Translation / modern text
[Polish; translation pending] Jan III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, wołyński, podolski, podlaski, kijowski, smoleński, siewierski i czernihowski.
Szlachetni i szanowni, wierni nam i mili!
Z niemałym zdziwieniem przyjęliśmy wiadomość o bezprawnym wystąpieniu szkoły i uczniów przy lwowskim kościele farnym. Kilka dni temu, nie wiadomo pod jakim pretekstem, lecz na polecenie swojego przełożonego, napadli oni gromadnie na szkołę ruską przy cerkwi Zaśnięcia Najświętszej Panny we Lwowie. Ośmielili się odbierać małym dzieciom książki i je drzeć, a także gwałtownie atakować ich opiekunów. Gdyby przez przezorne, zawczasu dokonane zamknięcie cmentarza nie zapobieżono napadowi, sprawa niechybnie przerodziłaby się w rozruchy.
Prawa i swobody obrządku greckiego, uroczyście zabezpieczone i potwierdzone przez naszych poprzedników oraz przez nas, a sięgające samych początków naszego stołecznego miasta Lwowa, powinny pozostać w całości nienaruszone.
Tymczasem do zajścia doszło nie tylko w naszym pobliżu, lecz także na oczach zagranicznego wysłannika, któremu łatwo będzie znaleźć sposobność, by zrobić z muchy słonia. Wywołało ono wielkie zgorszenie wśród ludności wyznania ruskiego i naruszyło bezpieczeństwo publiczne. Dlatego nie uznaliśmy za właściwe przymknąć na nie oczu.
Pilnie polecamy Wam, abyście mocą swojego urzędu zahamowali te niewłaściwe początki i zapobiegli groźniejszym następstwom, przywracając spokój zgodnymi z prawem sposobami. Jeśli wspomniany przełożony jest osobą świecką i podlega sądownictwu cywilnemu, należycie skarćcie go wraz ze wspólnikami w Waszym sądzie i surowo zakażcie podobnych czynów w przyszłości.
Z obowiązku urzędu zapewnijcie trwałe bezpieczeństwo cerkwi, szkole i ubogim uczniom wyznania ruskiego, nie utrudniając im swobodnej nauki. Uczyńcie to dla naszej łaski i zgodnie ze swoim obowiązkiem strzeżenia pokoju wewnętrznego. Życzymy Wam dobrego zdrowia od Pana Boga.
Dano w Żółkwi 27 kwietnia 1694 roku, w dwudziestym roku naszego panowania. Jan, król.
Adres: Do szlachetnych i szanownych burmistrza, rajców i całego magistratu naszego miasta Lwowa, wiernych nam i miłych.
Original wording — transcription
Jan Trzeci z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, wołyński, podolski, podlaski, kijowski, smoleński, siewierski i czerniechowski.
Nobiles et spectabiles, fideliter nobis dilecti. Nie bez osobliwego podziwienia doszła nas wiadomość de illicito ausu et progressu szkoły i studentów przy kościele farnym lwowskim zostających, którzy nie wiedzieć pod jakim pretextem, z rozkazania jednak swego seniora, na szkołę ruską lwowską przy cerkwi Wniebowzięcia Najświętszej Panny będącą tumultuarie przed kilka dni napadłszy, ważyli się nie tylko małym dzieciom książki odejmować i wydzierać, ale też i ich inspektorów violentius aggredi, tak dalece, że gdyby było huic invasioni przez wczesne cmentarza zamknienie provide nie zabieżono, res in tumultum niechybnie excrevisset. Więc że ritus Graeci iura et immunitates i od najjaśniejszych antecessorów naszych, i od nas samych sacrosancte obwarowane i utwierdzone, co większa ab ipsis incunabulis miasta naszego stołecznego Lwowa simul et semel pomnożone, powinny bydź w całości swojej nienaruszenie zachowane; ten zaś excess nie tylko pod bokiem naszym, ale w oczach exteri ministri, któremu nietrudno owszem zyska okazją ex musca elephantem tworzyć i uformować, stał się cum notabili scandalo populi religiej ruskiej et contra publicam loci securitatem, nie zdało się nam puszczać go per conniventiam. A przeto pilnie zlecamy Wiernościom Waszym, ażebyście ex vi muneris sui tak nieprzystojnym zabiegając początkom et nociviores praecidendo sequelas, uspokoić to i ułatwić licitis modis et mediis zechcieli; pomienionego seniora, jeżeli jest laica persona et iurisdictioni civili obnoxia, w sądach swoich iusta animadversione et cum complicibus jak upomnieli, et in posterum similia patrare rigorose zakazali, onęż securitatem cerkiewnemu miejscu, szkole i ubogim studentom ruskiej religiej pro officio suo in perpetuum obwarowali, libero exercitio literarum non impediendo. Uczynicie to Wierności Wasze dla łaski naszej i swojej propter pacem internam powinności, którym dobrego od Pana Boga życzemy zdrowia. Dan w Żółkwi dnia XXVII miesiąca kwietnia Roku Pańskiego MDCXCIV, panowania naszego XX.
Jan Król.
[Adres:] Nobilibus et spectabilibus Proconsuli, Consulibus totique Magistratui civitatis nostrae Leopoliensis, fideliter nobis dilectis.
Reading notes
[Polish; translation pending] Exteri ministri oznacza zagranicznego wysłannika; nie wskazano państwa ani nazwiska. Senior to przełożony szkoły, nie starszy wiekiem przypadkowy uczestnik. Jurysdykcja wobec niego jest wyraźnie warunkowa. Cmentarz oznacza otoczenie świątyni; list nie wspomina zabitych ani liczby rannych. Źródłową nazwę cerkwi Wniebowzięcia oddano jako Zaśnięcia. Ritus Graeci i religia ruska pozostawiono jako określenia wyznaniowe źródła, bez dopisywania współczesnej narodowości. Relacja o napaści jest zawarta w liście królewskim; nie przeprowadzono tu niezależnego dochodzenia. Transkrypcja modernizuje pisownię.
Lokalizacja w skanie: 132/1/112, PDF s. 2: list; s. 3: adres i pieczęć
Lokalizacja w skanie: 132/1/112, PDF s. 2: list; s. 3: adres i pieczęć
