131/1/434 · 131-1-434-001
Akt fundacji i uposażenia pięciu mansjonarzy przy katedrze lwowskiej przez Mikołaja Odnowskiego Herburta
Mikołaj Odnowski Herburt z Fulsztyna, kasztelan przemyski i starosta generalny ruski, funduje i uposaża kolegium pięciu mansjonarzy przy ołtarzu głównym katedry lwowskiej. Zabezpiecza ich utrzymanie na swoich dobrach Grzęda i Grzybowice oraz nakłada na nich obowiązki liturgiczne, w tym odprawianie oficjum i mszy o Najświętszej Maryi Pannie.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
[Inwokacja graficzna w majuskule zdobionej floraturami i herbami:] W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. NA WIECZNĄ RZECZY PAMIĄTKĘ. [...] Ponieważ przeto z pobożnego rozważenia [...] PRZETO MY, MIKOŁAJ ODNOWSKI HERBURT z Fulsztyna, [kasztelan przemyski] oraz lwowski, samborski i ruski starosta generalny, pragnąc w miarę naszych sił [...] na chwałę i cześć wszechmogącego Boga Ojca i Syna, i Ducha Świętego, oraz Pana naszego Jezusa Chrystusa, ku czci Matki, Dziewicy Maryi, i Wszystkich Świętych, mansjonarię w kościele metropolitalnym lwowskim na chórze przy ołtarzu wielkim, w liczbie pięciu kapłanów ustanowioną, tak iż jeden z nich niech będzie prepozytem, a pozostali czterej mansjonarzami do odśpiewywania godzin, [...] które pospolicie Godzinkami o Najświętszej Pannie [Cursus de Domina] są zwane, na odpuszczenie naszych grzechów oraz na ratunek zbawienia dusz naszych rodziców, naszych małżonek i całego naszego domu i rodziny, przeszłych i przyszłych następców, na nowo ufundować, uposażyć i erygować; a Pan Bóg, który w swej łaskawości nie dopuści, by trwający w pobożnym kulcie [pozostali] bez odpłaty życia wiecznego [...] Uposażenie zaś czyli [części] uposażenia ich rzeczonym mansjonarzom obiecujemy dać [...] między browarem Andrzeja Jelonka z jednej, a Jerzego Golanki z drugiej strony [...] wieś, co inaczej [...] i spłonąć by się zdarzyło. Nam i naszym prawym następcom dóbr Grzęda i Grzybowice [...] na rzecz rzeczonej fabryki, ilekroć czasu będzie trzeba [...] wyznaczamy z cła [...] wieczyście do wypłacania, a w ich domu [...] przez nas i naszych rzeczonych następców mansjonarzom czynione [...] od wszelkich poborów i ciężarów niech będą wolni [...]. Obiecujemy także tymże mansjonarzom [...] zniszczyć młyn na tejże grobli, a w przyszłości przez nas i rzeczonych następców własnym nakładem umacniać i naprawiać [...] które to dzieło dla budowy [...] wszelkie ciężary i koszty spuszczania stawu z [...] które w przyszłości będą mogli przyłączyć [...] Połów i niech biorą na użytek swego stołu [...] wszelkie połowy ryb dla nas i naszych następców rzeczonych wsi Grzybowice i Grzęda zastrzegając, które to rzeczeni mansjonarze [...] zachować będą obowiązani. Gdy zaś nastąpi spuszczanie ryb, my, ich ludzie oraz posiadacze bądź dzierżawcy rzeczonych wsi Grzybowice i Grzęda [...] do młyna tamże winien będzie dotrzeć. Do ich także wspólnego stołu dwa wozy ryb [...] lwowskim i dwa wieprze do tuczenia żołędziami w domu [...] dawać i dostarczać [...] następcy wieczyście będą obowiązani, pod wyżej otaksowanymi czynszami [...] na wsiach Grzęda i Grzybowice [...] mansjonarzom w ich domu we Lwowie odbierać i dostarczać [...] A aby skutek tego naszego zarządzenia i fundacji trwał wieczyście i nienaruszony pozostawał [...] napraw [...] szkody i inne wydatki [...] wsi Grzęda i Grzybowice ze wszystkich dóbr zaspokoić [...] Ciż mansjonarze, seniorzy i prepozyt [...] wieczyście niech sprawują rezydencję [...] powinni i wieczyście będą obowiązani godziny czyli oficjum Najświętszej Maryi Panny, to jest jutrznię [...] nieszpory i kompletę oraz mszę o tejże Maryi Dziewicy z introitem Salve [...]. Ponadto dwie msze w każdy [...] odśpiewa, jedną za żywych i jako zadatek zbawienia, a drugą za zmarłych [...] i każdego tygodnia [...] ze swego urzędu będą obowiązani [...] Jeśli zaś ktokolwiek [...] przez ordynariusza miejsca zostanie złożony z urzędu [...] i inny przez nas i naszych następców zostanie podstawiony [...]. Na wiarę i pełniejsze świadectwo wszystkich i poszczególnych powyższych rzeczy niniejszy list naszej fundacji [...] rozkazaliśmy i sprawiliśmy umocnić naszą zawieszoną pieczęcią. Działo się i dano we Lwowie, dnia [...] w święto świętego Jakuba Apostoła, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego czwartego. W obecności wielmożnych i szlachetnych panów Mikołaja Tarły [...], Andrzeja Herburta [...] starosty samborskiego [...], Stanisława Golanki z Czyszowa [...], Stanisława [...] sędziego, Daniela Wielmąckiego [...], Pawła Tarły ze Szczekarzewic wojskiego lwowskiego, Mikołaja z Rzepniowa podstarościego lwowskiego oraz wielu innych świadków powyższych rzeczy. [Adnotacja w prawym dolnym rogu:] [...] dnia 16 grudnia [...] 1642 [...] oblatowane [...] przez [...] Piotra Mierzejewskiego [...].
[Plika – wpis późniejszy z 1794 r.:]
Niniejszy dokument fundacji po uprzedniej zgodzie w lwowskich księgach miejskich w Księdze Fundacji, tom I, karta 225, nr 59 został wpisany, a w księdze dziedzictw, tom XXVIII, karta 315, przy kamienicy pod nr 38 w mieście położonej odnotowany we Lwowie, dnia 30 miesiąca września Roku Pańskiego 1794.
[...] Miedzyński [...]
[Verso:]
[Nota archiwalna u góry:] Fundacja Odnowska [...]
[Nota z 1636 r.:] Roku 1636 dnia 24 września w czasie wizytacji [...] Mateusz [...] archiprezbiter lwowski [...]
[Nota z 1722 r.:] Roku Pańskiego 1722 dnia 9 października podczas wizytacji generalnej przedłożono, odczytano i w aktach jej wizytacji odnotowano. Jan Feliks Szaniawski, biskup chełmski, sekretarz Jego Królewskiej Mości [...]
[Nota z 1744 r.:] Roku Pańskiego 1744 dnia 20 października podczas wizytacji [...] Mikołaja z Granowa [...] archidiakona [...]
[Różne sygnatury i noty regestowe XIX/XX w.:] Wiązka 26, Nr 15; Litt. A; Przywileje Tom I, karta 225, Nr 59.
[Inwokacja graficzna w majuskule zdobionej floraturami i herbami:] IN NOMINE DOMINI AMEN. AD PERPETUAM REI MEMORIAM. [...] Cum itaque pia consideratione [...] PROINDE NOS NICOLAUS ODNOWSKI HERBORTH de Fulsztyn [Premisliensis castellanus], necnon Leopolien[sis], Samborien[sis]que ac Russiae Capitaneus generalis, volentes pro modulo virium nostrarum [...] ad laudem et gloriam omnipotentis Dei Patris et Filii et Spiritus Sancti, et Domini nostri Jesu Christi, matris Mariae virginis, omniumque Sanctorum honorem, Mansionariam in ecclesia metropolitana Leopoliensi in choro circa Altare maius, in numero quinque presbyterorum actis, ita quod unus eorum sit Praepositus et alii quatuor mansionarii pro decantatione horarum, [...] quae communiter Cursus de Domina appellantur, in remissionem peccatorum nostrorum, ac in remedium salutis animarum parentum nostrorum, coniugumque nostrarum, ac totius domus et familiae nostrae praeteritorum et successorum, noviter fundari, dotari et erigi; et dominum Deum, qui pietatis cultu non patietur sua clementia sine vitae aeternae retributione mansores [...] Dotationem autem seu dotationis eorum in praefatorum Mansionariorum pollicemur dare [...] inter braseatorium Andreae Jelonek ab una et Georgii Golanka parte ab altera [...] villam, quod aliter [...] et cremari contigerit. Nobis nostrisque bonorum Grzenda et Hribowicze legitimis successoribus [...] ad fabricam praedictam quotiescunque fuerit temporis [...] assignamus in theloneo [...] perpetuo solvendas, ac in domo eorum [...] mansionarios a nobis et successoribus nostris praefatis fieri [...] a quibusvis exactionibus et oneribus sint liberi [...] Promittimus etiam eisdem mansionariis [...] molendinum in eodem aggere destruere, et in posterum per nos et successores praefatos propriis impensis munire et reparare [...] quod opus ad aedificationem [...] omnes gravis et sumptus vallis emissis cum lumentis, quae in posterum adiungere poterunt [...] Piscaturam et recipiant pro usu suo mensae [...] omnes piscaturas pro nobis et successoribus nostris villarum praefatarum Hribowicze et Grzenda reservantes, quas praedicti mansionarii [...] conservare tenebuntur. Cum vero advenerit demissio piscium, nos eorum homines et possessores vel tenutarii praedictarum villarum Hribowicze et Grzenda [...] molendino illuc pervenire debebit. Ad eorum etiam mensam communem duos currus piscium [...] Leopoliensibus et duos porcos in domo pro pascendo glandium [...] dare et adducere [...] successores perpetuo tenebuntur, sub praetaxatis censibus [...] super villis Grzenda et Hribowicze [...] mansionariis in domo eorum Leopoli recipere et adducere [...] Et ut praesentis nostrae ordinationis et fundationis effectus perpetuus permaneat et maneat [...] refectionibus [...] damna et alias expensas [...] villae Grzenda et Hribowicze ex bonis omnibus satisfieri [...] Idem mansionarii, seniores et praepositus [...] residentiam perpetuo faciant [...] debent et perpetuo tenebuntur horas seu Cursum Beatae Virginis Mariae, hoc est matutinum [...] Vesperas et completorium ac missam de eadem virgine Maria cum introitu Salve [...]. Insuper duas missas omni quolibet [...] cantabit, unam pro vivorum et argumentum salutis, et aliam pro defunctis [...] et qualibet septimana [...] ex officio suo tenebuntur [...] Quod si quispiam [...] per loci ordinarium destituetur [...] et alius per nos et successores nostros substituetur [...]. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium plenius praemissorum, praesentes litteras fundationis nostrae [...] sigillo nostro appendenti iussimus et fecimus communiri. Actum et datum Leopoli, die [...] in festo sancti Jacobi Apostoli, Anno Domini millesimo quingentesimo quadragesimo quarto. Praesentibus Magnificis et Generosis Dominis Nicolao Tarlo [...] Andrea Herborth [...] Capitaneo Samboriensi [...] Stanislao Golanka de Czyszow [...] Stanislao [...] Judice, Daniele Velmanczki [...] Paulo Tarlo de Szczekarzewice Tribuno Leopoliensi, Nicolao de Ryepniow Vicecapitaneo Leopoliensi, et aliis quam pluribus testibus ad praemissa. [Adnotacja w prawym dolnym rogu:] [...] die 16ta Decembris [...] 1642 [...] oblata [...] per [...] Petrum Mierzejewski [...].
[Plika – wpis późniejszy z 1794 r.:]
Praesens Instrumentum Fundationis praevio Consensu apud Leopoliense Tabulas Civiles Libro Fundationum Tom. I pag. 225 n. 59 ingrossatum, et libro Haereditatum Tom. XXVIII pag. 315 ad Lapideam sub nro 38 in Civitate sitam praenotatum est Leopoli die 30 Mensis Septembris Anno D[omi]ni 1794.
[...] Miedzyniski [...]
[Verso:]
[Nota archiwalna u góry:] Fundatio Odnowiana [...]
[Nota z 1636 r.:] 1636 die 24 X[tem]bris in visitatione [...] Matthaeus [...] Archipresbyter Leopoliensis [...]
[Nota z 1722 r.:] Anno D[omi]ni 1722 die 9 8bris In Visitatione Generali product[um], lectu[m] et Actis visit[ati]o[nis] eius annotat[um]. Joannes Felix Szaniawski Ep[iscopus] C[hełmensis] S[anctae] R[egiae] M[aiestatis] S[ecretarius] [...]
[Nota z 1744 r.:] Anno Domini 1744 die 20ma Octobris in visitatione [...] Nicolai de Granow [...] Archidiaconi [...]
[Różne sygnatury i noty regestowe XIX/XX w.:] Fasci. 26. No 15; Litt. A; Priv. Tom. I pag. 225 No 59.
Dokument pergaminowy w dobrym stanie zachowania, z nielicznymi plamami atramentu/wilgoci. Zachowana oryginalna pieczęć woskowa Mikołaja Odnowskiego Herburta (z herbem Pawęża/Herburt – jabłko przeszyte mieczami) w misce woskowej na plecionym sznurze konopnym/jedwabnym, pierwotnie chroniona papierową osłonką (kopertką). Na plice znajduje się urzędowa nota ingrosacji do lwowskich ksiąg miejskich z 30 września 1794 r. Na verso liczne noty z wizytacji kościelnych (m.in. biskupa chełmskiego Jana Feliksa Szaniawskiego z 1722 r., z 1636 r. oraz 1744 r.).
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.









