. Jezeliby w naszym targu u łanek ieden drugiemu [szkodził?], ma dać znać do Cechmistrza to zmiesirzoczenie. Z ich namazania dodali: 4 strony cietani porządek do cechu ktory ma melnować doma takowy ma być karany gł[os] 12, a do Małego Boże uchoway takiego nieszczęscia lub też z ognia lub inszego całego nieszczęscia [z żebrakami?] Mistrzow, ktory nie mających mieniący nie chował żaden brat. [Również o wosku, terminach mistrzowskich i czeladniczych]. Aby Mistrzowie nie porywali czeladzi jeden drugiemu... Jezliby się podkarany ręki naigrawał na chlebodawcę swego... Aby Mistrzowie nie brali chłopców na naukę rzemiosła tylko jednego, a gdy inszemu wnidą trzy lata, dopiero wolno mu drugiego przyiąć... Nos itaq[ue] praeinsertos articulos in omnibus eorum punctis et articulis quantu[m] iuris est ususq[ue] eos habentur approbamus et confirmamus praesentibus literis nostris. In cuius rei fidem praesentes manu n[ost]ra subscripsimus, Sigillo Regni communiri iussimus. Datum Leopoli die XII Mensis Octobris A. D. MDCXXXIV, Regnorum n[ost]rorum Poloniae II, Sueciae vero III Anno. Vladislaus Rex [Nota z prawej strony pliki:] [Conformatio articulorum Cechus...] [Pieczęć:] [Wycisk pieczęci koronnej większej w czerwonym wosku, w metalowej puszce zawieszonej na czerwonym jedwabnym sznurze] [Verso:] 1634 [Pieczątka okrągła:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH W MIEŚCIE LWOWIE 64 Arca 17ma A. 1634 [Inne dawne noty kancelaryjne i archiwalne, m.in.:] fol. ant. 488..., N[umer] 75, N[umer] 12