Katalog źródeł

Król Kazimierz Wielki nadaje młynarzowi Konradowi z Prus i jego prawowitym sukcesorom trzecią część wzniesionego przez niego młyna pod Lwowem wraz z trzecią częścią dochodów, regulując zarazem proporcje ponoszenia kosztów napraw oraz poddając go prawu miejskiemu Lwowa.

Książę Władysław Opolczyk nadaje Juszkowi ze Skornic w lenno wieś Bybel oraz sołectwo z dworzyszczem we wsi Dobra Woda w ziemi halickiej. W zamian odbiorca zostaje zobowiązany do służby wojskowej z jedną kopią i jednym łucznikiem oraz uiszczania podatku w wysokości dwóch groszy praskich z dymu co cztery lata.

Król Władysław Jagiełło potwierdza i transumuje dokument króla Kazimierza Wielkiego z 1368 roku, nadający Lwowowi sto frankońskich łanów prawa niemieckiego oraz młyn nad rzeką Pełtwią. Ponadto potwierdza wolności sądownicze mieszczan lwowskich oraz prawo do polowania w granicach nadanych gruntów.

Jan z Tarnowa, wojewoda sandomierski i starosta ruski, poświadcza sprzedaż wsi Malechów w dystrykcie lwowskim przez lwowskiego mieszczanina Piotra zwanego Klork szlachcicowi Michałowi Łambackiemu. Zbycie nastąpiło za sumę kop groszy liczby ruskiej wraz z pełnią praw i przynależności.

Król Władysław Jagiełło rozstrzyga spory majątkowe i prawne pomiędzy mieszczanami lwowskimi a plebanem kościoła parafialnego we Lwowie, Janem. Dokument reguluje kwestie opłat z tytułu mesznego, obsady i utrzymania szkoły oraz zakrystiana, udziału duchowieństwa przy sporządzaniu testamentów, praw do czynszów z domów oraz własności młyna Najświętszej Marii Panny.

Starosta lwowski Florian z Korytnicy poświadcza sprzedaż połowy dziedzictwa Zubrzy przez Stanisława na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę osiemdziesięciu kóp groszy. Z posiadania tych dóbr wynika obowiązek wystawiania pieszego łucznika na wyprawy wojenne.

Florian z Korytnicy, starosta lwowski i kasztelan wiślicki, poświadcza sprzedaż wsi Oświca wraz z dworzyszczem Jerzego zwanym Krebłowo Rzeczyce, dokonaną przez podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za kwotę 120 kóp groszy ruskich.

Dokument poświadcza sprzedaż i wieczystą rezygnację ze wsi Oświca wraz z dworzyszczem Kreblowo przez Stanisława Lambertowicza na rzecz podstolego sandomierskiego Piotra Włodkowica z Charbinowic za 120 kóp groszy ruskich. Starosta lwowski Florian z Korytnicy zatwierdza transakcję oraz przyjęte przez sprzedawcę zobowiązanie do prawnego zabezpieczenia nabywcy przed ewentualnymi pretensjami krewnych.

Jan z Obiechowa, starosta generalny ruski, poświadcza sprzedaż dziedzicznej wsi Sichów przez podstolego sandomierskiego Piotra z Charbinowic na rzecz Jana z Zubrzy za sumę 130 kop groszy białych. Nabywca otrzymuje wieś wraz ze wszystkimi przynależnościami i prawami na wieczyste posiadanie.

Grymko z Bogusławic kwituje rajców i mieszczan lwowskich z odbioru dziesięciu grzywien półgroszy odszkodowania za doznane rany, pobicie oraz koszty leczenia, przyznanych mu wyrokiem sądu polubownego. Wystawca zrzeka się w imieniu swoim i swoich bliskich wszelkich dalszych roszczeń i sporów wobec władz i mieszkańców Lwowa.

Król Władysław Jagiełło darowuje miastu Lwowu zniszczoną łaźnię królewską z placem w zamian za coroczny czynsz w wysokości 20 grzywien. Ponadto zezwala rajcom i miastu na wznoszenie kolejnych łaźni na prawie własności bez obowiązku uiszczania z nich żadnych opłat na rzecz monarchy.

Nuncjusz papieski Piotr Wolfram zatwierdza wyrok polubowny biskupa przemyskiego Macieja regulujący spór o prawa parafialne i dochody między proboszczem Janem Rusinem a lwowskimi klasztorami dominikanów i franciszkanów.

Biskup przemyski Jan wraz z kapitułą zwalnia i kwituje rajców oraz mieszczan lwowskich ze spłaty długu zaciągniętego u zmarłego biskupa Macieja, z uwagi na przekazanie tych funduszy bezpośrednio królowi Władysławowi Jagielle. Wystawcy zrzekają się wszelkich dalszych roszczeń finansowych i uznają dotychczasowe zobowiązania dłużne za bezsilne oraz skasowane.

Król Władysław Jagiełło zatwierdza przywilej starosty generalnego Rusi Spytka z Jarosławia zezwalający lwowskiemu Ormianinowi Atabemu na przeniesienie i wzniesienie nowej drewnianej łaźni w fosie miejskiej przy murach Lwowa. Dokument określa warunki budowy i funkcjonowania łaźni z osobnymi wejściami dla mężczyzn i kobiet oraz wysokość opłat uiszczanych zamkowi i radzie miejskiej.

Arcybiskup lwowski Jan Rzeszowski zatwierdza przywilej fundacyjny dziedzica Delijowa Jana Koli, wznoszący na nowo miejscowy kościół parafialny. Dokument szczegółowo określa nadania gruntów, sadzawek rybnych, dziesięcin oraz powinności i opłat na rzecz plebana i parafii.

Starosta ruski Jan Mężyk z Dąbrowy wraz z asesorami potwierdza rezygnację i wieczystą sprzedaż sołectwa we wsi Werbiż (Kierz), dokonaną przez lwowskiego celnika, żyda Wołczka, na rzecz Jana Linka ze Smorza za kwotę 48 grzywien. W dokumencie transumowano przywilej króla Władysława Jagiełły z 1407 roku, który nadał Wołczkowi rzeczone sołectwo i przeniósł wieś na prawo średzkie.

Mikołaj z Michałowa, wojewoda sandomierski i starosta krakowski, poświadcza, że szlachetny Michał Długi z Czerli zobowiązał się spłacić rajcom lwowskim dług celnika krakowskiego Marka w wysokości 45 grzywien groszy praskich. Spłata ma nastąpić do święta św. Małgorzaty pod rygorem kary umownej.

Król Władysław Jagiełło eryguje dziesięć prebend kanonickich przy kościele katedralnym we Lwowie, zobowiązując ich beneficjentów do stałych modlitw za pomyślność monarchy i zmarłych królowych. Na ich utrzymanie zapisuje roczny dochód w wysokości 100 grzywien, płatny w kwartalnych ratach po połowie z żup solnych w Drohobyczu i z cła lwowskiego.

Król Władysław Jagiełło nadaje dziesięciu kanonikom kapituły metropolitalnej we Lwowie wieś Wierzbiąż, którą kanonicy wykupili od żyda Wołoszona za sumę 150 grzywien, powiększoną o darowiznę królewską w kwocie 50 grzywien. Dokument zastrzega wyłączne prawo wykupu dóbr przez króla lub jego następców za kwotę 200 grzywien.

Król Władysław Jagiełło nadaje na wieczną własność dziekanowi i kanonikom kościoła metropolitalnego we Lwowie wieś królewską Wierbiż w ziemi ruskiej i powiecie lwowskim wraz z cłem, mostowym oraz przyległościami. W zamian zastrzega dla siebie i następców jedynie roczny czynsz w wysokości dwóch groszy na dzień św. Marcina, zobowiązując kapitułę do modlitw za pomyślność władcy, jego synów i Królestwa.

Rajcy miasta Lwowa poświadczają, że Jan ze Śniatyna poręczył za swego pasierba Michelina coroczne uiszczanie czynszu Janowi Zubrskiemu z dwóch i pół łanu we wsi Zubrza. W zamian właściciel wsi zwolnił te role od wszelkich powinności i robocizn z wyjątkiem podatków królewskich.

Michał zwany Zynko Soczewicz, sołtys w Czyszkach, za zgodą dziedzica Jana Dymitrowskiego sprzedaje i nadaje kmieciowi Janowi zwanemu Harma Languether karczmę sołecką wraz z placem, ogrodem i łąką na prawie magdeburskim w zamian za roczny czynsz oraz określone opłaty i świadczenia. Karczma zostaje zwolniona z obowiązku wyprawy wojennej, którą na siebie przyjmuje sołectwo.

Michał z Buczacza, starosta śniatyński i kołomyjski, uposaża ufundowany przez siebie kościół parafialny w Michałczu nadaniem wsi Repużyńce w powiecie koropieckim wraz z młynem na Dniestrze, łanem ziemi i dziesięcinami snopowymi. Dochody te przekazuje na rzecz plebana i jego następców w zamian za wieczyste modlitwy za dusze fundatora, jego żony oraz potomków.

Król Władysław III Warneńczyk przekazuje rajcom lwowskim połowę dochodów z ceł królewskich pobieranych między Krakowem a Lwowem w celu zaspokojenia monarszych długów. Dokument ustanawia procedurę gromadzenia opłat w zabezpieczonej skrzyni oraz nakazuje celnikom swobodny przepust lwowskich kupców bez pobierania dodatkowych należności.

Arcybiskup lwowski Jan Odrowąż potwierdza odbiór 337,5 grzywny polskiej z legatu testamentowego kupca Mikołaja Hechta, przekazanego przez rajców lwowskich. Sumę tę przeznacza na prace budowlane przy katedrze lwowskiej oraz na uposażenie kanoników w zamian za odprawianie dwóch cotygodniowych mszy świętych.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda lwowski, poświadcza, że szlachcic Jan Zubrski uiścił mieszczaninowi z Gródka Stefanowi sumę 50 grzywien za sołectwo we wsi Zubrza. Obie strony złożyły zgodne oświadczenia przed sądem ziemskim lwowskim.

Sobór w Bazylei zatwierdza nadanie i inkorporację parafii katedralnej we Lwowie wraz z młynem wodnym i łanem ziemi pod Wysokim Zamkiem na rzecz lwowskiej kapituły katedralnej, dokonane wcześniej przez arcybiskupa Jana Rzeszowskiego. Dokument potwierdza prawa kapituły w obliczu sporu wywołanego bezprawnym odebraniem tych dóbr przez kolejnego arcybiskupa Jana Odrowąża.

Dokument znosi nowo wprowadzone, bezprawne cło w Kołomyi dla mieszczan lwowskich oraz innych kupców, a zarazem reguluje i potwierdza tradycyjne stawki celne pobierane w Śniatyniu. Jan z Czyżowa nakazuje staroście kołomyjskiemu i śniatyńskiemu Michałowi Myszle bezwzględne przestrzeganie tych postanowień.

Król Władysław Warneńczyk zezwala władzom i pospólstwu miasta Lwowa na wzniesienie nowej szkoły w obrębie murów miejskich przy szpitalu kościoła Świętego Ducha. Ponadto przyznaje rajcom wyłączne prawo obsadzania i odwoływania nauczycieli oraz sprawowania zarządu nad szkołą.

Król Władysław III nadaje szlachcicowi Jaromowi Fedkowi z Młodowic królewską wieś Kuhajowce w ziemi ruskiej w dożywotnie i dziedziczne posiadanie w nagrodę za zasługi i wierną służbę na Węgrzech. Dobra te mają pozostać w rękach odbiorcy i jego następców ze wszystkimi pożytkami aż do momentu ewentualnego wykupienia zapisu przez monarchę lub jego następców.

Sędzia ziemski lwowski Jan Gołąbek z Zimnej Wody i podsędek Ścibor z Wiszni potwierdzają, że Jan Kunat z Tuligłów zapisał swojej żonie Helenie 500 grzywien posagu i wiana na połowie wsi Tuligłowy, młynie, dworze i karczmie. Dobra te mają pozostać w rękach Heleny na wypadek jej owdowienia, z prawem wykupu po jej ewentualnym powtórnym zamążpójściu.

Piotr Odrowąż ze Sprowy, wojewoda i starosta generalny ruski, zeznaje przed sądem ziemskim lwowskim, że sprzedał młyn królewski pod Lwowem opatrznemu Hannusowi za trzysta grzywien. Sędzia i podsędek lwowski poświadczają dokonanie transakcji, odbiór zapłaty oraz zobowiązanie sprzedającego do prawnej obrony nabywcy.

Książęta mazowieccy Siemowit VI i Władysław II nadają ojcu Stanisławowi, kapelanowi opuszczonego kościoła św. Ducha na przedmieściu Buska, uposażenie w postaci rocznej sumy pieniężnej z cła buskiego, futra, drewna oraz zwolnień celnych. Dokument nakazuje lokalnym urzędnikom respektowanie i terminowe wypłacanie wyznaczonych świadczeń.

Podstarości lwowski Stanisław Stachira z Srok poświadcza, że Chodko Piątnicki za zgodą wojewody Andrzeja Odrowąża sprzedał kapitule katedralnej we Lwowie dziedziczną łąkę zwaną Czązarzczycza za sumę dziesięciu kóp groszy polskich. Dokument wyznacza granice zbywanego gruntu biegnące m.in. ku rzece Pełtwi i nadaje kanonikom pełne prawo wieczystego posiadania oraz rozporządzania nieruchomością.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż i starosta śniatyński Michał Buczacki zakazują samowolnego tamowania przejazdu kupców wożących bydło i towary między Wołoszczyzną a Lwowem. Wszelkie spory i roszczenia o zajęte zwierzęta nakazano kierować do rozstrzygnięcia przed sąd rady miejskiej w Kołomyi.

W odpowiedzi na skargę Lwowa dotyczącą wykluczania magistratu z ustalania cen Kraków opisuje własną praktykę: dwa posiedzenia rocznie z udziałem urzędu wojewodzińskiego, grodzkiego i rady miejskiej. Wyjaśnia kolejność głosów, prowadzenie księgi cen, sporządzanie odpisów i publiczne ogłaszanie taryfy. W postscriptum mówi o karaniu naruszeń, wadze chleba i próbowaniu piwa.

Mikołaj Bielecki uznaje przed lwowskim sądem ziemskim dług w wysokości siedemdziesięciu florenów węgierskich wobec arcybiskupa lwowskiego Grzegorza i oddaje mu w zastaw swoją wieś dziedziczną Biała. Dokument określa rygorystyczne warunki obrony posiadania oraz natychmiastowego zaspokojenia roszczeń wierzyciela w razie niewywiązania się z umowy.

Jan Gołąbek, dziedzic Zimnej Wody, sprzedaje szlachetnemu Stanisławowi z Kraśnika sołtystwo w Zimnej Wodzie za 30 grzywien polskich wraz z trzema łanami roli, łąką, prawem połowu ryb i wolnością osadzania zagrodników. Dokument ustanawia dochody sołtysa z kar sądowych i karczem, nadaje osadnikom 18 lat wolnizny oraz ściśle określa ich przyszłe daniny i wymiar pańszczyzny.

Sędziowie ziemscy haliccy poświadczają, że wojewoda podolski i starosta halicki Stanisław z Chodcza sprzedał oraz zrezygnował wieś Bybło na rzecz arcybiskupa lwowskiego Grzegorza z Sanoka za kwotę 300 grzywien. Sprzedający zobowiązał się do wieczystego zagwarantowania spokoju majątkowego i obrony nabywcy przed wszelkimi roszczeniami zgodnie ze zwyczajem Królestwa.

Jan z Zubrzy uznaje przed sądem ziemskim we Lwowie dług 50 grzywien wobec lwowskich mieszczan Piotra i Michała Kongisarów z tytułu dopłaty za sołectwo w Zubrzy. W razie niedotrzymania terminów spłaty dłużnik zobowiązuje się wprowadzić wierzycieli w posiadanie łącznie dziesięciu łanów osiadłych we wsi Zubrza.

Piotr z Branic i Jan z Wysokiego, sędziowie ziemscy lwowscy, zaświadczają, że oskarżyciel brat Jerzy z zakonu franciszkanów nie stawił się na terminie sądowym w sprawie przeciwko Pawłowi Jurkowskiemu o niewypłacony legat 100 grzywien. Wskutek niestawiennictwa powoda sąd uznał wniosek pozwanego i orzekł skazanie strony powodowej za niestawiennictwo.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje szlachcicowi Albertowi Borowskiemu sumę 200 grzywien polskich na wsiach królewskich Kozłów, Kropiwna, Grodzisko, Olszanka i Taurów w powiecie trembowelskim w nagrodę za zasługi i narażanie się podczas zagrożenia najazdem tatarskim. Dobra te mają pozostać w posiadaniu Borowskiego i jego następców do czasu całkowitego wykupu sumy przez monarchę.

Sąd królewski pod przewodnictwem Kazimierza Jagiellończyka, na skutek skargi prokuratora królewskiego Mikołaja Brzymuchy, zakazuje dziedzicom Kulikowa Janowi i Piotrowi Kulikowskim bezprawnego wybierania myta od kupców. Wystawcy dokumentu, sędziowie ziemscy lwowscy, poświadczają prawomocne nałożenie na pozwanych wieczystego milczenia w tej sprawie.

Sędzia lwowski Piotr z Branic i podsędek Jan z Wąsosza zaświadczają o wyroku królewskim zakazującym nieletnim synom zmarłego Procia z Wasiuczyna pobierania myta w Wasiuczynie pod karą wadium w wysokości 16 grzywien. Kwestia legalności poboru cła została odłożona do czasu osiągnięcia przez dzieci pełnoletności na skutek skargi Mikołaja Brzymuchy.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zapisuje swojemu wiernemu Wojciechowi z Borowska sumę 200 grzywien polskich na wsi królewskiej Kozłów wraz ze wszelkimi przynależnościami. Nadanie to ma charakter zastawu i obowiązuje do czasu spłacenia rzeczonej sumy przez władcę lub jego prawowitych następców.

Sędzia i podsędek ziemscy lwowscy poświadczają zeznanie Elżbiety z Gołogór, która zapisała arcybiskupowi lwowskiemu Grzegorzowi z Sanoka 200 grzywien długu na wsi Wicyń. Zapis ten powiększył wcześniejszą sumę obciążającą tę majętność do łącznej kwoty 800 grzywien.

Prokop z Gwoźdźca, podczaszy halicki, funduje i uposaża kościół pod wezwaniem Zwiastowania NMP, św. Jana Chrzciciela i Znalezienia Krzyża Świętego w miasteczku Ostapkowce. Zapisuje świątyni i jej plebanowi ziemię, łąki, lasy, prawo połowu ryb i wyrębu drewna, a także dziesięciny i opłaty od mieszkańców Ostapkowiec i Gwoźdźca.

Sędzia ziemski lwowski Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan Kocierzyński z żoną Magdaleną zastawili swój dziedziczny dział we wsi Soroki Janowi Łancy za kwotę pięćdziesięciu grzywien. Akt określa warunki posiadania dóbr, zamieszkania we dworze oraz zasady i terminy wykupu zastawionego majątku.

Sędzia Gunter z Sieniawy i podsędek Jan z Wiszni poświadczają, że Jan z Zimnej Wody uznał dług wobec Jerzego, syna zmarłego Fryderyka, i zapisał mu pod zastaw połowę wsi Zimna Woda wraz z młynem i karczmą na okres sześciu lat. Dokument ustala warunki użytkowania posiadłości, termin i zasady zwrotu sumy pieniężnej oraz obowiązek obrony praw wierzyciela do zastawionych dóbr.

Król Kazimierz IV Jagiellończyk zezwala Jakubowi z Buczacza, kasztelanowi halickiemu, na ufundowanie i uposażenie ołtarza w katedrze metropolitalnej we Lwowie czynszem od sumy 800 grzywien. Nadanie obejmuje również wyłączenie dóbr prebendy spod jurysdykcji sądów świeckich.