Przywilej króla Zygmunta I Starego dla sukienników miasta Lwowa na wyłączność sprzedaży sukna

W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Ponieważ wśród spraw śmiertelnych nie ma nic bardziej ulotnego niż sama pamięć, przeto aby to, co dzieje się w czasie, nie uległo zatarciu, zapobiegliwość ludzkiego rozumu obmyśliła, by takie sprawy powierzać świadectwu pism dla przyszłej pamięci. Przeto My, ZYGMUNT, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, kujawskiej, łęczyckiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej itd. pan i dziedzic, oznajmiamy mocą niniejszego pisma wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość: Iż gdy sławetni sukiennicy naszego miasta Lwowa przedłożyli nam swe przywileje utracone zbiegiem okoliczności podczas pożogi tegoż miasta przez srogość ognia, w których wyraźnie było napisane, że nikt prócz nich w mieście Lwowie nie waży się jawnie i potajemnie kroić na łokcie i sprzedawać sukna wszelkiego rodzaju, skoro oni sami pewien czynsz na nasz zamek lwowski każdego roku płacą. Teraz jednak z dnia na dzień w owym mieście przybywa wielu takich, którzy z ich szkodą ważą się jawnie i potajemnie kroić na łokcie i sprzedawać sukna wszelkiego rodzaju, z niemałą krzywdą i uszczerbkiem tychże sukienników naszego miasta Lwowa. Dlatego w ich imieniu zaniesiono do nas prośbę, abyśmy raczyli z naszej królewskiej łaskawości zatroszczyć się o tychże sukienników, którzy zobowiązani są płacić na naszą rzecz tego rodzaju czynsze i ciężary na zamek lwowski, aby żaden inny kupiec i kramarz, mieszkaniec czy przybysz, jakiegokolwiek stanu i kondycji, wiary czy rytu by nie był, oprócz samych sukienników miasta, nie ważył się kroić na łokcie lub na części i sprzedawać sukna wszelkiego rodzaju i materii ze stratą i uszczerbkiem tychże sukienników. My tedy, pragnąc z naszej królewskiej łaskawości wspomóc owych sukienników w tej mierze, uznaliśmy za właściwe dać i przyznać im na nowo ową wolność samodzielnego krajania jakichkolwiek sukien, tak jak dajemy i przyznajemy po wieczne czasy. Stanowiąc, że żaden człowiek, jakiegokolwiek stanu i kondycji by nie był, na szkodę i stratę tychże sukienników naszego wyżej wspomnianego miasta Lwowa, w mieście i poza miastem Lwowem, pod jakąkolwiek jurysdykcją, nie waży się jawnie lub potajemnie kroić na łokcie i na części oraz sprzedawać samego sukna, jakiegokolwiek rodzaju i materii by było, ze szkodą i uszczerbkiem owych sukienników lwowskich, pod karą zaboru i utraty owych sukien. Z czego połowę pragniemy przeznaczyć dla samych sukienników, drugą zaś połowę dla urzędu, przez który zostali przydani [pomocnicy] do odbierania takich sukien. Przeto tobie, urodzonemu Mikołajowi Odnowskiemu z Tulszyna, kasztelanowi przemyskiemu i natenczas staroście, a pod jego nieobecność podstarościemu, jak również burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa, polecamy przez niniejsze pismo, abyście – gdy zostaniecie wezwani przez tychże sukienników lwowskich do ujęcia takich ich szkodników, którzy z ich uszczerbkiem krają na łokcie i na części oraz sprzedają tego rodzaju sukna – udzielili im w tej sprawie należytej pomocy i opieki oraz ich w takich razach bronili i ochraniali z racji swego urzędu i naszej królewskiej łaski, inaczej nie postępując. Na czego wiarę i świadectwo pieczęć nasza została przywieszona do niniejszego. Dan w Krakowie, w Wielki Czwartek, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego siódmego, a panowania naszego roku czterdziestego pierwszego. W obecności najprzewielebniejszego i przewielebnych w Chrystusie ojców, panów: Mikołaja arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa, Samuela Maciejowskiego biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa, Benedykta Izbieńskiego poznańskiego, Andrzeja Zebrzydowskiego włocławskiego, Andrzeja Noskowskiego płockiego biskupów, jak również wspaniałych, czcigodnych i urodzonych: Piotra Kmity wojewody i starosty krakowskiego, wielkiego marszałka naszego Królestwa oraz przemyskiego, spiskiego i kolskiego starosty, Jana hrabiego z Tęczyna sandomierskiego [wojewody], marszałka dworu naszego oraz lubelskiego, lelowskiego starosty, Stanisława z Łaska sieradzkiego, Jana Dzierzgowskiego mazowieckiego i warszawskiego starosty – wojewodów; Mikołaja z Woli Uchańskiego dziekana płockiego, archidiakona warszawskiego, ochmistrza dworu oraz sandomierskiego, łęczyckiego kanonika, Jana Czarnkowskiego prepozyta gnieźnieńskiego, Filipa Padniewskiego kantora krakowskiego, Stanisława Hozjusza doktora obojga praw, Piotra Porębskiego oficjała, kanonika krakowskiego – sekretarzy naszych; Marcina Wolskiego skarbnika dworu naszego i przełożonego łożniczych naszych, chorążego i burgrabiego krakowskiego oraz starogardzkiego, błońskiego starosty; Augustyna Kothycza koniuszego naszego, i innych dygnitarzy, urzędników naszych, szczerze i wiernie nam miłych, wiarogodnych świadków w odniesieniu do powyższego. Dan przez ręce przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego, kanclerza Królestwa Polskiego, szczerze nam miłego. [Podpis z lewej:] Samuel, biskup krakowski i kanclerz Królestwa Polskiego, podpisał własnoręcznie [Nota kancelaryjna z prawej:] Relacja tegoż przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego, kanclerza Królestwa Polskiego [Verso:] do wiązki 40 [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA N 3 Do wiązki 456 # 3. Sukienników 1547 Sukienników R.

IN NOMINE DOMINI AMEN Ad perpetuam rei memoriam. Cum in rerum mortalitate, nihil memoria ipsa extat uolubilius, ideo ne ea que sub tempore aguntur euanescant, humane rationis mdustria [=industria] adinuenit, quo talia literarum monimentis futurę memorię commendarentur. Proinde nos SIGISMVNDVS dei gratia REX Polonię Supremus Dux Lithuanię, necnon terrarum Cracovię, Sandomirię, Siradię, Cuiauię, Lancitię, Culmen[sis], Elbigen[sis], Pomeranię, Russię, Prussię, Masovię etc. dominus & heres. Significamus tenore pręsentium vniuersis & singulis pręsentibus & futuris harum noticiam habituris. Quod cum famati Pannicidę ciuitatis nostrę Leopolien[sis] ad nos detulissent priuilegia eorum casu fortuito sub illius ciuitatis per ignis inclementiam conflagratione amißa, in quibus diserte scriptum erat, quod nemo pręter eos in ciuitate Leopolien[si] pannos omnis generis palam & oculte vlnatim incidere & vendere audeat [w tekście: audent], cum ipsorum [w tekście: cum ipsorum nostram Leopoliensem singulis annis solvnt; skreślone/powtórzone fragmenty w toku redakcji] certum censum in arcem nostram Leopoliensem singulis annis solvnt. Nunc tamen indies multos in illa ciuitate augeri, qui in damnum eorum pannos omnis generis palam & oculte vlnatim incidere & vendere audent, cum ipsorum pannicidarum ciuitatis nostrę Leopolien[sis] iniuria & pręiudicio non mediocri. Quare nobis pro parte ipsorum supplicatum est quatinus eisdem pannicidis, qui census et onera huiusmodi ad castrum Leopoliensem soluere pro nobis tenentur, de nostra Regia clementia prouidere dignaremur, ne quis alius mercator & institor incola & aduena, cuiuscunq[ue] status & condicionis fidei, seu rittus fuerit, pręter ipsos pannicidas ciuitatis pannum omnis generis & materiei in iacturam & preiudicium ipsorum pannicidarum vlnatim uel in partes incidat & vendere presumat. Nos itaque cupien[tes] de nostra Regia clementia ipsos pannicidas in talibus releuare, ipsis denuo eam libertatem per ipsosmet incidendorum pannorum quorumcunq[ue] dandam & conferendam duximus prout damus & conferimus perpetuo. Statuen[tes] quod nullus hominum cuiuscunq[ue] status & condicionis fuerit in damnum & iacturam ipsorum pannicidoru[m] ciuitatis nostrę pręnominatę Leopolien[sis] ciuitate & extra ciuitatem Leopolien[sem] sub quacunq[ue] iurisditione pannum ipsum cuiuscunq[ue] generis & Materię existat palam uel occulte ad vlnas & partes incidere atq[ue] uendere audeat in damnum & detrimentum ipsoru[m] pannicidorum Leopolien[sium] sub ipsorum pannorum receptione & ammißione. Cuius dimidiam partem ipsis pannicidibus, dimidiam uero officio a quo additi in recipiendis cuiusmodi pannis fuerint cedere volumus. Quocirca tibi Generoso Nicolao Odnowski de Tulßin Castellano Premislien[si] & pro tempore existenti Capitaneo, & sub absentia eiusdem Vicecapitaneo, necnon Proconsuli & Consulibus ciuitatis Leopolien[sis] committimus per pręsentes, vt dum per ipsos pannicidas Leopolien[ses] ad capien[dos] tales eorum dannificatores in preiudicium ipsorum huiusmodi pannos vlnatim & in partes inciden[tes] & venden[tes] requisiti fueritis, ad eam rem debita daretis illis pręsidią & eos in talibus tueamini & defendatis pro officio suo et gratia nostra Regia secus non facturi. In cuius rei fidem & testimonium sigillum nostrum pręsentibus est appensum. Dat[um] Cracouię feria Quinta magna, Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo septimo Regni uero nostri quadragesimo primo. Pręsentibus R[everen]dissimo et R[everen]dis in Chr[ist]o patribus dominis Nicolao Archiep[is]copo Gnesnen[si] Legato nato & Primate, Samuele Maczieiowski Episcopo Cracouien[si] & Regni Cancellario, Benedicto Idbienski Posnanien[si], Andrea Zebrzidowski Vladislauien[si], Andrea Noskowski Plocen[si] Episcopis, nec non Magnificis Venerabilibus & Generosis Petro kmita Palatino & Capitaneo Cracouien[si], Regni nostri supremo Marschalco ac Premislien[si] Scepusi[ensi] colenq[ue] Capitaneo, Ioanne Comite de Tanczin Sandomirien[si] curię nostrę Marschalco ac Lublinen[si], Lelouien[si] Capitaneo, Stanislao a Lasko Siradien[si], Ioanne Dzyrgowski Masouiæ & capitaneo Varschouien[si] Palatinis, Nicolao de Volia Vchamßki Decano Plocen[si] Archidiacono Varschouien[si] curię magistro ac Sandomirien[si] Lancicien[si] Canonico, Ioanne Czarnkowski Pręposito Gneznensi, Philippo Padniewski Cantore Cracouien[si], Stanislao Hozio iuris vtriusq[ue] doctore, Petro Porembski Officiali Canonico Cracouien[si] secretariis nostris, Martino Volski Thesaurario nostro curiæ cubiculariisq[ue] nostris pręfecto Tribuno & Burgrabio Cracouien[si] ac Starogardien[si], Blonen[si] Capitaneo, Augustino Kothicz stabuli nostri pręfecto, & aliis Dignitariis officialibus nostris Syncere & fidelibus dilectis fide dignis testibus circa pręmissa. Dat[um] per manus Reverendi in Christo patris domini Samuelis Maczieiowski Episcopi Cracoviensis Regni Poloniæ Cancellarii syncere nobis dilecti. [Podpis z lewej:] Samuel Eps Cracov[iensis] et R[egni] P[oloniae] Cancell[arius] ss[ubscripsit] [Nota kancelaryjna z prawej:] Relatio Eiusdem R[everen]di in christo patris domini Samuelis Maczieiowski Epi[scopi] Cracovien[sis] R[egni] P[oloniae] Cancellarii [Verso:] ad Fas 40 [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA N 3 Ad fasc. 456 # 3. Pannicidarum 1547 Pannicidarum R.