Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/247 · 247-182

Wyjaśnienia po podróży do Francji i rozliczenie długów paryskich

De Baluze uspokaja adresata w sprawie pogłosek dotyczących propozycji we Francji. Uzgadnia zapłatę długów paryskich i gratuluje zdrowia wojewodziny oraz nowo narodzonej córki. Relacjonuje wypuszczenie wojsk holenderskich z twierdz hiszpańskich i dementuje pogłoski o zmianach gubernatorów.

Opracowanie z pomocą AI. Przekład całego listu i adresu; drobne wyblakłe fragmenty niepewne. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Wielmożny Panie! Otrzymałem list, którym zaszczycił mnie Pan 25 dnia ubiegłego miesiąca. Wasza Ekscelencja zapewne wie już, że listy, które raczył Pan kierować do mnie od swojego przyjazdu, zostały mi należycie doręczone. Nie należy bardzo przejmować się tym, co mówiono o propozycjach. Ludzie zwykle mówią o innych rzeczy, w które sami nie wierzą. Co do długów, które miał Pan zapłacić w Paryżu, wydaje się, że król przyjedzie do Warszawy w przyszłym tygodniu, a pan du Héron powróci także kilka dni później. W takim razie sprawę można byłoby załatwić natychmiast, pod warunkiem że pieniądze Waszej Ekscelencji znajdowałyby się tutaj gotowe do przeliczenia. Tymczasem piszę o tym do pana Drouage [?], aby, jeżeli powrót dworu i jego samego nie jest tak bliski, móc otrzymać jego polecenia w sprawie wypłacenia wspomnianych sum w Paryżu. Najpokorniej dziękuję Waszej Ekscelencji za dobrą wiadomość o doskonałym zdrowiu pani wojewodziny i nowo narodzonej córeczki. Proszę pozwolić, Wielmożny Panie, że zapewnię tu panią wojewodzinę o moim najgłębszym uszanowaniu oraz radości z jej szczęśliwego rozwiązania. Znajdzie Pan w załączeniu krótką kartkę wiadomości. Gazeta holenderska z siedemnastego dnia podaje, że panowie Stanowie, odwoławszy wojska, które mieli w twierdzach króla katolickiego we Flandrii, powiadomili o tym elektora bawarskiego i poprosili o pozwolenie na ich powrót do kraju. Jego Wysokość wysłał do Francji zapytanie o wolę króla w tej sprawie. Otrzymawszy zgodę na wypuszczenie wojsk holenderskich, natychmiast wysłał rozkazy gubernatorom tych twierdz, aby pozwolili im wrócić do Holandii. W ostatnich dniach rozpowszechniono wiele fałszywych wiadomości o tym elektorze: jakoby odebrano mu gubernatorstwo Flandrii, a księciu de Vaudémont — gubernatorstwo Mediolanu. Są to jednak pogłoski rozpowszechniane po to, aby przysporzyć Francji nieprzyjaciół. Oto, Wielmożny Panie, dwa listy, które pani wielka marszałkowa litewska przesłała mi, abym je Panu przekazał. Otrzymałem list pana Charpentiera, który donosi, że pani markiza nadal była zdumiona brakiem jakichkolwiek wiadomości od Waszych Ekscelencji. Uwalniam ją teraz od tego zmartwienia. Wasza Ekscelencja cieszył się, dzięki Bogu, bardzo dobrym zdrowiem. Pan d'Avaux przybył do Hagi jako pełnomocnik, aby prowadzić sprawy podczas choroby pana de Briod [?], ambasadora Francji. Według gazety prowadził jakieś rokowania w domu wspomnianego hrabiego z dziewięcioma deputowanymi, których Stanowie wyznaczyli i do niego wysłali. List Waszej Ekscelencji zostanie wysłany jutro do Paryża. Z wielkim szacunkiem pozostaję najpokorniejszym i najposłuszniejszym sługą Waszej Ekscelencji, J. G. de Baluze. Warszawa, 3 marca 1701 roku. Dowiedziałem się o przybyciu Waszej Ekscelencji po powrocie do Sieny [?]; [wyblakły fragment] list jest z 26 lutego. [Adres:] Jego Ekscelencji wojewodzie i generałowi ruskiemu, we Lwowie.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Monseigneur, J'ay receu la lettre dont vous m'avez honnoré le 25 du mois passé. V.E. aura desjà sceu que celles qu'elle a eu la bonté de m'adresser depuis son arrivée m'ont esté bien rendues; il ne faut pas qu'elle s'embarrasse beaucoup de ce qui a esté dit au sujet des propositions. C'est une chose ordinaire aux hommes de parler et de dire souvent des autres ce qu'ils ne croyent pas. Quant aux debtes que V.E. a eu à payer à Paris, il y a apparence que le Roy arrivera à Varsovie dans la semaine prochaine et que Mr du Heron sera de retour aussy peu de jours apres. En ce cas là l'affaire pourroit se faire sur le champ, moyennant que l'argent de V.E. se trouvât icy tout prest à compter. J'escris cependant à Mr Drouage [?] là-dessus afin que si le retour de la Cour et le sien n'estoit pas si proche, je puisse recevoir ses ordres pour le payement desdites sommes à Paris. Je remercie V.E. tres humblement de la bonne nouvelle qu'elle m'a fait l'honneur de me mander de la parfaite santé de Madame la Palatine et de Mademlle la nouvelle née. Trouvez bon, s'il vous plaist, Monseigneur, que je l'assure icy de mes tres humbles respects, aussy bien que de la part que je prends à ses heureuses couches. V.E. trouvera cy jointe une petite feuille de nouvelles. La gazette de Hollande du 17 dit que Messrs les Estats ayant rappellé les troupes qu'ils avoient dans les places du Roy catholique en Flandres, en avoient donné avis à Mr l'Electeur de Baviere, le priant de leur laisser la liberté de retourner chez eux, sur quoy S.A. avoit envoyé en France pour sçavoir l'intention du Roy sur cette affaire, et ayant receu l'agreement qu'il laissât sortir lesdites troupes hollandoises, elle avoit aussitost depesché ses ordres aux gouverneurs desdites places pour les laisser retourner en Hollande. On a publié ces jours-cy beaucoup de faussetez au sujet de cet Electeur, comme si on luy avoit osté le gouvernement des Flandres, et à Mr le Prince de Vaudemont celuy du Milanois; mais ce sont des bruits que l'on fait courir pour faire des ennemis à la France. Voicy, Monseigneur, deux lettres que Made la G. mareschale de Lithuanie m'a envoyées pour vous les adresser. J'ay receu une lettre de Mr Charpentier qui me marque l'estonnement dans lequel estoit encore Made la marquise de ne recevoir aucune nouvelle de vos Excellences; je l'en tire presentement hors de cette peine. V.E. se portoit tres bien, Dieu mercy. Mr d'Avaux est arrivé à La Haye pour faire les affaires pendant la maladie de Mr de Briod [?], ambassadeur de France, avec la qualité de Plenipotentiaire; et il travailloit à quelque negotiation, à ce que dit la gazette, dans la maison dudit C. de Briod [?], avec neuf Deputez que les Estats luy ont nommez et envoyez. La lettre de V.E. partira demain pour Paris. Je suis avec beaucoup de respect, Monseigneur, de vostre Excellence le tres humble et tres obeissant serviteur, J. G. de Baluze. A Varsovie le 3e de mars 1701. J'ay eu nouvelle de l'arrivée de V.E. de retour à Sienne, et [mots peu lisibles] me lettre est du 26 fevrier. [Adresse:] A Son Excellence Monseigneur le Palatin et General de Russie, à Leopol.

Uwagi do odczytu

Obejrzano s.182–190. Kartka nowin s.188–189 ma własny datownik i osobny wpis. Nazwisko chorego ambasadora ma niepewny odczyt, nie uzupełniono go z wiedzy historycznej. Zapis Sienne w dopisku wymaga kontroli. Ocena pogłosek jako fałszywych należy do de Baluze’a. Gazeta holenderska i jej interpretacje nie stanowią niezależnie sprawdzonych dowodów.

Lokalizacja w skanie: 132/1/247, PDF s.182–187: list; s.190: adres. Osobny załącznik s.188–189.

Przekład oryginału: tak
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/247 · początek podglądu: strona PDF 182

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.