Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/177 · 177-02

Kraków prosi Lwów o wiadomości o zarazach i kontrolę podróżnych oraz towarów

Magistrat Krakowa wysyła swojego obywatela po dokładne wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu. Prosi Lwów o poinformowanie wysłannika, zatrzymywanie podróżnych i kupców ze stron dotkniętych zarazą, sprawdzanie paszportów oraz świadectw zdrowego pochodzenia podróżnych i towarów. Żąda uwierzytelnienia dobrego pochodzenia dokumentów urzędowym podpisem i pieczęcią miasta przed dopuszczeniem dalszego przejazdu.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyt całego listu i adresu; przekład łaciny oraz uwspółcześnienie polszczyzny. Niepewne nazwisko wysłannika i datę dopisku na odwrociu oznaczono. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Szlachetni i dostojni Panowie, wielce szanowni Przyjaciele i Sąsiedzi! Otrzymując częste wiadomości o zaraźliwych chorobach szerzących się na Rusi, Ukrainie i Podolu, powinniśmy błagać Boga, aby raczył oddalić od nas srogą i straszną karę. Powinniśmy też pilnie zważać na wszelkie okoliczności, przez które taka zaraza mogłaby do nas wtargnąć. Z obowiązku naszego urzędu wysyłamy więc, dla uzyskania dokładnych wiadomości o tych zarazach, [wyraz przed nazwiskiem nieodczytany] Prałowskiego [?], mieszczanina krakowskiego. Prosimy Was i zwracamy się z urzędowym żądaniem, abyście należycie poinformowali go, gdzie i w jakich miejscach zarazy te dotychczas panują i się pojawiają. Prosimy również, abyście na drogach podlegających Waszemu miastu zatrzymywali ludzi wszelkiego stanu, chrześcijan i Żydów, kupców i innych, w szczególności przejeżdżających i przechodzących ze stron dotkniętych zarazą. Dokładnie ich wypytujcie, sprawdzajcie ich paszporty i świadectwa stwierdzające, że przybyli oraz sprowadzili towary ze zdrowych miejsc. Jeżeli dokumenty te okażą się dobre i wiarygodne [oryginalna konstrukcja tego warunku jest niejasna], potwierdzajcie je urzędowym podpisem i pieczęcią miasta. Dopiero wtedy dopuszczajcie jadących do dalszego przejazdu na podstawie takich rzetelnych i prawidłowych paszportów. Usilnie prosimy, abyście pilnie zachowywali te zasady i czuwali nad ich przestrzeganiem dla publicznego bezpieczeństwa i własnego dobra. Pozostajemy z wszelkim uznaniem Waszych szlachetnych i dostojnych Panów, wielce szanownych Braci i Przyjaciół, szczerzy przyjaciele i najbardziej oddani sąsiedzi, burmistrz i rajcy miasta Krakowa, stolicy Królestwa Polskiego. Dan w Krakowie, 26 listopada 1770 roku. [Adres:] Szlachetnym i dostojnym panom burmistrzowi, rajcom i całemu magistratowi królewskiego miasta Lwowa, stolicy Rusi, wielce szanownym Panom, Przyjaciołom i Sąsiadom. [Dopisek na odwrociu:] Z Krakowa, 2 [listopada lub grudnia?] 1770, w sprawie zarazy powietrznej [data dopisku odczytana niepewnie].

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Nobiles et Spectabiles Domini Amici et vicini observandissimi. Maiąc częste wiadomości o szerzących się zaraźliwych chorobach na Rusi, Ukrainie y Podolu należy nam błagać Maiestat Boski aby srogą y okropną karę od Nas oddalać raczył, niemniey mieć pilną baczność na wszelkie okazye, przez ktoreby takowa zaraza do Nas wtargnąć się mogła. Przeto gdy z obligacyi Urzędu Naszego dla powzięcia należytey o tychże zarazach wiadomości wysyłamy [wyraz przed nazwiskiem nieodczytany] [Prałowskiego?; nazwisko niepewne] Mieszczanina Krakowskiego, Upraszamy WMPanow, Rekwirowiemy abyście Jegoż należycie gdzie y w ktorym mieyscu takowe zarazy dotychczas panuią y potkażuią się raczyli uwiadomić. Oraz Żebyście wszelkiey Kondycyi Ludzi tak Chrześcian iako y Żydow Kupcow y innych mianowicie od tamtych Stron Zarazom podległych przeieżdżaiących y przechodzących na Traktach do Miasta swego należących zatrzymywali, należycie onychże examinowali, Paszporty y Attestata iako z mieysc zdrowych przybyli y Towary sprowadzili rewidowali. A takowe gdy by postać oyść dobre, y wiary godne podpisem Urzędowym y Pieczęcią Miasta utwierdzili, y dopiero dalszego przeiazdu za temiż rzetelnemi y doskonałemi Paszportami iadającym dopuscili. To wszystko dla publicznego bezpieczeństwa y własnego dobra raczcie WPanowie pilnie zachować y przestrzegać usilnie upraszamy zostaiąc z wszelką rekognicyą. Nobilium ac Spectabilium Dominorum Fratrum Amicorum Observandissimorum Amici Sinceri et Vicini addictissimi. Proconsul et Consules Urbis Cracoviæ Metropolis Regni Poloniæ. Datt[um] Cracov[iæ] d[ie] 26. 9bris A[nn]o 1770. [Parafa/oznaczenie XLVII.] [Adres, PDF s. 3:] Nobilibus et Spectabilibus Dominis Præconsuli, Consulibus Totiq[ue] Magistratui Civitatis Sacræ Regiæ M[aies]t[a]tis Leopoliensis Metropolis Russiæ Dominis Amicis et Vicinis observandissimis. [Dopisek na odwrociu:] z Krakowa d[ie?] 2da [9br/Xbr?] 1770 względem zarazy powietrzney. [Adnotacja archiwalna u góry listu: ex fasc. 642 a.a.]

Uwagi do odczytu

Obejrzano wszystkie trzy strony PDF. Data właściwego listu „26. 9bris” oznacza 26 listopada 1770 i zgadza się z okładką. Niejednoznaczny dopisek na odwrociu nie został użyty do datowania listu: widoczna forma „2da” i skrót miesiąca są niepewne, może chodzić o grudzień. Wyraz przed nazwiskiem wysłannika pozostaje nieodczytany, a nazwisko zapisano jako „Prałowskiego?” z wyraźnym zastrzeżeniem; nie przypisano mu ustalonej zewnętrznie tożsamości. Należy powrócić do tego miejscowego odczytu przy konsultacji paleograficznej. „Potkażuią się” zachowano jako wariant źródłowy. „Gdy by postać oyść dobre” jest nietypową, nie w pełni wyjaśnioną konstrukcją; dalsze „wiary godne” i polecenie uwierzytelnienia dokumentów są czytelne. Chrześcijanie i Żydzi są w źródle wymienieni równolegle wśród kontrolowanych podróżnych; nie pominięto tej informacji. „Rewidować” paszporty i attestata oznacza sprawdzać je, nie współczesną rewizję osobistą. Polecenia kontroli i uwierzytelnienia dokumentów nie dowodzą, że magistrat Lwowa już je wykonał. Źródło mówi o zaraźliwych chorobach i zarazach, bez jednoznacznej diagnozy konkretnego patogenu. Podpis urzędowy, bez nazwisk jego sygnatariuszy. Osobnego czytelnego otoku pieczęci brak.

Lokalizacja w skanie: 132/1/177, PDF s. 2: list; s. 3: adres i dopisek; s. 1: okładka.
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/177 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.