Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/247 · 247-106

Koniec konfederacji, hiszpański skarb i ruch elektora brandenburskiego

Autor odnotowuje ogłoszony koniec konfederacji, ale obawia się dalszych skutków. Przekazuje pogłoski o hiszpańskim okręcie ze skarbem, ruchu elektora brandenburskiego ku Królewcowi i wyjeździe francuskich pełnomocników na rokowania.

Opracowanie z pomocą AI. Przekład całego listu; kilka szczegółów gazetowych pozostaje roboczych. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Warszawa, 26 marca 1697 roku. Wasza Ekscelencjo! Najpokorniej dziękuję za list otrzymany ostatnią pocztą. O żałosnym końcu konfederacji dowiedziałem się już z publicznych wieści. Oby Bóg zaradził niebezpieczeństwu, które zdaje się grozić bardzo przykrymi następstwami. Nowiny potwierdzają przejęcie hiszpańskiego okrętu wojennego przez okręty króla. Według nich było na nim sześćset tysięcy piastrów w gotówce, pewna ilość kakao i pięćdziesiąt dział odlewanych. Mówi się także, że Jean Bart przejął u wybrzeży hiszpańskich około dwudziestu statków handlowych. Niektórzy twierdzą, że są to jednostki dodatkowe względem dwudziestu dwóch statków zdobytych przez korsarzy z Dunkierki [końcowe słowo zdania niepewne]. Elektor brandenburski przejechał 21 dnia tego miesiąca incognito przez Gdańsk w drodze do Królewca. Towarzyszyli mu ministrowie i oddział gwardii. Mówi się, że orszak był bardzo liczny. Elektor poprosił władze miasta, by nie oddawały mu honorów, i uczyniono zadość tej prośbie. Francuscy pełnomocnicy już wyruszyli; autor przypuszcza, że o tej porze powinni dotrzeć do Delft. Z wielką radością dowiedziałem się, że pan kasztelan krakowski czuje się dość dobrze, aby wychodzić z domu. To oznaka poprawy jego zdrowia. Z szacunkiem pozostaję najpokorniejszym i posłusznym sługą Waszej Ekscelencji, de Baluze. [Postscriptum: wzmianka o Anglikach, dalsza treść trudna do odczytania.]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

À Varsovie le 26 mars 1697. Monseigneur, Je remercie très humblement V.E. de la lettre dont elle m’a honoré par la dernière poste; j’aurois déjà appris par le bruit public la fin déplorable de la confédération. Dieu veuille mettre ordre à un inconvénient qui semble faire craindre des suites très fascheuses. Les nouvelles confirment la prise d’un vaisseau de guerre espagnol par ceux du Roy; elles disent qu’il y avoit dedans six cent mille piastres contant et outre cela une quantité de cacao, et qu’il estoit monté de 50 pièces de canon de fonte. On dit encore que Mr Jean Bart a pris sur les costes espagnoles une vingtaine de vaisseaux marchands; il y en a qui soutiennent que c’est outre la prise de 22 navires que les armateurs de Dunkerque ont faits en Hollande [mot incertain]. Mr l’Électeur de Brandebourg passa par Dantzig le 21 de ce mois incognito pour Königsberg, estant suivi de ses ministres et d’une compagnie de ses gardes; on dit que cette suite est fort nombreuse, et que S.A.S. a prié ceux de la ville de ne luy faire aucuns honneurs: elle a esté obéie. Mrs les plénipotentiaires françois estoient déjà partis; à l’heure qu’il est ils doivent estre arrivez à Delft. J’ay appris avec beaucoup de plaisir que S.E. Mgr le Castellan de Cracovie se trouve en estat de sortir; c’est une marque que sa santé est bonne. Je suis avec respect, Monseigneur, de Vostre Excellence le très humble et très obéissant serviteur, de Baluze. [Postscriptum:] On dit que les Anglois ont mis cette nuit la ... [?].

Uwagi do odczytu

Źródło relacjonuje pogłoski, a skarb i liczby zdobyczy wymagają niezależnego potwierdzenia. De Baluze nie opisuje własnej obserwacji Gdańska. Koniec konfederacji nazwany „żałosnym” to jego ocena; list nie nazywa konfederacji. Delft w zdaniu o pełnomocnikach to oczekiwanie autora, nie potwierdzenie ich przybycia. Kasztelan krakowski nie został w liście nazwany. Końcowy dopisek na s.109 ma ubytek/nieczytelny sens.

Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.106–110; s.110 adres.

Przekład oryginału: tak
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/247 · początek podglądu: strona PDF 106

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.