Katarzyna Rudzka to Głębocki regarding the murder of her son and a runaway servant

[P. 2] Most Noble Mr. Głębocki, My Gracious Lord! God, before whom nothing is hidden, knows, and it is becoming clear and evident to me, a sorrowful mother, that Your Grace, my Lord, is the true cause of the miserable death of my late son. Having instilled a particular aversion toward him, you arranged the matter so that [...] Your Grace's man, by the name of Byczkowski, appointed by Your Grace, my Lord, as the deputy starosta of Podkamień, having immediately conceived envy and fed him with repeated affronts, treacherously lay in wait for him and killed him. For such a great crime, having deserved the death penalty by divine and human law, he received so much favor and protection from Your Grace, my Lord, as your kinsman, that having been gently heard regarding the accounts in the monastery [...], released and absolved of everything, [P. 3] he thanked Your Grace, my Lord, who was favorable to him, for all his defense. To me, however, the grieving mother of the treacherously murdered son, having inflicted a heavy wound in my heart, he did not appear upon summons where he should have; it seems that, following the good advice of Your Grace, my Lord, a wicked life is dearer to him in the long run than a good reputation. Having considered these briefly stated circumstances [...], since Your Grace, my Lord, are a kinsman, promoter, and guardian of the culprit against God and me, you should bring him before the court for me. For which I immediately turn to Your Grace, my Lord, with a brief written request, before another lawsuit is brought against Your Grace in this matter. And even if you, Your Grace, my Lord, were not such a close brother to him, you knew him well, who he is, you knew whom you were promoting for this bread of His Grace the Voivode, and you understood within yourself, [P. 4] why you instructed him so that he would not communicate in anything with my late son, which was necessary for the lord's benefit, nor listen to him, but rather govern himself in everything according to his own custom. Indeed, the culprit acted according to the will and intention of Your Grace, my Lord, for having understood what was brewing in the heart of Your Grace, my Lord, against my son, he wickedly, like a dog, betrayed him and removed him from the world. As if it were not enough satisfaction for Your Grace from this excess, it seemed necessary to add even more grief to my grief: to persuade and take in the late son's servant, who not only immediately after the son's death stole and plundered not a few trifles belonging to the deceased, but now – evidently persuaded by Your Grace – having considered himself the heir to the not-so-great service of the deceased, a significant part of it, [P. 5] became a fugitive without my knowledge, having taken a horse with all its tack as well as 50 zlotys in cash from the debt owed to the deceased son by the village head of Dobretz. Stating this briefly, I request that Your Grace, my Lord, detain this servant with everything for further proceedings. Otherwise, as you wish – I will not let my injury go unpunished, but I must seek everything from Your Grace, my Lord. And herewith I remain Your Grace, my Lord's obedient servant Katarzyna Rudzka In Lwów, on the 6th of March in the year 1703.

[S. 2] Mnie wielce M[o]ść Panie Głębocki Moy M[ś]c[iw]y Panie. Zna Bog, ktoremu nic taynego, y mnie potym załosney Matce pokazuie się to iaśnie y dokumętnie, żeś W[asza] M[ość] M[oy] Pan rzeczywistym przyczyną marney Smierci Syna mego Nieboszczyka, osobliwą wpo[iw]szy niechęcią ku niemu, takeś akkommodował rzecz, że go [klient? / sługa?] W[asze]ć M[ość] Pana, Byczkowski nazwiskiem na Podstarostwie Podkamienieckim przez W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana osadzony, zaraz na razie wziąwszy inwidią, wielokrotnemi nakarmiwszy disgustami zdradziecko pasł y zabił. Za tak znaczny kryminał, bożym y ludzkim prawem gardłową karę zasłużywszy, znać tyle faworu y protekcyey W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana ile kolligata swego, że łagodnie wysłuchany rachunku w klasztorze [Podkamskim? / Trafskim?], libertowany y absolwowany ze wszystkiego [S. 3] podziękował W[asze]ć M[ość] M[emu] P[an]u przyiaznemu sobie za wszelki zaszczyt: mnie zaś boleiącey Matce zdradziecko zabitego Syna, cięższką na sercu zadawszy ranę, niestawił się przypozwany, tam kędy należało, znać z zdrowey rady W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana milsze mu niecnotliwe życie y daley, niżeli reputacya dobra. Te okoliczności krotko wyrazone, wziąwszy [molexyą?], żeś W[asze]ć M[ość] M[oy] Pan kolligat bożego y mego winowaycy, promotor, y tutor; powinieneś mi go stawić do Prawa. O co natychmiast krotką, listowną prozbę moią przypotykam W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana, niżeli się wtym insza do W[asze]ć M[ość] Pana na uformuie expensyja. A chocbyś mu W[asze]ć M[ość] M[oy] Pan nie był tak bliskim Bratem, znałeś go dobrze, kto on iest, wiedziałes kogo na ten chleb Jm Pana Woiewody promowowałeś, rozumiałeś to sam w sobie, [S. 4] dla czego informowałeś go tak, żeby się z Synem moim nieboszczykiem w niczym nie znosił, co należało ku dobremu Pańskiemu, ani go słuchał, ale się swoim wzorem we wszystkim rządził: Jakoz sprawił się winowayca według woli y intencyey W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana, bo zrozumiawszy co wre w sercu W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana przeciw Synowi memu, niecnotliwie piesko zradł go y ze świata żegnał. Niedość ukontentowania W[asze]ć M[ość] Pana z tego excessu, zdało się jeszcze więcey przydać mi żalu do żalu, namowić y przyiąć do siebie pachołka nieboszczykowskiego, ktory nietylko na razie po śmierci synowskiey, niemało drobiągow nieboszczykowskich pokradł y potaszkował, lecz teraz znać namowiony od W[asze]ć M[ość] Pana sukcessorem uczyniwszy się do nienaywiększey wysługi nieboszczykowskiey, znaczney iey cząstki [S. 5] dezerterem został, bez moiey wiadomości, konia ze wszystkim wziąwszy y złotych 50 gotowych pieniędzy długu nieboszczyka Syna u Woyta Dobreckiego. W czym krotko oświadczywszy się proszę abyś mi W[asze]ć M[ość] M[oy] Pan dotrzymał tego pachołka ze wszystkim do dalszey sprawy: wostatku co wola, ia swoiey krzywdy nie puszczę mimo się, lecz na W[asze]ć M[ość] M[oim] P[an]u wszystkiego requirować muszę. A zatym iestem W[asze]ć M[ość] M[ego] Pana powolną sługą Katarzyna Rudzka W Lwowie d[ie] 6-ta Martij A[nn]o 1703.