Digital SourcesAI-assisted archival digitisation project

132/1/212 · 212-02

Poznań thanks Lwów for the news about Becal's actions and announces intervention

[Polish; translation pending] Burmistrz i rajcy królewskiego miasta Poznania [Polish; translation pending] Burmistrz i rajcy królewskiego miasta Lwowa
1690-08-12 · [Polish; translation pending] Poznań

Poznań responds to the news received by mail from Lwów about Becal, whom the senders accuse of oppressing Christian merchants under the pretext of a new constitution. The letter expresses fear that similar actions will also affect Poznań. It announces the presentation of the matter to persons inclined to intervene so that it reaches the king and the Crown Treasurer.

AI-assisted edition. Readings must be checked against the original.

Translation / modern text

[Polish; translation pending] Szlachetni i Szanowni Panowie, Czcigodni Przyjaciele! Trudno było także nam nie zaniepokoić się otrzymaną obecną pocztą smutną wiadomością od Was, naszych wielce szanownych Panów, w sprawie Żyda Becala, który pod pretekstem nowej konstytucji [ustawy sejmowej] sprowadza nowe uciski na kupców chrześcijańskich. Za tę wiadomość uniżenie dziękujemy, a zarazem informujemy Was, że [choć? — niepewny spójnik] to zło nas jeszcze nie dosięgło, istnieje jednak obawa, że również nas zacznie uciskać. Nie omieszkamy więc, przekazując Wasz list różnym dostojnikom, o których możemy sądzić, że będą przeciwni temu postępowaniu, usilnie prosić, aby wiadomość o tym mogła dotrzeć zarówno do Jego Królewskiej Mości, naszego miłościwego Pana, jak i do Jaśnie Wielmożnego Pana Podskarbiego Koronnego. Wspólnemu złu powinni bowiem zaradzać zarówno Wy, jak i my. Wyrażając Wam tę wdzięczność i najusilniej polecając się Waszej przyjaźni i łaskawości, pozostajemy Waszymi najżyczliwszymi przyjaciółmi, gotowymi do usług, burmistrz i rajcy królewskiego miasta Poznania. Poznań, 12 sierpnia 1690 roku. [Adres:] Szlachetnym i Szanownym Panom, burmistrzowi i rajcom królewskiego miasta Lwowa, naszym wielce czcigodnym przyjaciołom. We Lwowie.

Original wording — transcription

Nobiles ac Spectabiles Domini, Domini Amici Honorandi. Trudno się było y Nam nie Zalterować, odebrawszy teraźnieyszą Pocztą tristem Nuntium od WMciow Naszych Wielce Mciwych Panow in Materia Becala Żyda, ktory pod praetextem Constitutionis Novellae Novas na Kupcow Chrześcian procurat oppressiones. Za ktorą wiadomość iako Uniżenie Dziękuiemy, tak też communicuiemy WM N.W.M.PP., że [iacze / acz?] Nas to malum nie dośięgło, verendum iednak żeby premere niechciało, czemu że Sera medicina paranda, nieomieszkamy u rożnych Ichmciow przy Communicatiey Listu WMciow Naszych Mci PP. /o ktorych baczyć możemy iż temu procederowi Contrarii będą/ suppliciter instare, aby się to tak Krola Jmci Pana Pana Naszego Miłościwego, iako też y Jaśnie Wielmożnego Jmci Pana Podskarbiego Koronnego donieść mogło. Należy bowiem Communi Malo iako WM N.WM.PP., tak y Nam subvenire. Ktorą [gratitudinem?] WM Naszym Mci PP. oświadczając, Onych się przyjaźni y łasce iako Naypilniey Zalecając zostawamy Nobilium ac Spectabilium DD. VV. Amici Benevolentissimi et ad Obsequia parati. Proconsul et Consules Civitatis S.R.M. Posnaniae. Poznań 12 Augusti 1690. [Adres:] Nobilibus ac Spectabilibus Dominis Proconsuli Consulibus Civitatis S.R.Mttis Leopoliensis, Dominis Amicis Observandissimis. Leopoli.

Reading notes

[Polish; translation pending] Obejrzano wszystkie trzy strony oraz zbliżenia tekstu i daty. Datownik: 12 Augusti 1690. Wiadomość o ucisku jest relacją otrzymaną z Lwowa i zarzutem powtarzanym przez nadawców, nie niezależnie udowodnionym stanem faktycznym. Oryginał nazywa Becala Żydem, lecz w tym liście nie podaje jego urzędu, imienia ani szczegółów rzekomych działań; nie dodano ich z inwentarza. Constitutionis Novellae oznacza nową konstytucję/ustawę, bez jej daty lub tytułu. Po słowach «nie dośięgło» odczytano «verendum» (należy się obawiać), nie «ferendum»; list nie mówi, że Poznań został już dotknięty tym samym uciskiem. Początkowy spójnik tej klauzuli pozostaje niepewny. Formułę «czemu że Sera medicina paranda» pozostawiono z jawną niepewnością składni, nie rozbudowując jej do nieobecnego w tekście przysłowia. Interwencja jest zapowiadana; nie ma odpowiedzi króla ani podskarbiego. W podpisie urzędowym nie podano nazwisk.

Lokalizacja w skanie: 132/1/212, PDF s. 2: list z datą i podpisem urzędowym; s. 3: adres; s. 1: okładka archiwalna.

Uwagi do przekładu (przeniesione z tekstu): Następuje skrótowa formuła łacińska o przygotowaniu spóźnionego lekarstwa; związek składniowy niejasny. odczyt łacińskiego rzeczownika niepewny.

Scope of the edition: [Polish; translation pending] Cały list z adresem odczytany i przełożony; drobne niepewności odczytu i skrótowej składni oznaczone.

ekstrakcja: 2026-10-14

Report a transcription error

Quote the passage and suggest a correction. Your report concerns this document.

Original scan

132/1/212 · preview starts at PDF page 2

If the preview does not load or is too small on your phone, open the PDF directly.