Digital SourcesAI-assisted archival digitisation project

132/1/292 · 292-09

[Polish; translation pending] Prośba o zdobycie oryginału paszkwilu i ustalenie jego autora

[Polish; translation pending] Birrell zwraca się do Forbesa o pomoc w odnalezieniu oryginału pisma zniesławiającego go i ustaleniu autora. Pisze o czci, reputacji i rozpowszechnianiu paszkwilu wśród ich znajomych. Wskazuje A. Bailiego jako osobę pomocną w dochodzeniu. Dodatkowy dopisek mówi, że niektórzy przyznali się do lektury tekstu.

AI-assisted edition. [Polish; translation pending] przekład z istotnymi lokalnymi lukami; uwzględniono obie strony treści, oba dopiski i adres Readings must be checked against the original.

Translation / modern text

[Polish; translation pending] Do pana Artura Forbesa. Jarosław, 3 kwietnia 1690 roku. Czcigodny, wielce szanowny i szczególnie mi życzliwy Panie! Zawsze ofiaruję Panu swoje chętne i najpokorniejsze usługi. Nie mogę zaniechać powiadomienia Pana tymi skromnymi słowami i najusilniej proszę Pana, jako jednego z moich przyjaciół, [kilka słów nieodczytanych]. Nie tylko ja [niepewny fragment o pewnej osobie i służbie] zostałem znieważony i opisany w paszkwilu, który jest tutaj wśród naszych ludzi. Nie mogę jednak dojść do tego, by zobaczyć oryginał pisma i poznać autora; [nieodczytany fragment, być może o książce]. Te kłamstwa rozeszły się tu wśród ludzi. Dlatego uprzejmie proszę, aby nie szczędził Pan trudu i dokładniej to zbadał. Pismo to zostało rozpowszechnione przez pewnego lwowianina [?]; bez wątpienia ma Pan [nieodczytany fragment] pewną wiadomość. Nie mówię nic więcej ponad to, że chciałbym własną krwią [nieodczytany fragment dotyczący rozprawienia się z] takim łotrem, który hańbi ludzką cześć i reputację. Sądzę, że i Pan nie puściłby tego płazem, gdyby dotyczyło to Pańskiej osoby. Jak powiedziałem, gdyby tylko można było ustalić tę sprawę — [sprawca?] ma być wśród naszych ludzi. Może mi Pan zaufać. Ponownie proszę, aby to zbadać, ponieważ gdy cześć jest stracona, wszystko jest stracone. Nie chcę dłużej zajmować Pana wieloma opowieściami. Sam może Pan rozważyć, [nieodczytany fragment; pada słowo „Confederaten”]. Polecam Pana Bożej opiece i pozostaję [skrócona formuła końcowa] Laurens Birrell. Dopisek: Pan A. Bailie jest bardzo odpowiednią osobą do zbadania tej sprawy; [niepewny łącznik] uczyni Panu tę przysługę. Będę wielce zobowiązany i gotów służyć Panu przy każdej sposobności. Gdyby udało się Panu zdobyć oryginał, [nieodczytane słowa] proszę mi go przesłać. Żegnam. Uwaga: Pański koń [?], dzięki Bogu bez szkody, wczoraj [nieodczytany fragment o drodze do Pana]. Oczekuję dobrych wiadomości od A. Bella [?]. Drugi dopisek: [Niepewny początek: „przy najmniejszej książce”] jest paszkwil [fragment nieodczytany]. Sądzę, że tam, gdzie jest jeden [egzemplarz?], są również inne [nieodczytany fragment]. Bez wątpienia niektórzy mogą [nieodczytany fragment] udzielić wiadomości. Na takie sprawy trzeba zwracać uwagę, ponieważ niektórzy tutaj przyznali, że to czytali. Tyle mogę podać Panu do wiadomości. [Adres:] Do pana Artura Forbesa, kupca, we Lwowie.

Original wording — transcription

Herr Arthur Forbes. Jaroslaw d[en] 3 Aprill A° 90. Ehrenvester wohlfürnehmer Mein insonders Großg[ünstiger] Hochgeehrtester Herr — demselben seyn iederzeit Meine willige und unterthänigste dienste bevor. Ich kan nicht unterlassen, mit diesen geringen Zeilen E. L. Zu berichten und Höchst bittende wollte als eines Meiner Freunde [kilka słów nieodczytanych], daß ich nicht alleine Sondern als einer Solchen Person, [niepewny fragment: „denen ... bedienet”], die [sehr?] beschimpffet und Pasquilliret, so unter unseren leuten alhier woll ist, und kan nicht darhinter kommen, daß ich daß originalli [wyraz nieodczytany] Handschrifft und den Author habe mögen sehen, welches ebenfals [kilka słów, wzmianka „Buch” niepewna] gegeben, und dieses liegen alhier ist unter leuten kommen. Bitte also dienstl[ich], E. L. wollen die Mühe nicht scheuen umb solchen besser nachzuforschen, denn selbige ist von [wyraz niepewny] einem Lembierg[er?] außgegeben, und ohne Zweiffel E. L. [kilka słów nieodczytanych] gewiß Nachricht hatt. Ich sage nicht mehr als daß ich daß Deinige [?] wollte mit Meinem Blutte [wyraz nieodczytany; ciąg dalszy na s. 10] solchen Schelmen der nicht [wyraz niepewny] leuthe Ehre und Reputation schändet, und halte dafür daß die Deinige Persohne nicht so würde auch Passiren lassen; wie gesagt, wann mann könte darhinter kommen, so unter unseren leuten sein soll. E. L. haben bey mir desto Gütte Confidenc, ich bitte mit [wyraz niepewny] nochmals darauff zu forschen, denn Ehr verlohren ist alles verlohren. Ich will E. L. nicht weiter mit vielen Legenden auffhalten, sondern E. L. können selbst consideriren, waß vor einen [wyraz nieodczytany] habe und mir eigentlich den Confederaten sein. Hiemit E. L. Gott[es] Obhutt empfehlen und verbl[eibe]. [skrócona formuła końcowa] Laurens Birrell. [PS, s. 10:] Herr A. Bailie ist sehr gutt umb diese Sache außzuforschen, welcher auch [wyraz niepewny] E. L. werden so viel zum gefallen thun, und ich verble[ibe] Höchst obligat E. L. Zu allen occasionen Zu dienen. Sollten E. L. daß original bekommen können E. L. mir [wyrazy nieodczytane] Zusenden. Vale. N. B. E. L. Pferdt [?] ist Gottlob ohne Schaden gestern Zu E. L. [kilka słów nieodczytanych]. Ich verlange Gütte Zeitung von A. Bell [?]. [Drugi PS, s. 11:] P. S. bey dem Kleinsten Buche [?] ist die Pasquille [fragment nieodczytany], ich Meinen wo die eine ist [wyraz nieodczytany] auch die andern [wyrazy nieodczytane], und auch ohne Zweiffel kan einige [wyrazy nieodczytane] Nachricht geben. Seind solche Sachen Zu acht Zuhaben, denn hier einige bekannen daß sie es gelesen haben. So viel kan E. L. Zur Nachricht dienen. [Adres, s. 12:] To Mr Arthur Forbes, Marchand, In Lwowa.

Reading notes

[Polish; translation pending] Zbadano ciągłość fizycznego listu: s. 10 kontynuuje s. 9; na s. 11 jest drugi dopisek, a na s. 12 adres. Nie rozdzielono dopisków na osobne listy. Data w oryginale: 3 Aprill A°90, rozwinięto do 1690. List nie podaje kwot. Autor opisuje paszkwil i obrażenie reputacji, a nie konkretną transakcję handlową. Nie uznano jego zarzutów za niezależnie udowodnione fakty. Nie nazwano autora paszkwilu i nie zidentyfikowano osoby z nieczytelnego zdania na początku; nie jest pewne, czy chodzi o drugą ofiarę, osobę, której Birrell służy, czy inną relację. „Lembierg[er?]” wskazuje prawdopodobnie lwowianina; czasownik außgegeben nie rozstrzyga druku, autorstwa ani sposobu rozpowszechnienia. Zwrot o własnej krwi jest emocjonalną wypowiedzią autora; jego dalsza składnia pozostaje niepewna. Nazwisko A. Bailie odczytano bez rozwijania inicjału. Końcowe A. Bell oraz Pferdt pozostawiono ze znakiem zapytania; nie przesądzono przebiegu transportu. Pierwsze słowa dopisku s. 11 i jego środkowa część wymagają dalszego odczytu; nie wywiedziono z nich pewnej informacji o formacie ani tytule publikacji. „E. L.” jest formułą grzecznościową, przekładaną jako Pan/Pański. Transkrypcja obejmuje cały list z wyraźnymi lukami i częściowo uporządkowaną interpunkcją.

Lokalizacja w skanie: 132/1/292, PDF s. 9–10: korpus listu, podpis i pierwszy dopisek; s. 11: drugi dopisek; s. 12: adres.
Report a transcription error

Quote the passage and suggest a correction. Your report concerns this document.

Original scan

132/1/292 · preview starts at PDF page 9

If the preview does not load or is too small on your phone, open the PDF directly.