Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/414 · 131-1-414-001

Potwierdzenie króla Zygmunta I Starego zwolnienia mieszczan i kupców lwowskich z cła w Kołomyi

Zygmunt I Stary, król Polski (Sigismundus dei gratia Rex Polonie magnus Dux Lithuanie Russie Prussie Masouie etc. dominus et heres) Mieszczanie i kupcy lwowscy (ciues nostri et mercatores leopolienses)
feria sexta proxima ante dominicam Letare. Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo. Regni vero nostri Anno trigesimo quarto · Kraków (Cracouie)

Król Zygmunt I Stary po rozpatrzeniu sporu ze starostą kołomyjskim Mikołajem Sieniawskim potwierdza przysługujące mieszczanom i kupcom lwowskim zwolnienie z opłat celnych w Kołomyi przy przewozie własnych towarów. Zastrzega jednocześnie pod rygorem opłaty zakaz przewożenia pod pretekstem tego przywileju towarów należących do osób obcych.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, których to dotyczy, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość: Iż gdy urodzony Mikołaj Sieniawski, kasztelan bełski i [hetman] naszych wojsk polnych oraz starosta halicki i kołomyjski, przedstawił przed nami, że sławetni burmistrz i rajcy oraz kupcy naszego miasta Lwowa nie chcą płacić naszego cła kołomyjskiego od swoich towarów, pod pretekstem swojej wolności, której od wielu już wieków mieli nadużywać, a my zleciliśmy zbadanie tejże sprawy pewnym komisarzom, którzy z kolei mieli nas o tej rzeczy powiadomić. A gdy owi nasi komisarze, nie doprowadziwszy sprawy do końca, to, co rozpoczęli, odesłali z powrotem do nas celem rozstrzygnięcia i zadecydowania. My tedy, gdy obie strony stawiły się prawnie przed nami, po wysłuchaniu ich wywodów, odpowiedzi i przytoczonych racji, po uważnym odczytaniu i rozważeniu całego przewodu komisarzy oraz po należytym i właściwym zbadaniu dekretu wydanego w tejże sprawie z urzędu w ubiegłych latach, uznaliśmy, że ciż nasi mieszczanie i kupcy lwowscy są wolni od płacenia wspomnianego cła. Przeto uznaliśmy, że należy ich pozostawić i zachować – jak za pośrednictwem niniejszego dekretu pozostawiamy i zachowujemy – zgodnie z naszym wyżej wspomnianym dekretem o niepłaceniu tegoż cła kołomyjskiego, wydanym uprzednio stosownie do ich praw, przywilejów i wolności; z takim wszakże zastrzeżeniem, że pod pozorem i pretekstem tego rodzaju wolności zgoła nie wolno bezkarnie i bez uiszczenia naszego cła kołomyjskiego przeprowadzać i przewozić tamtędy przez Kołomyję cudzych towarów, lecz jedynie swoje własne. Na świadectwo tego listu, do którego przywieszona została nasza pieczęć. Dane w Krakowie, w piątek najbliższy przed niedzielą Laetare, roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego, a panowania naszego roku trzydziestego czwartego. Samuel, biskup chełmski i podkanclerzy [podpisał]. [Nota relacyjna w prawym dolnym rogu:] Relacja najprzewielebniejszego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego [Verso:] [1.] 1540. [2.] E [3.] Potwierdzenie wolności od cła kołomyjskiego przez króla Zygmunta. [4.] około N 60 [5.] do Wiązki: 281 [6.] Nr 56 [7.] Akt Ser. 56. [8.] Rubryka Druga Lit. B. Nr 18v [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Pieczęć:] [Na zdjęciu 4: Pieczęć mniejsza koronna Zygmunta I Starego wyciśnięta w czerwonym wosku, w misce woskowej umieszczonej w metalowej puszce, zawieszona na pasku pergaminowym].

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS dei gratia REX Polonie magnus DVX Lithuanie Russie Prussie Masouie etc[etera] dominus et heres. Significamus tenore presentium quorum interest vniuersis presentibus et futuris harum noticiam habituris. Quia dum Generosus Nicolaus Sieniawski castellanus belzen[sis] et exercituum nostrorum campestrium ac Halicien[sis] et colomien[sis] capitaneus coram nobis exposuisset Famatos proconsulem et consules ac mercatores ciuitatis nostre Leopolien[sis] Theloneum nostrum colomiense a merci- bus eorum soluere nolle libertatis sue pretextu qua iam a multis seculis abusi essent Nosque commisissemus hoc ipsum negotium examinandu[m] certis commissariis qui demum nos de hac re redderent certiores. Cumque ipsi commissarii nostri infecto rei negotio inchoatum ab se ad nos rur- sus remisissent diffiniendum et decidendum. Nos tum ambabus partibus coram nobis legitime comparentibus auditisque earum propositioni- bus responsis allegationibus e toto commissariorum processu diligenter lecto et expenso ac decreto vltro in eadem re superioribus annis lato rite et debite examinato eosdem ciues nostros et mercatores leopolien[ses] soluendi dicti Thelonei immunes esse comperimus. Itaque eos iuxta decretum nostrum predictum de non soluendo eo ipso Theloneo colomien[si] secundum iura priuilegia et libertates suas prius latum relinquendos et conseruandos fore duximus prout relinquimus et conseruamus decreto presenti mediante ita tamen quod sub specie et pretextu huiusmodi libertatis alienas merces illac per colomiam ducere et vehere minime liceat impune et absque Thelonei nostri colomien[sis] solutione sed duntaxat suas pro- prias. Harum quibus sigillum nostrum est appensum testimonio literarum. Dat[um] Cracouie feria sexta proxima ante dominicam Letare. Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo. Regni vero nostri Anno trigesimo quarto. Samuel Ep[iscop]us Chelmen[sis] et Vicecancel[la]r[i]us [subscripsit] [Nota relacyjna w prawym dolnym rogu:] Relatio Reuerendissimi in Christo patris domini Samuelis Maczieiowski Episcopi chelmen[sis] et Regni Polonie vicecancellarii [Verso:] [1.] 1540. [2.] E [3.] Confirmatio libertatis a Teloneo Colomiensi per Sigism[undum] Regem. [4.] circa N 60 [5.] ad Fasc: 281 [6.] Nro 56 [7.] Actus Ser. 56. [8.] Rubrica Secunda Litt. B. Nro 18vo [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Pieczęć:] [Na zdjęciu 4: Pieczęć mniejsza koronna Zygmunta I Starego wyciśnięta w czerwonym wosku, w misce woskowej umieszczonej w metalowej puszce, zawieszona na pasku pergaminowym].

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Zachowana pieczęć koronna Zygmunta I w puszce na pergaminowym pasku. Zdjęcie 1 przedstawia współczesną kartę katalogową, zdjęcie 5 to archiwalna karta kontrolna.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:24 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/414 · 5 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie