Transsumpt króla Zygmunta I Starego w sprawie sporu handlowego między Krakowem a Lwowem

ZYGMUNT, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus, Mazowsza etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym to wiedzieć należy: Ponieważ przedłożono nam papierowy dokument odroczenia spraw pomiędzy mieszczanami krakowskimi i lwowskimi, który widzieliśmy w stanie nienaruszonym i wolnym od podejrzeń, oraz zaniesiono do nas prośbę, abyśmy nakazali przepisać go na pergamin, a jego dosłowne brzmienie jest następujące: Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus, Mazowsza etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, którym to wiedzieć należy: Ponieważ sławetni burmistrz i rajcy naszego miasta Krakowa, w imieniu własnym, ławników i całego pospólstwa tegoż miasta, pozwali przed nasze oblicze sławetnych burmistrza, rajców, ławników i całe pospólstwo naszego miasta Lwowa z tego powodu, że ci nie pozwalali im udawać się poza Lwów ku Tatarszczyźnie i Wołoszczyźnie z ich rzeczami i towarami, wbrew ich przywilejom i dekretom wydanym w tej mierze przez naszych przodków, królów polskich, które przed nami okazali w oryginałach, prosząc nas, abyśmy nakazali wprowadzenie owych przywilejów i dekretów w wykonanie i skutek. Z drugiej zaś strony ci sami rajcy i mieszczanie lwowski za pośrednictwem swoich posłów podnieśli, że nie z zuchwalstwa ani lekkomyślnie, lecz opierając się również na swoich prawach i przywilejach, nadanych im przez naszych przodków w sprawie ich [prawa] składu — w których, jak twierdzili, zastrzeżono, iż jacykolwiek kupcy i skądkolwiek przybywający nie mają ważyć się mijać ani omijać samego miasta Lwowa, lecz winni zatrzymać się w nim z wszelkimi swymi towarami, zgodnie z postanowieniem i nadaniem naszych przodków uczynionym w rzeczonych przywilejach i dokumentach wydanych co do samego składu — zabraniali i zabraniają owym oraz wszelkim innym kupcom omijania lwowskiego emporium; które to wszelkie przywileje swoje również okazali przed nami w oryginałach, twierdząc, że byli w posiadaniu i korzystaniu z owych dokumentów i trwali [w tym] nieprzerwanie aż dotąd, co — jak mówili — jasno można rozpatrzyć i poznać ze świadectw przedłożonych przez nich na piśmie ze strony panów współmieszczan lwowskich, oferując się dowieść, o ile zajdzie potrzeba, swojego nieprzerwanego posiadania i korzystania ze wspomnianych przywilejów, praw i dokumentów. A nadto rzeczeni mieszczanie krakowscy uskarżali się, że także mieszczanie i kupcy lwowscy, wbrew prawom i przywilejom krakowskiego prawa składu, udawali się ze swymi rzeczami i towarami ze Lwowa do Wrocławia i innych części Śląska, omijając [?] i porzucając miasto oraz skład krakowski, z wielką tegoż miasta Krakowa szkodą i uszczerbkiem. Z kolei zaś ci sami rajcy i mieszczanie lwowski, opierając się także na swych przywilejach i prawach oraz wywodząc, że ich korzystanie i posiadanie trwa nieprzerwanie, z tego tytułu mieli i obecnie mają swobodny przejazd do Wrocławia i innych miejsc Śląska w celach handlowych. My zaś, wobec tej rozbieżności i sprzeczności tego rodzaju praw i przywilejów obu wspomnianych stron, powzięliśmy wątpliwość i nie mogąc obecnie dogodnie rozstrzygnąć tych spraw pomiędzy samymi stronami, uznaliśmy, że sprawy te i spory należy pozostawić jeszcze zawieszonymi i nierozstrzygniętymi oraz odroczyć je i zawiesić do mającego się wkrótce odbyć sejmu walnego naszego Królestwa; i niniejszym pismem odraczamy je i zawieszamy, tak abyśmy wraz z całym Senatem obu stanów naszego Królestwa, szczęśliwie zgromadzeni, po ponownym zbadaniu i dojrzałym rozważeniu praw i przywilejów obu wyżej wymienionych stron, jak również ich wywodów i argumentacji złożonych przed nami na piśmie tu w Krakowie i zdeponowanych w naszej kancelarii, a także tego, co później tam, na najbliższym sejmie, zostanie podniesione i wywiedzione przez te same strony dla obrony i zachowania ich praw i przywilejów, postanowili i zawyrokowali to, co wyda się zgodne ze słusznością i sprawiedliwością dla obu stron w owych sprawach i sporach. W międzyczasie jednak, aż do naszego rozstrzygnięcia na najbliższym sejmie walnym, zachowaliśmy i zachowujemy rzeczone strony w spokojnym posiadaniu i używaniu wszystkich wyżej wymienionych [praw], w jakim dotychczas każda z nich pozostawała. Zastrzegając również w tym czasie i zachowując w swej mocy wyżej wspomniane prawa i przywileje obu stron, w których — jak chcemy i oświadczamy — przez to zawieszenie rzeczonych spraw do przyszłego sejmu walnego naszego Królestwa w niczym nie ma nastąpić żadne uszczuplenie. Na świadectwo czego do niniejszego pisma przyciśnięto naszą pieczęć. Dane w Krakowie, w sobotę przed Niedzielą Palmową, Roku Pańskiego tysiąc pięćset trzydziestego trzeciego, panowania naszego roku dwudziestego siódmego. Przez wielebnego w Chrystusie ojca, pana Piotra, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego. Piotr, biskup i podkanclerzy, podpisał własnoręcznie. My przeto, przychylając się do prośby zaniesionej ze strony lwowskiej, nakazaliśmy pismo to w ten sposób przepisać i naszą pieczęć zawiesić. Dane w Krakowie, na sejmie walnym, w czwartek nazajutrz po świętej Agnieszce, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego piątego, panowania naszego roku trzydziestego ósmego. Samuel, biskup płocki i podkanclerzy, podpisał własnoręcznie. [Nota kancelaryjna:] Z własnego rozkazu pana Samuela Maciejowskiego, biskupa płockiego i podkanclerzego Królestwa naszego [parafa/znak kancelaryjny] [Na odwrocie:] [Nota archiwalna:] List w sprawie mieszczan krakowskich ze lwowskimi; zawieszone rozstrzygnięcie do Sejmu walnego Królestwa, z zachowaniem praw obu stron, kupcom lwowskim przejazd do Wrocławia etc. [Sygnatury:] Nr 20 / Fasc. 20 / D [Pieczęć:] [Pieczęć mniejsza koronna Zygmunta I Starego w czerwonym wosku w misce z naturalnego wosku, zawieszona na pasku pergaminowym].

SIGISMVNDUS Dei gratia REX Poloniae, Magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et heres. Significamus tenore praesentium quibus expedit universis. Quia exhibitae sunt nobis litere papiree prorogationis causarum inter Cracovienses et Leopolienses cives, quas nos integras et suspicione carentes vidimus, supplicatumq[ue] est nobis ut eas in pergamenum transcribi mandaremus, quarum tenor hic est: Sigismundus dei gratia REX Poloniae, Magnus dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et heres. Significamus tenore praesentium quibus expedit universis, Quod cum famati Proconsul et Consules civitatis nostrae Cracoviensis suo et Scabinorum totiusq[ue] communitatis eiusdem civitatis nomine, ad praesentiam nostram citassent Famatos Proconsulem, Consules, scabinos et totam communitatem Civitatis nostrae Leopoliensis pro eo quod ipsi non permitterent illos ultra Leopolim ad Tartariam et Valachiam cum rebus et mercibus eorum proficisci, contra eorum privilegia et decreta a nostris praedecessoribus Regibus Poloniae desuper emanata, quae coram nobis ipsi originaliter exhibuerunt. Rogantes nos ut eadem privilegia et decreta ad executionem et effectum deduci illis mandaremus. Ex adverso vero hi ipsi Consules et cives Leopolienses per suos nuncios allegassent, se non insolenter nec temere, sed fretos etiam suis iuribus et privilegiis, per praedecessores nostros illis super eorum deposito concessis, quibus cautum esse dicebant, quod mercatores quicunq[ue] et undecunq[ue] advenientes non audeant praetervehi ac praeterire civitatem ipsam Leopoliensem, Sed ut se in illa cum suis mercibus quibusvis sisterent, iuxta ordinationem et concessionem praedecessorum nostrorum in dictis privilegiis ac munimentis ipsorum super ipso deposito editis factam, prohibuisse et prohibere eosdem et alios quibusvis mercatores praeteritionem emporii Leopoliensis, quaecunq[ue] et privilegia sua etiam coram nobis originaliter produxerunt, affirmantes se in possessione et usu eorum munimentorum fuisse, interrupto hucusq[ue] extitisse, id quod ex testimoniis pro parte sua d[omi]norum concivium suorum Leopoliensium per eos in scriptis productis, dicebant plane considerari et cognosci posse, offerentesque se suam ipsorum possessionem et usum dictorum privilegiorum, iurium et munimentorum suorum continuum, inquantum opus fuerit probaturos, et insuper questi essent praefati cives Cracovienses, quod etiam cives et mercatores Leopolienses, contra iura et privilegia depositi Cracoviensis proficiscerentur cum rebus et mercibus suis de Leopoli ad Vratislaviam et alias partes Slesie, reterita [?] et omissa civitate et deposito Cracoviensi, in magnum eiusdem civitatis Cracoviensis preiudicium et iacturam. E contrario autem ipsis Consulibus et civibus Leopoliensibus suis etiam privilegiis et iuribus sese fulcientibus, ac deducentibus, ipsorum usum et possessione[m] non interrupta vigere, cuius rei berum transitum habuerunt et nunc habent ad Vratislaviam et alia loca Slesie negociandi causa. Nos hac varietate et contrarietate huiusmodi iurium et privilegiorum utriusq[ue] partis predictae in quandam ambiguitatem adducti, causas huiusmodi in praesens commode inter ipsas partes determinare nequeuntes, eas ipsas causas et controversias suspensas et indecisas adhuc relinquendas, illasq[ue] ad conventum Regni nostri generalem proxime celebrandum differendas et suspendendas esse censuimus, differimusq[ue] et suspendimus harum serie literarum, ubi nos cum uniuerso Senatu status utriusq[ue] regni nostri feliciter coaduniti, reuisistis atq[ue] mature expensis, iuribus et privilegiis ipsarum partium praedictarum ac allegationibus et deductionibus earum coram nobis per illas in scriptis hic Cracoviae datis atq[ue] in cancellaria nostra repositis, et quae postea illic in conventu proxime futuro pro tuicione et defensione iurium et privilegiorum per easdem partes allegabuntur et deducentur, id quod equitati et iusticiae utramq[ue] partem cernere videbitur in causis et controversiis predictis constituemus et decernemus; Interea tamen temporis usq[ue] ad determinationem nostram in conventu generali proximo futuram partes predictas in pacifica possessione et usu omnium predictorum in quo hactenus quique illarum fuit conservavimus et conservamus. Salvis etiam interim et in suo robore conservatis Juribus et privilegiis supra memoratis earundem ambarum partium, quibus per hanc suspensionem causarum predictarum ad conventum Regni nostri futurum generalem in nullo derogari debere volumus et declaramus. Harum testimonio literarum quibus sigillum nostrum est impressum. Dat[ae] Cracoviae sabbato dominice Palmarum Anno domini Millesimo quingentesimo tricesimotercio, Regni nostri anno vigesimo septimo. R[everen]do Reueren[do] in Ch[rist]o p[at]ri domini Petri Episcopi Cracovien[sis] et Regni Poloniae vicecancellarii. Petrus Ep[iscop]us et Vicecancellarius ss[crip]st. Nos itaq[ue] supplicationi ex parte Leopolien[si] facte annue[n]tes, eas ita transcribi fecimus, sigillumq[ue] nostrum appendi. Dat[um] Cracoviae in conventione generali feria quinta in crastino sancte Agnetis Anno domini Millesimo quingentesimoquadragesimo quinto, Regni nostri anno trigesimo octavo. Samuel Ep[iscop]us Plocen[sis] et Vicecancellar[ius] s[ub]s[crip]sit [Nota kancelaryjna:] Ad mandatum p[ro]prium domini Samuelis Maczieiowski Epi[scopi] Plocensis et Regni nostri vicecancellarii [parafa/znak kancelaryjny] [Verso:] [Nota archiwalna:] Littera in causa civium Cracovien[sium] cum Leopoliensibus suspensa decisio ad Conventu[m] Regni generalem, salvis iuribus utrinq[ue] partibus, mercatoribus Leopolien[sibus] transitum Vratislaviam etc. [Sygnatury:] Nro 20 / Fasc. 20 / D [Pieczęć:] [Pieczęć mniejsza koronna Zygmunta I Starego w czerwonym wosku w misce z naturalnego wosku, zawieszona na pasku pergaminowym].