131/1/448 · 131-1-448-001
Przywilej króla Zygmunta I Starego darujący wieś Oleńczyce arcybiskupstwu lwowskiemu
Król Zygmunt I Stary dokonuje wieczystej darowizny opustoszałej wsi Oleńczyce w ziemi lwowskiej na rzecz arcybiskupa lwowskiego Piotra Starzechowskiego i tamtejszego kościoła metropolitalnego celem powiększenia dochodów stołu arcybiskupiego. Dokument wyjmuje wieś spod jurysdykcji monarszej i włącza ją w obręb immunitetu kościelnego.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
W IMIĘ PAŃSKIE AMEN
Na wieczną rzeczy pamiątkę. To, co ze szczodrobliwości i pobożności królów oraz książąt na rzecz miejsc świętych pochodzi, aby było prawomocne i trwałe, zwykło powierzać się pism świadectwu. Dlatego my, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej etc. pan i dziedzic, oznajmiamy niniejszym pismem wszystkim, których to dotyczy, obecnym i tym, którzy będą w przyszłości: jako że zawsze z gorliwością troszczyliśmy się o pomnażanie kultu Bożego i dochodów Kościołów, a wiemy, że kościół metropolitalny lwowski ma tak skromne roczne dochody, iż zaledwie wystarczają na godne utrzymanie wielebnego w Chrystusie ojca, pana Piotra Starzechowskiego, arcybiskupa lwowskiego. Pragnąc przeto powiększyć dochody tegoż stołu arcybiskupiego, za zgodą obecnych przy nas naszych doradców, uznaliśmy za właściwe dać i darować, i niniejszym dajemy oraz darujemy jemu, jego następcom oraz temuż jego kościołowi metropolitalnemu lwowskiemu, tytułem wieczystej i nieodwołalnej darowizny, na zawsze i po wieczne czasy, naszą opustoszałą wieś Oleńczyce [Olenczicze], położoną w ziemi lwowskiej, ze wszystkim, co do niej należy, którą już wcześniej jego poprzednicy dzierżyli zapisaną w sumach pieniężnych przez najjaśniejszego pana, naszego rodzica; nic z praw, władztwa i własności w tejże wsi dla nas i naszych następców nie zastrzegając, lecz wszystko przenosząc na tegoż wielebnego w Chrystusie ojca, pana arcybiskupa lwowskiego, jego następców na arcybiskupstwie oraz jego kościół, aby tenże wielebny w Chrystusie ojciec, pan arcybiskup i jego następcy na arcybiskupstwie lwowskim wyżej spisaną wieś ze wszystkimi jej pożytkami, dochodami, czynszami, rentami i wszelkimi korzyściami z niej płynącymi, polami, rolami, lasami, zagajnikami, dąbrowami [?], zaroślami dębowymi, łąkami, stawami, jeziorami, sadzawkami, rzekami, potokami, strumieniami, rybołówstwem oraz wszystkimi przynależnościami do tej wsi, tak szeroko i daleko, jak w swych granicach została wyznaczona, trzymali, mieli i spokojnie posiadali z pełnym prawem i własnością. Wyjmując ją spod wszelkiej jurysdykcji naszej, naszych następców oraz urzędników królestwa naszego i wszystkich naszych, i wcielając ją pod jurysdykcję, immunitet oraz wolność kościelną. Na czego wszystkiego wiarę i świadectwo nasza pieczęć została przywieszona do niniejszego [pisma].
Dan w Krakowie w poniedziałek po uroczystości Objawienia Pańskiego, roku tegoż tysiąc pięćset czterdziestego siódmego, panowania zaś naszego czterdziestego. W obecności wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, a także wielmożnych, czcigodnych i urodzonych: Piotra Kmity, hrabiego na Wiśniczu, wojewody krakowskiego i marszałka naszego królestwa oraz krakowskiego, spiskiego, przemyskiego i kolskiego starosty; Mikołaja Wolskiego, sandomierskiego [kasztelana] i ochmistrza dworu najjaśniejszej pani naszej małżonki oraz sanockiego, lanckorońskiego, łomżyńskiego i wiskiego starosty; Piotra Opalińskiego, gnieźnieńskiego [kasztelana] i ochmistrza dworu najjaśniejszego pana naszego najmilszego syna oraz olsztyńskiego i kościańskiego starosty; Spytka z Tarnowa, wojnickiego [kasztelana] i podskarbiego naszego królestwa oraz brzeźnickiego, krzepickiego i krzeszowskiego starosty; Seweryna Bonera z Balic, sądeckiego [kasztelana], żupnika, burgrabiego i wielkorządcy krakowskiego oraz oświęcimskiego, zatorskiego, bieckiego i rabsztyńskiego starosty; Jana Dziergowskiego janistawskiego [?] ze Szczepanowa kasztelanów ziemi krakowskiej; Tomasza Sobockiego, kanclerza naszego królestwa, wojskiego łęczyckiego, burgrabiego krakowskiego i starosty rawskiego; Stanisława Borka, dziekana; Jakuba Uchańskiego, dziekana płockiego i referendarza naszego; Stanisława Hozjusza, doktora obojga praw; Jana Przerębskiego, kanoników krakowskich i sekretarzy naszych; Augustyna Kotwicza, chorążego nadwornego i prefekta naszej stajni; Grzegorza Palkosławskiego, ochmistrza naszej kuchni; oraz wielu innych dygnitarzy, urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam miłych, jako świadków powyższego. Dan przez ręce rzeczonego wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego, szczerze nam miłego.
[Po lewej u dołu:] Samuel, biskup krakowski i kanclerz podpisał
[Po prawej u dołu:] Ze sprawozdania tegoż wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela, biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego podpisał
[Verso:]
[Nota XVI w.:] Darowizna wsi Oleńczyce arcybiskupstwu przez Najjaśniejszy Majestat Królewski 1547
[Nota późniejsza:] ... 1564 ...
[Nota u dołu:] [...] Królewska darowizna Oleńczyc 1547
[Sygnatura archiwalna / numer:] 410
[Nalepka z sygnaturą:] L. XXXVII 7
IN NOMINE DOMINI AMEN
Ad perpetuam rei memoriam. Quae a Regum et Principum liberalitate pietateq[ue] in loca sacra procedunt, ut rata et firma sint, solent literarum monumentis commendari. Quamobrem nos Sigismundus Dei gratia REX Poloniae, Supremus Dux Lithuaniae, Necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lancitiae, Cuiaviae, Culmensis, Elbingensis, Pomeraniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et haeres. Significamus praesentibus literis quorum interest universis praesentibus et qui postea futuri, Cum semper in augendo cultu Dei, redditibusque Ecclesiarum fuerimus studiosi, sciamusque Ecclesiam Metropolitanam Leopolien[sem] adeo exiles redditus annuos habere, ut vix ad alendum pro dignitate R[everen]dum in Christo patrem Dominum Petrum Starzechowski Archiepiscopum Leopolien[sem] sufficiant. Volentes itaque redditus mensae illius Archiepiscopalis augere, ipsi et Successoribus illius Ecclesiaeque eius Metropolitanae Leopolien[si], Villam nostram desertam Olenczicze in terra Leopolien[si] sitam, cum omnibus ad illam pertinentibus, quam iam ante Predecessoribus illius in summis pecuniarum per Serenissimum Dominum parentem nostrum inscriptam possidet, consencientibus ad id nobis Consiliariis nostris qui nobis adsunt, dandam, donandam duximus, damusque et donamus titulo perpetuae et irrevocabilis donationis perpetuo et in aevum, nihil nobis et Successoribus Iuris, dominij et proprietatis in ea ipsa Villa reservando, sed totum in ipsum R[everen]dum in Christo patrem Dominum Archiepiscopum Leopolien[sem] et eius Successores in Archiepiscopatu Ecclesiamque illius transferen[tes] per ipsum R[everen]dum in Christo patrem dominum Archiepiscopum eiusque Successores in Archiepiscopatu Leopolien[si] Villam superius scriptam cum omnibus illius fructibus, redditibus, censibus, pensionibus ac utilitatibus ex ea provenientibus omnibus, campis, agris, silvis, rubetis, pmetis [=przetis?], quercetis, pratis, stagnis, lacubus, piscinis, fluminibus, torrentibus, rivis, piscaturis ac universis quae ad eam Villam pertinent, ita late et longe ut finibus suis circumscripta est, tenendam, habendam et quiete possidendam cum omni Iure et proprietate. Eximentes eam ab omni Iurisdictione nostra, Successorum nostrorum ac Officialium Regni nostri nostrorumque omnium, ac illam Iurisditioni et immunitati, libertatiq[ue] Ecclesiasticae incorporan[tes]. In quorum omnium fidem et testimonium Sigillum nostrum praesentibus est appensum. Dat[um] Cracoviae feria secunda post Festum Epiphaniae Domini, Anno eiusdem Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Septimo, Regni vero nostri Quadragesimo. Praesentibus Reverendo in Christo patre domino Samuele Maczieiowsski Cracoviensi Episcopo et Regni Poloniae Vicecancellario, Necnon Magnificis, Venerabilibus et Generosis Petro Kmetha Comite in Wisnicze Palatino Cracovien[si] et Regni nostri Marschalco ac Cracoviensi, Scepusien[si], Premislien[si], Colen[si]que Capitaneo, Nicolao Volsski Sandomiriensi et Serenissimae dominae coniugis nostrae Curiae magistro ac Sanocen[si], Lanczcoronen[si], Lomzen[si], Visnensique capitaneo, Petro Opalenffski Gnesnen[si] et Serenissimi domini filii nostri charissimi Curiae magistro ac Olsztynen[si], Kossen[si]que Capitaneo, Spithcone de Tarnow Voinicien[si] et Regni nostri Thesaurario ac Brzesnicen[si], Krzepiczen[si], Krzeszowien[si]que capitaneo, Severino Bonar de Balicze Sąndeczen[si], Zuppario, Burgrabio et magno procuratore Cracoviensi ac Offwieczimen[si], Zathorien[si], Bieccen[si] ac Rabstinen[si] Capitaneo, Joanne Dzyerzgowski Janisthoffiensi [?] de Szecczenino terrae Cracovien[sis] Castellanis, Thoma Soboczki Cancellario Regni nostri, Tribuno Lancicien[si], Burgrabio Cracoviensi et Capitaneo Ravensi, Stanislao Borek Decano, Iacobo Vchanski Decano Plocensi et Refferendario nostro, Stanislao Hosio Iuris utriusque doctore, Ioanne Przerambski Canonicis cracoviensibus et Secretariis nostris, Augustino Cothvicz Curiae Vexillifero et stabuli nostri Praefecto, Gregorio Palcoslawski Coquinae nostrae magistro, Et aliis quam pluribus dignatariis, Officialibus et Aulicis nostris syncere et fidelibus nobis dilectis testibus circa praemissa. Dat[um] per manus praefati Reverendi in Christo patris domini Samuelis Episcopi Cracovien[sis] et Regni Poloniae Vicecancellarij syncere nobis dilecti.
[Po lewej u dołu:] Samuel Ep[iscopu]s Cra[coviensis] et Cancellarius s[ub]s[cripsit]
[Po prawej u dołu:] R[elatione] eiusdem Reverendi in Christo patris domini Samuelis Epi[scopi] Cracoviensis et Regni Poloniae Vicecancell[arii] s[ub]s[cripsit]
[Verso:]
[Nota XVI w.:] Donatio Villae Olenczyce Archiep[iscop]atui per S[erenissimam] R[egiam] M[aiesta]tem 1547
[Nota późniejsza:] ... 1564 ...
[Nota u dołu:] [...] Regia Donatio Olenczyce 1547
[Sygnatura archiwalna / numer:] 410
[Nalepka z sygnaturą:] L. XXXVII 7
Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Dolna krawędź zagięta w plikę, w której widoczne są nacięcia po pasku/sznurze pieczętnym; pieczęć majestatyczna lub koronna nie zachowała się. Na verso liczne adnotacje kancelaryjne i regesty archiwalne z XVI–XVIII w. oraz archiwalna nalepka ze znakiem i dawną sygnaturą. Data w karcie katalogowej (10.01.1547) w pełni odpowiada dacie dziennej w dokumencie (poniedziałek po Objawieniu Pańskim 1547 r.).
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.




