Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/459 · 131-1-459-001

Dokument króla Zygmunta I Starego wcielający dziekanat do kapituły metropolitalnej we Lwowie

Zygmunt I Stary, król Polski (Sigismundus Dei gratia Rex Poloniae, supremus Dux Lithwaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et haeres) Kapituła metropolitalna lwowska (Venerabile Capitulum Ecclesiae Metropolitanae Leopoliensis)
Sabbato post festum sancti Matthei Apostoli et Euangelistae proximo, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Septimo, Regni vero nostri Quadragesimo primo · Piotrków (Petricoviae)

Król Zygmunt I Stary inkorporuje dziekanat lwowski po zgonie dotychczasowego posiadacza Jana Krupskiego do wspólnego stołu kapituły katedralnej we Lwowie. Ustala ponadto, że przyszli dziekani mają być wybierani wyłącznie z grona miejscowych kanoników i pobierać rocznie 10 grzywien dodatku z dochodów dziekanatu.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

ZYGMUNT, z Bożej łaski KRÓL Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym pismem wszystkim, których to dotyczy. Skoro dowiedzieliśmy się, że Czcigodna Kapituła Kościoła Metropolitalnego Lwowskiego na wzór Apostołów żyje we wspólnocie, dziekan zaś, który po arcybiskupie zajmuje pierwsze miejsce w tym kościele, nie ma z nią nic wspólnego, uznawszy za niegodne, aby ten, który stoi na czele Kapituły, był od Kapituły odłączony, po zasięgnięciu rady naszych senatorów, którzy przy nas przebywają, zgodnie z ich zdaniem uznaliśmy, że wspomniany dziekanat należy przyłączyć i wcielić do wspólnego stołu Czcigodnej Kapituły Lwowskiej, i przyłączamy go oraz wcielamy niniejszym pismem po wieczne czasy. Mianowicie tak, że po śmierci Czcigodnego Jana Krupskiego, posiadacza tego dziekanatu, nikogo innego nie będziemy mogli prezentować jak tylko z kolegium kanoników lwowskich, ani Najjaśniejszy syn nasz i nasi następcy nie będą mogli [prezentować nikogo innego], który to [dziekan] pośród samych kanoników nie tylko w chórze i procesjach, lecz także w kapitule, przy zabieraniu głosu i wszędzie pierwsze miejsce zajmować będzie. Dochody zaś dziekanatu przejdą na wspólny pożytek tejże Czcigodnej Kapituły Lwowskiej i będą zarządzane przez jej rządców, z których to [dochodów] dziekanowi oprócz części, którą będzie pobierał z kanonii wraz z innymi dochodami kapituły, wypłacać się będzie corocznie dziesięć grzywien. Ciężary zaś i powinności, które dziekan z mocy erekcji ma obowiązek ponosić i wypełniać, zobowiązana będzie podejmować kapituła, na którą z tej inkorporacji spłynie korzyść. Na czego wiarę i świadectwo nasza pieczęć została przywieszona do niniejszego [pisma]. Dane w Piotrkowie w najbliższą sobotę po święcie świętego Mateusza Apostoła i Ewangelisty, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego siódmego, a panowania naszego roku czterdziestego pierwszego. [Nota relacji po prawej stronie:] Relacja wielebnego w Chrystusie ojca, pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego. [Podpis po lewej stronie:] Stanisław [...] [własną ręką?] [Nota oblaty na plice / dolnym marginesie:] W najbliższy piątek po niedzieli wielkopostnej Laetare, mianowicie dnia 31 miesiąca marca Roku Pańskiego 1775. Niniejsza inkorporacja dziekanatu św. Jana służąca Czcigodnej Kapitule Lwowskiej została przedłożona do akt grodzkich lwowskich przez oblatę, przyjęta i wpisana do ksiąg. [Verso:] Wcielenie dziekanatu przez króla Zygmunta roku 1547. Wcielenie dziekanatu [...] lwowskiego. Wcielenie dziekanatu Kapitule [...]. Wiązka 13 [...] Numer 1 [...]. [Pieczęć:] [Zachowany jedynie niewielki fragment pieczęci koronnej Zygmunta I z czerwonego wosku na pasku pergaminowym z widocznymi literami otoku: ...POLONI...].

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIGISMVNDVS Dei gratia REX Poloniæ, supremus Dux Lithwaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ etc. dominus et hæres. Significamus præsentibus literis quorum interest vniversis. Cum comperissemus Venerabile Capitulum Ecclesiæ Metropolitanæ Leopoliensis exemplo Apostolorum in commune viuere, Decanum vero qui secundum Archiepiscopum primum locum in illa Ecclesia obtinet, nihil commune cum illo habere, indignum existimantes vt qui Capituli princeps est, a Capitulo separari debeat, communicato consilio cum Senatoribus nostris qui nobis adsunt, ex eorum sententia, Decanatum prædictum mensæ communi Venerabilis Capituli Leopoliensis adiungendum et incorporandum duximus, adiungimusque et incorporamus præsentibus literis temporibus perpetuis. Ita scilicet vt post mortem Venerabilis Ioannis Krupski ipsius Decanatus possessoris, alium neminem quam ex collegio Canonicorum Leopolien[sium] præsentare debebimus, neque Serenissimus filius et Successores nostri debebunt, qui inter Canonicos ipsos non in choro tantum et processionibus, sed et in Capitulo et sententia dicenda, ac vbique locum primum obtinebit. Redditus vero Decanatus in communes ipsius Venerabilis Capituli Leopolien[sis] cedent, ac per Procuratores ipsius administrabuntur, ex quibus Decano vltra portionem qua[m] ex canonicatu cum alijs redditibus Capituli percipiet, Decem Marcas numerari singulis annis debebunt. Onera vero et munera quæ Decanus ferre et obire ex erectione tenetur, Capitulum subire tenebitur, ad quod comodum ex ea incorporatione perueniet. In cuius rei fidem et testimonium Sigillum nostrum præsentibus est appensum. Dat[um] Petricouiæ Sabbato post festum sancti Matthei Apostoli et Euangelistæ proximo, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo Septimo, Regni vero nostri Quadragesimo primo. [Nota relacji po prawej stronie:] Relatio Reverendi in Christo patris domini Samuelis Macieiowsski Episcopi Cracovien[sis] et Regni Poloniæ Cancellarii. [Podpis po lewej stronie:] Stanislaus [...] [manu propria?] [Nota oblaty na plice / dolnym marginesie:] Feria Sexta post Dominicam Lætare Quadragesimalem proxima videlicet Die 31ma Mensis Martij A[nn]o D[omi]ni 1775to. Præsens Incorporatio Decanatus S[anc]ti Joannis Venerabili Capitulo Leopoliensi Serviens ad acta Castrensia Leopoliensia per Oblatam porrect[a], suscepta et Ingrossata est. [Verso:] Incorporatio Decanatus a Sigismundo Rege Anno 1547. Incorporatio Decanatus [...] Leopolien[sis]. Decanatus incorporatio Capitulo [...]. Fasc: 13 [...] N[ume]ro 1 [...]. [Pieczęć:] [Zachowany jedynie niewielki fragment pieczęci koronnej Zygmunta I z czerwonego wosku na pasku pergaminowym z widocznymi literami otoku: ...POLONI...].

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w stanie dobrym; pieczęć królewska zawieszona na pasku pergaminowym zachowana fragmentarycznie (okruch czerwonego wosku w misce z jasnego wosku). Na plice/dolnej krawędzi znajduje się późniejsza nota oblaty do akt grodzkich lwowskich z dnia 31 marca 1775 r. Królem wystawcą jest Zygmunt I Stary (wymieniony jest 'Serenissimus filius', czyli Zygmunt II August, vivente rege).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:36 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/459 · 7 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie