Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/465 · 131-1-465-001

Potwierdzenie przez króla Zygmunta Augusta praw i przywilejów gminy ormiańskiej we Lwowie

Zygmunt II August, król Polski i wielki książę litewski fideles nostri subditi Seniores Armenorum Civitatis nostrae Leopolien[sis] suo et communitatis Armenorum nomine (starsi oraz gmina ormiańska miasta Lwowa)
feria quinta post festum Conceptionis gloriosissimae Virginis Mariae proxima. Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo octavo, Regni vero nostri decimo octavo · Piotrków (Piotrcoviae in Conventione generali Regni nostri)

Król Zygmunt II August zatwierdza starszym oraz wspólnocie Ormian lwowskich wszelkie prawa, przywileje, wolności, immunitety i dawne zwyczaje nadane przez jego poprzedników, w tym przez króla Zygmunta I Starego.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także pan i dziedzic ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim razem i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o nim wiadomość, iż jak przed dwunastu laty, złożywszy uroczystą przysięgę i wydawszy w tej mierze dokument, zobowiązaliśmy się po objęciu sterów Królestwa potwierdzić wszelkie prawa, przywileje i wolności jakichkolwiek poddanych [naszych] wszystkich stanów i godności, tak publiczne, jak prywatne. Tak też, odkąd Najjaśniejszy pan, nasz najdroższy rodzic, odszedł z tego świata, a rządy Królestwa zostały nam powierzone, pomni złożonej przez nas przysięgi i wiary danej przez nasze pismo, to, do czego zobowiązaliśmy się słowem, na obecnym Sejmie Walnym Królestwa naszego dopełniliśmy czynem i wszelkie prawa, przywileje, dokumenty, wolności i immunitety, prerogatywy kościelne i świeckie, tak publiczne, jak prywatne, osobom jakiegokolwiek stanu i kondycji przez królów Polski i innych naszych poprzedników nadane, specjalnie wydanymi w tej sprawie naszymi dokumentami potwierdziliśmy i zobowiązaliśmy się mocą złożonej przysięgi zachować to wszystko święcie i nienaruszalnie. Przeto gdy podczas naszej obecności na tym Sejmie Walnym piotrkowskim, stawiwszy się przed naszym obliczem, wierni nasi poddani, starsi Ormian miasta naszego Lwowa, w swoim oraz gminy ormiańskiej imieniu błagali nas, abyśmy wszelkie prawa, przywileje, dokumenty, wolności, prerogatywy i immunitety, a nadto i zwyczaje rzeczonym Ormianom lwowskim i ich gminie przez Najjaśniejszych naszych poprzedników, królów i innych nadane, specjalnym naszym dokumentem naszą powagą królewską raczyli zaaprobować, ratyfikować i potwierdzić. I przedłożyli przed nami obszerny dokument spisany na pergaminie pod tytulaturą Najjaśniejszego pana, naszego najdroższego rodzica, zawieszony na jedwabnym sznurze pieczęcią tegoż opatrzony, w żadnej części niepodejrzany, przez Jego Majestat potwierdzony, różne wolności i prerogatywy samym Ormianom i ich gminie nadane w sobie zawierający. My, przychylając się łaskawie do ich prośby jako słusznej, uznawszy, że tak wspomniany dokument Najjaśniejszego pana naszego rodzica – nie inaczej, jak gdyby słowo w słowo do niniejszego dokumentu został włączony i wpisany – jak i wszelkie inne przywileje, prawa, darowizny, dokumenty, wolności, prerogatywy i immunitety, którymi sami Ormianie i ich gmina cieszą się słusznie i prawnie, nadane im przez Najjaśniejszych naszych poprzedników publicznie i prywatnie, które tutaj pragniemy mieć za szczególnie i pojedynczo zamieszczone, tak w ogólności, jak i w szczegółowości, nie naruszając ogólności przez szczegółowość ani szczegółowości przez ogólność, we wszystkich ich punktach, artykułach, warunkach i klauzulach; nadto i zwyczaje, których używali i dotąd używają, uznaliśmy za godne zaaprobowania, ratyfikowania i potwierdzenia, i niniejszym naszym dokumentem aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy. Stanowiąc, że wszystkie owe prawa, przywileje, darowizny, dokumenty, wolności, prerogatywy, immunitety i zwyczaje winny uzyskać moc należnej i wiecznej trwałości, nie inaczej niż samo miasto Lwów. Na świadectwo czego do niniejszego dokumentu przywieszona została nasza pieczęć. Dan w Piotrkowie na Sejmie Walnym Królestwa naszego, w najbliższy czwartek po święcie Poczęcia Najchwalebniejszej Maryi Panny, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego ósmego, a panowania naszego roku osiemnastego. W obecności Najprzewielebniejszego i Przewielebnych w Chrystusie ojców, panów: Mikołaja Dzierzgowskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa; Samuela Maciejowskiego biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa naszego; Andrzeja [Zebrzydowskiego] włocławskiego; Andrzeja Noskowskiego płockiego; Jana Dziaduskiego przemyskiego; Jana Dziewiołowskiego chełmskiego kościołów biskupów. Oraz Wielmożnych, Urodzonych i Czcigodnych: Jana hrabiego z Tarnowa kasztelana krakowskiego, najwyższego hetmana wojsk Królestwa naszego i sandomierskiego [itd.] starosty; Piotra Kmity hrabiego na Wiśniczu [wojewody] krakowskiego, marszałka Królestwa naszego, krakowskiego, spiskiego, przemyskiego i kolskiego; Janusza Latalskiego poznańskiego, szydłowskiego i inowrocławskiego; Jana hrabiego z Tęczyna sandomierskiego, marszałka naszego dworu, lubelskiego i wieluńskiego; Stanisława z Łaska sieradzkiego i łęczyckiego; Piotra ze Słupowa kaliskiego i dobrzyńskiego; Andrzeja hrabiego z Górki poznańskiego i Wielkopolski generalnego; Marcina Zborowskiego kaliskiego, szydłowskiego i odolanowskiego; Spytka z Tarnowa wieluńskiego i sądeckiego; Piotra z Dąbrowicy ziem ruskich generalnego, kazimierskiego i radomskiego; Mikołaja Jarnuda z Brudzewa łęczyckiego; Jana z Mielca podolskiego i chmielnickiego; Rafała Leszczyńskiego brzeskiego i radziejowskiego; Jana Dzierzgowskiego mazowieckiego i warszawskiego wojewodów i starostów. Andrzeja hrabiego z Górki kasztelana poznańskiego, podskarbiego Królestwa naszego, brzeskiego, krzepickiego i krzepowskiego; Stanisława z Pstrągówki sieradzkiego; Jana Ocieskiego bieckiego, ochmistrza dworu Najjaśniejszej pani naszej najmilszej rodzicielki, burgrabiego i podkomorzego krakowskiego oraz sądeckiego; Erazma z Kretkowa brzeskiego i pyzdrskiego; Mikołaja Grabi chełmskiego, podkanclerzego Królestwa naszego i lubomelskiego; Wojciecha Starzechowskiego bełskiego i drohobyckiego; Jana Bonera z Balic oświęcimskiego; Jana z Gołogór halickiego kasztelanów i starostów; Jakuba Uchańskiego dziekana płockiego i archidiakona warszawskiego; Walentego Dębieńskiego referendarzy naszego dworu; Jana Przerębskiego prepozyta; Stanisława Hozjusza kanonika krakowskiego, sekretarzy naszych, szczerze i wiernie umiłowanych. Dan przez ręce wspomnianego Wielmożnego Mikołaja Grabi, kasztelana chełmskiego, podkanclerzego Królestwa naszego i lubomelskiego etc. starosty. Mikołaj Grabia, podkanclerzy Królestwa, własną ręką. Relacja Wielmożnego Mikołaja Grabi, kasztelana chełmskiego, podkanclerzego Królestwa Polskiego, starosty lubomelskiego. [Verso:] 1548. Litera: G. Nr 49. Zygmunta Augusta 1548. Oblatowano i wpisano do skrzyni Kancelarii Większej Królestwa [...]. Roku 1548 w dniu po święcie Poczęcia Chwalebnej Dziewicy Maryi w Piotrkowie. [...] Potwierdzenie generalne Zygmunta Augusta Króla, dostatecznie napisane, dla Obywateli, Wolności, Przywilejów dawnych Ormian Lwowskich etc. etc.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[Invocatio graficzna i kaligraficzna:] IN NOMINE DOMINI AMEN Ad perpetuam rei memoriam. Nos Sigismundus Augustus dei gratia Rex Poloniae, magnus dux Lithuaniae, necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniae etc. dominus et haeres. Significamus tenore praesentium universis et singulis praesentibus et futuris harum noticiam habituris, Quia quemadmodum nos duodecimo abhinc anno, solenni praestito iuramento, et literis ad id datis, obligavimus nos postquam Regni gubernacula acceptaremus, omnia iura, privilegia et libertates quorummis subditorum [nostrorum] omnium statuum et ordinum, tam publicas quam privatas confirmare. Ita posteaquam Ser[enissi]mus dominus parens noster desyderatiss[imus] ex hac vita decessit, Regnique gubernacula ad nos sint delata, tametsi memores iurisiurandi a nobis praestiti, et fidei per literas nostras datae, ea ad quae verbis nos adstrinximus in praesenti generali Conventu Regni nostri re ipsa praestiterimus, omniaque iura, privilegia, literas, libertates et immunitates, praerogativas ecclesiasticas et seculares, tam publicas quam privatas, personis cuiuscunque status et ordinis a Regibus Poloniae et aliis antecessoribus nostris concessas literis nostris per ea re specialiter datis confirmaverimus, eaque nos omnia sancte et inviolabiliter observaturos vigore praestiti iuramenti obligaverimus. Quia tamen nobis in conventione hac generali Piotrcovien[si] existen[tibus], venientes ad nostram praesentiam fideles nostri subditi Seniores Armenorum Civitatis nostrae Leopolien[sis] suo et communitatis Armenorum nomine nobis supplicari, ut omnia iura, privilegia, literas, libertates, praerogativas et immunitates, insuper et consuetudines ipsis Armenis Leopolien[sibus] et ipsorum communitati a Serenissimis antecessoribus nostris Regibus aliisque concessas specialibus nostris literis authoritate nostra Regia approbare, ratificare, confirmareque dignaremur. Exhibueruntque coram nobis literas prolixas in pergameno descriptas sub titulo Ser[enissi]mi domini parentis nostri desyderatiss[imi], sigillo eiusdem e zona sericea dependen[ti] communitas, nulla in parte suspectas a suaque Maiestate confirmatas varias libertates et praerogativas ipsis armenis eorumque communitati concessas in se continen[tes]. Nos supplicationi ipsorum ut iuste benigne annuentes, censentes tam literas praefatas Ser[enissi]mi domini parentis nostri non secus atque si de verbo ad verbum praesentibus literis essent insertae et inscriptae, quam omnia alia privilegia, iura, donationes, literas, libertates, praerogativas et immunitates, quibus ipsi Armeni eorumque communitas gaudet iuste et legitime ipsis per Ser[enissi]mos antecessores nostros publice et privatim concessas, quas hic pro specialiter et singillatim insertis habere volumus, tam in genere quam in specie, generalitati per specialitatem et specialitati per generalitatem non derogan[do] in omnibus earum punctis, articulis, conditionibus et clausulis. Insuper et consuetudines quibus usi sunt et hactenus utuntur approbandi, ratificandi et confirmandi duximus, approbamusque, ratificamus et confirmamus praesentibus literis nostris. Decernentes ea omnia iura, privilegia, donationes, literas, libertates, praerogativas et immunitates et consuetudines robur debitae et perpetuae non secus atque Civitatis Leopolien[sis] firmitatis obtinere debere. Harum testimonio literarum quibus sigillum nostrum est subappensum. Datum Piotrcoviae in Conventione generali Regni nostri feria quinta post festum Conceptionis gloriosissimae Virginis Mariae proxima. Anno domini Millesimo quingentesimo quadragesimo octavo, Regni vero nostri decimo octavo. Praesentibus R[everendissi]mo ac Reveren[dis] in Christo patribus dominis: Nicolao Dzierzgowski Archiepiscopo Gnesnen[si], legato nato ac Primate; Samuele Maczieiowski Crac[oviensi] et Regni nostri Cancellario; Andrea Wladislawien[si]; Andrea Noskowski Plocen[si]; Joanne Dziaduski Premislien[si]; Joanne Dzieviowski Chelmen[si] ecclesiarum Episcopis. Ac Mag[nifi]cis Generosis et Venerabilibus: Joanne Comite a Tarnow Castellano Cracovien[si], Regni nostri exercituum supremo ac Sandomirien[si] [etc.] capitaneo; Petro Kmitha Comite in Wisnicze Cracovien[si], Regni nostri Marschalco, Crac[oviensi], Scepusiensi, Premislien[si] et Colen[si]; Janussio Lathalski Posnanien[si], Schidlovien[si] et Inowladislavien[si]; Joanne Comite a Thenezin Sandomirien[si], Curiae nostrae Marschalco, Lublinen[si] et Vielunen[si]; Stanislao a Lasco Syradien[si] ac Lancicien[si]; Petro de Slupewo Calissien[si] et Dobrinien[si]; Andrea Comite a Gorka Posnanien[si] et Maioris Poloniae generali; Martino Sborowski Callissien[si], Schidlovien[si] et Odolanovien[si]; Spythcone de Tarnow Vielunen[si] ac Sandecen[si]; Petro de Dambrowicza Terrarum Russiae generali, Casimirien[si] et Radomien[si]; Nicolao Iarnud de Brudzewo Lancicien[si]; Joanne de Myelecz Podoliae ac Chmielnicen[si]; Raphaele Liesczinski Brzesten[si] et Radzieiowien[si]; Joanne Dzierzgowski Mazoviae et Varschovien[si] Palatinis et Capitaneis. Andrea Comite a Gorka Posnanien[si] Regni nostri thesaurario, Brzescen[si], Krzepicien[si] et Kzepowien[si]; Stanislao de Pstrzamy Syradien[si]; Joanne Ocneski Bieczen[si], Ser[enissi]mae dominae parentis nostrae char[issi]mae Curiae magistro, Burgrabio et Succamerario Crac[oviensi] ac Sandecen[si]; Erasmo de Kretthkow Brzesten[si] ac Pisdren[si]; Nicolao Grabia Chelmen[si], Regni nostri vicecancellario ac Lubomlien[si]; Alberto Starzechowski Belzen[si] et Drohobicen[si]; Joanne Bonar de Balicze Osviencimien[si]; Joanne de Gologori Halicien[si] Castellanis et capitaneis; Jacobo Vchanski Decano Plocen[si] et Archidiacono Varschovien[si]; Valentino Dambienski curiae nostrae Referendariis; Joanne Przzerampski Praeposito; Stanislao Hossio Canonico Crac[oviensi] Secretariis nostris sincere et fidelibus dilectis. Datum per manus Praefati Mag[nifi]ci Nicolai Grabia Castellani Chelm[ensis] Regni nostri Vicecancellarii et Lubomlien[sis] etc. Capitanei. [Podpisy pod tekstem po prawej i lewej:] Nico[laus] Grabia Regni Vicecancellarius m[anu] p[ropria] Relatio Magnifici Nicolai Grabia castellani chelmensis Regni Poloniae vicecancellarii Lubomliensis capitanei [Verso:] [Nota registratury z datą:] 1548. Litt: G. Nro 49. Sigismundi Augusti 1548 Oblata et inserta in Cesta Regni Cancellariae Maioris [...] A[nn]o 1548 die p[ost] F[estum] Concep. Gla[riosae] M[ariae] V. w Piotrkowie. [Nota w języku ormiańskim:] [...] [Nota w języku polskim / łacińskim:] Confirmacio generalna Sigismundi Augusti Krola, dostatecznie napisana, dlia Obywatelow, Wolnosci, Prywileiow dawnych Ormian Lwowskich etc. etc. [Ślad po okrągłej pieczęci, otwory po sznurze pieczętnym].

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w dobrym stanie, widoczne ślady składania. Na dole plica z dwoma otworami na sznur pieczętny; brak zachowanej pieczęci (na verso widoczny zarys odciśniętej niegdyś okrągłej pieczęci). Pierwszy wers z ozdobną, kaligrafowaną majuskułą. Liczne adnotacje kancelaryjne i regesty z późniejszych wieków (łacińskie, polskie oraz w alfabecie ormiańskim) na odwrociu.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:36 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/465 · 8 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie