Wyrok króla Zygmunta I Starego w sporze o wieś Czerkasy dla kapituły lwowskiej

Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, Rusi, Prus oraz Mazowsza etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim, których to dotyczy, a którzy powezmą o tym wiadomość. Iż stosownie do skargi szlachetnego Dymitra Czerkaskiego vel zwanego przydomkiem Tyrawa, który twierdził, że wieś Czerkasy była jego dziedziczną – którą to wieś Czerkasy najjaśniejszy świętej pamięci pan Aleksander, z tejże łaski król Polski i wielki książę Litwy etc., brat nasz najukochańszy, wieczystą darowizną Kapitule kościoła metropolitalnego lwowskiego darował, którą to darowiznę my z kolei osobnym listem naszym tejże kapitule lwowskiej potwierdziliśmy – ponieważ jednak rzeczony Tyrawa Dymitr stale twierdził, że jest jego dziedziczna, tedy pewnym komisarzom naszym rozpoznanie tej sprawy [powierzyliśmy / zleciliśmy?], [by zbadać], czy mianowicie rzeczony szlachetny Dymitr samą darowizną zmarłego brata naszego oraz naszym potwierdzeniem został pokrzywdzony, powierzyliśmy. Którzy to komisarze nasi, wezwawszy strony wraz z ich prawami oraz wysłuchawszy wniosków i odpowiedzi stron, za zgodą samych stron odesłali te same strony do nas. Przeto w terminie [...], gdy strony stawiły się przed nami, stwierdziliśmy, że rzeczony Dymitr Tyrawa po swoich przodkach samą wieś Czerkasy trzymał w [...] w dwustu grzywnach, [gdyż] jego przodkom przez niegdyś najjaśniejszego pana Świdrygiełłę, wielkiego księcia Litwy, za zgodą zmarłego świętej pamięci Kazimierza, króla Polski i wielkiego księcia Litwy, rodzica naszego czcigodnego, była zastawiona, a wreszcie tę samą wieś rzeczona Kapituła lwowska, uzyskawszy darowiznę oraz nasze potwierdzenie, przed rzeczonymi komisarzami naszymi tę samą wieś Czerkasy z rąk tegoż szlachetnego Dymitra Tyrawy od niemal dwudziestu dziewięciu lat wykupili, a rzeczony Dymitr ich skwitował i zadośćuczynienie za dwieście grzywien od tejże Kapituły sobie uczynione uznał, jak to z akt lwowskich ziemskich jasno wynikało. A rzeczony Dymitr Tyrawa żadnych dokumentów [...] poza listami zastawnymi, za które mu zadośćuczyniono, nie okazał. Przeto my rzeczoną Kapitułę kościoła metropolitalnego lwowskiego przy własności i czystym prawie panowania zachowaliśmy i na wieki tę samą wieś prawem dziedzicznym rzeczonej Kapitule przysądziliśmy i przysądzamy, aby ją spokojnie, według oryginalnych listów rzeczonej darowizny przez nas potwierdzonej, na wieki trzymali i posiadali jak prawdziwi dziedzice. Ponadto rzeczonemu Dymitrowi i jego sukcesorom wieczne milczenie nakazaliśmy. Na świadectwo czego do niniejszego listu pieczęć nasza została przywieszona. Dan w Krakowie na zjeździe generalnym w środę przed najbliższym świętem świętej Pryski, Roku Pańskiego tysiąc pięćset trzydziestego dziewiątego, panowania naszego roku trzydziestego drugiego. [Nota kancelaryjna z lewej:] Paweł z Woli / Korczanoth [?] [Nota kancelaryjna z prawej:] Relacja wielmożnego Pawła z Woli, podkanclerzego Królestwa Polskiego, burgrabiego krakowskiego i starosty gostynińskiego [Pasek pergaminowy na pieczęć wiszącą; pieczęć utracona] [Verso:] [Nota archiwalna:] Wyrok Najjaśniejszego Króla Zygmunta w sprawie między szlachetnym Dymitrem Tyrawą a Kapitułą lwowską ... tegoż szlachetnego Dymitra ... Czerkasy ... 1539. 4° [Sygnatury i znaki kancelaryjno-archiwalne:] H ; R ; Lit. H. Fasc. 80 / Fas. 1. vol: 9. Posit. 80 [oraz inne dawne noty i pieczątka z sygnaturą]

Sigismundus dei gracia Rex Polonie magnus dux Lituanie Russie Prussie ac Masouie etc dominus et heres Significamus tenore presencium quorum interest vniuersis harum noticiam habituris. Quia prout ad querelam Nobilis Demetrii Czirkaski als Thyrawa cognomento dicti qui asserebat villam Czirkassi fuisse suam hereditariam, quam villam Czirkassi serenissimus felicis memorie Dominus Alexander eadem gracia Rex Polonie et magnus Dux Lituanie etc frater noster desideratissimus perpetua donacione Capitulo Ecclesie metropolitane Leopolien[sis] donauit. Quam donacionem Nos rursus specialibus literis nostris eidem capitulo Leopolien[si] confirmauimus. predictus tamen Thyrawa, demetrius, constanter dicebat suam hereditariam Extunc nos certis Commissariis n[ost]ris cognicionem huius cause [demandauimus / commisimus?] videlicet dictus Nobilis Demetrius. ipsa donacione de[ce]re[di]mi olim fratris n[ost]ri ac confirmacione n[ost]ra grauaretur, commiseramus. qui Commissarii n[ost]ri vocat[is part]ibus cum eorum Juribus, ac propositis et respon[sionibus p]arcium exauditis, de ipsarum [parti]um consensu ad nos easdem partes remiseru[n]t Itaque in termino [...]s partibus coram nobis comparentibus, comperimus, quod dictus Demetrius Thyrawa ex predecessoribus suis ipsam villam czirkassi tenuit in or[...]ne in ducentis marcis, suis antecessoribus per olim Ill[ustrissi]mu[m] Dominum Szwidrigal magnum ducem Lituanie de consensu de[ce]re[di]mi diue memorie Cazimi[ri] Polonie Regis et magni ducis Lituanie, parentis n[ost]ri colen[di] fuisse obligatam et tandem eandem villam Capitulum predictum Leopolien[se], acquisita donacione ac n[ost]ra confirmacione, prefat[i] coram commissariis n[ost]ris eandem villam Czirkassi de manibus eiusdem Nobilis Demetrii Thyrawa a Viginti ferme Novem annis exemerunt, predictusqz Demetrius eosdem quietauit, et satisfaccionem pro ducentis marcis ab ipso Capitulo sibi factam recognouit, prout hoc ex actis Leopolien[sibus] terrestribus, liquide apparebat. predictusqz Demetrius Thyrawa, nulla documenta fratovia preter l[ite]ras obligatorias pro quibus sibi satisfactum est, ostendebat. Qdeo Nos predictum Capitulum ecclesie metropolitane Leopolien[sis] circa proprietatem et merum dominium conseruauimus, perpetuoqz eandem villam Jure hereditario predicto Capitulo adiudicauimus, adiudicamusqz quam pacifice iuxta l[ite]ras originales donacionis prefat[e] per nos confirmate perpetuo tenere et habere tanquam per veros heredes Insuper predicto Demetrio ac eius successoribus silencium perpetuum imposuimus. Harum testimonio l[ite]rarum Sigillum n[ost]rum est subappensum. Dat[um] Cracouie in Conuentu generali feria Quarta ante festum Sancte Prisce proxima Anno Domini Millesimo Quingentesimo Trigesimo Nono, Regni n[ost]ri Anno Trigesimo Secundo. [Nota kancelaryjna z lewej:] paulus de volia / korczanoth [?] [Nota kancelaryjna z prawej:] Relacio Mag[nifi]ci Pauli de Wola Regni Polonie / Vicecanc[ella]rii, Burgrabii Crac[oviensis] et Capit[anei] Gostinen[sis] [Pasek pergaminowy na pieczęć wiszącą; pieczęć utracona] [Verso:] [Nota archiwalna:] Decretum Serenissimi Sigismundi Regis in causa inter Nob[i]lem Demetrium Thyrawa et Capit[u]l[u]m Leopolien[se] ... eundem Nobilem Demetrij ... Czirkasy ... 1539. 4° [Sygnatury i znaki kancelaryjno-archiwalne:] H ; R ; Lit. H. Fasc. 80 / Fas. 1. vol: 9. Posit. 80 [oraz inne dawne noty i pieczątka z sygnaturą]