Potwierdzenie praw i przywilejów cechów rzemieślniczych Lwowa przez króla Zygmunta I Starego

W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Czyny ludzkie, jakkolwiek godne pamięci, łatwo ulatują z pamięci, jeśli nie zostaną utrwalone mocą pism. Przeto my, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, całych Prus, Mazowsza, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej etc. pan i dziedzic, oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, których to dotyczy, powezmą wiadomość o tym. Iż gdy w minionych latach wszystkim i poszczególnym miastom i miasteczkom naszego królestwa, za jednomyślną wolą, zgodą i dekretem Senatu naszego nakazaliśmy, aby wszelkie prawa i przywileje wolności jakichkolwiek cechów czy bractw przedłożyli w oryginałach przed nami na sejmie walnym piotrkowskim ostatnio odprawionym, między innymi naszymi miastami także nasze miasto Lwów przedłożyło i złożyło przed nami swoje przywileje, prosząc, aby zostały przez nas przy nich zachowane. My zaś dla pewnych próśb [?] i słusznych przyczyn odłożyliśmy podpisanie i przychylenie się do tej ich prośby, a sprawę ponownego składania takich przywilejów dotąd odraczaliśmy. Przeto na obecnym sejmie walnym, gdy wspomniani nasi mieszczanie lwowscy ponownie zwrócili się do nas z prośbą, my, zasiadając z naszymi doradcami u naszego boku, zważywszy, że owo miasto Lwów położone jest w owych stronach i ziemiach granicznych oraz wystawione na napady naszych wrogów, a wymaga pilnej i troskliwej pieczy dobrego rządu, by tym łatwiej mogło odeprzeć nacierający w potrzebie impet nieprzyjaciół; oraz że w tymże naszym mieście stowarzyszenia lub bractwa rzemieślników, które pospolicie cechami są zwane, ponoszą i pilnie sprawują niemałe ciężary i powinności obrony murów tego miasta; chociaż w innych naszych miastach i miasteczkach naszego królestwa tego rodzaju cechy zawiesiliśmy, unieważniliśmy i skasowaliśmy, to jednak mając na względzie konieczną potrzebę i pożytek naszej Rzeczypospolitej, uznaliśmy za właściwe samo nasze miasto Lwów i wszelkie w nim obecnie lub w przyszłości istniejące cechy rzemieślników pozostawić i zachować w dawnym zarządzie, porządku, rządzie i administracji w odniesieniu do wszelkich ich praw, przywilejów i wolności, łaskawie i dobrotliwie nadanych i darowanych im zarówno przez nas, jak i przez naszych poprzedników. Powagą naszą królewską oraz za radą i zgodą całego naszego Senatu zgromadzonego na obecnym zjeździe walnym uznaliśmy za słuszne pozostawić i zachować, a także wszystkie przywileje wspomnianych cechów owego naszego miasta Lwowa potwierdzić, tak jak niniejszym pozostawiamy, zachowujemy i mocą niniejszego pisma na wieczne czasy potwierdzamy. Chcąc i postanawiając, aby wszelkie prawa, przywileje, wolności i immunitety zarówno rzeczonego naszego miasta, jak i jego cechów pozostały na zawsze trwałe, nienaruszone i nienaruszone, i aby żaden z naszych poddanych, jakiegokolwiek stanu, pozycji, stopnia i godności by nie był, nie ważył się ich naruszać. Na czego świadectwo i wiarę przywieszono naszą pieczęć. Dan w Krakowie w najbliższy piątek przed niedzielą Oculi [27 lutego], roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego, a panowania naszego roku trzydziestego czwartego. W obecności najprzewielebniejszych i wielebnych w Chrystusie ojców, panów: Jana Latalskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa, Piotra Gamrata krakowskiego, Łukasza Górki kujawskiego, Sebastiana Branickiego poznańskiego, Jakuba Buczackiego płockiego, Samuela Maciejowskiego chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, biskupów. Oraz wspaniałych i szlachetnych: Jana z Tarnowa kasztelana krakowskiego, hetmana wielkiego wojsk naszego Królestwa, a sandomierskiego, stryjskiego i lubaczowskiego starosty; Janusza Latalskiego poznańskiego [wojewody] i starosty inowrocławskiego [?]; Jana z Tarnowa sandomierskiego [wojewody] i chełmskiego, krasnostawskiego, bełskiego starosty; Piotra ze Służewa kaliskiego [wojewody] i starosty nieszawskiego [?]; Jana Kościeleckiego inowrocławskiego [wojewody] oraz tucholskiego, człuchowskiego, nakielskiego i bydgoskiego starosty; Piotra z Dąbrowicy lubelskiego [wojewody] oraz radomskiego i kazimierskiego starosty; Feliksa Szreńskiego płockiego [wojewody] oraz malborskiego i płockiego starosty; Mikołaja z Niszczyc bełskiego [wojewody]; Piotra z Gorynia mazowieckiego [wojewody] i ciechanowskiego starosty; Andrzeja Górki poznańskiego [kasztelana] i starosty generalnego Wielkopolski; Mikołaja Wolskiego sandomierskiego [kasztelana] i ochmistrza dworu Najjaśniejszej najmilszej małżonki naszej oraz sanockiego, łęczyckiego, łomżyńskiego i wiszeńskiego starosty; Jana Zaremby kaliskiego [kasztelana]; Piotra Opalińskiego gnieźnieńskiego [kasztelana] i ochmistrza dworu najjaśniejszego najmilszego syna naszego oraz olsztyńskiego i kościańskiego starosty; Jana z Tęczyna wojnickiego [kasztelana] i marszałka naszego dworu oraz lubelskiego, lelowskiego starosty; Jaranda z Brudzewa łęczyckiego, Wawrzyńca Myszkowskiego sądeckiego, Jana z Mechcic wiślickiego i starosty chmielnickiego, Spytka z Tarnowa radomskiego oraz podskarbiego naszego Królestwa i sieradzkiego, krzepickiego, krzeszowskiego starosty, Bernarda Maciejowskiego lubelskiego i starosty zawichojskiego, Jerzego Latalskiego lądzkiego, Seweryna Bonera bieckiego, żupnika wielickiego i krakowskiego oraz wielkorządcy naszego krakowskiego, a także bieckiego, oświęcimskiego, zatorskiego, czorsztyńskiego [?] i w Ojcowie starosty, Stanisława Laskiego przemyskiego, Jana Tęczyńskiego kamienieckiego kasztelanów; Pawła z Wołuckich [?] kanclerza naszego Królestwa, Jana Gasztolda [?] dziekana krakowskiego i prepozyta poznańskiego, Jana Drzewickiego scholastyka łęczyckiego, sekretarzy naszych; Marcina z [...] wojskiego krakowskiego i podkomorzego naszego, Hieronima Szaszkowskiego ochmistrza naszego dworu, i wielu innych wiarygodnych świadków, dostojników, urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam umiłowanych. Dan przez ręce rzeczonego wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, szczerze nam umiłowanego. Samuel, biskup chełmski i podkanclerzy, podpisał. [Nota relatora:] Na relację wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Na odwrocie:] [Nota z epoki / XVII w.:] Zygmunta I potwierdzenie cechów, r. 1540. [Inne noty archiwalne:] Arca Xem... / 191 ser. 8 / N[ro] 8. / 1/410 / [parafa/monogram]

IN NOMINE DOMINI AMEN Ad perpetuam rei memoriam. Facta humana quantumuis memoria digna facile labi solent e memoria nisi literarum officio perhennentur. Proinde nos Sigismundus Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, necnon terrarum Cracouiae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiauiae, Russiae, totius Prussiae, Masouiae, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniaeq[ue] etc. dominus et heres. Significamus tenore praesentium quoruncunq[ue] interest vniuersis et singulis praesentibus et futuris harum noticiam habituris. Quia cum retroactis annis omnibus et singulis ciuitatibus, oppidisq[ue] regni nostri de vnanimi uoto, assensu et decreto Senatus nostri mandaueramus vniuersa jura, priuilegia libertatum contuberniorum seu fraternitatum quarumcunque coram nobis pro conuentu generali Piotrkouien[si] proxime habito coram nobis originaliter reponere, inter ceteras quoque ciuitates nostras, Leopoldien[sis] ciuitas nostra reproduxisset et coram nobis priuilegia sua supplican[do] fecit circa illa per nos conseruari. Nos vero certis petitioti[bus?] et rationabilibus causis distulimus dicte eorum supplicationi subscribere et annuere, causamq[ue] iam reponendorum rursus priuilegiorum huiusmodi hactenus prorogauimus. In praesenti itaque conuentu generali iterum supplicantibus nobis predictis nostris ciuibus Leopoldien[sibus], Nos cum consiliariis n[ost]ris lateri nostro assidentibus considerans ciuitatem illam Leopoldien[sem] in illis oris et terris finitimis sub hostiumq[ue] nostrorum impetibus expositam esse, que diligenti et sedula cura boni regiminis eget, quo tanto facilius impetum hostium necessitatis ingruentem pulsare possit. Quodque in ea ipsa ciuitate n[ost]ra contubernia seu fraternitates Artificum, que vulgo Czechi uocantur, non modica onera et officia tuendorum menium illius vrbis ferunt et obeunt diligenter. Licet in aliis n[ost]ris ciuitatibus et oppidis regni nostri huiusmodi contubernia suspensimus, abrogauimus et cassauimus, exigente tamen necessitate et commodo Reipublicae nostrae, ipsam ciuitatem nostram Leopoldien[sem] et quecunque in illa ad presens vel in futurum existentia contubernia Mechanicorum in antiquo regimine, ordine, gubernatione et administratione circa que omnia iura, priuilegia et libertates eorum tam per nos, quam per nostros predecessores illis gratiose et benigne concessas et largitas. Authoritate nostra regia ac de consilio et assensu totius Senatus nostri in praesenti conuentione generali congregati, relinquendum et conseruandum. Necnon priuilegia dictorum contuberniorum vniuersa illius ciuitatis nostre Leopoldien[sis] confirmanda duximus, prout relinquimus, conseruamus et confirmamus temporibus perpetuis harum serie firmitatem. Volentes et decernentes quatinus tam prefate ciuitatis nostre, quam etiam contuberniorum eiusdem vniuersa iura priuilegia libertates et immunitates firme et immote intacteque semper permaneant, et a nemine subditorum nostrorum cuiuscunque conditionis, status, ordinis et preeminentie fuerint violari presumantur. In cuius rei fidem et testimonium sigillum nostrum est appensum. Dat[um] Cracouie feria sexta proxima ante dominicam Oculi, Anno domini millesimo quingentesimo quadragesimo, Regni vero n[ost]ri Anno trigesimo quarto. Presentibus R[euerendissi]mis et R[eueren]dis in Christo patribus dominis Joanne Liatholsky Archiep[iscop]o Gnesnen[si], legato nato ac primate, Petro de Gamrati Cracouien[si], Luca de Gorca Cuiauien[si], Sebastiano Braniczki Posnanien[si], Jacobo de Buczaz Plocen[si], Samuele Maczieiowsski Chelmen[si] et Regni Poloniae vicecancellario, Ep[iscop]is. Necnon Magnificis et generosis, Joanne de Tharnow castellano Cracouien[si], Exercituum Regni n[ost]ri magno ac Sandomirien[si], Striien[si] et Lubaczouien[si] capitaneo, Janussio Liatholsky Posnanien[si] et capitaneo Jaminuladielanicen[?], Joanne de Tharn[ow] Sandomirien[si] et Chełmen[si], Crasnostauien[si], Belzen[si] capitaneo, Petro de Gleszow Callissien[si] et capitaneo Nieschonien[si?], Joanne de Coscieliecz Juniuuladislauien[si] ac Tucholien[si], Slochouien[si], Naklen[si] et Bidgostien[si] capitaneo, Petro de Damprowicza Lublinen[si] ac Radomien[si] et Cazimirien[si] capitaneo, Felice Srzenssky Plocen[si] ac Mariemburgen[si] et Plocen[si] capitaneo, Nicolao de Nissczicze Belzen[si], Petro de Gornino Masonie ac Cziechonouien[si] capitaneo, Andrea de Gorca Posnanien[si] et capitaneo maioris Polonie generali, Nicolao Volski Sandomirien[si] et Serene coniugis n[ost]re charissime curie magistro ac Sanocen[si], Lanczicien[si] et Lomzen[si] ac Visnen[si] capitaneo, Joanne Zaremba Callissien[si], Petro Opalienski Gnesnen[si] et ser[enissi]mi filii n[ost]ri charissimi curie magistro ac Olsthinen[si] cosczen[si] capitaneo, Joanne de Thanrzin Voinicen[si] et curie n[ost]re Mareschalco ac Lublinen[si], Leleouien[si] capitaneo, Jarando de Brudzew Lanticiensi, Laurentio Misconyski Sandecen[si], Joanne de Miechicz viglicien[si] et capitaneo Chmielnicens[i], Spithcone de Tharnow Radomien[si] ac Regni n[ost]ri Thezaurario ac Siradien[si], Krzepicen[si], Krzessecen[si] capitaneo, Bernardo Maczieiowski Lublinen[si] et capitaneo Zauichosten[si], Georgio Lathalski Landen[si], Seuerino Boner Biczen[si], zuppario Viczicen[si] Cracouien[si] et magno procuratore n[ost]ro Cracouien[si] ac Biczen[si], Ossuiaczimen[si], Zathoricen[si] Kapsztin[en]ci et in Otziecz capitaneo, Stanislao Laski Przemislien[si], Joanne Thanczowszki Camenecen[si] castellanis, Paulo de Volita Regni n[ost]ri cancellario, Joanne Ghaszri decano Cracouien[si] et preposito Posnanien[si], Joanne Drzewicki Lancicien[si] Scholastico Secretariis n[ost]ris, Martino de [...] tribuno Cracouien[si] et succamerario n[ost]ro, Hieronymo Slaszkowszki curie n[ost]re magistro, et aliis quampluribus testibus, fidedignis, dignatariis, officialibus et aulicis n[ost]ris sincere et fidelibus dilectis. Dat[um] per manus prefati R[eueren]di in Ch[rist]o p[at]ris domini Samuelis Maczieiowszki Episcopi Chelmen[sis] et Regni Poloniae vicecancellarii sincere nobis dilecti. Samuel Ep[iscop]us Chelmen[sis] et Vicecancell[arius] ss[cripsit] [Nota kancelaryjna po prawej stronie pliki:] R[elatio] R[eueren]di in cr[ist]o p[at]ris domini Samuelis Maczieiowszki Episcopi Chelmen[sis] et Regni Polonia vicecancellarii [Verso:] [Nota z epoki / XVII w.:] Sigismundi I-mi confirmatio Contuberniorum 1540. R. [Inne noty archiwalne:] Arca Xem... / 191 ser. 8 / N[ro] 8. / 1/410 / [parafa/monogram]