Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/431 · 131-1-431-001

Potwierdzenie praw i przywilejów miasta Lwowa przez króla Zygmunta I Starego

Zygmunt I Stary, król Polski (Sigismundus dei gratia Rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, nec non terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Syradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Culmensis, Elbingensis, Pomeraniae etc. dominus et heres) Famati proconsul, consules et cives Leopoldienses (burmistrz, rajcy i mieszczanie miasta Lwowa)
feria secunda proxima post Dominicam Misericordia, Anno domini millesimo quingentesimo quadragesimo Tertio, Regni vero nostri anno Tricesimo septimo · Kraków (Cracoviae in comitiis generalibus)

Król Zygmunt I Stary na sejmie walnym w Krakowie zatwierdza i ponawia dla burmistrza, rajców i mieszczan Lwowa wszystkie dotychczasowe prawa, przywileje, wolności, immunitety oraz zwyczaje nadane miastu przez poprzednich monarchów oraz przez niego samego.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

W Imię Pańskie, Amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Ponieważ czyny i sprawy ludzkie, wymagające wiecznej pamięci, częstokroć wskutek błędu zapomnienia mogłyby ulec zatarciu i wyślizgnąć się ze świadomości ludzkiej, jeśliby nie zostały uwiecznione świadectwem pism i pamiątką pieczęci. Przeto my, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej etc. pan i dziedzic, czynimy jawno i zaświadczamy wszystkim razem i każdemu z osobna, których to dotyczy, obecnym i przyszłym, którzy będą mieli wiadomość o niniejszym [piśmie]. Iż na wstawiennictwo niektórych senatorów i doradców Królestwa naszego, uczynione u nas za sławnymi burmistrzem, rajcami i mieszczanami naszymi lwowskimi, mając na względzie i uznając szczególną wierność, gorliwość i oddanie tychże rajców i mieszczan lwowskich względem nas, a także troskę, pilność i czujność w zarządzaniu rzecząpospolitą owego miasta, ze szczególnej łaski i wiedzy naszej, z przychylnego serca i z pewnej naszej woli, po uprzednim nader dostatecznym namyśle, a także za radą i zgodą senatorów i doradców Królestwa naszego oraz posłów ziemskich zgromadzonych na niniejszym sejmie walnym, wszystkie i poszczególne prawa, wolności i immunitety, prerogatywy, przywileje, listy, zapisy, darowizny, rezygnacje, zamiany i tego rodzaju świadectwa dokumentowe, tak kościelne, jak i świeckie, owego miasta naszego Lwowa, które przez niegdyś świętej pamięci królów i książąt, poprzedników naszych, prawdziwych i prawowitych dziedziców i panów tego Królestwa i naszych władztw, a także przez nas, w sprawach i odnośnie wszelkich dóbr, tak ziemskich i miejskich, jak i jakichkolwiek innych, znajdujących się w samym mieście i gdziekolwiek poza nim, w jakichkolwiek miejscach, ziemiach i powiatach, których dotąd są w posiadaniu i spokojnym użytkowaniu, pod jakimkolwiek brzmieniem słów i w jakichkolwiek miejscach Królestwa i władztw naszych zostały dane, darowane i przyznane, jak również wolności, dawne zwyczaje, dekrety, immunitety i prerogatywy jakiekolwiek, o których wiadomo, że od założenia tegoż miasta aż do dnia dzisiejszego posiadają i mają, nadane i wydane przez tychże naszych poprzedników za ich życia, a także przez nas samych, pod jakimikolwiek datami i w jakichkolwiek miejscach naszych władztw, a także jakiekolwiek darowizny, rezygnacje, fundacje, zapisy, dekrety, ordynacje i zwyczaje zawarte w pismach osób duchownych, jak i świeckich – które to listy oraz wszystkie i poszczególne prawa, przywileje i dekrety chcemy mieć tutaj za włączone – we wszystkich i poszczególnych ich punktach, postanowieniach, warunkach, klauzulach i artykułach oraz w całym ich brzmieniu, z pełni naszej władzy królewskiej uznaliśmy za godne zaaprobowania, ratyfikowania, odnowienia, zatwierdzenia i potwierdzenia, jako też opieką niniejszego pisma naszego aprobujemy, ratyfikujemy, odnawiamy, zatwierdzamy i potwierdzamy, stanowiąc, że one same oraz wszystko i z osobna w nich opisane i zawarte winny uzyskać moc i wagę wiecznej trwałości. Ponadto pod słowem naszym królewskim obiecujemy i niniejszym naszym pismem zaręczamy, że te same wszystkie i poszczególne prawa, wolności, prerogatywy, immunitety owego miasta naszego Lwowa oraz zwyczaje z dawna w tymże mieście utrzymywane i przestrzegane, dekrety i przywileje po wieczne czasy we wszystkim za prawomocne, stałe i nienaruszone mieć będziemy, a także niewzruszenie, w całości i nienaruszalnie będziemy ich przestrzegać i strzec oraz rzeczywiście im zadośćuczynić. Na czego wszystkiego i z osobna wiarę i świadectwo kazaliśmy to spisać i naszą pieczęcią opieczętować. Działo się i dano w Krakowie na sejmie walnym, w poniedziałek najbliższy po Niedzieli Przewodniej [Misericordia], Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego trzeciego, a panowania naszego roku trzydziestego siódmego. W obecności najprzewielebniejszego i przewielebnych w Chrystusie ojców, panów: Piotra Gamrata, arcybiskupa gnieźnieńskiego i biskupa krakowskiego, legata urodzonego i prymasa, Mikołaja Dzierzgowskiego, chełmskiego i elekta włocławskiego, Sebastiana Branickiego, poznańskiego, Samuela Maciejowskiego, płockiego, Andrzeja Zebrzydowskiego, nominata kamienieckiego, biskupów; a także wielmożnych, czcigodnych i urodzonych: Jana hrabiego z Tarnowa, kasztelana krakowskiego i hetmana wielkiego wojsk Królestwa, a stryjskiego, sandomierskiego, lubaczowskiego starosty, Piotra Kmity, hrabiego z Wiśnicza, [wojewody] krakowskiego, marszałka Królestwa naszego, a spiskiego, krakowskiego, przemyskiego starosty, Jana z Tęczyna, sandomierskiego, marszałka dworu naszego, a lubelskiego i lelowskiego starosty, Piotra z Bnina, kaliskiego, Jana z Kościelca, łęczyckiego, Mikołaja z Chodzieży, brzeskiego, Stanisława Kościeleckiego, włocławskiego, Stanisława Odrowąża ze Sprowy, ruskiego, Piotra z Dąbrowicy, lubelskiego, Jana Tworowskiego, podolskiego, Mikołaja Sieniawskiego, bełskiego, Feliksa ze Szreńska, płockiego, Jana Dzierzgowskiego, mazowieckiego, Andrzeja z Kiełczewa, rawskiego – wojewodów; Andrzeja hrabiego z Górki, poznańskiego [kasztelana] i Wielkopolski starosty generalnego, Mikołaja Wolskiego, sandomierskiego [kasztelana], ochmistrza dworu Najjaśniejszej małżonki naszej, Piotra Opalińskiego, gnieźnieńskiego [kasztelana], ochmistrza dworu Najjaśniejszego syna naszego, Spytka z Tarnowa, wojnickiego [kasztelana], podskarbiego Królestwa naszego, Erazma z Kretkowa, brzeskiego, Pawła z Woli, radomskiego [kasztelana], kanclerza Królestwa naszego, Mikołaja Jarana z Brudzewa, łęczyckiego, Jana z Mielca, wiślickiego, Wawrzyńca Myszkowskiego, sądeckiego, Stanisława Łaskiego, przemyskiego, Stanisława Maciejowskiego, żarnowskiego, Jerzego Latalskiego, lądzkiego, Wacława Zaremby, nakielskiego, Piotra Zborowskiego, małogoskiego – kasztelanów; Jakuba Uchańskiego, dziekana płockiego i kanonika krakowskiego, referendarza dworu naszego, Andrzeja Czarnkowskiego, krakowskiego i włocławskiego scholastyka, Stanisława Hozjusza, obojga praw doktora, i Jerzego Podlodowskiego, kanoników krakowskich, sekretarzy naszych, Marcina Wolskiego, podkomorzego naszego, Marcina Zborowskiego, cześnika Królestwa, i Tomasza Sobockiego, podczaszego dworu naszego, oraz bardzo wielu innych dygnitarzy, urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam miłych. Dano przez ręce wspomnianego przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa naszego, szczerze nam miłego. Zygmunt Król podpisał własnoręcznie. [Na zakładce po prawej stronie:] Relacja tegoż przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Pieczęć: Pieczęć koronna Zygmunta I odciśnięta w czerwonym wosku, w misce z wosku naturalnego, zawieszona na plecionym sznurze jedwabnym (nici zielone, żółte i czerwone). Miska i odcisk woskowy pęknięte na dwie części.] [Verso:] [Nota z epoki / registratura:] Potwierdzenie Najjaśniejszego Władcy Pana a Pana Zygmunta, znakomitego Króla Polski, wszelkich praw i przywilejów miasta Lwowa, Roku 1543. [Noty archiwalne późniejsze:] Rubryka piąta Litera E. Numer 8 Numer 6. Numer 101 Wiązka 101 / 97 [?] C / 1761 10 [oraz inne zatarte znaki i pieczątka okrągła archiwalna u góry]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

In Nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Quoniam gesta et actiones humanae perpetua memoria indigentes, plerumque errore oblivionis confundi, et ab hominum noticia labi possent, nisi literarum testimonio et sigillorum monimentis fuerint perhennata. Proinde nos Sigismundus dei gratia Rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, nec non terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Syradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniae etc[etera] dominus et heres, Universis et singulis quorum interest praesentibus et futuris harum noticiam habituris manifestum testatumque facimus. Quia ad intercessionem quorundam Regni nostri Senatorum et Consiliariorum pro famatis proconsule Consulibus et Civibus nostris Leopoldiensibus ad nos factam, habentesque perspectam et cognitam singularem erga nos eorundem Consulum et Civium Leopoldien[sium] fidem, studium et observantiam, ac in republica illius Civitatis administranda, curam, diligentiam et vigilantiam, de speciali gratia et scientia nostra, animo benevolo et ex certa nostra voluntate, sufficientissimaque de deliberatione prahabita, ac de consilio et consensu Regni nostri senatorum et Consiliariorum nunciorumque terrestrium in hisce comitiis generalibus congregatorum, Omnia et singula eiusdem Civitatis nostrae Leopoldien[sis] Jura, libertates et immunitates, praerogativas, privilegia, literas, Inscriptiones, donationes, resignationes, permutationes, et id genus munimentorum bratioriorum sive sint ecclesiastica siue Secularia, quae per divos olim Reges et Principes praedecessores nostros Regni huius, et dominiorum nostrorum veros et legitimos heredes et dominos, ac etiam per nos, in et super quibuscunque bonis tam terrestria et civilia quam alia quecumque in ipsa Civitate et extra eam ubilibet et in quibuscumque locis, terris, et districtibus consistentia, quorum hactenus sunt in possessione et usufructu pacifico fuerunt, sub quocumque verborum tenore et in quibuscumque Regni et dominiorum nostrorum locis data donata, et concessa, Ac libertates consuetudines antiquas, decreta, immunitates et praerogativas quasqunque a fundacione eiusdem Civitatis usque ad hodiernum diem habere dinoscuntur et habent, per eosdem praedecessores nostros in vita eorum, ac etiam per nos ipsos, sub quibuscumque datis ac in quibuscumque dominiorum nostrorum locis concessas et emanatas, tam in liris spiritualium quam Secularium personarum donationes, resignationes, fundationes, inscriptiones, decreta, ordinationes, et consuetudines quasqunque contineri, quas l[itte]ras et omnia ac singula iura, privilegia et decreta hic pro insertis habere volumus; In omnibus et singulis eorum punctis, positionibus, conditionibus, clausulis et articulis, ac toto tenore, de plenitudine authoritatis nostrae Regiae, approbandi, ratificandi, innovandi, gratificandi, et confirmandi duximus, quemadmodum praesentium literarum n[ost]rarum patrocinio approbamus, ratificamus, innovamus, gratificamus et confirmamus, decernentes ipsa ac omnia et singula in eis descripta et contenta vim et robur perpetuae firmitatis obtinere debere. Omsuper in verbo nostro Regio promittimus, et praesentibus l[itte]ris nostris spondemus, eadem omnia et singula ipsius Civitatis nostrae Leopoldien[sis] Jura, Libertates, praerogativas, immunitates, ac consuetudines in eadem Civitate ex antiquo tentas et observatas, decreta et privilegia per omnia rata, firma, et grata perpetuo omni tempore habere, ac inconcusse, integre, et inviolabiliter illa observare et manutenere, ac eis satisfacere cum effectu. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium haec scribi sigilloque nostro obsignari fecimus. Actum et Dat[um] Cracoviae in comitiis generalibus feria secunda proxima post Dominicam Misericordia, Anno domini millesimo quingentesimo quadragesimo Tertio, Regni vero n[ost]ri anno Tricesimo septimo. Praesentibus R[everendissi]mo et Reveren[dis] in Christo patribus, dominis Petro Gamrath Archiepiscopo Gnesnen[si] et Ep[iscop]o Cracovien[si] Legato nato et primate, Nicolao Dziergowski Chelmen[si] et electo Wladislaviensi, Sebastiano Branicki Posnaniensi, Samueli Maczieiowski Plocen[si], Andrea Zebrzidowski nominato Camenecen[si] Episcopis. Necnon Magnificis, Venerabilibus, et Generosis, Joanne comite in Tharnow, Castellano Cracovien[si], Regnique exercituum magno, ac Strich, Sandomirien[si], Lubaczovien[si], capitaneo, Petro Kmita comite a Wisnicze, Cracovien[si], Regni n[ost]ri marschalco, ac Scepusiensi, Crac[oviensi], Przemislien[si] capitaneo, Joanne de Thanczin Sandomiriensi, curiae n[ost]rae Marschalco, ac Lublinensi et Lelowiensi capitaneo, Petro de Ghyewo Calissien[si], Joanne de Koscielecz Lancicien[si], Nicolao de Chodziesz Brzesten[si], Stanislao Koscieleczki Wladislaviensi, Stanislao Odrowansz de Sprowa Russiae, Petro de Dambrowicza Lublinen[si], Joanne Tworowski Podoliae, Nicolao Giemawski Belsensi, Felice de Srzensko Plocensi, Joanne Galiwath Masoviae, Andrea de Colezewo Ravensi Palatinis, Andrea comite de Gorca Posnanien[si] et Maioris Poloniae capitaneo generali, Nicolao Wolski Sandomirien[si], Ser[enissi]mae conparis n[ost]rae curiae magistro, Petro Opalenski Gnesnen[si], Ser[enissi]mi filii n[ost]ri curiae magistro, Spitcone de Tarnow Woiniciensi, Regni nostri Thesaurario, Erasmo de Kzythkow Brzesten[si], Paulo de Wolia Radomien[si], Regni nostri Cancellario, Nicolao Jaran de Brudzew Lancicien[si], Joanne de Mielecz Wislicien[si], Laurentio Miskowski Sandecen[si], Stanislao Laski Przemislensi, Stanislao Maczieiowski Zarnowichsi, Georgio Latalski Landensi, Wenceslao Zaremba Naklen[si], Petro Sborowski Malogosten[si] castellanis, Jacobo Vchanski Decano Plocen[si] et Canonico Cracovien[si] curiae n[ost]rae Referendario, Andrea Czarnkowski Cracovien[si] et Wladislauien[si] scholastico, Stanislao Hosio utriusque iuris doctore, et Georgio Podlodowski canonicis Crac[oviensibus] Secretariis n[ost]ris, Martino Wolski succamerario n[ost]ro, Martino Sborowski Regni, et Thoma Sobocki curiae n[ost]rae pocillatoribus, et aliis quamplurimis dignitaris officialibus et aulicis n[ost]ris syncere et fidelibus nobis dilectis. Dat[um] per manus praefati Reveren[di] in Chr[ist]o patris domini Samuelis Epi[scopi] Plocen[sis] et Regni n[ost]ri Vicecancellarii sincere nobis dilecti. Sigismundus Rex s[u]b[scripsit] ss. [Ad plicam a dextra:] Relatio eiusdem Reveren[di] in Chr[ist]o patris domini Samuelis Maczieiowsky Episcopi Plocen[sis] et Regni Poloniae Vicecancellarii [Pieczęć: Pieczęć koronna Zygmunta I odciśnięta w czerwonym wosku, w misce z wosku naturalnego, zawieszona na plecionym sznurze jedwabnym (nici zielone, żółte i czerwone). Miska i odcisk woskowy pęknięte na dwie części.] [Verso:] [Nota z epoki / registratura:] Confirmatio Serenissimi Principis Domini et Domini Sigismundi inclyti Regis poloniae Omnium Jurium et privilegiorum Civitatis Leopoldiensis A° 1543 [Noty archiwalne późniejsze:] Rubrica Quinta Lit. E. Nro 8vo Nro 6. Nro 101 Fasc. 101 / 97 [?] C / 1761 10 [oraz inne zatarte znaki i pieczątka okrągła archiwalna u góry]

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w stanie dobrym. Na dole szeroka plika z nacięciem, przez które przewleczono sznur pieczętny. Pieczęć woskowa Zygmunta I w misce pęknięta wzdłuż pionowej/ukośnej linii na dwie części, z ubytkami wosku. Autograf monarchy: 'Sigismundus Rex subscripsit'. Podpis kanclerski Samuela Maciejowskiego w formule relacji.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:24 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/431 · 5 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie