Katalog źródeł

Papież Bonifacy IX poleca biskupowi przemyskiemu wyegzekwowanie sankcji i powstrzymanie arcybiskupa halickiego Bernarda przed bezprawnym nękaniem władz i mieszkańców Lwowa w sporze majątkowym. Zezwala również na zdjęcie nielegalnego interdyktu i rozgrzeszenie lwowskich mieszczan z nałożonych przez arcybiskupa kar kościelnych.

Dokument zawiera uwierzytelniony transsumpt akt procesowych dotyczących apelacji i adhezji wniesionej przez pełnomocników rajców oraz rolników miasta Lwowa od wyroku Kurii Rzymskiej nakazującego uiszczanie dziesięcin plebanowi Janowi Rusinowi. Arcybiskup Jakub Strepa poświadcza autentyczność przedłożonych instrumentów i wydaje ich odpis wraz z wnioskiem o wydanie apostołów.

Arcybiskup halicki Jakub transumuje i uwierzytelnia bullę papieża Grzegorza XI z 1374 roku dla braci Zakonu Kaznodziejskiego. Dokument papieski nadaje dominikanom udającym się na misje do ludów niewiernych oraz ich pomocnikom przywilej wyboru spowiednika i uzyskania zupełnego odpuszczenia grzechów w chwili śmierci.

Król prosi kardynała Virginio Orsiniego o uzyskanie od papieża komisji sądowej w sprawie między burmistrzem Lwowa a franciszkanami. Spór wynika z zatrzymania sprawcy śmiertelnego zranienia oraz zakwestionowania jurysdykcji świeckiej pod zarzutem naruszenia immunitetu kościelnego.

Piotr, kustosz i administrator sede vacante archidiecezji lwowskiej, transsumuje list soboru w Bazylei i nakazuje duchowieństwu diecezji ogłaszanie zawartych w nim odpustów oraz zbieranie funduszy na unię z Grekami.

Sobór Bazylejski rozciąga na arcybiskupa lwowskiego Jana Odrowąża przywileje i łaski duchowe nadane uprzednio uczestnikom soboru w 1438 roku. Dokument pozwala mu na wybór spowiednika z uprawnieniem do udzielania rozgrzeszenia z grzechów i cenzur zastrzeżonych dla Stolicy Apostolskiej, zamiany ślubów oraz dyspensowania od nieprawidłowości kanonicznych.

Wojewoda i starosta generalny ruski Piotr Odrowąż wraz z arbitrami rozstrzyga spór o dobra macierzyste w Zubrzy między Janem Zubrskim a jego córką Małgorzatą Gołąbkową i jej synami. Po zaspokojeniu roszczeń spadkowych przez Jana Zubrskiego na powodów nałożono wieczne milczenie pod zakładem tysiąca grzywien.

Cesarz gratuluje zwycięstwa jazdy polskiej nad Turkami i Tatarami nad Dniestrem i zdobytego łupu. Dziękuje Bogu oraz wyraża nadzieję, że sukces zostanie dopełniony odzyskaniem Kamieńca.

Sędzia ziemski lwowski Jan Gołąbek z Zimnej Wody i podsędek Ścibor z Wiszni potwierdzają, że Jan Kunat z Tuligłów zapisał swojej żonie Helenie 500 grzywien posagu i wiana na połowie wsi Tuligłowy, młynie, dworze i karczmie. Dobra te mają pozostać w rękach Heleny na wypadek jej owdowienia, z prawem wykupu po jej ewentualnym powtórnym zamążpójściu.

Kardynał Dominik Capranica, działając jako sędzia i komisarz apostolski wyznaczony przez papieża Eugeniusza IV, ogłasza wszczęcie postępowania w sporze pomiędzy władzami i gminą miasta Lwowa oraz klasztorami dominikanów i franciszkanów a arcybiskupem lwowskim Janem Odrowążem o dobra z zapisu testamentowego zmarłego mieszczanina Piotra Czanszera.

Ignacy z Kutyszcz, sędzia ziemski halicki, wraz z podsędkiem Ściborem z Unieńca poświadczają, że Klemens z Siemikowiec sprzedał swoje dziedziczne dobra Siemikowce panu Piotrowi z Dobijowa za sumę stu grzywien groszy polskich.

Papież Mikołaj V, przychylając się do prośby króla Kazimierza Jagiellończyka, wydaje dyspozycje dla arcybiskupa lwowskiego oraz innych hierarchów polskich w obliczu zagrożenia ze strony Tatarów. Dokument łączy się z nadaniem odpustów i zarządzeń kościelnych w związku ze zmaganiami z najeźdźcami.

Hospodar mołdawski Piotr III Aron zezwala mieszczanom lwowskim i innym kupcom na wolny wjazd oraz prowadzenie handlu na terytorium Mołdawii. Przywilej gwarantuje bezpieczeństwo kupcom i reguluje kwestie opłat celnych oraz korzystania ze składów towarów.

Wojewoda ruski Andrzej Odrowąż i starosta śniatyński Michał Buczacki zakazują samowolnego tamowania przejazdu kupców wożących bydło i towary między Wołoszczyzną a Lwowem. Wszelkie spory i roszczenia o zajęte zwierzęta nakazano kierować do rozstrzygnięcia przed sąd rady miejskiej w Kołomyi.

Piotr z Branic, sędzia ziemski lwowski, oraz Jan z Wysokiego, podsędek lwowski, poświadczają, że Barnaba de Negrono z Genui zrzekł się na zawsze wsi Pikułowice na rzecz ufundowanego przez siebie ołtarza w katedrze lwowskiej. Wieś została przekazana jego synowi, prezbiterowi Grzegorzowi, oraz kolejnym ołtarzystom, z zachowaniem prawa kolacji dla fundatora i jego następców.

Jan z Zubrzy uznaje przed sądem ziemskim we Lwowie dług 50 grzywien wobec lwowskich mieszczan Piotra i Michała Kongisarów z tytułu dopłaty za sołectwo w Zubrzy. W razie niedotrzymania terminów spłaty dłużnik zobowiązuje się wprowadzić wierzycieli w posiadanie łącznie dziesięciu łanów osiadłych we wsi Zubrza.

Szlachta ziemi lwowskiej i powiatu żydaczowskiego zawiera przymierze z radą i mieszczanami Lwowa w celu obrony praw, porządku oraz wspólnego dobra publicznego. Dokument zobowiązuje obie strony do przeciwdziałania bezprawiu, grabieżom i krzywdom, a także gwarantuje udział rajców lwowskich w zjazdach szlacheckich.

Dokument poświadcza wyrok sądu królewskiego wydany w sporze Mikołaja Brzymuchy z Michałem Jazłowieckim o bezprawne pobieranie opłat celnych. Sąd uznał brak uprawnień Michała Jazłowieckiego i nałożył na niego wieczysty zakaz ściągania cła od kupców i współziemian w Jazłowcu.

Sędzia lwowski Piotr z Branic i podsędek Jan z Wąsosza zaświadczają o wyroku królewskim zakazującym nieletnim synom zmarłego Procia z Wasiuczyna pobierania myta w Wasiuczynie pod karą wadium w wysokości 16 grzywien. Kwestia legalności poboru cła została odłożona do czasu osiągnięcia przez dzieci pełnoletności na skutek skargi Mikołaja Brzymuchy.

Dokument poświadcza wyrok króla Kazimierza Jagiellończyka, wydany podczas jego sądowniczego pobytu we Lwowie, zakazujący Elżbiecie ze Żmigrodu pobierania bezprawnych ceł od niepodlegających opłatom dóbr i bydła pasącego się w lasach królewskich. Sąd uznał, że pozwana nie posiada żadnych praw ani przywilejów uprawniających do ściągania owych opłat.

Papież Innocenty VIII zawiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o obsadzeniu arcybiskupstwa lwowskiego przez elekta Andrzeja po śmierci arcybiskupa Jana. Wzywa wiernych do uznania nowego pasterza, oddawania mu czci oraz okazywania posłuszeństwa.

Król Jan Olbracht zezwala kolegium wikariuszy wieczystych katedry lwowskiej na zakupienie domu wraz z parcelą we Lwowie na ich wspólną siedzibę. Równocześnie wyjmuje ową nieruchomość i jej mieszkańców spod jurysdykcji miejskiej oraz wszelkich podatków i ciężarów, przenosząc ją pod jurysdykcję i immunitet kościelny.

Jakub zwany Zawisza wraz z rodzoną siostrą Katarzyną, spadkobiercy zmarłego Marcina Ważnego, sprzedają Marcinowi Tłustemu i jego żonie Małgorzacie dziedziczny młyn przed bramą halicką we Lwowie za sumę trzystu grzywien. Transakcja oraz warunki spłaty ratalnej zostają zatwierdzone i wpisane do akt przez starostę generalnego ruskiego Piotra Myszkowskiego.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór kompetencyjny między radą miasta Lwowa a gminą ormiańską, znosząc urząd odrębnego wójta ormiańskiego i poddając Ormian pod jurysdykcję miejską w sprawach o nieruchomości oraz w czterech artykułach kryminalnych. W pozostałych sprawach ormiańskich sądzić ma wójt miejski wraz z sześcioma starszymi ormiańskimi według ich prawa ojczystego, z prawem apelacji bezpośrednio do majestatu królewskiego.

Król Zygmunt I Stary reguluje wzajemne relacje jurysdykcyjne między sądem prawa miejskiego we Lwowie a sądownictwem gminy ormiańskiej, w tym dopuszczalność świadków różnych wyznań, właściwość spraw o nieruchomości i przestępstwa kryminalne oraz tryb aresztowań. W pozostałym zakresie monarcha zatwierdza dotychczasowe przywileje obu stron.

Wysocka cieszy się z odzyskanego kontaktu i prosi o dalsze wiadomości o zdrowiu adresata. Wyjaśnia, że list dostarczył faktor; na przyszłość można pisać pocztą albo za pośrednictwem kapitana.

Król Zygmunt I rozstrzyga spór pomiędzy dzierżawcą ceł Andrzejem z Tęczyna a mieszczanami lwowskimi, zezwalając kupcom lwowskim na podróże przez Kraków i Sandomierz do Lublina i dalej z pominięciem komór w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie, nakazując jednak powrót tą drogą przy rezygnacji z dalszej trasy. Jednocześnie zawiesza zwolnienie celne Lwowa w tych trzech komorach wyłącznie na czas trwania zastawu dóbr Tęczyńskim, zatwierdzając ogólny przywilej celny króla Aleksandra.

Kanonik Stanisław ze Lwowa, działając z upoważnienia hrabiego pałacu laterańskiego Pawła de Blanca, mianuje kleryka Jana syna Jerzego ze Lwowa notariuszem publicznym i sędzią zwyczajnym. Po odebraniu przysięgi wierności dokument nadaje nominatowi pełne uprawnienia do sporządzania autentycznych aktów prawnych.

Papież Paweł III powiadamia mieszkańców miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Piotra Starzechowskiego nowym arcybiskupem po śmierci arcybiskupa Bernardyna. Nakazuje wiernym przyjęcie nowego pasterza z należną czcią oraz posłuszeństwo jego naukom i poleceniom.

Papież Paweł III zawiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o obsadzeniu wakującej po śmierci arcybiskupa Bernardyna stolicy arcybiskupiej i mianowaniu na ten urząd Piotra. Nakazuje kapitule okazanie nowemu ordynariuszowi posłuszeństwa i czci pod rygorem kar kościelnych.

Król Zygmunt I Stary potwierdza mieszczanom i kupcom lwowskim wszystkich obrządków przywilej króla Aleksandra uwalniający ich od wszelkich ceł i opłat w całym państwie. Po wygaśnięciu dzierżawy Tęczyńskich oraz za zgodą Zygmunta Augusta monarcha przywraca bezwzględne obowiązywanie immunitetu celnego w komorach w Bełzie, Chełmie i Hrubieszowie.

Komisarze królewscy wyznaczeni przez króla Zygmunta I dokonali rozgraniczenia i usypania kopców granicznych między wsiami królewskimi w tenucie Mikołaja Dzieduszyckiego i Mikołaja Odnowskiego a posiadłościami kapituły metropolitalnej we Lwowie. Orzeczenie wydano w oparciu o okazany dokument rozgraniczenia z 1463 roku oraz zaprzysiężone zeznania najstarszych świadków.

Król Zygmunt I Stary na prośbę władz miasta Lwowa potwierdza dawniejsze akty rozgraniczenia z lat 1462 i 1485 pomiędzy gruntami lwowskimi a dziedziczną wsią Zimna Woda. Dokument nadaje wieczystą moc prawną ustalonemu przebiegowi granic oraz nakazowi milczenia nałożonemu na dawnych pretendentów.

Papież Juliusz III powiadamia sufraganów archidiecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy arcybiskupem lwowskim po śmierci arcybiskupa Piotra Starzechowskiego i nakazuje im okazywanie nowemu metropolicie należytego posłuszeństwa. Dokument zawiera późniejsze wpisy oblaty przed biskupami przemyskim i chełmskim z 1555 roku.

Papież Juliusz III powiadamia duchowieństwo miasta i diecezji lwowskiej o mianowaniu Feliksa Ligęzy nowym arcybiskupem lwowskim po śmierci Piotra Starzechowskiego. Nakazuje klerowi przyjęcie nowego pasterza z szacunkiem i posłuszeństwem pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych wobec nieposłusznych.

Król Zygmunt August potwierdza w formie transsumptu cztery wcześniejsze przywileje królewskie dla miasta Lwowa. Dokument gwarantuje wyłączenie mieszczan lwowskich spod obcych jurysdykcji i sądów komisarskich oraz zwalnia lwowskich kupców wszystkich obrządków z opłat celnych m.in. w Chełmie, Bełzie i Hrubieszowie.

Król Zygmunt II August potwierdza dawniejsze przywileje królów Aleksandra i Zygmunta I zwalniające mieszczan lwowskich wszystkich obrządków z opłat celnych na terenie całego państwa. Nakazuje urzędnikom i poborcom bezwzględne przestrzeganie tej immunitetu pod groźbą kar statutowych.

Papież Pius IV powiadamia kapitułę katedralną we Lwowie o mianowaniu Pawła nowym arcybiskupem lwowskim po zgonie arcybiskupa Feliksa. Wzywa kapitułę do uległości i posłuszeństwa wobec nowego ordynariusza pod rygorem zatwierdzenia kar kościelnych.

Papież Pius IV przesyła paliusz dla nowo mianowanego arcybiskupa lwowskiego Pawła Tarły za pośrednictwem Jerzego Tylicza. Poleca biskupom krakowskiemu lub przemyskiemu wręczenie paliusza po przyjęciu przez nominata sakry biskupiej oraz odebranie od niego przysięgi wierności Stolicy Apostolskiej.

Dokument rozstrzyga spór kompetencyjny pomiędzy władzami Lwowa a gminą ormiańską, określając zakres właściwości sądu miejskiego i sądu ormiańskiego w sprawach karnych oraz majątkowych. Król potwierdza prawo Ormian do wyboru dwunastu seniorów do orzekania na zmianę z wójtem oraz normuje kwestie porządku miejskiego i składania przysięgi.

Nuncjusz apostolski Gian Francesco Commendone restytuuje godność dziekana w kapitule metropolitalnej we Lwowie, nakazując wybór dziekana spośród miejscowych kanoników. Ponadto inkorporuje do stołu kapitulnego kościół św. Jana za murami Lwowa wraz ze wszystkimi jego dobrami i dochodami z przeznaczeniem na uposażenie godności.

Papież Pius IV powiadamia lud miasta i diecezji lwowskiej o przeniesieniu biskupa Stanisława z Laodycei na urząd arcybiskupa lwowskiego po śmierci Pawła i nakazuje przyjęcie go oraz posłuszeństwo wobec jego pasterskich napomnień.

Król Zygmunt August potwierdza dokument arcybiskupa lwowskiego Stanisława Słomowskiego i kapituły metropolitalnej, nadający szlachcicowi Janowi Sadłowskiemu wójtostwo w opustoszałej wsi Taurów w powiecie trembowelskim na prawie osadzenia kmieci i zagrodników z dwunastoletnią wolnizną oraz uposażeniem w cztery łany, młyn i karczmę.

Papież Grzegorz XIII powiadamia wasali arcybiskupstwa lwowskiego o prekonizacji Jana na arcybiskupa lwowskiego po śmierci arcybiskupa Stanisława. Zobowiązuje ich do złożenia nowemu metropolicie przysięgi wierności oraz do pełnienia należnych powinności pod groźbą kar kościelnych.

Król Stefan Batory zatwierdza i odnawia dawne artykuły oraz zwyczaje połączonego cechu tokarzy i grzebieniarzy miasta Lwowa. Dokument szczegółowo reguluje zasady składania majstersztyku, przyjmowania uczniów i mistrzów, funkcjonowania władz cechowych oraz kary za naruszenie porządku rzemieślniczego.