Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/466 · 131-1-466-001

Potwierdzenie króla Zygmunta II Augusta dla władz Lwowa prawa patronatu nad mansjonarią

Zygmunt II August, król Polski (Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Polonie, Magnus Dux Lithwanie, Russie, Prussie, Masovie etc. Dominus et Heres) Burmistrz i rajcy miasta Lwowa (Famosi Proconsul et Consules Civitatis Leopolien.)
Dat[um] Pyotrchovie in Comitijs generalibus feria sexta festi sancti Thome Ap[osto]li, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo octavo, Regni n[ost]ri Decimonono · Piotrków [Trybunalski] (Pyotrchovia)

Król Zygmunt II August zatwierdza przywilej swego ojca Zygmunta I Starego z 1545 roku, nadający burmistrzowi i rajcom Lwowa jednorazowe prawo patronatu i prezentacji kandydata na mansjonarię w kościele św. Katarzyny na Zamku Niższym. Dokument zobowiązuje arcybiskupa lwowskiego do bezzwłocznego powołania wskazanego przez władze miejskie duchownego.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki itd., pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, których to dotyczy, powezmą [którzy będą mieli] o tym wiadomość. Iż przedłożono przed nami list darowizny prawa patronatu na mansjonarię w kościele świętej Katarzyny na Zamku Niższym we Lwowie dla burmistrza i rajców lwowskich przez niegdyś boskiego rodzica naszego [... zawartą?], i zaniesiono do nas prośbę, abyśmy raczyli go ponowić, zaaprobować i zatwierdzić. Którego brzmienie następuje i jest takie: Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, najwyższy książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki itd., pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym listem wszystkim, których to dotyczy. Że my, za wstawiennictwem niektórych naszych doradców, nasze prawo patronatu do mansjonarii w kościele świętej Katarzyny na Zamku Niższym we Lwowie najbliżej i jako pierwszej wakującej, lub do której zechcą, tylko na jeden raz, sławnym burmistrzowi i rajcom naszego miasta Lwowa, teraz i w przyszłości będącym, dajemy i uznaliśmy za stosowne nadać, tak jak dajemy i nadajemy niniejszym listem. Aby, ilekroć zdarzy się, że w rzeczonym kościele najbliżej zawakuje jakakolwiek mansjonaria przez śmierć, rezygnację, pozbawienie lub w jakikolwiek inny sposób, wolno im było na nią, jeśli zechcą, lub na którą zechcą, tak jak wyżej napisano, jedną zdatną osobę przewielebnemu w Chrystusie ojcu panu arcybiskupowi lwowskiemu lub innemu mającemu władzę instalowania i inwestowania na te mansjonarie przedstawić. Tę zaś darowiznę naszego prawa patronatu przewielebnemu w Chrystusie ojcu panu Piotrowi, arcybiskupowi lwowskiemu, teraz i na dany czas będącemu, i wszystkim, których to dotyczy, oznajmiamy, napominając, aby skoro sami burmistrz i rajcy lwowscy przedstawią zdatną osobę na rzeczoną mansjonarię w sposób wyżej opisany, tenże wedle swego urzędu ją na nią ustanowił, nie oczekując innych listów od nas, które nawet gdyby od nas zostały wyjednane, chcemy, by miały moc tylko dopóty, dopóki przedstawiony przez burmistrza i rajców nie obejmie rzeczonej mansjonarii. Tę zaś naszą darowiznę prawa patronatu chcemy [mieć ograniczoną] jedynie do objęcia jednej mansjonarii. Na czego wiarę i świadectwo pieczęć nasza do niniejszego została przyciśnięta. Dan w Krakowie, w czwartek nazajutrz po świętej Agnieszce, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego piątego, panowania naszego trzydziestego ósmego. Samuel, biskup płocki i podkanclerzy, podpisał. [Relacja] przewielebnego w Chrystusie ojca pana Samuela, biskupa płockiego i podkanclerzego naszego królestwa. My przeto, przychylając się łaskawie do prośby wspomnianych burmistrza i rajców lwowskich jako sprawiedliwej, powyżej zapisany list wznawiamy, ratyfikujemy i zatwierdzamy niniejszym, postanawiając, że zachowa on moc trwałości. Świadectwem tego listu, do którego pieczęć nasza została przywieszona. Dan w Piotrkowie na sejmie walnym, w piątek w święto świętego Tomasza Apostoła, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego ósmego, panowania naszego dziewiętnastego. [Podpis na plice:] Samuel, biskup krakowski i kanclerz Królestwa Polskiego [podpisał] [Verso:] [Nota z epoki / późniejsza:] Zygmunta Augusta w piątek w święto św. Tomasza Apostoła 1548 [Nota:] Rad. Fasc. 2. [Nota:] Potwierdzenie prawa patronatu do mansjonarii na Zamku Lwowskim dla miasta 1548 [Sygnatury / znaki kancelaryjne:] A, [...] [Pieczęć:] Okrągła pieczęć woskowa (czerwony wosk w misce z ciemnego/naturalnego wosku) na pasku pergaminowym przewleczonym przez plicę dokumentu; wosk częściowo uszkodzony/odkruszony.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Polonie Magnus Dux Lithwanie, Russie, Prussie, Masovie etc. Dominus et Heres. Significamus tenore presentium quorum interest universis harum noticiam habituris. Quia exhibite sunt coram nobis l[itte]re Jurispatronatus donationem ad mansionariam in Ecclesia sancte Catherine in minori arce Leopolien[si] Proconsuli et Consulibus Leopolien[sibus] per olim divum parentem n[ost]r[u]m infe[cto?] co[n]tent[am?], Et supplicatum nobis est, ut eas innovare, approbare, et confirmare dignaremur. Quarum tenor sequitur et est talis: Sigismundus dei gratia Rex Polonie, Supremus dux Lithwanie, Russie, Prussie, Masovie etc. Dominus et Heres. Significamus presentibus l[itte]ris quibus interest universis. Quod nos ad intercessionem quorundam Consiliariorum nostrorum, Juspatronatus n[ost]r[u]m ad Mansionariam in Ecclesia sancte Catherine in minori arce Leopolien[si] proxime et primo vacantem, vel ad quam voluerint pro una vice tantum Famat[is] Proconsuli et Consulibus Civitatis n[ost]re Leopolien[sis] nunc et in futurum existen[tibus], damus et concedend[um] duximus, itavt damus et concedimus presentibus l[itte]ris. Ut cum vacare per mortem, renuntiationem, privationem, aut alio quocumque modo in Ecclesia predicta aliquam mansionariam proxime contigerit, liceat illis ad eam si voluerint, vel ad quam voluerint, ita vt suprascriptum est vnam R[everen]do in Chr[ist]o patri Domino Archiep[iscop]o Leopolien[si] vel alteri instituendi et investiendi ad eas Mansionarias p[otes]tatem habenti persona[m] idonea[m] presentare. Quamquidem Jurispatronatus n[ost]ri donationem, R[everen]do in Chr[ist]o patri domino Petro Archiep[iscop]o Leopolien[si] nunc et pro tempore existen[ti], et omnibus quibus interest denunctiamus hortan[do]que, vt cum ipsi Proconsul, et Consules Leopolien[ses] personam idoneam ad mansionariam predictam, eo modo vt suprascriptum est, presentaverint, ipsam ad illam pro officio suo instituat, aliis a nobis non expectatis l[itte]ris, quas etiam si a nobis impetrate fuerint, valere tam diu volumus quoad presentatus Proconsulis et Consulum Mansionariam predictam assequatur. Quamquidem donationem n[ost]ram Jurispatronatus ad assecutionem tantum vnius mansionarie volumus. In quorum fidem et testimonium Sigillum nostrum presentibus est appressum. Dat[um] Cracovie feria quinta in Crastino sancte Agnetis, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo quinto, Regni n[ost]ri Trigesimo octavo. Samuel Ep[iscop]us plocen[sis] et Vicecancell[arius] ss[ubscripsit]. [Relatio] R[everen]di in Chr[ist]o patris Domini Samuelis Epi[scopi] ploc[ensis] et Regni n[ost]ri Vicecancellarij. Nos itaq[ue] supplicationi prefatorum Proconsulis et Consulum Leopolien[sium] vti iuste benigne annuen[tes], prescriptas l[itte]ras innovamus, ratificamus et confirmamus presen[tibus]. Decernen[tes] eas robur firmitatis habitur[as]. Harum testimonio l[itte]rarum quibus Sigillum nostrum est appensum. Dat[um] Pyotrchovie in Comitijs generalibus feria sexta festi sancti Thome Ap[osto]li, Anno Domini Millesimo Quingentesimo Quadragesimo octavo, Regni n[ost]ri Decimonono. [Podpis na plice:] Samuel Ep[iscopu]s Crac[oviensis] et R[egni] P[oloniae] Cancell[arius] sp[revit? / subscripsit] [Verso:] [Nota z epoki / późniejsza:] Sigismundi Augusti feria 6 festi S. Thomae Apli 1548 [Nota:] Rad. Fasc. 2. [Nota:] Confirmatio Jurispatronatus ad Mansionar[iam] in Castro Leo[poliensi] pro Civ[itate] 1548 [Sygnatury / znaki kancelaryjne:] A, [...] [Pieczęć:] Okrągła pieczęć woskowa (czerwony wosk w misce z ciemnego/naturalnego wosku) na pasku pergaminowym przewleczonym przez plicę dokumentu; wosk częściowo uszkodzony/odkruszony.

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Zawiera transumpt przywileju Zygmunta I Starego wydanego w Krakowie 22 stycznia 1545 r. (feria quinta in Crastino sancte Agnetis 1545, a. r. 38). Pod tekstem zachowana pieczęć koronna w misce woskowej na pasku pergaminowym (zob. zdjęcia 2, 3 i 4). Na zdjęciu 1 znajduje się karta katalogowa archiwum, a na zdjęciu 5 arkusz kontrolny (akta sprawy).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:36 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/466 · 5 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie