131/1/415 · 131-1-415-001
Zezwolenie króla Zygmunta I Starego dla władz Lwowa na budowę bielnika na obwarowania miasta
Król Zygmunt I Stary zezwala władzom Lwowa na wzniesienie bielnika na gruntach miejskich z zastrzeżeniem, że dochody z niego będą przeznaczane wyłącznie na umacnianie i naprawę miejskich fortyfikacji. Monarcha gwarantuje miastu wyłączność na prowadzenie tego zakładu w okolicy, zakazując wznoszenia konkurencyjnych bielników.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN.
Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej oraz całych Prus, Mazowsza, ziemi chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej itd. pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, których to dotyczy, mającym powziąć o tym wiadomość.
Iż My, pragnąc, aby miasto nasze Lwów, pierwsze w ziemiach Rusi, położone na owych krańcach królestwa naszego, gdzie następują częste najazdy niewiernych wrogów, było tym lepiej umocnione, ulepszone i silniejsze, im bardziej zaopatrzone zostanie w powiększenie dochodów i pożytków miejskich, za radą i zgodą obecnych przy nas na niniejszym sejmie walnym doradców naszych uznaliśmy za właściwe zezwolić i niniejszym zezwalamy oraz dopuszczamy sławnym burmistrzowi i rajcom tegoż miasta, aby folusz czyli bielnik, zwany pospolicie bliech, tamże wokół Lwowa na ich gruncie miejskim, gdziekolwiek wyda im się to najdogodniejsze i najbardziej odpowiednie, wznieść, odnowić, utrzymywać i posiadać mogli. Tenże folusz czyli bielnik postanowiliśmy prawem miejskim lwowskiemu temuż miastu przypisać, przywłaszczyć, dać i udzielić, jako też dajemy, udzielamy, przypisujemy, przyłączamy i na wieki przysądzamy niniejszym pismem, aby przez burmistrza, rajców i samo miasto był trzymany, miany, spokojnie i bezpiecznie posiadany, a roczny czynsz z niego pochodzący corocznie w całości i na wieki był pobierany, wybierany i użytkowany, nie na inne jednak cele obracany, jak tylko na obronę i naprawę tegoż miasta, jako że na skrajach i granicach królestwa, jak powiedziano, jest położone.
Aby zaś rzeczone miasto nasze Lwów w rzeczonym foluszu czyli swym bielniku nie doznało odtąd żadnej niewygody, szkody czy uszczerbku, brzmieniem niniejszego powtórnie postanawiamy i chcemy, by na przyszłość było zagwarantowane, że ani my, ani następcy nasi, ani też każdorazowy starosta lwowski żadnego innego foluszu czyli bielnika tamże wokół miasta Lwowa nie założymy ani oni nie założą, ani też nie udzielimy komukolwiek prawa do jego zakładania i prowadzenia, ani oni nie udzielą, uznając za nieważne i bezskuteczne wszystko, cokolwiek wbrew temu naszemu zezwoleniu i przywilejowi zostałoby zdziałane lub zamierzone.
Na czego świadectwo pieczęć nasza do niniejszego została przywieszona. Dan w Krakowie na zjeździe walnym, w najbliższy poniedziałek po niedzieli Laetare, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego, panowania naszego roku trzydziestego czwartego. W obecności [...] i czcigodnych w Chrystusie ojców, panów: Jana Latalskiego, arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa, Piotra Gamrata krakowskiego, Łukasza Górki kujawskiego, Sebastiana Branickiego poznańskiego, Jakuba Buczackiego płockiego, Samuela Maciejowskiego chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego – biskupów. Jak również wielmożnych i szlachetnych Jana z Tarnowa, kasztelana krakowskiego i hetmana wielkiego wojsk oraz sandomierskiego, sieradzkiego, lubaczowskiego starosty; Fausta Latalskiego, poznańskiego i inowrocławskiego starosty; Jana z Tęczyna, sandomierskiego oraz chełmskiego, krasnostawskiego, bełskiego starosty; Piotra Firleja, kaliskiego i radomskiego starosty; Jana z Czarnkowa, łowickiego oraz tucholskiego, człuchowskiego, nakielskiego i bydgoskiego starosty; Piotra z Dąbrowicy, lubelskiego oraz radomskiego i kazimierskiego starosty [...] wojewodów; Mikołaja Wolskiego z Podhajec, ochmistrza dworu oraz sochaczewskiego, łęczyckiego, łomżyńskiego i wizneńskiego starosty; Jana Zabrzezińskiego kaliskiego; Piotra Opalińskiego gnieźnieńskiego i ochmistrza dworu najjaśniejszego syna naszego najmilszego, oraz kościańskiego, olsztyńskiego starosty; Jana z Tęczyna wojnickiego i miasta naszego królewskiego Krakowa oraz lubelskiego, parczewskiego starosty; Mikołaja z Tarnowa radomskiego i skarbnika królestwa naszego oraz sieradzkiego, przemyskiego, krzepickiego, krzeczowskiego starosty; Seweryna Bonera, wielkorządcy, burgrabiego i wielkiego wielkorządcy krakowskiego oraz bieckiego, ogrodzienieckiego starosty; Jana Spawskiego dziekana krakowskiego i prepozyta poznańskiego; Jerzego Wilkowskiego scholastyka krakowskiego – sekretarzy naszych; Marcina Wolskiego chorążego krakowskiego i podkomorzego naszego; Hieronima Szafrańca mistrza kuchni naszej; oraz wielu innych wiarygodnych świadków. Dane przez ręce wspomnianego najczcigodniejszego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, szczerze nam miłego.
Samuel, biskup chełmski i podkanclerzy, podpisał.
[Relacja:] Z relacji tegoż czcigodnego pana Samuela Maciejowskiego, biskupa chełmskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego.
[Grzbiet:]
Zygmunta I na bielnik czyli folusz, 1540.
Rubryka trzecia, litera C, numer 7.
3. C. 7.
IN NOMINE DOMINI AMEN
Ad perpetuam rei memoriam. Nos Sigismundus dei gratia Rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, Necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Russiae, totiusque Prussiae, Masoviae, Culmen[sis], Elbingeen[sis], Pomeraniaeq[ue] etc. dominus et heres. Significamus tenore praesentium quoruncunq[ue] interest universis et singulis praesentibus et futuris harum notitiam habituris. Quia Nos cupiens ut civitas nostra Leopolien[sis] in terris Russiae primaria in finibus illis regni nostri sita, ubi frequens infidelium hostium impetus fiunt tanto munitiore meliore ac fortius quanto plurium proventuum et obventionum civilium auctibus fuerit provisa, consentientibus duximus et consilio et assensu Consiliariorum nostrorum in presenti Generali Conventu regni nobiscum existentium, consentimus et permittimus praesentibus hisce terris n[ost]ris famatis proconsuli et consulibus eiusdem civitatis, ut fullonarium seu dealbatorium quod bliech vulgo dicitur, illic circa Leopolim in fundo eorum civili, ubicunq[ue] eis visum fuerit magis opportunum et conveniens erigere, instaurareq[ue], fovere et valeant, hoc idemq[ue] fullonarium seu dealbatorium dictae civitati iure Leopolien[si] ascribendum, appropriandum dandum et concedendum duximus, damusq[ue], concedimus, ascribimus, annectimus et perpetuo appropriamus tenore praesentium mediante, per proconsulem, consules et civitatem ipsam tenendum, habendum, pacificeq[ue] et quiete possidendum, censumq[ue] annuum ex eo provenientem singulis annis integre et perpetuo tollendum, levandum et percipiendum, non in alios tamen usus praeterquam munitionem et reparationem eiusdem civitatis, utpote in oris et finibus Regni uti praedictum est sitae, convertendum. Ut autem praedicta civitas n[ost]ra Leopolien[sis] in dicto fullonario seu dealbatorio suo incommodum sive detrimentum et diminutionem aliquam posthac non subeat, tenore praesentium iterum statuimus et cautum iri volumus in posterum, quod nos, successoresq[ue], ac etiam capitanei Leopolien[ses] pro tempore existens aliquod aliud fullonarium seu dealbatorium ibidem circa Civitatem Leopolien[sem] non instaurabimus, non instaurabuntq[ue], sed a neque instaurandi fovendi illius potestatem cuiquam faciemus, illiq[ue] non facient, decernentes irritum, futurum id totum et quidpiam in contrarium huius concessionis et privilegii n[ost]ri fuerit factum sive conspiratum. In cuius rei testimonium sigillum n[ost]r[u]m praesentibus est appensum. Datum Cracoviae in Conventione generali, feria secunda proxima post dominicam Laetare, Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo, Regni n[ost]ri Anno trigesimo quarto. Praesentibus [...] et Reverendis in Christo patribus dominis: Joanne Latolski Archiep[iscop]o Gnesnen[si], legato nato et primate, Petro de Gamratis Cracovien[si], Luca de Gorca Cuiavien[si], Sebastiano Braniczki Posnanien[si], Jacobo de Buczacz Plocen[si], Samuele Maczieiowski Chełmen[si] et Regni Poloniae Vicecancellario, Episcopis. Necnon Venerabilibus et Generosis Joanne de Tharnow castellano Cracovien[si] ac Exercituum magno et Sandomirien[si], Siradien[si], Lubaczowien[si] capitaneo, Fausto Lathalski Posnanien[si] et Juninuladislavien[si] capitaneo, Joanne de Thanczin Sandomirien[si] et Chelmen[si], Krasnostawien[si], Belzen[si] capitaneo, Petro de Firleyow Callisien[si] et capitaneo Radomscien[si], Joanne de Czeriethov Loviciensi, ac Thucholien[si], Slochovien[si], Nakiel[si] et Bidgostien[si] capitaneo, Petro de Dambrowicza Lublinen[si] et Radomien[si], Casimiren[si]q[ue] capitaneo, [...] palatinis; Nicolao Volski de Podhaicze curiae magistro, ac Sochaczen[si], Lancicien[si], Lompzen[si] et Visnen[si] capitaneo; Joanne Zabreski Calissien[si], Petro Opalenszki Gneznen[si] et ser[enissi]mi filii nostri charissimi curiae magistro, ac Costen[si], Olstynen[si] capitaneo; Joanne de Thanczin Voinitien[si] et Civitatis nostrae Regalis Cracovien[sis] ac Lublinen[sis], Parczowien[sis] capitaneo; Nicolao de Tharnow Radomien[si] et Regni n[ost]ri Thezaurario ac Siradien[si], Przemislien[si], Krzepicien[si], Krzeczowien[si] capitaneo; Severino Boner Vicesup[er]bario, Burgrabio et magno Procuratore Cracovien[si], ac Bieccen[si], Ogrodzieniecz capitaneo; Joanne Sbaski Decano Cracovien[si] et Posnanien[si] praeposito; Georgio Wylkouski Scholastico Cracovien[si] secretariis n[ost]ris; Martino Volssky Tribuno Cracovien[si] et Succamerario n[ost]ro; Hieronymo Szaffrounski coquine n[ost]rae magistro; et aliis quam pluribus testibus fide dignis. Datis per manus praefati Reverendissimi in Christo patris domini Samuelis Maczieiowsski Episcopi Chelmensis et Regni Poloniae Vicecancellarii sincere nobis dilecti.
Samuel Ep[iscop]us Chelmen[sis] et Vicecanc[ellarius] subscripsit
[Nota kancelaryjna po prawej na plice:] Relatio Eiusdem Reverendi domini Samuelis Maczieiowsski Ep[iscop]i Chelmen[sis] et Regni Poloniae Vicecancellarii
[Verso:]
[XVIII-wieczny regest:] Sigismundi 1mi super Dealbatorium seu fullonarium 1540.
[Sygnatura archiwalna czerwoną i czarną inkustycją:] Rubrica Tertia Litt. C. Nro 7mo
[Poniżej:] 3. C. 7. mo
Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Do dolnej pliki przymocowana na jedwabnym, wielobarwnym sznurze (plecionka biało-czerwono-żółta) pieczęć koronna w misie z naturalnego wosku (odcisk w czerwonym wosku, tarcza czteropolowa z Orłem i Pogonią pod koroną). Tekst datowany na poniedziałek po niedzieli Laetare 1540 r. (8 marca 1540 r.), co jest w pełni zgodne z wpisem w karcie archiwalnej. Karta 1 to opis jednostki, karta 5 to metryczka mikrofilmu.
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.





