Katalog źródeł

Król Władysław Jagiełło nadaje miastu Lwowowi oraz jego mieszczanom rozciągające się wokół łanów miejskich ziemie i lasy, zwane obszarami, wraz z wszelkimi przynależnościami i pożytkami. W zamian mieszczanie zostają zobowiązani do stałego dbania o rozbudowę, umacnianie i upiększanie miasta.

Dokument stanowi instrument notarialny sporządzony przez notariusza Alberta z Padwi na polecenie arcybiskupa lwowskiego Jana z Rzeszowa na prośbę altarysty Augustyna Kamenera. Zawiera transumpt przywileju rajców miasta Lwowa z 1399 roku fundującego i uposażającego ołtarz Dziesięciu Tysięcy Męczenników oraz świętych dziewic w katedrze lwowskiej.

Spytko z Tarnowa i Jarosławia, działając na prośbę rajców lwowskich realizujących testament zmarłego mieszczanina Leonarda, przejmuje patronat nad ufundowanym ołtarzem w katedrze lwowskiej i zabezpiecza na jego utrzymanie roczny czynsz w wysokości dziesięciu grzywien z cła jarosławskiego. W zamian nakłada na ołtarzystę ścisłe obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie cotygodniowych mszy za duszę fundatora i jego bliskich.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że Mikołaj Schulterbeyn uznał przed sądem swoje zobowiązania dłużne wobec małoletnich dzieci Jerzego Czepnera oraz syna sołtysa Mikołaja. Jako zabezpieczenie spłaty dłużnik oddał w zastaw swoje dobra dziedziczne oraz jatkę mięsną.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają, że wójt i burmistrz lwowski Jan Tłumacz zrezygnował sądownie z połowy łanu ziemi na rzecz mieszczanina Andrzeja Kloppera. Nadana nieruchomość, położona w oprawie posagowej Anny, małżonki Mikołaja Rycerza, ma przypaść Klopperowi i jego następcom na prawie miejskim.

Mikołaj Dmytrowski funduje i uposaża kościół parafialny Wszystkich Świętych i NMP w Czyżkach, nadając mu ziemię, łąki, prawo do stawu rybnego, dziesięciny oraz osepy od kmieci. Zastrzega jednocześnie dla siebie i swoich sukcesorów prawo patronatu oraz prezenty plebana.

Ławnicy miasta Lwowa potwierdzają, że Jokusz Czypser sprzedał i odstąpił swój narożny dom położony naprzeciw cmentarza Najświętszej Marii Panny mieszczaninowi lwowskiemu Piotrowi Czanferowi. Sprzedawca zagwarantował nabywcy pełne prawo do posiadania nieruchomości w jej dawnych granicach oraz ochronę przed roszczeniami prawnymi.

Rafał ze Soboty poświadcza rozstrzygnięcie sporu i zawarcie polubownej ugody między rajcami miasta Lwowa a szlachcicami Stanisławem Sulimowskim, jego bratem Wyczkiem i burgrabią lwowskim Hrymkiem z Bogusławic. Na mocy orzeczenia arbitrów poszkodowanym ma zostać wypłacone odszkodowanie w wysokości 140 grzywien.

Wojciech i Stanisław z Sulimowa kwitują rajców oraz mieszczan lwowskich z wypłaty 30 grzywien odszkodowania za pobicie i odniesione rany, przyznanych wyrokiem sądu polubownego pod przewodnictwem arcybiskupa lwowskiego Jana. Wystawcy zobowiązują się do zaniechania wszelkich dalszych roszczeń wobec miasta i zachowania wieczystego pokoju.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Król Władysław Jagiełło na prośbę archidiakona lubelskiego Stanisława Erpisski przenosi wieś Hodowicę, należącą do lwowskiej prebendy św. Jana, z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie magdeburskie. Dokument nadaje mieszkańcom immunitet od sądów urzędników ziemskich oraz określa zakres jurysdykcji sołtysa.

Dokument poświadcza ugodę majątkową zawartą przed radą Lwowa między Mikołajem Sołtysem a czworgiem dzieci zmarłego Jerzego Czepnera w sprawie podziału spadku po ich rodzicach. Ustala on spłatę kwot pieniężnych w gotówce, wosku i suknie, a także przyznaje dzieciom kamienicę w rynku oraz wyznaczone dobra ruchome.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Król Władysław Jagiełło potwierdza przywilej króla Kazimierza Wielkiego z 1360 roku dla miasta Lwowa, znosząc dotychczasową regułę równego podziału majątku po zgonie męża i wprowadzając nowe, szczegółowe zasady dziedziczenia oraz rezygnacji z dóbr między małżonkami i ich krewnymi. Dokument reguluje kwestie prawne dotyczące wiana, oprawy, podziału ruchomości i nieruchomości oraz procedury zrzeczenia się majątku przed sądem gajonym.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Ławnicy miasta Lwowa poświadczają rezygnację i zbycie przez szewca Pawła pół łanu roli koło góry św. Jerzego na rzecz lwowskiego mieszczanina Kaltarnosa. Sprzedający zagwarantował nabywcy i jego sukcesorom nienaruszalność posiadania gruntu pod jurysdykcją miejską.

Król Władysław Jagiełło na prośbę Włodka przenosi jego wieś Werbiż w powiecie szczerzeckim z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie średzkie. Dokument uwalnia mieszkańców wsi spod jurysdykcji urzędników królewskich i nadaje sołtysowi pełnię władzy sądowniczej.

Rajcy i stara rada miasta Lwowa poświadczają stan posiadania gruntów odziedziczonych przez Jana Zimmersteyna i jego matkę Katarzynę koło młyna Grzegorza Fischera. Dokument reguluje wymierzenie działek oraz wyznacza wolną drogę miejską biegnącą przez te dobra w stronę Hołoska i gościńca do Zboisk.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza transumowany dokument ławników lwowskich w sprawie darowizny folwarku Hołosko przez Katarzynę Cymmerman na rzecz męża Januszka Tłumacza. Ponadto monarcha nadaje Januszowi i jego sukcesorom królewską pustkę nad rzeką Brzuchowicą oraz sąsiednie łąki.

Król Władysław II Jagiełło nadaje arcybiskupowi lwowskiemu Janowi Rzeszowskiemu oraz katedrze lwowskiej wsie Radszyn i Zdutyn w ziemi lwowskiej na prawie wieczystym. Dokument ustanawia wieczyste posiadanie i zarząd tymi dobrami z wszelkimi przynależnościami i pożytkami.

Kardynał Jordan Orsini, biskup Albano i Penitencjariusz Większy, powagą papieską zezwala wdowie po Janie Czornpachu z diecezji krakowskiej na swobodny wybór odpowiedniego spowiednika. Wybrany kapłan uzyskuje prawo do wysłuchania jej spowiedzi i udzielenia należytego rozgrzeszenia.

Król Władysław Jagiełło nadaje mieszczaninowi lwowskiemu i poborcy podymnego Janszkowi Tołmaczowi oraz jego sukcesorom komorę sukienniczą we Lwowie z prawem handlu i postrzygania sukna. Kram zostaje zwolniony z opłacania corocznego czynszu do skarbu królewskiego.

Starosta generalny ruski Piotr z Charbinowic poświadcza ugodę polubowną oraz oświadczenie szlachcica Stanisława Ślidzenia z Sulimowa, który potwierdził otrzymanie od rajców Lwowa odszkodowania za zranienie jego i brata. W zamian poszkodowany zobowiązał się do zaniechania wszelkich dalszych sporów i roszczeń wobec władz i mieszkańców miasta.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Władze miejskie, cechmistrzowie oraz całe pospólstwo Lwowa składają hołd i przysięgę wierności królowi Władysławowi Jagielle, a po jego śmierci jego synowi Władysławowi lub córce Jadwidze. Zobowiązują się także do posłuszeństwa wobec królowej Zofii i wielkiego księcia Witolda jako wyznaczonych opiekunów małoletniego królewicza.

Król Władysław Jagiełło nadaje celnikowi lwowskiemu, Żydowi Wołczce, dożywotnio pustkę Werbiż nad rzeką Szczerzec z prawem jej zasiedlenia i założenia wsi. Obdarowany zyskuje uprawnienie do wyznaczania wolnizny dla przybywających osadników, z obowiązkiem pełnienia posług należnych prawem ruskim.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Król Władysław Jagiełło zwalnia mieszkańców Lwowa z ogólnego obowiązku dostarczania wozów podwodowych oraz koni. Zastrzega jedynie powinność dawania wozu [...] i nie więcej niż dwunastu koni wedle dawnego zwyczaju podczas pobytu króla lub królowej.

Rada miasta Lwowa zleca mieszczaninowi Pawłowi Goldbergowi wykarczowanie i osadzenie kmieciami lasów miejskich zwanych odcinkami (abschnit), położonych między Zubrzą, Sokolnikami a Sknilowem. W zamian za przeprowadzenie lokacji zasadźca otrzymuje wolne łany i szósty denar z czynszów, a osadnikom przyznaje się szesnaście lat wolnizny.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają polubowny podział majątku spadkowego po zmarłym Janie Zimmersteinie, zawarty przez wyznaczonych opiekunów między wdową Jadwigą a jej córką Anną. Dokument szczegółowo reguluje podział kruszców, folwarków podmiejskich, domów, ogrodów, wierzytelności oraz sumy zabezpieczonej na czynszu.

Papież Marcin V poleca dziekanowi sandomierskiemu ogłosić ekskomunikę mieszczan lwowskich za napaść na kleryka Marka z Kościana, dopóki nie zadośćuczynią poszkodowanemu i nie udadzą się do Stolicy Apostolskiej po rozgrzeszenie. Nakazuje także przymusić ewentualnych świadków zajścia do złożenia zeznań pod rygorem kar kościelnych.

Król Władysław II Jagiełło zwalnia mieszczan i mieszkańców Lwowa od uciążliwej powinności dostarczania koni i wozów (podwód) na rzecz urzędników królewskich. Jedynym wyjątkiem pozostaje obowiązek dostarczenia wozu kuchennego na czas pobytu pary królewskiej we Lwowie do miejsca pierwszego noclegu w drodze powrotnej.

Król Władysław Jagiełło nadaje swemu celnikowi Wołczkowi Żydowi ze Lwowa dziedziczne sołectwo we wsi Werbiż wraz z dwoma wolnymi łanami, karczmą i młynem. Dokument przenosi ponadto całą wieś z prawa polskiego i ruskiego na prawo niemieckie (średzkie), wyjmując jej ludność spod jurysdykcji sądów ziemskich.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Mikołaj z Michałowa, wojewoda sandomierski i starosta krakowski, poświadcza, że szlachetny Michał Długi z Czerli zobowiązał się spłacić rajcom lwowskim dług celnika krakowskiego Marka w wysokości 45 grzywien groszy praskich. Spłata ma nastąpić do święta św. Małgorzaty pod rygorem kary umownej.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło uwalnia dobra kościoła metropolitalnego we Lwowie, arcybiskupa i kleru od wszelkich ciężarów, opłat, podwód i ceł. Nadaje zarazem arcybiskupstwu lwowskiemu wszelkie prawa, przywileje i swobody tożsame z przysługującymi arcybiskupstwu gnieźnieńskiemu.

Król Władysław Jagiełło zwalnia arcybiskupstwo lwowskie, jego dobra i poddanych od wszelkich podatków, danin, podwód oraz posług publicznych i monarszych. Nadaje mu również wszelkie prawa, wolności i przywileje, jakimi cieszy się archidiecezja gnieźnieńska.

Marszałek Królestwa Polskiego Jan z Oleśnicy rozstrzyga spór o dochody celne we wsi Werbiż, zatwierdzając uprawnienia lwowskiego celnika Wolczka i przywracając go w ich posiadanie. Nakazuje zarazem Teodorykowi Buczackiemu, jego krewnym oraz miejscowym kmieciom zaniechanie dalszych przeszkód w pobieraniu myta.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza dobrowolną zamianę dóbr ziemskich zawartą między arcybiskupem lwowskim Janem a szlachetnym Jakuszem z Potoczan. W wyniku umowy arcybiskup oddał wieś stołową Jawcze w zamian za wieś Potoczany leżącą w powiecie podolskim.

Król Władysław Jagiełło nadaje metropolitalnemu kościołowi katedralnemu we Lwowie oraz tamtejszej kapitule czterdzieści łanów ziemi i lasów położonych między Skniłowem, Obroszynem i Hodowicą. Dokument przyznaje obdarowanym pełne prawa do wykarczowania gruntów, osadzenia ludności oraz wieczystego czerpania pożytków z nadanego obszaru.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kościoła katedralnego we Lwowie cztery wozy soli rocznie z żup w Drohobyczu. Nadanie stanowi dziękczynienie za pomyślne wieści o zwycięstwie nad Tatarami, Turkami i Wołochami pod Bracławiem.

Król Władysław Jagiełło nadaje kapitułę kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś Werbiż w powiecie lwowskim na uposażenie nowo ufundowanych przez siebie dziesięciu kanoników. Dokument szczegółowo wymienia przynależności majątku oraz zezwala kapitule na założenie stawu na rzece Dniestr.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Król Władysław Jagiełło nadaje sędziemu i celnikowi lwowskiemu Wołczkowi pustkowie Werbiż w celu wykarczowania, osadzenia ludności i lokacji nowej wsi. Nadanie ma charakter dożywotni, a po śmierci obdarowanego wieś ma powrócić do korony.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają, że Andrzej i jego syn Piotr zrzekli się na rzecz Doroty, wdowy po Andrzeju Klopperze, winnicy oraz części gruntu przed Bramą Pogańską. W zamian Dorota Klopperowa obniżyła należny od nich czynsz roczny z zakupionego wcześniej półłanka ziemi do pół wiardunku polskiego.

Rada miasta Lwowa poświadcza polubowną ugodę zawartą między rajcą Mikołajem Sołtysem a Kasią Teuffelin w sporze o cztery ogrody położone przed Bramą Halicką. Ustalono warunki wypłaty rekompensaty oraz wieczyste przekazywanie rocznego czynszu na rzecz ubogich ze szpitala lwowskiego po śmierci Teuffelin.

Stanisław z Dawidowa, sędzia ziemski lwowski, oraz Jan z Zimnej Wody, podsędek lwowski, poświadczają, że Dorota, żona Gołąbka z Zębówki, dobrowolnie skwitowała swego ojca Jana Zubrskiego z posagu i dóbr macierzystych.