Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/435 · 131-1-435-001

Zatwierdzenie przez króla Zygmunta I Starego ugody między Lublinem a Lwowem o prawo składu

Zygmunt I Stary, król Polski Mieszczanie i rajcy lwowscy oraz lubelscy
feria sexta post festum Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Quarto, Regni vero nostri Anno Trigesimo octavo · Kraków (Cracovia)

Król Zygmunt I Stary zatwierdza rezygnację władz Lublina z procesu przeciwko Lwowowi w sprawie zatrzymywania kupców podążających na jarmarki lubelskie. Monarcha uwalnia mieszczan lwowskich od wszelkich roszczeń oraz potwierdza lwowskie prawo składu i inne przywileje handlowe.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma, komu należy, wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy wiadomość o tym posiądą, jak to, gdy przed oblicze Majestatu naszego królewskiego sławetni burmistrz i rajcy miasta naszego lubelskiego, w imieniu swoim i całej społeczności tegoż miasta, pozwali pozwem pisemnym sławetnych burmistrza, rajców i całą społeczność miasta również naszego lwowskiego z tego powodu, iż oni wbrew prawom, przywilejom i wolnościom lubelskim, które [Lublinianie] posiadają – mocą których kupcy ze wszystkich stron świata powinni byli na te jarmarki lubelskie dla handlu swobodnie przybywać – owi burmistrz, rajcy oraz pozostali mieszczanie lwowscy nie pozwalali kupcom z Turcji, Wołoszczyzny i ze wszystkich innych stron świata udawać się na te jarmarki i do miasta Lublina z ich towarami i kupiectwem, ku zniszczeniu wspomnianego miasta Lublina oraz samych jarmarków, a wręcz tę podróż owych kupców w tamte strony tamowali i aresztowali. W której to sprawie my wyznaczyliśmy wymienionym stronom z ostatniego minionego sejmu walnego piotrkowskiego określony termin stawienia się przed nami tu, w Krakowie. Gdy termin ten nadszedł, stają osobiście przed Majestatem naszym sławetni Adam Krzimędzka i Jan Moszczeński, rajcy lubelscy, w imieniu swoim, rady miejskiej oraz całej społeczności przedmianowanego miasta Lublina, zarazem posłowie i pełnomocnicy z wystarczającym swym pełnomocnictwem, o którym dali nam niewątpliwą wiarę listami otwartymi zaopatrzonymi pieczęcią i tytułem tegoż urzędu radzieckiego, i jawnie oraz wyraźnie uznali i oświadczyli: Że oni i przedmianowani burmistrz, rajcy oraz cała społeczność miasta Lublina, dla zachowania wzajemnej przyjaźni z wymienionymi mieszczanami lwowskymi, z tejże sprawy, skargi i sporu o wspomniane niewpuszczanie i aresztowanie kupców z Turcji, Wołoszczyzny i z innych stron, zewsząd do ich miasta Lublina lub na jarmarki przedmianowanego miasta przez skład [prawo składu] wspomnianego miasta Lwowa w ogólności przejść pragnących, przeciw tymże Lwowianom wszczętego i podniesionego, zrezygnowali oraz ze sprawy, skargi czy sporu dobrowolnie ustępują i takowy umarzają, nie chcąc wspomnianym Lwowianom przeciw prawom ich składu na wieczne czasy więcej trudności czynić i sporów wszczynać. Na które to ustąpienie i rezygnację sławetni Andrzej Abrek i Józef Kraijsser, rajcy lwowscy, jako posłowie i pełnomocnicy, w imieniu swoim i tejże społeczności miasta Lwowa wyrazili zgodę i takowe przyjęli. Tę zaś rezygnację i zrzeczenie się sporu tychże mieszczan lubelskich my, uznając za prawomocne, pożądane i nienaruszalne, postanowiliśmy zaaprobować i potwierdzić, tak jak aprobujemy i potwierdzamy niniejszym, uwalniając na wieczność tychże Lwowian od roszczenia i sprawy wymienionych mieszczan lubelskich, a prawa i przywileje składu tychże Lwowian oraz wszystkie inne i pojedyncze we wszystkich ich punktach, klauzulach i artykułach aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy, postanawiając, iż mają one moc wieczystej trwałości. Na świadectwo czego do niniejszego listu przywieszono naszą pieczęć. Dan w Krakowie, w piątek po święcie Poczęcia Najświętszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego czwartego, a panowania naszego roku trzydziestego ósmego. [Podpis po lewej:] Samuel, biskup płocki i podkanclerzy, podpisał. [Nota kancelaryjna po prawej:] Na relację przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. [Na odwrocie:] 1544 Ostateczne rozstrzygnięcie Lwowian z Lublinianami przed[...] w sprawie składu [towarów] przez Zygmunta [...] króla Polski D. Do wiązki 2/3 Nr 24 [Znak pisarski/kancelaryjny monogramowy] [Pieczęć:] [Na pasku pergaminowym podwieszona pieczęć koronna Zygmunta I Starego w misce z wosku naturalnego, z odciskiem w czerwonym wosku przedstawiającym herb Królestwa Polskiego pod koroną w otoczeniu legendy otokowej].

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS Dei gratia Rex Polonie, supremus Dux Lithvanie, Russie, Prussie, Masovie etc. dominus et heres. Significamus tenore presencium quibus expedit universis ac singulis presentibus et futuris harum noticiam habituris, quomodo dum ad presenciam M[aies]tis nostre Regie famati Praeconsul et Consules civitatis nostre Lublinen[sis] suo et tocius communitatis civitatis illius nomine famatos Praeconsulem, Consules totámque communitatem civitatis similiter nostre Leopolien[sis] literali cittacione cittavissent, pro eo, qualiter ipsi contra Jura, Privilegia et libertates Lublinen[ses] quae habent, quod mercatores ex omnibus mundi partibus ad easdem nundinas Lublinen[ses] mercandi gracia libere venire deberent, Ipsi Praeconsul et Consules atqz caeteri cives Leopolien[ses], mercatores e Thurcia et Valachia et ex aliis omnibus mundi partibus ad easdem nundinas et civitatem Lublinen[sem] cum eorum negociacionibus et mercanciis in destructionem prefate civitatis Lublinen[sis] atqz ipsarum nundinarum ire non permitterent, ymmo illam ipsorum mercatorum isthic profectionem impedirent et arrestarent. In qua causa nos dictis partibus certum terminum ex conventione generali Piotrkovien[si] proxima praeterita hic Cracovie coram nobis comparendi limitaveramus, quo termino adveniente comparent personaliter coram M[aiesta]te nostra famati Adam Krzimedzka et Joannes Moszezniski Consules Lublinen[ses] suo, Consulatusq[ue] et tocius communitatis praenominatae Civitatis Lublinen[sis] nomine, et nuncii et plempotentes, cum sufficienti eorum plempotencia de qua nobis patentibus eorundem officii Consularis sigillo et titulo munitis indubiam fecerunt fidem, palam et per expressum recognoverunt atqz fassi sunt, Q[uod] ipsi et praenominati Praecon[sul], Consules et tota communitas civitatis Lublinen[sis] ob mutuam amiciciam cum dictis civibus Leopolien[sibus] conservandam, de huiusmodi causa, actione et lite pro dicta non permissione et arrestacione mercatorum ex Thurcia, Valachia et ex aliis partibus ab undequaq[ue] ad civitatem eorum Lublinen[sem] vel ad nundinas praenominatae civitatis per Emporium praefatae civitatis Leopolien[sis] generaliter transire volencium, ipsis Leopolien[sibus] mota et intentata, renunciaverunt causaeque et actioni seu liti libere cedunt, eámque mortificant, nolentes dictis Leopolien[sibus] contra Jura eorundem emporii peramplius negocium intentare et facessere temporibus perpetuis. In quidem cessioni et renunciacioni famati Andreas Abrek et Jozephus Kraijsser Consules Leopolien[ses] uti nuncii et plempotentes suo et ipsius communitatis civitatis Leopolien[sis] nomine assenserunt eaqz acceptaverunt. Quamquidem ipsorum Civium renunciacionem Lublinen[sium] et liti cessionem, nos ratam, gratam et firmam haben[tes], illam approbandam et confirmandam duximus, prout approbamus et confirmamus per praesentes, ipsos Leopolien[ses] ab impeticione et causa dictorum civium Lublinen[sium] perpetuo absolven[tes], Juraq[ue] et Privilegia ipsorum Leopolien[sium] Emporialia et alia omnia et singula in omnibus punctis et clausulis articulisq[ue] eorum approbamus, ratificamus et confirmamus, Decernen[tes] illas robur habere perpetuae firmitatis. Harum testimonio literarum quibus sigillum nostrum est appensum. Dat[um] Cracoviae feria sexta post festum Conceptionis Beatissimae Virginis Mariae, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Quarto, Regni vero nostri Anno Trigesimo octavo. [Podpis po lewej:] Samuel Eps Plocen[sis] et Vicecancell[arius] s[ubscripsit] [Nota kancelaryjna po prawej:] Ad Relacionem Reveren[di] in Chr[ist]o Patris Domini Samuelis Epi[scopi] Plocen[sis] et Regni Poloniae Vicecacellarii [Verso:] 1544 Finalis Determinatio Leopolien[sium] cum Lyblinen[sibus] prae[...] Depositorio per Sigismundum [...] Regem Poloniae D. Ad Fasc. 2/3 N 24 [Znak pisarski/kancelaryjny monogramowy] [Pieczęć:] [Na pasku pergaminowym podwieszona pieczęć koronna Zygmunta I Starego w misce z wosku naturalnego, z odciskiem w czerwonym wosku przedstawiającym herb Królestwa Polskiego pod koroną w otoczeniu legendy otokowej].

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Zachowana pieczęć koronna Zygmunta I Starego w misce woskowej na pasku pergaminowym (przedstawiona również w zbliżeniu na zdjęciu 3). Zdjęcie 1 przedstawia kartę katalogową/okładkę teczki, a zdjęcie 5 – kartę kontrolną mikrofilmowania z 1983 r.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:24 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/435 · 5 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie