131/1/452 · 131-1-452-001
Przywilej króla Zygmunta I dla Lwowa na pobieranie opłat od kramów jarmarcznych
Król Zygmunt I zatwierdza uchwałę rady miejskiej Lwowa nakładającą czynsz na miejscowych i przyjezdnych kupców oraz rzemieślników rozstawiających kramy i budy w rynku podczas jarmarków. Zgromadzone w ten sposób fundusze mają zasilać kasę miejską i służyć potrzebom miasta.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
W imię Pańskie, amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. To, co z królewskiej i książęcej szczodrobliwości oraz łaskawości bywa komukolwiek udzielane, aby miało moc trwałą i niewzruszoną, zwykło być umacniane świadectwem pism i przekazywane pamięci potomnych. Dlatego my, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej etc. pan i dziedzic, oznajmiamy niniejszym pismem wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość:
Iż mając szczególny i łaskawy wzgląd na miasto nasze Lwów oraz pragnąc, aby pod naszym szczęśliwym panowaniem godnie pomnażało swe pożytki, dochody i nabytki, a owoce jego nieustannej działalności doprowadziły je do coraz to lepszego stanu, gdy sławetni burmistrz i rajcy wspomnianego miasta naszego Lwowa oświadczyli nam przez swoich posłów, że dla dobra i pożytku owego naszego miasta ustanowili tamże przepis, aby wszyscy i poszczególni ludzie, jakiegokolwiek byliby stanu, płci i kondycji, zarówno przebywający w mieście, jak i przybywający skądinąd kupcy oraz rzemieślnicy, w czasie jarmarków zwyczajowo we Lwowie odprawianych, za rozstawianie i wznoszenie w rynku przedreczonego miasta Lwowa swoich kramów lub bud za zgodą i wolą radziecką, uiszczali na rzecz dobra powszechnego tego miasta godziwy czynsz, oraz według uznania tychże teraźniejszych i każdorazowych burmistrza i rajców lwowskich płacili i opłacali czynsz rzeczonym miastu, tak jak już płacili i opłacali w roku ubiegłym – prosząc nas, abyśmy raczyli owo zarządzenie w ten sposób przez nich w tym naszym mieście ustanowione, jako godne i sprawiedliwe, ratyfikować i zatwierdzić.
My przeto, przychylając się łaskawie do ich godnych próśb, uznając owo zarządzenie i ustanowienie czynszu od wspomnianych kramów lub miejsc, w których kramy te zostaną umieszczone, uczynione przez samych burmistrza i rajców lwowskich, za prawomocne i pożądane, uznaliśmy, że należy je zatwierdzić i nadać mu moc prawną, jako i niniejszym wieczyście zatwierdzamy i nadajemy mu moc. Stanowiąc, iż wszyscy i poszczególni ludzie, tak kupcy, jak i rzemieślnicy, którzy na owe jarmarki lwowskie skądkolwiek przybędą, zarówno z Królestwa i naszych posiadłości, jak też z innych obcych królestw i państw, w miejscach rynku tegoż miasta Lwowa lub tam, gdzie urząd radziecki lwowski wyznaczy i przeznaczy im do sprzedaży i wystawiania ich rzeczy oraz towarów, od tychże miejsc im wyznaczonych i przeznaczonych winni i będą zobowiązani uiszczać i płacić wspomniany czynsz miastu podług uznania urzędu radzieckiego lwowskiego. Czynsz ów, wyegzekwowany i zebrany od owych kupców z miejsc i kramów, wspomniani burmistrz i rajcy lwowscy obracają i powinni obracać na potrzeby tegoż miasta.
Na czego wiarę i świadectwo do niniejszego pisma przywieszono naszą pieczęć.
Dano w Krakowie na sejmie walnym, w środę po Niedzieli Palmowej, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego siódmego, a panowania naszego roku czterdziestego pierwszego.
W obecności najprzewielebniejszego i przewielebnych w Chrystusie ojców, panów: Mikołaja Dziergowskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa Królestwa Polskiego, Samuela Maciejowskiego krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego, Andrzeja Zebrzydowskiego włocławskiego, Benedykta Izdbieńskiego poznańskiego, Andrzeja Noskowskiego płockiego, Jana Dziaduskiego przemyskiego i Jana Drohojowskiego chełmskiego – biskupów;
oraz wielmożnych, czcigodnych i urodzonych: Jana hrabiego z Tarnowa kasztelana krakowskiego i hetmana najwyższego wojsk naszego Królestwa, a także sandomierskiego, stryjskiego i lubaczowskiego [?] starosty; Piotra Kmity hrabiego z Wiśnicza krakowskiego, marszałka wielkiego naszego Królestwa, a także krakowskiego, spiskiego, przemyskiego i kolskiego starosty; Piotra ze Służewa kaliskiego, Jana z Tęczyna sandomierskiego i marszałka naszego dworu, a także lubelskiego i lelowskiego starosty; Stanisława z Łaska sieradzkiego, Andrzeja z Tęczyna lubelskiego, a także śniatyńskiego i rohatyńskiego starosty; Feliksa Szreńskiego z Sokołowa płockiego, a także malborskiego i płockiego starosty; Jana Dziergowskiego mazowieckiego i warszawskiego starosty – wojewodów;
Andrzeja hrabiego z Górki poznańskiego i generalnego wielkopolskiego starosty, Marcina Oborskiego kaliskiego, a także szydłowskiego, odolanowskiego i stobnickiego starosty; Mikołaja z Woli sandomierskiego i ochmistrza dworu Najjaśniejszej małżonki naszej, a także sanockiego, lanckorońskiego, łomżyńskiego i wiskiego starosty; Piotra Opalińskiego gnieźnieńskiego i ochmistrza dworu Najjaśniejszego pana najmilszego syna naszego, a także kościańskiego, kcyńskiego i olsztyńskiego starosty; Spytka z Tarnowa wiślickiego, podskarbiego naszego Królestwa, a także brzeźnickiego, krzepickiego i krzeszowskiego starosty; Jana Mieleckiego wiślickiego i chmielnickiego starosty; Stanisława Maciejowskiego lubelskiego i zawichojskiego starosty; Erazma z Kretkowa brzeskiego; Seweryna Bonera z Balic sądeckiego, żupnika, burgrabiego i wielkorządcy krakowskiego, a także oświęcimskiego, zatorskiego, bieckiego i rabsztyńskiego starosty; Mikołaja Grabii chełmskiego i podkanclerzego naszego Królestwa oraz lubomelskiego starosty; Jerzego Latalskiego lądzkiego, Jerzego Konarskiego międzyrzeckiego i Jana Ocieskiego bieckiego, a także podkomorzego ziemskiego krakowskiego – kasztelanów;
Stanisława Borka dziekana, Andrzeja Czarnkowskiego scholastyka i prepozyta gnieźnieńskiego, Jana Przerębskiego prepozyta, Stanisława Hozjusza doktora obojga praw, kanoników krakowskich, sekretarzy naszych; Marcina Wolskiego łożniczego naszego, a także zakroczymskiego i błońskiego starosty; Augustyna Kotwicza chorążego nadwornego i koniuszego naszego, Grzegorza Pokosławskiego kuchmistrza naszego, oraz wielu innych dostojników, urzędników i dworzan naszych, szczerze i wiernie nam oddanych świadków powyższego.
Dano przez ręce wspomnianego przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego, szczerze nam miłego.
[Podpis z lewej strony poniżej tekstu:] Samuel, biskup krakowski i kanclerz Królestwa Polskiego, podpisał
[Na plice z prawej strony:] Relacja tegoż przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela, biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego [znak kancelaryjny/parafa]
[Verso:]
[Nota regestowa z XVI w.:] List Zygmunta I w sprawie czynszu pieniężnego od kramów rozstawianych w czasie jarmarków 1547
[Sygnatury archiwalne z XVIII/XIX w.:] Rubryka trzecia / Lit. C. Nr 9 / 3. C. 9. / D. Wiązka 29. / Reg. 2.
In Nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Ea quae de Regum et principum liberalitate benignitateque cuipiam conceduntur, ut rata et firma sint, solent litterarum munimentis approbari et futurae memoriae commendari, proinde nos Sigismundus Dei gratia Rex poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Culmensis, Elbingensis, Pomeraniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et haeres, Significamus praesentibus literis universis et singulis praesentibus et futuris harum noticiam habituris: Quia habentes singularem et benignam rationem civitatis nostrae Leopolien[sis] cupientesque, ut sub foelici nostro regimine in suis utilitatibus, proventibus et accessionibus digne augeatur, suaeque continuae activitatis incrementa ad conditionemque magis ac magis deducatur meliorem, cum famati proconsul et consules praefatae Civitatis nostrae Leopolien[sis] per eorum Nuncios nobis declararunt, se pro meliori et utilitate civitatis illius nostrae, isthic nomine instituisse, ut omnes et singuli homines cuiuscunque status, sexus, conditionis fuerint, tam in Civitate existen[tes] quam etiam aliunde advenientes, mercatores et mechanici sub tempore Nundinarum ibidem Leopoli celebrari solitarum in circulo Civitatis prenominatae Leopolien[sis] suas institas seu tuguria de consensu et voluntate consulari locandis et statuendis pro Republica civitatis illius censum dignum cederent, et iuxta eorundem proconsulis et Consulum Leopolien[sium] modernorum et pro tempore existencium determinationem, Civitati prenominatae penderent et censuarent, prout iam anno transacto pendebant et censuabant, postulan[do] a nobis, quatenus eam ipsam ordinationem per eos ita in Civitate illa nostra institutam vel dignam et iustam ratificare approbareque dignaremur. Nos itaque eorundem postulationibus dignis benigniter annuentes, huiusmodi ordinationem et census a praefatis institis seu locis, in quibus ille Institae locatae fuerint, Institutionem per ipsos proconsulem et consules Leopolien[ses] factam, ratam et gratam habentes, duximus fore approbandam et gratificandam, prout et praesentibus perpetuo approbamus et gratificamus, Statuen[tes] ut omnes et singuli homines et mercatores atque artifices, qui ad ipsas Nundinas Leopolien[ses] undecunque, tam de Regno ac dominijs nostris quam etiam de alijs Regnis et dominijs exteris advenerint, in locis circuli Civitatis ipsius Leopolien[sis] aut isthic, ubi eis consulatus Leopolien[sis] ad res et merces eorum venden[dum] et exponen[dum] designaverit et deputaverit, a praefatis locis eis designatis et deputatis censum huiusmodi solvere et pendere Civitati iuxta Consulatus Leopolien[sis] determinationem debebunt ac tenebuntur. Quem censum ab eisdem mercatoribus a locis et institis exactum et collectum praefati proconsul et consules Leopolien[ses] pro necessitate Civitatis illius convertent et convertere debebunt. In cuius rei fidem et testimonium Sigillum nostrum praesentibus literis est appensum. Dat[um] Cracoviae in Comitijs generalibus feria quarta post Dominicam Palmarum, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Septimo, Regni vero nostri Quadragesimo Primo. Praesentibus R[everendissi]mo et Reveren[do] in Christo patribus Dominis: Nicolao Dziergowsky Archiepiscopo Gnesnen[si], legato nato et primate Regni poloniae, Samuele Maczieiowsky Cracoviensi et Regni poloniae Cancellario, Andrea Zebrzidowsky Wladislaviensi, Benedicto Izdbiensky Posnaniensi, Andrea Noskowsky Plocensi, Joanne Dziadusky Premisliensi et Joanne Droyewski Chelmensi Episcopis. Necnon Magnificis, Venerabilibus et Generosis: Joanne comite de Tarnow Castellano Cracoviensi et exercituum Regni nostri Supremo ac Sandomiriensi, Stiriensi, Lybagoviensiq[ue] Capitaneo, Petro Gnieba [=Kmita] comite de Wisznicze Cracovien[si], Regni nostri magno marschalco ac Cracoviensi, Scepusiensi, Praemisliensi, Colensiq[ue] Capitaneo, Petro de Sluzewo Calissiensi, Joanne de Thanczin Sandomiriensi et Curiae nostrae marschalco, ac Lublinensi et Leloviensi Capitaneo, Stanislao de Lasko Siradiensi, Andrea de Tanczin Lublinensi ac Sniatynensi, Rohathinensiq[ue] Capitaneo, Foelice Srzensky de Socolowo Plocensi ac Mariemburgensi et Plocensi Capitaneo, Joanne Dziergowsky Masoviae et Capitaneo Varszoviensi Palatinis; Andrea comite a Gorka Posnaniensi et Maioris poloniae Capitaneo generali, Martino Oborowsky Calissiensi ac Schidlowiensi, Odalanoviensi et Stobnicensi Capitaneo, Nicolao de Wolyia Sandomiriensi et Serenissimae Coniugis nostrae Curiae magistro necnon Sanocensi, Lanckoronensi, Lomzen[si] et Visnensi Capitaneo, Petro Opalijenski Gnesnensi et Serenissimi Domini filij nostri charissimi Curiae magistro ac Costen[si], Keynen[si], Olsztenensiq[ue] Capitaneo, Spithcone de Tarnow Visniciensi Regni nostri Thezaurario ac Brzesnicensi, Krzepicensi, Krzessoviensiq[ue] Capitaneo, Joanne Mielieczky Visliciensi et Capitaneo Chmielnicensi, Stanislao Maczieiowsky Lublinensi et Capitaneo Zavichostensi, Erasmo de Krecthkow Brzesten[si], Severino Bonar de Balicze Sandecensi, Zuppario, Burgravio et magno Procuratore Cracoviensi ac Osswieczimiensi, Zatheriensi, Bieczensi et Rabsztinensi Capitaneo, Nicolao Grabya Chelmensi et Regni nostri Vicecancellario ac capitaneo Lybomliensi, Georgio Latalsky Landensi, Georgio Conarsky Miedzirzecensi et Joanne Ocziesky Bieccensi necnon Succamerario Terrestri Cracoviensi, Castellanis; Stanislao Borek Decano, Andrea Czarnkowsky Scholastico necnon praeposito Gnesnensi, Joanne Przerambsky praeposito, Stanislao Hosio Iuris utriusq[ue] Doctore, Canonicis Cracoviensibus Secretarijs nostris; Martino Wolski cubiculi nostri praefecto ac Zacroczimensi, Blonensiq[ue] Capitaneo, Augustino Cothphicz Curiae Vexillifero et Stabuli nostri praefecto, Gregorio Pokoslawsky Coquinae nostrae magistro, et alijs quam multis Dignitarijs, officialibus et aulicis nostris syncere et fidelibus nobis dilectis testibus circa praemissa. Dat[um] per manus praefati Reveren[di] in Christo patris Domini Samuelis Maczieyowsky Episcopi Cracoviensis et Regni Poloniae Cancellarij syncere nobis dilecti.
[Podpis z lewej strony poniżej tekstu:] Samuel Eps Crac[oviensis] et R[egni] P[oloniae] Cancell[arius] sp[sit]
[Na plice z prawej strony:] R[elatio] eiusdem Reveren[di] in Ch[rist]o patris domini Samuelis episcopi Crac[oviensis] et Regni Poloniae Cancellarij [znak kancelaryjny/parafa]
[Verso:]
[Nota regestowa z XVI w.:] Sigismundi p[ri]mi littere super censum institis denarium ab institis tempore nundinarum locandis 1547
[Sygnatury archiwalne z XVIII/XIX w.:] Rubrica Tertia / Lit. C. No. 9no. / 3. C. 9. / D. Fasc. 29. / Reg. 2.
Dokument pergaminowy zachowany w bardzo dobrym stanie. Na wstędze z zielono-czerwonego jedwabnego sznura podwieszona pieczęć koronna większa Zygmunta I Starego w misce woskowej i metalowej puszce ochronnej. W tekście w liście świadków pisarz omyłkowo zapisał nazwisko marszałka wielkiego koronnego Piotra Kmity jako 'Petro Gnieba'. Karta katalogowa archiwum prawidłowo identyfikuje datę dzienną (6 kwietnia 1547 r.).
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.







