Digital SourcesAI-assisted archival digitisation project

132/1/208 · 208-02

Przemyśl seeks joint intervention of cities against violence and the restriction of their rights

[Polish; translation pending] Rajcy Przemyśla [Polish; translation pending] Burmistrz i rajcy Lwowa
1628-12-26 · [Polish; translation pending] Przemyśl

The councilors describe the decline of cities, the killing of one mayor and the dragging of another to the castle, the reduction of jurisdiction and lands, and trade difficulties. They call on Lwów to act together before the Sejm and announce a meeting on December 29. The allegations are presented as the authors' claims.

AI-assisted edition. Readings must be checked against the original.

Translation / modern text

[Polish; translation pending] Nasi wielce łaskawi Panowie, Przyjaciele i Sąsiedzi! Przez wiele lat zniszczeń zadawanych przez nieprzyjaciela Korony słabnie nasz majątek. Nie wspominając już dawnych, lepszych czasów, kiedy istniał większy dostatek i pomyślność, nawet to, co było możliwe przed kilkunastu laty, zostało ograniczone do znacznie skromniejszych rozmiarów. Pozostały nam ledwie bardzo trudne możliwości działania. W naszym mieście niedawno jednego burmistrza zabito, drugiego zaś w samej koszuli zawleczono na zamek. A ilu jeszcze zniewag, krzywd prywatnych i publicznych doznajemy — pełne są ich przemyskie, sanockie i lwowskie księgi sądowe. A korzyści prywatne? Jedną część handlu przejmują Żydzi [dokładny czasownik niepewny], inną szlachta [dalsze określenie nieodczytane]. To nas boli i wymaga wspólnego działania wszystkich miast. Gdyby usunięto te przeszkody, łatwiej można byłoby obmyślić środki utrzymania wspólnoty. Tym bardziej skłaniają nas do tego słowa doręczonego nam listu Jego Królewskiej Mości, naszego Miłościwego Pana, aby miasta przedstawiły sejmowi taką propozycję, którą stany Korony mogłyby uznać za zadowalającą. Aby można było w tej sprawie podjąć uporządkowane postanowienie, [łączący fragment niepewny] wysyłamy naszych kolegów na wyznaczony dzień29 grudnia. Polecamy się Waszej przyjaźni, nasi łaskawi Panowie, Przyjaciele i Sąsiedzi. Sporządzono w Przemyślu26 grudnia1628 roku. Wasi życzliwi przyjaciele, sąsiedzi i gotowi do usług — rajcy miasta Przemyśla. [Adres:] Znakomitym i dostojnym panom burmistrzowi i rajcom Lwowa, przyjaciołom i sąsiadom godnym nieustannego szacunku.

Original wording — transcription

Nam wielce łaskawi Panowie Przyjaciele y Sąsiedzi. Między tak wiele ad securitatem civium regni Pol[oniae?] tego... [początek składni niepewny], ktore nie tylko antiqua... [niepewne] ale ani sepulturae monumenta... [niepewne] wysławiaią, Miastom niedostawało, ktore Constitutia Sejmu przeszłego... [kilka słów niepewnych] że pożytku tego... [niepewne]. Co Pokoy idzie snadno w wątpliwość [odczyt roboczy]. Iuż więc i naszej... [niepewne] kiedy przez tak wiele lat od Koronnego Nieprzyiaciela znisczone [niepewne]. Dobra osłabiawaiąc (nie wspominaiąc dawnieyszych lepszych czasow) fuerit rerum et abundantior fortuna, ieżeli co przed lat kilkunastu dziać się mogło, ad stricciorem reducta normam, ledwie... [niepewne] procedendi modus y to perdifficilis został. Gwałtowni iednak nasze ... nędze pożytkami nazywać się godzi. [Składnia niepewna.] Wraży nasze...? [nieodczytane]. Dobra wszyscy Miest... [niepewne] teraz się przedsię... [niepewne]. W mieście naszym niedawno iednego Burmistrza [Słota? / szlachta? — niepewne] zabili, drugiego w koszuli na Zamek ... wleczono, a co inszych despektow, krzywd prywatnych y publicznych, Przemyskie, Sanockie, Lwowskie sądowne Xięgi pełne. Pożytki publiczne! naprzod oderwanie [?] Iurisdictione w Mieście naszym, ktore y Miejskie grunty przywłaszczywszy tak Miejskich iako Koronnych... [niepewna klauzula]. Zawadore plus ultra [niepewne], ktory... [fragment o gruncie miejskim niepewny]. Zyski prywatne! Handle iedne Żydzi do siebie ... [niepewne], drugie szlachta... [niepewne]. To nas boli to... communi motu wszystkich Miast. Ktore impedimenta gdyby zniesione były, snadnie by subsistentia publica obmyślić się mogła. Et quid magis movet, aby Miasta taką deliberatią na Sejm podały, ktoremi by się stany Koronne contentować mogły, te słowa zamyka w sobie list Króla JMci Pana naszego Miłościwego nam oddany. A żeby się mogło w tej mierze co porządnego postanowić, lubo też różnemi... [niepewne] (podobno ale rzecz) do tego iednym... [niepewne] wzięli się, posyłamy prosząc we Lw... [niepewne] na czas naznaczony pro die29 Decembr. Panow Collegow naszych, którzy... [zwrot łaciński niepewny] ... in Rempublicam ... [niepewne], Torunium... [niepewne]. Tego co się... nasi [niepewne] wielce łaskawych Panow ... [niepewne] delatis ... będą [niepewne]. Na ten czas się oddaiemy... [niepewne] y przyjaźni Was naszych łaskawych Panow Przyjaciół y Sąsiad. Dat. Praemisl.26 Decemb.1628. W[aszych] M[ości] ... życzliwi przyjaciele Sąsiedzi y słudzy gotowi Rayce Miasta Przemysla. [Adres:] Clarissimis ac Spectabilibus Dominis Proconsuli Consulibus Civitatis Leopoliensis Dominis Amicis et Vicinis perpetua observantia dignissimis... [końcówka niepewna].

Reading notes

[Polish; translation pending] Obejrzano wszystkie cztery strony i powiększenia obu stron listu. To odczyt częściowy, nie pełna rekonstrukcja argumentacji. Zarzuty wobec szlachty i Żydów są twierdzeniami autorów, nie niezależnie sprawdzonymi faktami. Przed publikacją pełnego komentarza wymagają kontroli zwłaszcza opis napaści na burmistrzów, klauzule o jurysdykcji i gruntach oraz miejsce i organizacja spotkania. Data26 XII1628 czytelna. Opis okładki „swawola mieszczan” nie oddaje jasno widocznych w liście zarzutów wobec innych grup i osób; nie przyjęto go za podstawę przekładu. Oznaczenie kopii na okładce poprawiano ołówkiem; nie rozstrzygnięto autentyczności. Drugi niezależny odczyt potwierdził „zabili” oraz „wleczono”; nie ustalono słowa przed „zabili”. Nie przypisano pewnego nazwiska ani grupy sprawców. Interpretacja jurysdykcji dotyczy odrywania gruntów od obowiązków, nie sprzedaży. Miejsca planowanego zjazdu nie rozstrzygnięto.

Lokalizacja w skanie: 132/1/208, PDF s.2–3: list; s.4: adres; s.1: okładka.

Przekład oryginału: tak

Uwagi do przekładu (przeniesione z tekstu): Początkowa część jest trudna do odczytania. Rajcy zestawiają zabezpieczenie mieszkańców Rzeczypospolitej z sytuacją miast i wspominają konstytucję poprzedniego sejmu. Nie odtworzono dokładnego brzmienia ich argumentu. Następne zdania, przeciwstawiające korzyści innych naszej nędzy, nie zostały pewnie odczytane. niepewne słowo przed „zabili” nie pozwala rozstrzygnąć nazwiska lub sprawców. Autorzy z ironią mówią następnie o „pożytkach publicznych”. Mowa o odrywaniu jurysdykcji i przywłaszczaniu gruntów miejskich, przez co uchyla się miejskie i królewskie powinności. Szczegóły oraz wskazanie sprawców wymagają dalszego odczytu. Dalszy opis narady i uzgodnienia wspólnego wystąpienia częściowo nieodczytany; pojawia się nazwa Torunia.

Scope of the edition: [Polish; translation pending] Przekład obu stron listu z jawnymi lukami w szczegółach zarzutów; wymaga dalszej kontroli paleograficznej.

Report a transcription error

Quote the passage and suggest a correction. Your report concerns this document.

Original scan

132/1/208 · preview starts at PDF page 2

If the preview does not load or is too small on your phone, open the PDF directly.