Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/469 · 131-1-469-001

Instytucja Stanisława Słomowskiego na probostwo w Działoszycach przez dziekana Stanisława Borka

Stanisław Borek, doktor obojga praw, dziekan krakowski, kantor gnieźnieński, kanclerz wrocławski, sędzia komisarz biskupa krakowskiego Samuela Maciejowskiego Wikariusze kościoła parafialnego w Działoszycach (oraz ci, do których należy wprowadzenie proboszcza)
Die vero mercurii vndecima Mensis Iunii, Anno Domini Millesimo quingentesimo Quinquagesimo · Kraków (Cracoviae, in domo solitae nostrae residentiae in aestuario superiori)

Stanisław Borek, działając jako sędzia komisarz biskupa krakowskiego Samuela Maciejowskiego, przyjmuje rezygnację Marcina Słapa i uroczyście wprowadza Stanisława Słomowskiego na urząd proboszcza kościoła parafialnego w Działoszycach. Nakazuje wikariuszom i parafianom uznanie nowego plebana oraz oddawanie mu wszystkich należnych dochodów i posłuszeństwa.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Stanisław Borek, doktor obojga praw, dziekan krakowski, kantor gnieźnieński i kanclerz wrocławski, sędzia komisarz przez najprzewielebniejszego w Chrystusie ojca i pana, pana Samuela, z Bożej łaski biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego, do niżej spisanych spraw specjalnie wyznaczony i delegowany, czcigodnym i dyskretnym mężom, panom wikariuszom kościoła parafialnego w Działoszycach oraz temu lub tym, do którego i do których przyjęcie i wprowadzenie rektora czyli proboszcza w tymże kościele działoszyckim z prawa lub zwyczaju przynależy i przypada, pozdrowienie w Panu. Wiedzcie, iż niedawno z należnym uszanowaniem przyjęliśmy list komisaryczny wspomnianego najprzewielebniejszego pana biskupa krakowskiego, spisany na papierze, opatrzony pieczęcią Jego Najprzewielebniejszego Ojcostwa, przedłożony nam ze strony wielebnego pana Stanisława Słomowskiego, kanonika gnieźnieńskiego [i] krakowskiego, o następującym brzmieniu słów: SAMUEL, z Bożej łaski biskup krakowski i kanclerz Królestwa Polskiego, wielebnemu panu Stanisławowi Borkowi, dziekanowi naszego kościoła krakowskiego, bratu w Chrystusie najmilszemu, pozdrowienie w Panu. Wielebny panie bracie w Chrystusie najmilszy. Ponieważ wielebny pan Marcin Słap, dziekan włocławski, archidiakon poznański w kościele katedralnym poznańskim i pleban kościoła parafialnego w Działoszycach diecezji krakowskiej, zamierza zrzec się tegoż swojego kościoła parafialnego w Działoszycach na mocy pewnego określonego kontraktu zawartego między nim a pewnymi innymi osobami na ręce Waszej Braterskości, przeto gdy rzeczona rezygnacja osiągnie swój należyty skutek, uznaliśmy za właściwe zlecić Waszej Braterskości, jako też zlecamy i dajemy moc niniejszym, aby tę rezygnację przyjął, uznając beneficjum za wakujące, po odebraniu jednak wpierw od tegoż rezygnującego przysięgi cielesnej, że przy dokonywaniu tejże rezygnacji nie zaszedł ani nie zajdzie podstęp, oszustwo ani zmaza symonii. Następnie, po obejrzeniu listów prezentacji od patronów wspomnianego kościoła, dopuściwszy powyższe, niech wielebnego pana Stanisława Słomowskiego, naszego kanonika, przez nałożenie rąk swych na jego głowę instytucjonuje i inwestuje, troskę dusz, zarząd spraw duchowych oraz rządy dobrami doczesnymi tegoż [kościoła] jemu powierzy oraz konieczne w tej mierze listy pod swym tytułem i pieczęcią wyda za naszym pośrednictwem i powagą, którą to powagę w tej części chcemy, aby Wasza Braterskość sprawował. Na świadectwo czego do niniejszych listów przyciśnięto pieczęć naszą. Dane w Gackach, dnia dwudziestego ósmego miesiąca kwietnia, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego. Bartłomiej Siekierecki, notariusz kurii Jego Najprzewielebniejszości. Mocą owego listu komisarycznego my, wspomniany sędzia komisarz, przede wszystkim ustąpienie i rezygnację wspomnianego kościoła parafialnego w Działoszycach – uczynioną przez czcigodnego pana Walentego Brzostowskiego, mansjonarza kościoła katedralnego krakowskiego, prawomocnego prokuratora rzeczonego wielebnego pana Marcina Słapa, dziekana włocławskiego i posiadacza tegoż kościoła w Działoszycach, działającego na podstawie mandatu specjalnego, przed prawowiernym Abrahamem Ciorskim z Ciory, klerykiem diecezji krakowskiej, notariuszem publicznym z powagi apostolskiej – przyjęliśmy i tenże kościół parafialny uznaliśmy za wakujący. Po czym w dzisiejszym terminie naszego pozwu, ogłoszonego w trybie edyktu przeciwko tym, którzy uważali, że mają w tym interes, należycie, jak się okazało, wykonanego, wobec niestawiennictwa i uporczywości pozwanych, do tegoż kościoła parafialnego w Działoszycach, tak wakującego, wielebnego pana Stanisława Słomowskiego, kanonika gnieźnieńskiego i krakowskiego, klęczącego przed nami ze zgiętymi kolanami – na skutek prezentacji szlachetnych panów Jakuba Ostroroga, Mikołaja i Sebastiana Śmigielskich oraz Stanisława Stopolskiego, prawdziwych i prawowitych patronów tegoż kościoła, rzeczywiście nam przedłożonej, podpisanej ich rękami i opieczętowanej ich pieczęciami – przez nałożenie naszych rąk na jego głowę, po odebraniu odeń także zwykłej przysięgi cielesnej, wprowadziliśmy i inwestowaliśmy, i niniejszym instytucjonujemy i inwestujemy, i w toż [beneficjum] w imię Boże niniejszym zaopatrujemy, powierzając mu wspomnianą zwyczajną władzą, którą sprawujemy, pieczę nad duszami, zarząd spraw duchowych oraz rządy dobrami doczesnymi wspomnianego kościoła. Przeto wam, braciom powierzonym egzekutorom, na mocy świętego posłuszeństwa i pod karą ekskomuniki nakazujemy, abyście wówczas i tak, jak z mocy niniejszego pisma zostaniecie wezwani lub którykolwiek z was zostanie wezwany przez wspomnianego wielebnego pana Stanisława Słomowskiego, jego samego lub jego prawowitego prokuratora w tym celu ustanowionego, w jego imieniu do rzeczywistego, cielesnego i aktualnego posiadania rzeczonego kościoła parafialnego w Działoszycach oraz wszelkich jego praw, pożytków i dochodów wprowadzili i dopuścili. Sprawiając, by jemu i w jego imieniu ze wszystkich i poszczególnych pożytków, czynszów, dziesięcin, dochodów i innych powinności tegoż kościoła w Działoszycach, należnych mu z prawa lub zwyczaju, przez wszystkich zainteresowanych w pełni i całkowicie odpowiadano, i wy sami, o ile od was zależy, odpowiadajcie. Nakazujcie także wszystkim i poszczególnym parafianom rzeczonego kościoła obojga płci, aby jemu we wszystkim, co godziwe i uczciwe, a także w tym, co tyczy się pieczy i zbawienia dusz, jako prawdziwemu i prawowitemu pasterzowi oraz rządcowi byli poddani i posłuszni rzeczywiście i ze skutkiem itd. Na wiarę i świadectwo tego wszystkiego i z osobna niniejszy nasz list poleciliśmy sporządzić i sporządzony przez niżej podpisanego notariusza publicznego, pisarza tychże czynności przed nami, podpisać oraz przywieszeniem naszej pieczęci nakazaliśmy i sprawiliśmy umocnić. Działo się i dano w Krakowie, w domu zwykłego naszego zamieszkania, w izbie wyższej, w środę, jedenastego dnia miesiąca czerwca, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego, indykcji ósmej, w pierwszym roku pontyfikatu najświętszego w Chrystusie ojca i pana, pana Juliusza III, z Bożej opatrzności papieża, w obecności wielebnych, szlachetnych i dyskretnych mężów: panów Grzegorza Grzyma z Kazimierza, pisarza miejskiego, Erazma Baka z Gackowa, kanonika uniejowskiego, Mikołaja Szoradowskiego, Stanisława Sokołowskiego i Stanisława z Radziecza, świadków przy powyższym obecnych. [Znak notarialny z napisem:] Pan sprawiedliwy / A. I. P. D. S. I ponieważ ja, Andrzej, syn Jakuba ze Strzeżowa, kleryk diecezji krakowskiej, notariusz publiczny ze świętej powagi apostolskiej i cesarskiej, przy wspomnianej rezygnacji, instytucji i wszystkich innych powyższych czynnościach wraz z wyżej wymienionymi świadkami byłem osobiście obecny i widziałem oraz słyszałem, że tak się działo, dlatego niniejszy list instytucji czyli inwestytury, ręką innego wiernie spisany, podpisałem i ogłosiłem, i zwykłym a przyjętym moim znakiem i imieniem wraz z przywieszeniem pieczęci rzeczonego wielebnego pana sędziego komisarza umocniłem na wiarę i świadectwo tego wszystkiego i z osobna, będąc o to proszony i wezwany. [Na odwrocie:] [Nota z XVII/XVIII w.:] Różne wpisy dotyczące [dóbr] Wierzbie [Inna notatka:] Cesje [...] na dobra Wierzbie [Sygnatura archiwalna:] k. 47

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Stanislaus Borek Iuris vtriusq[ue] Doctor, Decanus Cracovien[sis], Cantor Gnesnen[sis] et Cancellarius Vratislauien[sis], Iudex Commissarius per R[eueren]d[issim]um in Chr[ist]o p[at]rem et dominum d[omi]n[u]m Samuelem Deigratia Episcopum Cracouien[sem] et Regni Poloniae Cancellarium ad infrascripta specialiter datus et deputatus, Honorabilibus et discretis Viris dominis Vicariis Ecclesie parochialis in Dzialoschicze ac illi vel illis ad quem et ad quos recepcio et inductio Rectoris seu Parochi in eadem Ecclesia Dzialoschyczen[si] de Iure vel consuetudine spectat et pertinet, Salutem in domino. Noueritis nos nuper litteras commissionis memorati R[eueren]dissi[mi] d[omi]ni Episcopi Cracouien[sis] in papiro scriptas sigillo sue R[euerendissi]me P[ate]rnitatis communitas, pro parte Venerabilis domini Stanislai Szlomowskj Gnesnen[sis] Cracovien[sis] Canonici nobis pr[e]sentatas cum ea qua decet reuerentia suscepisse huiusmodi sub tenore verborum. SAMVEL Deigratia Ep[iscop]us Cracouien[sis] et Regni Polonie Cancellarius Venerabili domino Stanislao Borek Decano Eccl[esi]e nostrae Cracouien[sis] fratri in Christo charissimo, Salutem in domino. Venerabilis domine frater in Christo charissime. Resignaturus est Venerabilis dominus Martinus Sclap Decanus Wladislauien[sis] Archidiaconus Posnanien[sis] in Ecclesia cathedrali Posnanien[si] et parochialis Ecclesie in Dzialeschicze C[ra]couien[sis] dioecesis Plebanus eandem suam parochialem Ecclesiam in Dzialoschicze ex quodam certo contractu inter ipsum et alias certas personas habito in manibus F. Vre. Postquam igitur huiusmodi resignatio suum debitum sortietur effectum committendum esse F. Vre duximus, prout committimus et facultatem damus per p[rese]ntes, quathenus huiusmodi resignationem admittat, beneficium vacare, recepto tamen prius ab eodem resignante corporali Iuramento, Quod vr[eg]i in resignatione huiusmodi fienda non interuenit neq[ue] interueniet fraus dolus nec Symonie labes decernat. Tandem visis bris p[rese]ntacionis pronorum praefatę ecclesie premissis permittat ad eandem Venerabilem dominum Stanislaum Szlomowskj Canonicum no[str]um per manus suae capiti ipsius impositionem instituat et inuestiat Curam animarum adm[ini]strationem Sp[iritu]alium et regimen temporalium sibi eiusdem committat et l[itte]ras desuper necessarias sub titulo et sigillo suis ipsis concedat authoritate n[os]tra, qua F. Vre in hac parte fungi volumus mediante. HArum quibus Sigillum n[os]trum presentibus subimpressum testimonio l[itte]rarum. DAtum Gacouię, die Vigesima octaua Mensis Aprilis, Anno Domini Millesimo quinquagesimo quinquagesimo. Bartholomeus Sziekiereczki Curię sue R. me do! Notarius. Quarumquidem litterarum Commissionis vigore, Nos Iudex Commissarius memoratus autē omnia Cessionem et resignationem dictae Ecclesie parochialis in Dzialoschycze per honorabilem dominum Valentinum Brzosthowski Mansionarium Ecclesie maioris Cracouien[sis] procuratorem nominati Venerabilis domini Martini Slap Decani Wladislauien[sis] ipsiusq[ue] Ecclesie in Dzialoschycze possessoris legitimum procuratorio nomine specialiter mandato dati coram Legali Abrahamo Ciorski de Ciora diocesis Cracouien[sis] Clerico apostolica authoritate Notario publico factam admisimus ac eandem parochialem vacare decreuimus. Quo facto tandem in termino hodierno Cittacionis n[ost]re in vim Cride contra sua interesse putantes emanate debit[is?] vti apparuit executę in contumaciam Cithatorum non comparentium ad eandem Ecclesiam parochialem in Dzialoschycze sic vacantem Venerabilem d[omi]num Stanislaum Schlomowski Gnesnen[sem] et Cracouien[sem] Canonicum coram nobis flexibus genibus flexum, Ad pr[ese]ntacionem Generosorum dominorum Jacobi Ostrorog Nicolai et Sebastiani Smigielskich ac Stanislai Sthopolski v[er]os Ecclesie vniuscu[iusque?] legitimorumq[ue] Patronorum, Coram nobis realiter productas manibus ipsorum subscriptas et sigillis obsignatas, per manus n[ost]re Capiti eius impositionem recepto etiam ab eo corporali solito Iuramento Instituimus et inuestiuimus, Iustituimus[!] et inuestimus p[rese]ntibus de eadem prouidemus in dei nomine per p[rese]ntes Curam animarum administrationem Sp[iritu]alium et regimen temporalium Ecclesiae praedictę authoritate praefata ordinaria qua fungimur eidem committendo. QVOCIRCA vobis f[ratribus?] commissis Executoribus in virtute sanctae obedientiae et sub excommunicationis poena mandamus quatinus dum et p[ro]ut pro parte dicti Venerabilis domini Stanislai Szlomowski vigore p[rese]ntium fueritis requisiti seu alter v[est]rum fuerit requisitus Ipsum seu eius legitti[mum] procuratorem ad hoc constitutum praefatorem, eius nomine in et ad realem corporalem et aktualem dictae parrochialis in Dzialoschicze eiusq[ue] omnium Iurium prouentuum et reddituum vniuersorum possessionem mandatis et admittatis. Facientes sibi et nomine alterius omnibus et singulis dictae Ecclesię in Dzialoschicze prouentibus, Censibus, decimis redditibus et aliis emolumentis d[omi]n[i]c[is?] ipsi de Iure vel consuetudine pertinentibus ab omnibus quorum interest plenarie et integre rndere[!] et vos ipsi quantum in vobis est respondeatis, Iungatis etiam omnibus et singulis dictae Ecclesię parrochianis sexus vtriusq[ue] quatinus eidem in omnibus licitis et honestis ac his quae ad Curam et salutem animarum pertinent tanquam vero et legittimo pastori et rectori pareant et obediant realiter et cum effectu etc. In quorum omnium et singulorum fidem et testimonium p[rese]ntes n[ost]ras l[itte]ras fieri et confici ac per Notarium publicum actuum huiusmodi coram nobis Scribam infrascriptum subscribi atq[ue] Sigilli nostri iussimus et fecimus appensione communiri. Actum et datum Cracouiae in domo solitae n[ost]rae residentiae in aestuario superiori Die vero mercurii vndecima Mensis Iunii, Anno Domini Millesimo quingentesimo Quinquagesimo, Indictione octaua, Pontificatus Sanctissimi in Ch[rist]o Patris et domini Domini Iulii diuina prouidentia Papae tercii anno primo, Praesentibus Venerabilibus, Nobilibus ac discretis Viris dominis Gregorio Grzim de Casimiria Scriba ciuitatis, Erasmo Bak de Gacouia Vnieuouien[si] Canonico, Nicolao Szoradowsky, Stanislao Sokolowski, et Stanislao de Radziecze testibus circa prem[i]ssa existentibus. [Znak notarialny z napisem:] Dominus Iustus / A. I. P. D. S. Et quia ego Andreas Jacobi de Strzezow Clericus dioec[esis] Cracovien[sis] sacra Apostolica et Imperiali authoritatibus Notarius publicus, praedictis resignationi et institutioni aliisq[ue] omnibus premissis vnacum prenotatis testibus pr[e]sens interfui eaq[ue] sic fieri vidi et audiui, Ideo praesentes institutionis seu inuestiturę litteras manu alterius fideliter scriptas subscripsi et publicam signoq[ue] et nomine meis solitis et consuetis vna cum appensione Sigilli praefati Reu[eren]di domini Iudicis Commissarii communiui in fidem et testimonium omnium et singulorum praemissorum rogatus et requisitus. [Verso:] [Nota z XVII/XVIII w.:] Inscriptiones Variae super Wierzbie [Inna notatka:] Cessiones [...] super bona Wierzbie [Sygnatura archiwalna:] f. 47

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy zachowany w dobrym stanie, widoczne ślady składania i plamy wilgoci na verso. U dołu rysowany znak notariusza publicznego Andrzeja, syna Jakuba ze Strzeżowa (z kolumną i dewizą 'Dominus Iustus' oraz inicjałami 'A. I. P. D. S.'). Brak pieczęci (odcięta/niezachowana, choć zapowiadana w tekście). W tekście transumowany list biskupa Samuela Maciejowskiego z 28 kwietnia 1550 r. wystawiony w Gackach (Gacouia).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 14:36 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/469 · 4 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie