Przywilej króla Zygmunta II Augusta dla Lwowa potwierdzający opłaty na rzecz wrotnych

W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim i poszczególnym, którym to należy, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Że gdy sławetni burmistrz i radcy miasta naszego lwowskiego, w imieniu swoim oraz całego pospólstwa tegoż miasta, przez swoich posłów przedłożyli Nam, iż posiadają prawa i przywileje, im oraz samemu miastu lwowskiemu przez świętych i wsławionych szczęśliwej pamięci przodków naszych, niegdyś królów Polski, w szczególności zaś przez świętej pamięci Rodzica naszego łaskawie dane i nadane, a przez nas aprobowane i potwierdzone, którymi to [dokumentami] wszelkie wolności, prerogatywy, immunitety oraz zwyczaje w tymże mieście od dawna trzymane i przestrzegane na wieczne czasy potwierdziliśmy i zatwierdziliśmy, obiecując słowem naszym królewskim ich w owych prawach, przywilejach i dawnych zwyczajach na wieki w całości i nienaruszalnie przestrzegać i zachowywać, a im zadośćuczynić w skutkach. Ponieważ zaś to miasto nasze lwowskie od pierwszego swego założenia i jak sięga ludzka pamięć z dawna (co także w innych miastach i miasteczkach Królestwa naszego jest przestrzegane) cieszyło się tą prerogatywą, że ludzie, którzy przez bramy miejskie do tego miasta z drewem, sianem i słomą wozami i saniami wjeżdżają i przybywają, zwykli z każdego wozu dla ogrzania i pokrzepienia wrotnych po jednym drewienku składać i oddawać, a jeśli to wiązka siana i słomy lub cokolwiek przypada, wedle zwyczaju uiszczać, z racji czego ci wrotni obowiązani są bramy miejskie w czystości od gnoju i błota utrzymywać, a ludziom, zarówno naszym, jak i innych, obojga stanów poddanym naszym [...] swobodniejszy wjazd do miasta przysposabiać. Lecz ponieważ niektórzy poddani, tak nasi, jak i innych naszych poddanych, wykraczając przeciwko temu zwyczajowi, od owego składania drew, dawania siana i słomy wedle dawnej obserwancji i zwyczaju starają się wyłamywać, stając wbrew dawnym prawom i przywilejom, a z tym i zwyczajowi. Przeto My, którzy zwykliśmy każdego z naszych poddanych w prawach i zwyczajach od dawna zachowywanych, na wzór naszych poprzedników utrzymywać, taki zwyczaj w tym mieście lwowskim w bramach tegoż od dawna trzymany i zachowywany za prawomocny i miły uznając, aprobując i potwierdzając, na wieczne czasy postanawiamy, że jak dotąd zawsze, tak i obecnie, i po wieczne czasy, wszyscy ludzie, tak nasi, jak i szlachty oraz jakichkolwiek innych naszych poddanych stanu duchownego i świeckiego, z drewem, sianem i słomą do miasta lwowskiego wjeżdżający, od każdego wozu i sań po jednym drewienku oraz wiązce siana i słomy, tak jak z dawna bywało w zwyczaju, owym wrotnym, czyli strażnikom bram tegoż [miasta], przy wjeździe przez obie bramy miasta, uiszczali i oddawali po wieczne czasy. Na świadectwo czego do niniejszego listu pieczęć nasza została przywieszona. Dan w Piotrkowie, w najbliższą środę po niedzieli Judica, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego drugiego, panowania naszego dwudziestego trzeciego. W obecności najprzewielebniejszych w Chrystusie ojców, panów: Mikołaja Dzierzgowskiego arcybiskupa gnieźnieńskiego, legata urodzonego i prymasa, Andrzeja Zebrzydowskiego krakowskiego, Jana Drohojowskiego włocławskiego, Andrzeja Noskowskiego płockiego, Jana Dziaduskiego przemyskiego, Jakuba Uchańskiego chełmskiego – biskupów; tudzież wspaniałych, urodzonych i czcigodnych: Jana z Tarnowa, kasztelana krakowskiego, [hetmana] polnego wojsk Królestwa naszego, a sandomierskiego, stryjskiego i lubaczowskiego, Piotra Kmity z Wiśnicza, hrabiów, krzemienieckiego, marszałka Królestwa naszego, a krakowskiego, spiskiego, przemyskiego i kolskiego, Janusza Latalskiego poznańskiego, a inowrocławskiego i człuchowskiego, Marcina Zborowskiego kaliskiego, a odolanowskiego i szydłowskiego, Jana Spytka z Tarnowa sieradzkiego, a brzeźnickiego, krzepickiego, krzeszowskiego i ostrzeszowskiego, Janusza z Kościelca brzeskiego, a bydgoskiego i nakielskiego, Jana Dziurgowskiego mazowieckiego a namiestnika [wojewodów], a warszawskiego, nurskiego, Erazma z Kretkowa gnieźnieńskiego i pyzdrskiego, Piotra Czarnkowskiego kaliskiego, Andrzeja Czotowskiego inowrocławskiego, Spytka Jordana z Zakliczyna sądeckiego i podskarbiego Królestwa naszego, Sebastiana Mieleckiego wiślickiego i chmielnickiego, Walentego Dembieńskiego bieckiego i burgrabiego krakowskiego, Jana Lutomirskiego brzeźnickiego, podskarbiego nadwornego naszego, burgrabiego krakowskiego i łęczyckiego, Stanisława z Tarnowa zawichojskiego i sieradzkiego, Wacława Zaremby nakielskiego – kasztelanów; Jana Ocieskiego, kanclerza Królestwa naszego, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego, sądeckiego oraz olsztyńskiego – starostów; Jana Przerembskiego krakowskiego, podkanclerzego Królestwa naszego, Jerzego Podlodowskiego sandomierskiego – prepozytów; Filipa Padniewskiego kantora, Marcina Kromera kanonika – krakowskich, sekretarzy naszych. Oraz wielu innych dostojników, urzędników i dworzan naszych, świadków wiarygodnych. Dan przez ręce rzeczonego wspaniałego Jana Ocieskiego, kanclerza Królestwa naszego, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego, sądeckiego oraz olsztyńskiego starosty, szczerze nam miłego. [Podpisy kancelaryjne:] [Po lewej:] Jan Ocieski, kanclerz Królestwa Polskiego [podpisał] [Po prawej:] Relacja wielmożnego Jana Ocieskiego, kanclerza Królestwa Polskiego, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego, sądeckiego oraz olsztyńskiego starosty. [Verso:] [Okrągła pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Zapiski archiwalne:] Skrzynia 9 [skreślone: 24] Nr 3 Do punktu 6 78 2/10 do wiązki 148 Bramne Przywilej Zygmunta Augusta o pobieraniu drewna w bramach miasta, roku 1552, który służy samym wrotnym miejskim [Dłuższa notatka w języku polskim na marginesie:] W najbliższą środę po niedzieli Judica / Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego drugiego, panowania zaś naszego dwudziestego trzeciego / Przywilej na jedno drewienko do wozu / albo sani [...] mających / dla portarzów lwowskich [...] / [...] wpisano do akt grodzkich lwowskich [...].

IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia REX Poloniae, magnus Dux Lithuaniae necno[n] terraru[m] Cracouie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiauie, Russie, Prussie, Masouie, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeranieq[ue] etc D[omi]n[u]s et heres, Significamus tenore p[rese]ntiu[m] quibus expedit vniuersis et singulis, p[rese]ntibus, et futuris, haru[m] noticiam habituris. Q[uo]d cu[m] detulisset ad Nos Famati Pro- consul et Co[n]sules Ciuitatis n[ost]re Leopolien[sis], suo et totius Co[m]munitatis Ciuitatis illius no[min]e, per Nu[n]ctios suos, se habere Jura et Priuilegia, eis ac Ciuitati ipsi Leopolien[si] per diuos ac Inclytos foelicis me[m]orie Antecessores n[ost]ros olim Polonie Reges, Signanter vero per diuu[m] Genitorem n[ost]r[u]m graciose data et co[n]cessa, per nosq[ue] approbata et co[n]firmata, q[ui]bus eis, omnes libertates, p[re]rogatiuas, im- munitates, ac consuetudines in illa Ciuitate ex antiquo tentas et obseruatas, perpetuo co[n]firmauimus, et approbauimus, P[ro]mittentes verbo n[ost]ro Regio eos in ipsis Juribus, Priuilegijs et consuetudini- bus antiquis in euum integre ac inuiolabiliter obseruare et manutenere, ac eis satisfacere in effectu. Cum au[n]t [autem] illa ciuitas n[ost]ra Leopolien[sis] a p[ri]ma sui fundac[i]o[n]e, et vt humana fert me[m]oria ex antiquo (id quod etia[m] in alijs Ciuitatibus et Oppidis Regni n[ost]ri seruatur) ea p[re]rogatiua potita est: q[uod] ho[m]i[n]es qui per portas Ciuitatis, illas Ciuitates cu[m] lignis, feno, et straminibus, curribus et vegis ingrediuntur, et adueniunt, solet de singulis curribus pro calefactione et consolac[i]o[n]e portulanor[um], per lignum vnu[m] deponere ac tribuere, et si sit ligaculum feni et straminum, vel si quid accidit, de consuetudine pendere, Ratione cuius ipsi portulani obligantur portas Ciuitatis a ceno et luto purgatas seruare, ho[m]ibusq[ue] tam n[ost]ris q[uam] aliorum status vtriusq[ue], subditoru[m] n[ost]roru[m] vroruq[ue] [virorumque] ho[m]ib[us] accessuz liberiores ingressus in Ciuitatem parare, Verum quia nonnulli tam n[ost]ri, q[uam] aliorum subditorum n[ost]roru[m] subditi, h[uius]m[od]i consuetudini contrauenien[do], ab h[ui]us[mod]i lig[no]rum deposic[i]o[n]e, feni et stra- minu[m] datione, iuxta antiquam obseruantia[m] et co[n]suetudine[m] se eximere nituntur, Juribus et Priuilegijs antiquis cum hoc consuetudini co[n]trauenien[do]. Ideo nos qui co[n]sueuimus vnumque[m]q[ue] subditoru[m] nroruz, in Juribus et consuetudinibus ab antiquo tentis, ad instar Predecessorum nroruz conseruare; talem consuetudinem in illa ciuitate Leopolien[si] in portis eiusdem ab antiquo tentaz et seruata[m], ratas et grata[m] haben[tes], approbans et co[n]firmans: in perpetuu[m] decernen[do] q[uod] queadmodum antea semper, ita et ad praesens, et perpetuis temporibus, omnes tam n[ost]ri, q[uam] nobilium, et alioru[m] quoruncunq[ue] status sp[irit]ualis et secularis subditoru[m] nroruz homines, cum lignis, et feno, straminibusq[ue] ciuitatem Leopolien[sem] ingredien[tes], a singulis curribus et vegis, per vnum lignum et ligaculum feni et straminis, prout ab antiquo fieri consuetum erat, ipsis portulanis, seu portaru[m] eiusdem custodibus, ad vtramq[ue] portam ciuitatis ingredien[tes], pendant et tribuant, tempora in perpetua. Harum quibus sigillum n[ost]ru[m] est subappensum testimonio l[itte]rarum. Datum Piotrkouie, feria quarta post Dominicam Judica pro- xima, Anno Domini Millesimo, Quingentesimo, Quinquagesimo Secundo, Regni nostri vigesimo tertio. Presentibus R[eueren]d[issi]mis in Ch[rist]ro patribus d[omi]nis Nicolao Dzyerzgowsski Ar- chiep[iscop]o Gnesnen[si], Legato nato et Primate, Andrea Zebrzidowski Cracouien[si], Joanne Droiowski, Wladislauien[si], Andrea Noskowski Plocen[si], Joanne Dziaduski Premislien[si], Ja- cobo Vchanski Chelmen[si], Episcopis; necnon Mag[nifi]cis, Generosis, et ven[erabi]libus, Joanne in Tharnow, Castellano Crac[ouiensi], Exercituum Regni n[ost]ri campestri, ac Sandomirien[si], Stryen[si], Lu- baczouienq[ue], Petro Kmitha in Vissnicze, Comitibus, C[r]zimonien[si], Regni n[ost]ri Marschalco, ac Crac[ouiensi], Scepusiens[i], Premislien[si], Colenq[ue], Jannussio Lathalski Posnanien[si], ac Junivladis- lauien[si], Schluchouienq[ue], Martino Zborowski, Calissien[si], ac Odolanouien[si], Schidlouienq[ue], Joanne Spithek de Tharnow Siradien[si], ac Brzeznicen[si], Krzepiczen[si], Krzesseho- vien[si], Ostrzeszcheuienq[ue], Jannussio de Kosczielez Brzesten[si], ac Bidgostien[si], Naklenq[ue], Joanne Dzyurgowski Masouie, ac Vicegerente, Palatinis, ac Varscheuien[si], Nurens[i], Eras- mo de Krethkow Gneznen[si], Pisdrenq[ue], Petro Czarnkowski Calissien[si], Andrea Czothowski, Junivladislauien[si], Spithek Jordan de Zakliczin Sandecen[si], Regniq[ue] nri Thesauurario, Sebastiano Mieleczki Vislicen[si], Chmielnicenq[ue], Valentino Dembienski Bieccen[si], Burgvabioq[ue] Crac[ouiensi], Joanne Luthomierski, Brzeznicen[si], Curiae nre Thesaurario Burgabio Cracouien[si], Lancicienq[ue], Stanislao a Tharnow Zawichosten[si], Siradienq[ue], Wenceslao Zaremba, Naklen[si], Castellanis, Joanne Oczieski, Regni nri Cancellario, Succamerario, et Burgrabio Cracouien[si], Sandecenq[ue], ac Olschtinen[si], Capitaneis, Joanne Przerembski Cracouien[si], Regniq[ue] nri Vicecancellario, Georgio Podlodowski Sandomirien[si], Prepositis, Philippo Padniewski Cantore, Martino Cromero, Can[oni]co, Crac[ouien]s[ibus], Secretarijs n[ost]ris. Et alijs q[uam] plurimis Dignitarys, Officialibus, et Aulicis nris, testibus fide dignis, Da- tum per manus praefati Mag[nifi]ci Joannis Oczieski, Regni nri Cancellarij, Succamerarij et Burgravij Cracouien[sis], Sandecenq[ue] ac Olschtinen[sis] Capitanei, sincere nob[is] dilecti. [Podpisy kancelaryjne:] [Po lewej:] Joannes Oczieski / R[egni] P[oloniae] Can[cellarius] [subscripsit] [Po prawej:] Relatio Mag[nifi]ci Joannis Oczieski, Regni Poloniae Cancellarii, / Succamerarij et Burg[ravii] Crac[oviensis], Sandecen[sis] ac Olschtinen[sis] Capitanei. [Verso:] [Okrągła pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Zapiski archiwalne:] Arca 9 [skreślone: 24] № 3 Ad .6. Punctum 78 2/10 ad Fas 148 Toralia Sigismundi Augusti / Privilegium De recepcione ligno[rum] / in portis Civitatis / Ao 1552 qua solis Portulanis / Civitibus servit [Dłuższa notatka w języku polskim na marginesie:] Feria Quarta post Dominicam Judica Proxima / Anno D[omi]ni Mill[esi]mo Quinquagesimo Quin- / quagesimo Secundo Regni vero Nostri Vigesimo Tertio / Przywiley na iedno drewienko do wozu / albo sani [...] maiacych / dla Portarzow Lwowskich [...] / [...] Regestrat[ur] ad Acta Castr[ensia] L[eopolien]sia [...].