Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/142 · 142-02

Dalsze starania Gdańska o zadośćuczynienie za krzywdę lwowskiemu burmistrzowi

Gdańsk współczuje lwowskiemu magistratowi krzywdy wyrządzonej burmistrzowi. Wątpi, czy przedstawienie sprawy na przyszłym sejmie przyniesie pożądany skutek, ale pozostawia wybór Lwowowi. Nie mógł wpisać sprawy do instrukcji na sejm, ponieważ 27 sierpnia zerwano sejmik w Starogardzie. Poleca sekretarzowi w Warszawie zabiegać u dostojników, zwłaszcza kanclerza koronnego, o zadośćuczynienie i przyszłe bezpieczeństwo honoru magistratów.

Opracowanie z pomocą AI. pełny możliwy przekład przebiegu pisma i adresu; ubytki i wahania odczytu jawne Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Szlachetni i czcigodni Panowie, szanowni Przyjaciele! Państwa list, przedstawiony nam 26 dnia bieżącego miesiąca, odnowił smutną pamięć tragicznego zdarzenia, które spotkało pana burmistrza, Państwa drogiego kolegę. W naszym wcześniejszym piśmie szczerze poświadczyliśmy już, jak głęboko nas ono zasmuciło. Obecnie ponownie zapewniamy, że przez wzgląd na przyjaźń i szczególną życzliwość, z jaką odnosimy się do wszystkich Państwa spraw — zarówno pomyślnych, jak nieszczęśliwych — jesteśmy tym bardzo poruszeni. Już sama ścisła więź zobowiązująca miasta do wzajemnych przysług i starań sprawia, że gorąco pragniemy móc dostarczyć odpowiednich i wystarczających środków do naprawienia tak ciężkiej krzywdy. Nie śmiemy jednak z pewnością potwierdzić, czy środki proponowane przez Państwa w liście mają taki charakter i skuteczność, by można było spodziewać się pożądanego zakończenia. Podobnie nie jesteśmy pewni, czy stosowne byłoby przedstawić tę tak zawiłą sprawę, obciążoną licznymi trudnościami i poważnymi okolicznościami, całej Rzeczypospolitej na przyszłym sejmie i domagać się od niej naprawienia naruszonego honoru. Pozostawiamy to Państwa rozwadze i dojrzalszemu namysłowi. Tym bardziej że nie możemy spełnić Państwa życzenia, aby w publicznej instrukcji na sejm umieścić punkt dotyczący tej sprawy: wskutek zerwania 27 dnia bieżącego miesiąca sejmiku województwa pomorskiego w Starogardzie sejmik generalny tej prowincji w ogóle się nie odbędzie. W tej trudnej i niepewnej sytuacji, trzymając się rady wyrażonej w naszym poprzednim liście, uznaliśmy za rozsądniejsze zlecić starannie naszemu sekretarzowi przebywającemu przy dworze królewskim w Warszawie, aby zabiegał u dostojników Rzeczypospolitej, o których wie, że sprzyjają miastom. Przede wszystkim ma zwrócić się do najjaśniejszego i najprzewielebniejszego pana wielkiego kanclerza koronnego, szczególnego strażnika przywilejów miast, który był osobiście świadkiem tej przykrej sceny. Ma usilnie prosić o ich skuteczne wstawiennictwo, przedstawiając wspólny [niepewne połączenie słów w ubytku] i słuszny ból wszystkich miast z powodu tego niegodziwego zdarzenia, aby obecnie zapewniono Państwu stosowne zadośćuczynienie, a na przyszłość zagwarantowano bezpieczeństwo godności i honoru miejskich magistratów. Ze względu na wiele ważkich przyczyn powstrzymujemy się od dalszych działań w tej sprawie. Wyraziwszy to ze szczerym szacunkiem, polecamy Państwa opiece Bożej i z całego serca życzymy wszelkiej pomyślności. Dano w Gdańsku 29 sierpnia 1738 roku. Państwa życzliwi przyjaciele, burmistrzowie i rajcy miasta Gdańska. Adres: Szlachetnym i czcigodnym Panom burmistrzowi i rajcom królewskiego miasta Lwowa, szanownym Przyjaciołom. We Lwowie. Późniejsza okładka archiwalna: list magistratu Gdańska do magistratu Lwowa o poparciu skargi dotyczącej wojskowej napaści na lwowskich mieszczan; kopia; 29 sierpnia 1738; 2 karty. [Określenie napaści jako wojskowej pochodzi z późniejszego opisu, nie z czytelnego tekstu listu.]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Nobiles et Spectabiles Domini, Amici honorandi! Litterae Nobilium et Spectabilium Dominationum Vestrarum, die 26ta currentis Nobis exhibitae, tristem renovarunt memoriam tragici illius casus, qui Domino Proconsuli, Collegae Nobilium et Spectabilium Dominationum Vestrarum dilecto, accidit super, quo uti jam in superioribus nostris candide contestati sumus hanc, quam ex eo cepimus, non vulgaris moestitiae partem, ita denuo praesentibus contestamur Nos pro amicitia et singulari affectu, quo omnia, quae ad Nobiles et Spectabiles Dominationes Vestras pertinent, prospera non minus quam adversa, prosequimur, magnopere exinde commoveri. Et certe vel per arctum istud vinculum, quod Civitates ad mutua officia et studia obstringit, maxime optamus, ut adaequata et sufficientia reparandae tam gravi injuriae media suppeditare liceat. Utrum vero ea, quae Nobiles et Spectabiles Dominationes Vestrae in litteris proponunt, ejus sint generis et efficaciae, ut optatum exinde sperare liceat finem, utrum porro tam perplexum et variis difficultatibus ac circumstantiis gravibus impeditum negotium in futuris Comitiis Regni Generalibus toti Reipublicae exponere, ab Eademque reparationem laesi honoris postulare expediat, Nos quidem [s. 3:] vix affirmare audemus, sed prudentiae et maturiori deliberationi Nobilium et Spectabilium Dominationum Vestrarum relinquimus, idque eo magis, quo minus desideriis Earum de inserendo ratione dicti hujus negotii in Instructione publica ad Comitia Regni Generalia puncto gratificari possumus, siquidem ob ruptum die 27ma currentis Starogardiae Conventum Palatinatus Pomeraniae Particularem, Generalis Inclytae hujus Provinciae Congressus plane non celebrabitur. In hoc itaque difficili et ancipiti hujus Negotii statu Nos inhaerendo Sententiae, quam in superioribus nostris Nobilibus et Spectabilibus Dominationibus Vestris expressimus, consultius esse duximus Secretario nostro, in Aula Sacrae Regiae Maiestatis Varsaviae commoranti, diligenter committere, ut apud Proceres Reipublicae, quos Civitatibus bene cupere certo no[verit — ubytek], inprimis vero apud Illustrissimum et Reverendissimum Dominum Su[premum — ubytek] Regni Cancellarium, Specialem Privilegiorum Civita[tum — ubytek] Custodem, qui tristi huic Scenae praesens Spectator interfuit, ex [propo]sito communi [ubytek i połączenie słów niepewne], quod ex hoc nefando casu omnes Civitates meriti[ssimum — ubytek] cordolium, instantissime supplicet, quo efficacissima Sua Officia eo interponere gratiose dignentur, ut et in praesentiarum Nobilibus et Spectabilibus Dominationibus Vestris conveniens Satisfactio, et in futurum dignitati et honori Magistratus Civitatum tuta praestetur Securitas. Plura in hoc negotio agere, ob multas magni momenti rationes supersedemus. Quibus sincero cultu expressis Nobiles et Spectabiles Dominationes Vestras tutelae divinae diligenter commendamus, Eisdem omnis generis prosperitatis ex animo apprecantes. Dabamus Gedani die 29na Mensis Aug[usti] 1738vo. Nobilium et Spectabilium Dominationum Vestrarum amici benevoli, Praeconsules et Consules Civitatis Gedanensis. [Adres:] Nobilibus et Spectabilibus Dominis Pro-Consuli et Consulibus Regiae Civitatis Leopoliensis, Amicis Honorandis. Leopoli.

Uwagi do odczytu

Przejrzano wszystkie 4 strony na obrazach natywnych. Jeden list, bez imiennych podpisów. Transkrypcja rozwija skróty i porządkuje interpunkcję; nie jest edycją dyplomatyczną. Data 29 Aug[usti] 1738 i Gdańsk pewne. 26 currentis to dzień przedstawienia Gdańskowi wcześniejszego listu, a 27 currentis dzień zerwania sejmiku w Starogardzie. Skutek zerwania dotyczy sejmiku generalnego prowincji, NIE odwołania sejmu całej Rzeczypospolitej. Skrzywdzony urzędnik to burmistrz Lwowa, określony jako kolega adresatów, bez imienia i nazwiska. Nie zidentyfikowano sprawcy; oryginał mówi o tragicznej krzywdzie i niegodziwym zdarzeniu, a wojskową napaść na mieszczan nazywa dopiero okładka. Brak stwierdzenia, że burmistrz zmarł; nie wyprowadzano go ze słowa tragicus. Kanclerz koronny wymieniony urzędem i jako obecny świadek zajścia, bez nazwiska. Gdańsk nie obiecuje skuteczności przedstawienia sprawy na sejmie; pozostawia to rozwadze Lwowa. Lokalna luka przy argumentacji o wspólnym bólu miast i ubytki końcówek wyrazów na prawym brzegu s. 3 jawne; reszta przebiegu czytelna. Bez kwot i bez nazwania sumy zadośćuczynienia. Okładka określa dokument jako kopię. Adres i pieczęć na s. 4.

Lokalizacja w skanie: 132/1/142; PDF s. 2–3: pismo; s. 4: adres; s. 1: późniejsza okładka archiwalna.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/142 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.