Transumpt króla Zygmunta II Augusta przywilejów królowej Jadwigi, Władysława III i Kazimierza Jagiellończyka dla Lwowa

[k. 1r] Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, pan i dziedzic Rusi, Prus, Mazowsza etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma] wszystkim, których to dotyczy, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o nim wiadomość: iż przedłożone nam zostały przez pewnych naszych doradców pisma pod tytułami i pieczęciami najjaśniejszych niegdyś książąt, panów Władysława pradziada, Władysława króla Węgier i Polski stryja, a także Kazimierza dziada naszego, królów Polski, najmilszych naszych poprzedników, opatrzone jedwabiem i wiszącymi pieczęciami. I proszono nas przez tychże naszych doradców w imieniu sławetnych burmistrza i rajców oraz całego pospólstwa miasta naszego lwowskiego, abyśmy zechcieli te same pisma czyli przywileje służące ich miastu z ich oryginałów przepisać i odnowić. Których to brzmienie następuje słowo w słowo i jest takie: Brzmienie pierwszego przywileju: W imię Pańskie, amen. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Aby błąd zapomnienia nie mógł w przyszłości przynieść uszczerbku sprawom dziejącym się w czasie, wzniosłe rady królów i książąt postanowiły uwieczniać je znakami pism i wzmianką świadków. Dlatego my, Władysław, z Bożej łaski król Polski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, wielki książę Litwy, pan i dziedzic Pomorza i Rusi etc. oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma], komu należy, wszystkim obecnym i przyszłym, którzy powezmą wiadomość o niniejszym [piśmie]: iż z uwagą rozważając w myśli stałość nieskazitelnej wierności, a nadto owocne posługi wierności, jakimi wierni nasi mieszczanie i mieszkańcy miasta naszego lwowskiego starali się przypodobać oczom naszej wyniosłości i w przyszłości poprzez posługę pomnożonej wierności będą mogli okazać się nam jeszcze milszymi. Mając to na względzie, a także z powodu ich najpobożniejszych i sprawiedliwych próśb, którymi usilnie błagali nasz majestat, pragnąc ich obdarzyć względami szczególnych łask, pismo najjaśniejszej pani Jadwigi, królowej Polski etc., najmilszej małżonki naszej, wolne od wszelkiej wady podejrzenia, zapieczętowane jej wiszącą pieczęcią, tymże mieszczanom dane, napisane specjalnie i przyznane, we wszystkich jego punktach, artykułach, warunkach i klauzulach aprobujemy, ratyfikujemy, odnawiamy i potwierdzamy. Którego to pisma brzmienie następuje w te słowa: W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Przystoi prawowite poczynania jakichkolwiek władców, zwłaszcza wieczyste, powierzać pamięci pism, aby przez zapomnienie nie mogły w jakikolwiek sposób ulec zniweczeniu i zatraceniu. Przeto my, Jadwiga, z Bożej łaski królowa Polski, wielka księżna Litwy i dziedziczka Rusi etc. chcemy, aby doszło do wiadomości wszystkich, tak obecnych, jak i przyszłych: iż zważywszy na stałość wierności oraz pilnie zważywszy na wierne posługi, jakie roztropni mężowie rajcy, mieszczanie i całe pospólstwo miasta naszego lwowskiego świadczyli naszym przodkom i nam, a w przyszłości, za sprawą Pana, gotowi są jeszcze zacniej świadczyć. Pragnąc także z naszej łaskawości darzyć ich szczególną łaską, wszystkie i poszczególne ich prawa, wolności, przywileje, które za czasów najjaśniejszych książąt, panów Kazimierza dziada oraz [k. 1v] naszego miłego ojca, królów Węgier i Polski, posiadali, potwierdzamy, ratyfikujemy i brzmieniem niniejszego zatwierdzamy, jako mające mieć moc na wieki we wszystkich punktach i artykułach. Dodając, iż żadnemu pospólstwu znajdującemu się w mieście lub przed miastem lwowskim nie powinna być przez nikogo czyniona ani zadawana jakakolwiek przemoc. Chcemy także, aby wspomniane miasto nasze lwowskie w swoich granicach i miedzach, jak to pełniej zawierają jego zwyczaje i przywileje, pozostało nienaruszone. Jeśli zaś cokolwiek wspomnianemu miastu lub mieszczanom przemocą odjęto lub zabrano, te tak odebrane rzeczy, które wszakże w naszych rękach zatrzymujemy, chcemy zwrócić. Ponadto chcemy, aby wszystkie i poszczególne cła i podatki, po śmierci najjaśniejszego księcia pana Kazimierza, świętej pamięci niegdyś króla Polski, najmilszego dziada naszego, nienależnie i niesprawiedliwie przez kogokolwiek nałożone, zostały zupełnie i całkowicie zniesione. Postanawiamy ponadto, że skład soli i wszelkich towarów ma być i pozostać we wspomnianym naszym mieście lwowskim. Oraz przez wszystkich i poszczególnych kupców i ludzi skądkolwiek przybywających, z tymiż [towarami] nigdzie indziej, jak tylko w tymże naszym mieście, po wieczne czasy ma być nienaruszalnie trzymany i przestrzegany, tak jak od dawnych czasów był trzymany i przestrzegany. I niech żaden z owych kupców nie czyni, ani nie waży się przebywać niezwyczajnych i prostych dróg przejazdu, ani nie czyni ich składu gdzie indziej, lecz niech składa je w składzie ogólnym rzeczonego miasta. Za pośrednictwem brzmienia niniejszego przyrzekamy wszystkich i poszczególnych Rusinów, Ormian, Saracenów, Żydów i każdego z nich zachować w ich prawach. Na czego wszystkiego wyżej wyrażonego oczywiste świadectwo niniejsze pismo kazałyśmy sporządzić i umocnić zawieszeniem naszej pieczęci. Działo się we Lwowie, w najbliższy dzień po niedzieli Reminiscere, roku Pańskiego tysięcznego trzechsetnego osiemdziesiątego siódmego. Dane przez ręce czcigodnego męża Jana, prepozyta kościoła św. Marii w mieście Krakowie i kanclerza naszego dworu. Aby zaś ta nasza aprobata, ratyfikacja, odnowienie i potwierdzenie uzyskały moc wieczystej trwałości, niniejsze nasze pismo daliśmy wspomnianym mieszczanom, umocnione powagą pieczęci naszego Majestatu. Działo się w Krakowie, w Środę Popielcową w czasie koronacji sławetnej najmilszej małżonki naszej, pani Zofii, królowej Polski etc., roku Pańskiego tysiąc czterysta dwudziestego czwartego. W obecności czcigodnych w Chrystusie ojców, panów Wojciecha gnieźnieńskiego, Jana lwowskiego arcybiskupów, Zbigniewa krakowskiego, Jana włocławskiego, Jana przemyskiego i Jana chełmskiego biskupów; wielmożnych i dzielnych Krystyna z Ostrowa kasztelana, Jana z Tarnowa wojewody krakowskiego oraz Opiteka z Tarnowa naszego starosty lwowskiego generalnego, i wielu innych wiarogodnych. Dane przez ręce czcigodnych Jana dziekana krakowskiego, Królestwa Polskiego kanclerza, i Stanisława Ciołka kantora krakowskiego, poznańskiego, sandomierskiego kościołów kanonika, tegoż Królestwa podkanclerzego, szczerze nam miłych. [Nota:] Ja, Stanisław Ciołek, kantor i w zastępstwie podkanclerzego. Na relację rzeczonego pana Stanisława Ciołka, kantora i w zastępstwie podkanclerzego. BRZMIENIE DRUGIEGO PRZYWILEJU. W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, Władysław, z Bożej łaski Węgier, Polski, Dalmacji, Chorwacji, Raszki, Bułgarii etc. król, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, wielki książę Litwy, [k. 2r] pan i dziedzic Pomorza i Rusi etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma], komu należy, wszystkim obecnym i przyszłym, którzy powezmą wiadomość o niniejszym: jak to pobudzeni miłością ku stanowi naszych dziedzin, skierowaliśmy troskliwą myśl ku temu, aby zawsze zwracać oko naszej uwagi tam, gdzie pożytki i korzyści naszych poddanych mogłyby się pomnożyć. Obracając tedy tę uwagę przy usilnych radach naszych prałatów i baronów ku temu, w jaki sposób nasze miasto lwowskie, które pośród innych miast Królestwa naszego Polskiego jest i uważane jest za tarczę i mur przed pogaństwem, może wtedy otrzymać polepszenie, gdy prawa i zwyczaje w nim zostaną uregulowane koniecznymi zabezpieczeniami, zwłaszcza dla przybywających kupców, kramarzy, sprzedawców, a także tutejszych. Przeto samemu naszemu miastu lwowskiemu, którego doskonałego stanu pragniemy, wedle długotrwałego zwyczaju w tymże mieście przestrzeganego, niżej wyrażone zabezpieczenia prawne zatwierdzamy i na mocy niniejszego pisma ze szczodrobliwości królewskiego majestatu pozwalamy trwale i po wieczne czasy z nich korzystać: Po pierwsze, iż wszyscy ludzie, to jest kupcy, kramarze, sprzedawcy, bądź to Grecy, Ormianie, Saraceni, Żydzi, bisurmanie i jakiegokolwiek byliby rodu, kondycji czy stanu, bądź to chrześcijanie, bądź poganie, z naszego Królestwa Polskiego lub z obcych królestw, ziem, państw, księstw i jakichkolwiek innych stron, którzy przybędą do miasta Lwowa ze swymi rzeczami, towarami lub bez towarów, w takiej sprawie przed prawem magdeburskim miasta Lwowa we wszelkich sprawach wielkich i małych, na wniosek jakichkolwiek osób, winni stawać, podlegać sądowi, bronić się i poddawać prawu, a sami rajcy mają i winni mieć moc i wszelką możliwość, by na mocy naszego niniejszego królewskiego ustępstwa bronić ich nienaruszenie przed wszelkimi roszczeniami kogokolwiek, i aby kupcy obcy ani tutejsi nie byli zobowiązani być pociągani przez kogokolwiek do innego prawa, chcąc oświadczyć, iż pozywającym ich będą odpowiadać tylko przed prawem miasta [lwow]skiego, a nie przed starostami, kasztelanami, urzędnikami, burgrabiami ani ich zastępcami jakimikolwiek w Królestwie naszym Polskim, i nie będą obowiązani płacić żadnych kar w sądach ziemskich. Po drugie, aby kupcy włoscy lub jacykolwiek inni, poganie czy chrześcijanie z krajów zamorskich, przybywający do Lwowa z jakimikolwiek towarami, tychże towarów czy jakichkolwiek rzeczy nie mogli ani nie ważyli się wieźć poza skład lwowski, lecz winni wszystko tam złożyć i sprzedać, a po sprzedaniu wspomnianych towarów i zakupieniu innych we Lwowie, niech nie ważą się sprzedawać ich na Wołoszczyźnie, lecz winni wieźć je na sprzedaż za morze. I aby mieszkańcom, kupcom i składowi miasta lwowskiego nie przynosili uszczerbku ani w żaden sposób go nie wyrządzali. Jeśli zaś wbrew naszemu niniejszemu zakazowi kupcy włoscy lub jacykolwiek inni, poganie czy chrześcijanie z krajów zamorskich, sprzedawaliby swe towary lub jakiekolwiek rzeczy na Wołoszczyźnie, przekraczając ten nasz niniejszy dekret królewski, wówczas tymże mieszczanom i rajcom lwowskim niniejszym dajemy wszelką możliwość ściągania i taksowania kar od takich sprawców występków i przekraczających ten dekret królewski, za towary przekraczającego lub przewożących, wraz ze stosowną czujnością i pobieraniem, z których to kar połowę obrócą na polepszenie miasta i na pożytek swojej rzeczypospolitej. Drugą zaś połowę oddadzą tylko nam i na- [k. 2v] szemu staroście, a nie innemu dostojnikowi lub urzędnikowi, lecz wydadzą ze swego depozytu na nasze listy, mandaty i kwity, albo komu nakażemy dać pod naszymi kwitami. Po trzecie, ponieważ ze strony schodzących z tego świata mieszkańców czy mieszczan miasta lwowskiego lub jakichkolwiek innych pozostających pod prawem miejskim, przez nieuporządkowane i nieuregulowane zapisy testamentowe wielka część zarówno w dobrach dziedzicznych, jak i innych ruchomych i nieruchomych bezużytecznie jakby w powietrzu znika, przez co i miasto w niemałej swej części ulega wyludnieniu i doznaje ciągłego szkodliwego uszczerbku. Przeto chcąc na przyszłość zamknąć drogę tym szkodliwym stratom, tak oto zabezpieczenie i praktykę sporządzania testamentów regulujemy: aby ktokolwiek pozostający pod prawem miasta lwowskiego zamierzał lub chciał cokolwiek zapisać testamentem, przywołał do tego wójta z dwoma ławnikami oraz kapłana z publicznym notariuszem, przed którymi należycie zostaną sporządzone księgi lub zapisy testamentowe, a tak sporządzony testament niech będzie uznany za prawnie ważny. Kto zaś tych wymienionych osób przy sporządzaniu testamentu nie będzie miał, taki [testament] kasujemy jako podejrzany, orzekając, iż nie ma on mieć żadnej mocy trwałości. A jeśli ktokolwiek jakiekolwiek dziedzictwa, domy lub tego rodzaju [dobra] zapisałby kościołowi lub prawu duchownemu, owe [...] dziedzictwa i dobra nieruchome niech zostaną sprzedane w ciągu roku, a ich cena niech przejdzie wedle ostatniej woli zapisującego. Tak aby owe dziedzictwa lub owe dobra nieruchome po wieczne czasy pozostawały i trwały pod prawem miejskim. Z tych tedy wyrażonych zabezpieczeń prawnych chcemy, aby sami mieszczanie lwowscy po wieczne czasy korzystali i cieszyli się nimi, jako artykułami prawdziwymi, prawowitymi i zatwierdzonymi, dla lepszego stanu i pożyteczniejszego zarządu ich i miasta. Na świadectwo czego pismu temu przywieszona została nasza pieczęć. Działo się w Budzie, we wtorek nazajutrz po święcie Rozesłania Apostołów, roku Pańskiego tysiąc czterysta czterdziestego czwartego. W obecności wielmożnych, czcigodnych i urodzonych Wawrzyńca z Héderváru palatyna Królestwa Węgier, Mikołaja Lasockiego dziekana krakowskiego, Łukasza z Górki wojewody, Jana Gruszczyńskiego kanonika, Dionizego z Bartłomiejowic chorążego poznańskiego, Piotra z Ciechanowa i wielu innych. Dane przez ręce czcigodnego Jana, z Bożej łaski archiprezbitera, na zamku krakowskim prepozyta, podówczas naszego pieczętarza, szczerze nam miłego. [Nota:] Relacja tegoż czcigodnego Jana, prepozyta [kościoła] św. Michała na zamku krakowskim. BRZMIENIE TRZECIEGO PRZYWILEJU. W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, KAZIMIERZ, z Bożej łaski król Polski, a także krakowski, sandomierski, sieradzki, łęczycki, kujawski, wielki książę Litwy, dziedzic i pan Rusi, Prus oraz chełmińskiej, elbląskiej, królewieckiej etc. ziem i Pomorza. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma], komu należy, wszystkim tak obecnym, jak i przyszłym, którzy powezmą wiadomość o niniejszym: iż niedawno rajcy haliccy, kołomyjscy i śniatyńscy, w imieniu swoim i poszczególnych pospólstw swych miast, przedłożyli nam swe zażalenia i skargi: jak to rajcy i mieszczanie nasi lwowscy nie pozwalali tak im, jak i ich mieszkańcom z ich towarami jechać poza Lwów na jarmarki czyli targi roczne do Przemyśla, Jarosławia, [k. 3r] Rzeszowa, Bełza i innych miast, miasteczek i jakichkolwiek miejsc położonych po drugiej stronie miasta naszego lwowskiego, przejeżdżać, kupczyć i handlować oraz przywozić towarów w rzeczonych miejscach nabytych lub kupionych, lecz zatrzymywali ich wraz z ich towarami i aresztowali; prosili przeto, aby gdy przybędą do Lwowa, po uiszczeniu sprawiedliwych ceł lwowskich, wolno im było jedynie z towarami przez miasto Lwów do wspomnianych miejsc w nadziei handlu udawać się, i z innymi towarami za pieniądze lub drogą handlu nabytymi przez miasto Lwów do swoich i do innych miejsc powracać i udawać się bez jakiejkolwiek przeszkody i aresztu. Na co rajcy miasta lwowskiego, wezwani naszym edyktem królewskim, w imieniu swoim i całego swego pospólstwa odpowiedzieli, że posiadają prawa i przywileje na tego rodzaju zamknięcie dróg, i że wszelkie towary nigdzie indziej, jak w ogólnym składzie lwowskim winny być składane i tam pozostawać. My zaś, jako że z racji objętego tronu dostojeństwa królewskiego obowiązani jesteśmy każdemu oddać sprawiedliwość, chcąc upewnić się o powyższym i poszczególne miasta i miasteczka zachować w ich nienaruszonym prawie, za radą naszych doradców podówczas obecnych przy naszym Majestacie postanowiliśmy, aby rzeczeni rajcy i mieszczanie lwowscy przedłożyli przed naszym Majestatem przywileje i dokumenty, jakie posiadają na ów skład ogólny i zamknięcie dróg. Wreszcie rzeczeni rajcy przedłożyli przed naszym Majestatem przywilej najjaśniejszej pani Jadwigi, królowej Polski, boskiej pamięci, ratyfikowany przez najjaśniejszego pana Władysława, króla Polski, niegdyś wspomnianej pani królowej małżonka świętej pamięci, z przywieszoną większą pieczęcią; po którego odczytaniu, wysłuchaniu i naocznym przejrzeniu oraz po odbyciu dojrzałej narady naszych doradców stwierdziliśmy, iż samo miasto nasze lwowskie nie miało praw składania pewnych towarów, jak niektóre poszczególne miasta naszego Królestwa, lecz był to skład zgoła ogólny i wszelkich towarów, jakimkolwiek mianem by się zwały, które nigdzie indziej, jak we Lwowie winny być składane i pozostawać, a nie przewożone dalej; który to skład ogólny przez wszystkich i poszczególnych kupców i ludzi skądkolwiek przybywających, ze swymi towarami nigdzie indziej, jak w mieście naszym lwowskim po wieczne czasy winien być nienaruszalnie trzymany i przestrzegany, tak jak od dawnych czasów był trzymany i przestrzegany. I aby żaden z tychże kupców nie czynił niezwyczajnych i bocznych dróg i przejść czyli objazdów, ani nie ważył się omijać samego składu, ani składać towarów gdzie indziej, lecz by we wspomnianym mieście lwowskim, w składzie ogólnym, składał i sprzedawał poszczególne towary. Dlatego nie przyjmując próśb rzeczonych miasteczek, pragnąc zachować miasto nasze lwowskie w jego nienaruszonym prawie, za radą naszych doradców postanawiamy, wyrokujemy i obiecujemy za pośrednictwem brzmienia niniejszego [pisma], aby rzeczeni kołomyjscy, haliccy, śniatyńscy oraz wszystkich i poszczególnych innych miast, miasteczek, wsi i jakichkolwiek miejsc położonych za i w tyle za Lwowem mieszczanie, obywatele i mieszkańcy z towarami i rzeczami handlowymi swymi, jakimkolwiek mianem by się zwały, czy z gotowymi pieniędzmi w celu handlu nie przejeżdżali, ani w żaden sposób nie omijali [składu], ku miejscom leżącym z przodu, mianowicie Przemyślowi, Jarosławowi, Rzeszowowi, Bełzowi czy jakimkolwiek innym miejscom, lecz towary i rzeczy handlo- [k. 3v] we swe poszczególne składali i sprzedawali we Lwowie, i tamże inne potrzebne nabywali i kupowali, i z tymiż z powrotem wracali. Podobnie też niech wspomniane przednie miejsca miast, miasteczek, wsi i innych osad skład swój mocą rzeczonego składu ogólnego czynią we Lwowie, i dalej nie przejeżdżają ani w żaden sposób nie omijają. Jeśli zaś którykolwiek ze wspomnianych kupców lub jakichkolwiek ludzi, a nawet obcych gości zuchwałym odważeniem się lub pod jakimkolwiek wyszukanym pozorem poważyłby się sprzeciwić temu naszemu orzeczeniu i rozstrzygnięciu, wówczas wskazujemy samym rajcom i mieszczanom lwowskim, by takiego wraz z dobrami wszędzie w Królestwie naszym aresztowali, zatrzymywali i przejmowali, ilekroć wykroczą, a zaaresztowane dobra obrócą na publiczny użytek miasta naszego lwowskiego, mocą innych pism naszego najmilszego rodzica i brata świętej pamięci oraz naszych, przedłożonych wówczas przed naszym Majestatem, aprobując i ratyfikując przywilej rzeczonego składu ogólnego oraz wspomniane inne pisma naszego rodzica i najmilszego brata oraz nasze, wydane odnośnie do rzeczonego aresztu za wykroczenie. Stawiwszy się ponadto wówczas przed naszym Majestatem rajcy miasta Kamieńca w imieniu swoim i całego pospólstwa uznali, że nigdy przeciw ogólnemu składowi miasta lwowskiego nie występowali ani nie wykroczyli, ani nigdy nie chcą występować i wykraczać. Na świadectwo czego niniejszemu pismu nasza pieczęć została przywieszona. Działo się w mieście naszym lwowskim, w sobotę przed Niedzielą Palmową, roku Pańskiego tysięcznego czterechsetnego sześćdziesiątego. W obecności wielebnych w Chrystusie ojców, panów Grzegorza arcybiskupa lwowskiego, Mikołaja biskupa kamienieckiego, a także wielmożnych i urodzonych Stanisława z Ostroroga kaliskiego, Dersława z Rytwian sieradzkiego, Andrzeja Odrowąża ze Sprowy lwowskiego wojewodów, Piotra z Szamotuł poznańskiego, [...] kamienieckiego, Mikołaja z Pukarzowa lwowskiego, Jana Cichmickiego halickiego kasztelanów, Mikołaja Hołogórskiego podkomorzego, Jerzego Strumiłły chorążego lwowskiego i Stanisława z Chodcza starosty halickiego oraz bardzo wielu innych wiarogodnych. Dane przez ręce czcigodnego i znakomitego Jana z Gruszczyc, obojga praw doktora, protonotariusza apostolskiego i tegoż świętego pałacu audytora spraw, archidiakona gnieźnieńskiego i Królestwa Polskiego podkanclerzego, szczerze nam miłego. [Nota:] Relacja tegoż czcigodnego Jana z Brzezia [Gruszczyc], obojga praw doktora, protonotariusza apostolskiego i tegoż świętego pałacu audytora spraw, archidiakona gnieźnieńskiego, Królestwa Polskiego podkanclerzego. BRZMIENIE CZWARTEGO PRZYWILEJU. KAZIMIERZ, z Bożej łaski król Polski, wielki książę Litwy, dziedzic i pan Rusi, Prus etc. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego [pisma], komu należy, wszystkim: iż gdy na zjeździe walnym Nowego Miasta Korczyna na minione święto św. Mikołaja i w dniach następnych odprawionym, rajcy i mieszczanie miasta Kamieńca usilnie błagali nasz Majestat, a także naszych prałatów i doradców, abyśmy im z ich towarami w celach handlu dali wolną drogę i przejazdy do naszego Królestwa, mianowicie przez Łuck i Olesko, bez dotykania składu ogólnego miasta lwowskiego ani dystryktu tegoż miasta, o której to drodze twierdzili, że w dawnych czasach była im udostępniona, podnosząc, iż obecnie w strony zamorskie, na Wołoszczyznę [k. 4r] i w inne miejsca z powodu okrucieństwa wojen nie mają żadnych bezpiecznych i wolnych dróg. Przeciw temu rajcy miasta lwowskiego żądali zachowania ich przy ich prawach i immunitetach, twierdząc, że rzeczona sprawa między mieszczanami kamienieckimi i innymi miastami z jednej, a miastem naszym lwowskim z drugiej strony, za radą naszych doradców we Lwowie przez nasz Majestat, po obejrzeniu i wysłuchaniu ich przywilejów i pism, została rozstrzygnięta, rozsądzona i osądzona. Którego to rozstrzygnięcia i wyroku listy otwarte naszego Majestatu wówczas przedłożyli, zawierające, iż miasto Kamieniec oraz pozostałe miasta Podola i Rusi, i innych stron, nie mają żadnych przejazdów w celach handlowych, poza składem ogólnym miasta lwowskiego. My zaś chcąc upewnić się co do tego i przeprowadzić dojrzałe dochodzenie, wyznaczyliśmy rzeczonym stronom termin stawienia się w Krakowie na święto św. Agnieszki. Gdzie po stawieniu się stron, za radą naszych doradców, a zwłaszcza z praw mieszczan lwowskich poznaliśmy, iż rzeczona droga i przejazd przez Łuck i Olesko nigdy nie były w użyciu, lecz aby samych mieszczan kamienieckich w jakiejś mierze pocieszyć, aby mogli się obwarować i umocnić dla bezpieczniejszego zachowania ziemi podolskiej, prosiliśmy rzeczonych rajców lwowskich, aby nie naruszając swych praw, udzielili rzeczonym mieszczanom kamienieckim przez skład lwowski wolnego przejazdu na pewien czas. Którzy to na życzenie naszego Majestatu z wielką trudnością udzielili im takiego zezwolenia, przy zachowaniu we wszystkim ich praw w pełni nienaruszonych, mającego mieć moc jedynie na przeciąg dwóch lat odtąd: mianowicie, że tylko mieszczanie kamienieccy, z wyłączeniem wszelkich innych i poszczególnych miast i miasteczek tam przyległych, ze swymi towarami nigdzie indziej, jak do składu lwowskiego przybędą, tamże te towary złożą i wedle dawnego zwyczaju lwowskiego wszelki swój wosk surowy lub przetopiony, to jest „ozmelcowani”, przetopią w sztuki, to jest „w krapse”, dla miejskiej próby i złożą. Które to sztuki tak zbadane niech nie będą wywożone z miasta Lwowa, dopóki nie zostaną opieczętowane pieczęcią miasta Lwowa na znak rzetelnej próby. I wszelkie korzenie aromatyczne, jak pieprz, imbir, goździki etc., niech urzędnicy miasta Lwowa do tego wyznaczeni przewieją i przesieją, i po odczekaniu dwóch tygodni z ich towarami do naszego Królestwa, gdzie im się spodoba, niech przez Lwów przejadą, po zapłaceniu sprawiedliwego cła lwowskiego. Po zakupieniu zaś innych towarów niech wracają z powrotem do Lwowa i niech nie czynią innych bocznych dróg, a po odczekaniu czasu jednego tygodnia we wspomnianym składzie lwowskim i po uiszczeniu od tych przywiezionych towarów powtórnie cła lwowskiego, niech wolno jadą na Podole; pod takim jednakże warunkiem, że jeśliby sami mieszczanie kamienieccy przewozili towary innych kupców tutejszych lub obcych pod imieniem mieszczan kamienieckich, to sami mieszczanie lwowscy z naszego królewskiego upoważnienia i mocy ich praw przejmą takie towary przy przejeździe przez skład lwowski. Po upływie zaś tej wolności czyli dwuletniego zezwolenia chcemy, aby sami mieszczanie kamienieccy swój przejazd i przewóz rzeczy i towarów odtąd zachowywali i przestrzegali wedle treści praw i przywilejów, jakie rajcy i sami mieszczanie lwowscy posiadają i mają na swój skład ogólny. Na świadectwo czego niniejszemu pismu nasza pieczęć została przywieszona. [k. 4v] Dane w Krakowie, we wtorek nazajutrz po Nawróceniu św. Pawła, roku Pańskiego tysięcznego czterechsetnego sześćdziesiątego drugiego. Przez ręce czcigodnego ojca, pana Jana z Brzezia, obojga praw doktora, elekta kościoła krakowskiego, Królestwa Polskiego podkanclerzego. Które to zaprawdę pisma czyli przywileje tu wpisane my, Zygmunt August, król wyżej mianowany, widzieliśmy zdrowe, całe i w żadnej swej części niepodejrzane, i odczytaliśmy, i chcemy, aby we wszystkich sądach i jakichkolwiek miejscach, gdziekolwiek zostałyby przedłożone, dawano im wiarę nie inaczej, jak oryginałom. Na czego świadectwo nasza pieczęć została przywieszona. Dane w Piotrkowie, w Wielki Czwartek, roku Pańskiego tysiącznego pięćsetnego pięćdziesiątego drugiego, panowania naszego roku dwudziestego trzeciego. Jan Przerębski, podkanclerzy Królestwa Polskiego, podpisał. [Nota kancelaryjna:] Relacja czcigodnego Jana Przerębskiego, podkanclerzego Królestwa Polskiego i prepozyta krakowskiego. [Pieczęć:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA

[k. 1r] Sigismundus Augustus Dei gratia Rex Polonie Magnus Dux Lituanie, Russie, Prussie, Masouie, etc. dominus et Heres. Significamus tenore presentium quorum interest vniuersis, presentibus et futuris earum noticiam habituris. Quia exhibite sunt nobis per certos Consiliarios nostros litere sub titulis et Sigillis Serenissimorum olim Principum Dominorum Wladislai Proaui, Wladislai Hungarie et Polonie patrui, necnon Casimiri Aui nostrorum Regum Polonie antecessorum nostrorum desideratissimorum, sericis et sigillis pendentibus communitas. Supplicatumque est nobis per eosdem Consiliarios nostros pro parte famatorum Proconsulis et Consulum ac totius communitatis Ciuitatis nostre Leopolien[sis] vt easdem literas seu Priuilegia ciuitati illorum seruien[tia] ex originalibus eorum transscribi et innouare dignaremur. Quarum quidem tenores de uerbo ad uerbum sequuntur et sunt tales. Primi priuilegij tenor. In nomine Domini Amen. Ad perpetuam rei memoriam. Ne error obliuionis gestis sub tempore uersantibus possit in posterum detrimenta, alta Regum et Principum consilia decreuerunt, ea literarum appicibus et testium annotacione perhennari. PROINDE nos Wladislaus Dei gratia Rex Polonie, necnon terrarum Cracouie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiauie, Lituanieque Princeps Supremus, Pomeranie Russieque dominus et Heres, etc. Significamus tenore presentium quibus expedit vniuersis presentibus et futuris presentium noticiam habituris. Quod attente mentis consideracione perpendentes clare fidei firmam constantiam, insuper fidelitatis fructuosa seruicia, quibus fideles nostri Cives et Incole ciuitatis nostre Lamburgen[sis] in oculis nostre celsitudinis complacere studuerunt, et in futur[um] aucte fidelitatis obsequio prestantius poterint se nobis reddere acceptos. Horum intuitu, ob ipsorum quoque piantissimas et iustas petitiones, quibus Maiestati nostre operosius supplicarunt, cupien[tes] ipsos specialium gratiarum studiis prosequi, literam Serenissime Domine Hedwigis Regine Polonie etc. Consortis nostre charissime, omni prorsus suspicionis vicio caren[tem], eius uero pendenti Sigillo sigillatam, eisdem Ciuibus datam, scriptam, specialiter, et concessam, in omnibus ipsius punctis, articulis, condicionibus, et clausulis approbamus, ratificamus, innouamus et confirmamus, Cuiusquidem litere tenor sequitur in hec uerba. IN NOMINE DOMINI AMEN. Decet quorumlibet Principum legittimos actiones preinsertim perpetuas scripturarum memorie commendare, ne per obliuionem possint aliqualiter in nihilum redigi, et reduci. Igitur nos Hedwigis Dei gratia Regina Polonie, Lithwanieque princeps suprema, et Heres Russie etc. Ad vniuersorum noticiam tam presentium, quam futurorum volumus deuenire. Quod considerata fidelitatis constancia ac diligentius inspectis fidelibus seruitiis, qua Circumspecti viri Consules, Ciues, totaqz communitas Ciuitatis nostre Lamburgen[sis] progenitoribus nostris et nobis exhibuerunt, ac in posterum exhibere prestantius, dante Domino, sunt parati. Cupien[tes] quoque de benignitate nostra ipsos prosequi gratia speciali, Omnia et singula ipsorum Jura, libertates, priuilegia que tempore Serenissimorum principum Dominorum Casimiri Aui, Necnon do- [k. 1v] minici genitoris Hungarie, et Polonie, Regum, nostrorum dilectorum habuerunt, confirmamus ratificamus, et tenore presentium approbamus in omnibus punctis, et articulis perpetuo valituras. Adiungendo quod nulli communi in Ciuitate vel ante Ciuitatem Lamburgen[sem] posita nulla omnino violentia per quempiam quecumque debet fieri, vel inferri. Volumus etiam vt Ciuitas nostra Lamburgen[sis] predicta in suis metis et limitibus, prout maris et priuilegiis ipsius plenius conscriptum continetur, inconcusse debeat permanere. D[e]si aliquid predicte Ciuitati aut Ciuibus violenter abstractum existit, seu sublatum, illa taliter ablata restituere uolumus, que tamen in nostris manibus retinemus. Preterea volumus, vt omnia et singula telonea et tributa, post mortem Serenissimi Principis domini Casimiri pie memorie olim Regis Polonie Aui nostri charissimi, indebite et minus iuste per quempiam statuta omnino et totaliter deponantur. Statuimus insuper, quod depositio Salis et omnium mercantiarum in Ciuitate nostra Lamburgen[si] prenotata fore debeat, et permanere. Necnon per omnes et singulos Mercatores et homines ab vnecumque venien[tes], cum eisdem non alibi nisi in eadem Ciuitate nostra perpetuis temporibus inuiolabiliter teneri et obseruari, veluti fuit temporibus ab antiquis tentum et obseruatum. Nec etiam aliquis eorumde[m] Mercatorum inconsuetas et directas vias transitus faciet, vel audebit pertransire, aut depositum facere carumdem preterquam in dicte ciuitatis deposito generali, easdem deponat. Premittenti tenore presentium mediam omnes et singulos Ruthenos, Armenos, Saracenos Iudeos, et quemlibet eorum in suis Juribus conseruare. In quorum omnium premissorum euidens testimonium presentes l[ite]ras fieri fecimus, nostrique appensione Sigilli communiri. Act[um] Lamburge, feria proxima post Dominicam Reminiscere, Anno Domini Millesimo Trecentesimo octuagesimo Septimo. Dat[um] per manus Honorabilis viri Johannis prepositi sancte Marie in Ciuitate Cracouiensi, et Cancellarii Aule nostre. Vt autem huiusmodi nostra approbatio, ratificacio, innouacio, et confirmacio robur obtineat perpetue firmitatis, presentes literas nostras memoratis Ciuibus dari fecimus, nostre Maiestatis Sigilli munimine roboratas. Act[um] Cracouie feria Quarta Cinerum tempore coronationis inclite consortis nostre charissime Domine Zophie Regine polonie etc. Anno Domini Millesimo quadringentesimo Vigesimo quarto. Presentibus Venerabil[ibus] in Christo patribus Dominis Alberto Gnesnien[si], Joanne Leopolien[si] Archiepiscopis, Zbigneo Cracouien[si], Joanne Wladislauien[si], Joanne Premislien[si], et Joanne Chelmen[si] Episcopis, Magnificis et Strennuis Christino de Ostrów Castellano, Joanne de Tarnow palatino Cracouien[si], et Opithkone de Tharnow prothocapitaneo nostro Leopolien[si] generali, multisque aliis fidedignis. Dat[um] per manus Venerabilium Joannis Decani Cracouiensis, Regni polonie Cancellarii et Stanislai Cziolek Cantoris Cracouiensis, Posnanien[sis], Sandomirien[sis] ecclesiarum canonici, eiusdem Regni Vicecancellarii, Sincere nobis dilectorum. [Nota kancl.:] Ja: Stanislaus Czolek Cantor is & p[ro] vicecancell[ario]. [Królewska relacja:] Ad relacionem predicti Domini Stanislai Czolek Cantoris & p[ro] vicecancellarii. ALTERIUS PRIVILEGII TENOR. IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. Nos Wladislaus Dei gratia Vngarie, Polonie, Dalmacie, Croacie, Rasie, Bulgarie etc. Rex, Necnon terrarum Cracouie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiauie, Lithwanie princeps [k. 2r] supremus Pomeranie, Russieque dominus et Heres, etc. Significamus presentium tenore quibus expedit vniuersis presentibus et futuris, Harum noticiam habituris. Quomodo cu[m] amore erga statum nostrorum dominiorum incitati, curiosum animum ereximus, vt semper nostre consideracionis oculum, ad id conuertamus, vbi vtilitates, et commoda possent nostris multiplicari subditis. Hanc itaque considera[tionem] ad instantes prelatorum et Baronum nostrorum consilia reuoluto, qualiter nostra Leopolien[sis] Ciuitas, que inter alias ciuitates Regni nostri polonie clypeus, et murus a paganismo extat, et habetur, tunc melioracionem potest accipere, dum Jura et consuetudines in ea neccessariis cautelis, maxime Aduenis Mercatorib[us], Jnstitoribus, Venditoribus, eciam intranieis regulentur. Vnde ipsi Ciuitati n[ost]re Leopolien[si] cuius perfectum statum exiligimus, iuxta diuturnam consuetudinem in ipsa Ciuitate obseruatam, infra expressas iurium cautelas approbamus, firmiqz et gaudere temporibus perpetuis de Regie celsitudinis munificencia permittimus per presen[tium] tenore. Primo quod omnes homines puta, Mercatores, Jnstitores, Venditores, siue etiam sint Greci, Armeni, Saraceni, Judei, Bessermeni et cuiuscumqz generis, condicionis, siue status existant, siue tales Christiani siue Pagani sint de Regno nostro Polonie vel externis Regnis, terris, Dominiis, Ducatibus et aliis partibus, quibuscumqz qui ad ciuitatem Leopoliensem cum eorum rebus, mercantiis, vel sine mercanciis venerint, in tali negocio ciuitatis Leopolien[sis] Jure Maydeburgen[si] in quibuslibet causis magnis et paruis, ad instanciam quarumcumque personarum debeant stare, iudicare, tueriqz et conformare, et ab omnibus impeticionibus quorumcumque defendere, nostro presenti Regio concessio[ne] inconcusso, ipsi Consules valeant et possint et habeant omnimodam facultatem, nec restr[o] ius per quempiam trahi, Mercatores extranei vel intranei teneantur, cupientes declarare se tantum de se querulantibus in Jure ciuitatis [Lamburgen]sis, et non coram Capitaneis, Castellanis, Capitaneis, Officialibus, Burgrauiis vel eorum Vicesgerentes Regni nostri polonie quibuscumqz respondebuut, nec aliquas penas soluere tenebantur in judiciis terrestribus. Secundo ut Mercatores Italici, uel alii quecumqz pagani uel Christiani de transmaritinis partibus, cum mercibus quibuscumqz Leopolim venien[tes], ipsas merces siue res quascumqz vltra depositum Leopoliensem ducere non valeant, neqz presumant, sed omnia ibidem deponere, et vendere debent, Venditisqz mercibus predictis, et aliis in Leopoli comparatis, illas in Valachia vendere non audebant, sed transmare vendere transferre teneantur. Nec incolis, Mercatoribus, et deposito Leopolien[sis] ciuitatis preiudicium causarent vel quouis modo inferrent. Si autem contra nostram presentem inhibitionem mercatores Italici, vel alii quicumqz pagani vel christiani de transmaritimis partibus in Valachia eorum merces vel res quascumqz venderent, exceden[do] nostrum presens Regium decretum, extunc ipsis Ciuibus et Consulibus Leopolien[sibus] presentibus omnimodam damus facultatem de talibus excessoribus et huius decreti Regii transgressoribus, penas fecitorum exigendi et astimandi, mercium transgredientis uel transferentium, cum predecimine fauoris cavere ac tollere, quarum penarum medietas in melioracionem Ciuitatis, et pro utilitate ipsorum Reipublice conuertent. Reliquam vero medietatem nobis tantum, et no- [k. 2v] Capitaneo ipsorum, nec alieni dignatariorum uel Officialium, sed ac literas, mandata et quietaciones nostras de ipsorum conseruatorio extradebunt, uel cui n[ost]ris quitacionibus dare precipiemus. Tercio, quia de hac luce deceden[tium] ciuitatis Leopolien[sis] Incolis seu Ciuibus, uel quibuscumqz aliis sub Jure ciuitatis manen[tibus], per inordinatam testamentorum legationem et non regulatam, magna pars tam in bonis Hereditariis, quam aliis mobilibus et immobilibus inutiliter quasi in auras euanescit, circa quod et ciuitas in non parua sui parte desertatur, et minoramentum continue suscipit nociuum. Vnde volen[tes] ijs viam de cetero nocinis damnis precludere, Taliter de testamentis facien[dis] cautelam, et obseruanciam regulamus, ut quicumqz sub Jure ciuitatis manens Leopolien[sis], testamentabiliter aliquid legare statuerit, uel uoluerit, ut aduocet ad id Aduocatum cum duobus Scabinis, Sacerdotemqz cum publico Notario coram quibus rite testamentales cremier codices seu annotaciones, et testamentum sic fuerit factum pro rito habeatur. Qui vero has personas dictas circa testamenti legacionem non habuerit, tale tanquam suspectu[m] cassamus Decernen[tes] ipsum nullum robur habere firmitatis. Et si quispiam aliquas Hereditates, Domos, uel huiusmodi ecclesie uel iure Spirituali legauerit, ille gere[...], heritates et bona immobilia vendantur infra annum, et precium eorum transeat secundu[m] legantis vltam uoluntatem. Ita ut hereditates ille uel illa bona immobilia sub Jure civili perpetuo permaneant, et consistant. Vnde his expressis iurium cautelis volumus ipsos Ciues Leopolien[ses] in perpetuum uti et gaudere, tanquam ueris legittimis, et approbatis articulis, in eorum, et Ciuitas meliorem statum et utilius regimen. Har[um] quibus Sigillum nostrum est subappensum testimonio literarum. Act[um] Bude feria tertia in crastino festi Diuisionis Apostolorum, Anno domini Millesimo quadringentesimo quadragesimo quarto. Presentibus Magnificis, Venerabilibus et Generosis Laurentio Hedernani Regni Hungarie Palatino, Nicolao Laszoczki Cracouien[si] Decano, Luca de Gorca Palatino, Joanne Gunsczenzki Canonico, Dzeniss de Bartlomieijti Vexillifero Posnanien[si], Petro de Czehanowki et aliis pluribus. Dat[um] per manus Venerabilis Joannis Dei Gracia Archipresbiteri in castro Cracouien[si] prepositi, proxime nostri Sigilliferi, Sincere nobis dilecti. [Nota:] R[elatio] eiusdem Venerabilis Joannis Dei Sancti Michaelis in castro Cracouiensi prepositi. TERCII PRIVILEGII TENOR. IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. Nos KAZIMIRUS Dei gratia Rex Polonie, NECNON Cracouie, Sandomirie, Siradie, Lancicie, Cuiauie, Magnus Dux Lituanie, Russie, Prussieque, ac Culmen[sis], Elbigen[sis], Kenigszberg etc. Pomeranie terrarumque Heres et dominus. Significamus tenore presentium quibus expedit vniuersis tam presentibus quam futuris, presentium noticiam habituris: Quod modo Consules, Halicien[ses], Colomien[ses] et Snietien[ses] ipsorum et singulorum eorum oppidorum communitatum, nominibus, suas querelas nobis obtulerunt conquestiones. Quomodo Consules, et Ciues nostri Leopolien[ses] tam eos, et eorum Incolas cum mercimoniis eorum vltra Leopolim ad Annemas siue annualia fora in Premisliam, Jaroszlau [k. 3r] Rzeszow, Belsz, et alias Ciuitates, oppida, et quecumque loca ab altera parte Ciuitatis nostre Leopolien[sis] sitta ire, transire, mercari, et negociari, et commercia in predictis locis acquisita, seu empta reducere non permitterent, sed eos cum ipsorum mercimoniis arrestarent, et reciperent, petineruntqz quod cum in Leopolim uenirent, solutis iustis Leopolien[sibus] Theloneis, licere sit eis duntaxat cum mercimoniis per Ciuitatem Leopoliensem ad loca predicta, spe mercandi, proficisci, et aliis mercimoniis pro pecuniis vel in comertio comparatis per Ciuitatem Leopoliensem, ad propria et ad alia loca redire, et remeare, absqz aliquo impedimento, et arresto. Ad que Consules ciuitatis Leopolien[sis] per edictum nostrum Regium cittati, ipsorum et totius eorum communitatis nominibus, responderunt se Jura et priuilegia habere super huiusmodi prohibitione viarum, quodqz omnes mercantias nullibi nisi in generali Leopolien[si] deposito deberent deponi, et ibi permanere. Nos vero prout ex assumpto Regie dignitatis solio vnicuique iusticiam reddere tenemur, Volen[tes] de premissis certius experiri, et singulas Ciuitates et oppida in Jure suo illesa conseruare, de consilio Consiliariorum nostrorum protunc Maiestati nostre assistentium decreuimus dictos Consules, et Ciues Leopolien[ses], priuilegia et munimenta eorum que haberent super huiusmodi generali deposito, et prohibitioni viarum coram Maiestate nostra producend[i]. Tandem dicti Consules priuilegium Serenissime Domine Hedwigis Regine Polonie diui rederen[di], per Serenissimum Dominum Wladislaum Regem polonie olim licte domine Regine consortem sacre memorie cum maiori appenso Sigillo ratificatum coram Maiestate nostra produxerunt, quo lecto, auscultato et euidenter reuiso, et matura nostrorum Consiliariorum deliberacione habita, comperimus ipsam Ciuitatem Leopoliensem nostram non certarum mercium, prout alique Regni nostri Ciuitates specialium habere deponendi iura, sed omnino generale depositum fuisse, et omnium mercantiarum quecumqz vocabulo vocentur, que non alibi nisi in Leopoli deponi debent, et permanere, non autem ultra pertransire, quod generale depositum per omnes et singulos Mercatores, et Homines ab vndecomqz venien[tes], cum mercibus suis non alibi nisi in Ciuitate nostra Leopolien[si] perpetuis temporibus inuiolabiliter teneri debet, et obseruari, ueluti fuit temporibus ab antiquis tentum et seruatum. Et quod nullus eorundem Mercatorum inconsuetas et indirectas vias et transitus, seu circuitus faciat, et ipsum depositum audeat pertransire, aut mercium depositum alibi facere preterquam in dicta ciuitate Leopolien[si], deposito generali singulas mercantias deponat, et vendat. Pretanto non admissis dictorum oppidorum peticionibus, Volen[tes] ciuitatem nostram Leopoliensem in iure ipsius conseruare illibatam, De consilio Consiliariorum nostrorum decernimus sentenciamus et promittimus tenore presentium median[te] quod dicti Colomien[ses], Halicien[ses], Sniaten[ses] ac omnium et singulorum aliarum ciuitatum, oppidorum, villarum, et quorumuis locorum post et retro Leopolim sittorum, Ciues, Incole, et Habitatores cum mercibus et mercimoniis eorum quocumqz uocabulo censeantur, siue cum paratis peccuniis negociandi causa non pertranseant, aut quouismodo circuant, ad loca anteriora videlicet Przemisliam, Jaroszlaw, Rzesszow, Belss, seu quauis alia loca, sed merces et merci- [k. 3v] cimonia eorum singula in Leopoli deponant, et uendant, ibiqz eis alia oportuna comparent et emant, et cum eisdem uiceuersa redeant. Similiterqz dicta loca anteriora Ciuitatum, oppidorum, uillarum, et aliorum locorum depositionem suam vigere dicti generalis depositi in Leopoli faciant, et ultra non pertranseant, nec circu[e]nt quoquomodo. Si uero quis Mercatorum premissorum aut quorumuis hominum siue etiam Hospitum extraneor[um] ausu temerario, aut aliquo exquisito colore predictę nostrę prounnciationi et diffinitioni contrauenire presumpserit, extunc monstrimus ipsis Consulibus, et Ciuibus Leopolien[sibus] talem cum bonis ubique in Regno nostro arestare, detinere, et recipere, quocies excesserint, arestataqz bona pro usu ciuitatis nostre Leopolien[sis] publico conueruent, vigore aliarum progenitoris et germani nostrorum charissimorum sacre memorię, et nostrarum literarum coram Maiestate nostra protunc productarum dicti generalis depositi priuilegium, et predictas genitoris et germani nostrorum charissimorum, et nostras alias literas super dicto aresto transgressionis concessas, approban[tes] et ratifican[tes]. Constituti insuper protunc coram n[ost]ra Maiestate Consules Ciuitatis Camenecen[sis] sue, et totius communitatis nominibus recognouerunt quod nunquam contra depositum generale Leopolien[sis] ciuitatis fecissent, et excessissent, nec unquam facere vellent et excedere. Harum quibus Sigillum nostrum presentibus est subappensum, testimonio literarum. Act[um] in Ciuitate nostra Leopolien[si] sabato ante diem Dominicum Ramispalmarum, Anno domini Millesimo, Quadringentesimo Sexagesimo. Presentibus R[euere]n[dis] in Christo patribus dominis Gregorio Archiepiscopo Leopolien[si], Nicolao Episcopo Camenecen[si], Necnon Magnificis et Generosis Stanislao de Ostrorogk Calissien[si], Dersi[sl]ao de Rytwiani Siradien[si], Andrea Odrowansz de Sprowa Leopolien[si] palatinis, Petro de Szamotuli Posnanien[si], [...] Camenecen[si], Nicolao de Pukrzow Leopoliensi, Joanne Cichmicze Halicien[si] Castellanis, Nicolao Hologisczki Suecamerario, Georgio Strumijlo Vexillifero Leopolien[si], et Stanislao de Chodecz Capitaneo Halicien[si] et aliis quampluribus fidedignis. Dat[um] per manus Venerabilis et Egregii Joannis de Gruszcze vtriusqz Juris Doctoris, Aplicę prothonotarii, et eiusdem Sacri palatii causarum Auditoris, Archidiaconi Gnesnen[sis], et Regni polonie Vicecancellarii, nobis sincere dilecti. [Nota:] R[elatio] eiusdem Venerabilis Joannis de Brzeszce vtriusqz iuris Doctoris, Aplicę prothonotarii, et eiusdem Sacri palatii causarum Auditoris, Archidiaconi Gnesnen[sis], Regni polonie Vicecancellarii. QVARTI PRIVILEGII TENOR. KAZIMIRVS Dei gratia Rex Polonie, magnus Dux Lituanie, Russie, Prussieqz dominus et Heres etc. Significamus tenore presentium quibus expedit vniuersis: Quod cum in generali conuentione Noua ciuitatis Korczin pro festo sancti Nicolai proxime transacto, et diebus sequentibus celebrata, Consules et Ciues Ciuitatis Camenecen[sis] Maiestati nostre, prelatis et Consiliariis vtiq[ue] nostris instanter supplicarent, vt eis cum mercibus eorum in Regnum nostrum negociando causa libere daremus via et trasitus, videlicet per Luczko et Oleszko, non tangendo depositum generale ciuitatis Leopolien[sis], neqz districtum ciuitatis eiusdem, quam viam temporibus antiquis afferebant esse eis expositam. Allegantes quia modo in partes ultramarinas Va- [k. 4r] lachiam, et alia loca propter bellorum feritatem, nullas securas et liberas vias haberent. Contratum Consules ciuitatis Leopolien[sis] petierunt se circa Jura et emunitates eorum conseruari affirmabant, que dictam causam inter Ciues Camenecen[ses] et alias ciuitates ab vna, et Ciuitatem nostram Leopoliensem partibus ab altera, de consiliariorum nostrorum consilio in Leopoli per Maiestatem nostram visis et auscultatis priuilegiis et literis eorum fuisse diffinitam, cognitam et sentenciatam. Cuius diffinitionis, et sentenciationis Maiestatis n[ost]re patentes l[ite]ras tunc produxerunt, continen[tes] quod Ciuitas Camenecen[sis], et cetere Podolie, et Russie, ac aliarum parcium ciuitates, ad nullos transitus, negociandi causa habent preterquam in generale depositum ciuitatis Leopolien[sis]. Nos uero super his certius volen[tes] experiri, maturamqz habere inuestigationem, dictis partibus pro festo sancte Agnetis, in Cracouiam terminum parendi assignauimus. Vbi partibus constitutis de consiliariorum nostrorum consilio, et maxime ex Juribus ciuium Leopolien[sium] cognouimus, prefatam viam et transitum per Luczko et Oleszko nunquam fuisse tentam, sed ut ipsos Ciues Camenecen[ses] quatinus se munire et fortificare valeant, pro securiori terre Podolie conseruacione nunc redderemus aliquo modo consolatos, Dictos Consules Leopolien[ses] rogauimus, ut Juribus eorum non derogan[do], Dictis Ciuibus Camenecen[sibus] per depositum Leopolien[se] ad certum tempus liberum pertransitum indulgerent. Qui ad vota Maiestatis n[ost]re cum diffucltate magna, talem eis concesserunt indultum, Juribus eorum per omnia semper saluis, infra hinc ad duorum annorum decursum duntaxat valituris. Quod duntaxat Ciues Camenecen[ses] exclusis ceteris omnibus et singulis Ciuitatibus et oppidis ibi adiacen[tibus] cum mercibus eorum nullibi preterquam in depositum Leopolien[se] venient, ibiqz ipsas merces deponant, et iuxta consuetudinem antiquam Leopolien[sem] omnem eorum ceram crudam siue frixatam als Ozmelczowani in pecies, als w krapse pro examine ciuitatis frixent, et deponent. Quę pecies sic examinatę non educantur de Leopolien[si] Ciuitate, donec signeto Ciuitatis Leopolien[sis] in signum iusti examinis fuerint signate. Omnesqz species Aromaticas, ut piper, Jnziber, Cariofolos etc. per Ciuitatis Leopolien[sis] officiales ad id deputatos cribrent, pausantqz duabus Septimanis cum Mercibus eorum in Regnum nostrum ubi placuerit, per Leopolim transeant, soluto iusto Leopolien[si] theloneo. Comparatisqz aliis mercibus uiceuersa in Leopolim redeant, et alios obliquos transitus non faciant, pausatoqz vnius Septimane spacio in predicto Leopolien[si] deposito, solutoqz ab eisdem reductis mercibus, iterum Leopolien[si] Theloneo in Podoliam libere transeant, tali tamen conditione, quod si ipsi ciues Camenecen[ses] aliis mercatoribus intraneis siue extraneis, merces sub nomine Ciuium Camenecen[sium] perduxerint, quod ipsi ciues Leopolien[ses] nostra Regia et iurium eorum facultate, tales merces recipiant in pertransitu depositi Leopolien[sis]. Qua libertate siue indulto duorum annorum sic defluente, volumus ut ipsi Ciues Camenecenses, eorum transitum et traductionem rerum et mercantiarum deinceps obseruent, et teneant iuxta continenciam iurium et priuilegiorum, que Consules et Ciues ipsi Leopolien[ses] super depositum eorum generale habent et obtinent. Harum quibus Sigillum nostrum est presentibus subappensum testimonio [k. 4v] literarum. Dat[um] Cracouie feria tercia in crastino Conuersionis beati Pauli, anno domini Millesimo, Quadringentesimo Sexagesimo Secundo. Wls Venerabil[is] patris Domini Joannis de Brzezszie, Vtriusqz Juris Doctoris, Electi ecclesie Cracouien[sis], Regni polonie Vicecall[arii]. QVAS quidem literas seu priuilegia hic inserti nos Sigismundus Augustus Rex preno-minatus sanas integrasqz, neque in aliqua sui parte suspectas vidimus, legimusqz, eisdemqz in omnibus judiciis, et locis quibuscumqz vbi productę fuerint, fidem non aliter atqz originabilibus haberi volumus. In cuius rei testimonium sigillum nostrum est appensum. Dat[um] Pyotrcouie feria quinta magna, Anno domini Millesimo, Quingentesimo, Quinquagesimo secundo. Regni nostri anno Vigesimo tercio. Joannes Przerempsky R. P. Vicecancell[arius] s[u]b[scri]ps[i]t. [Nota kancelaryjna:] R[elatio] Venerabilis Joannis Przerempski Regni Poloniae Vicecancellarii, Praepositique Cracouien[sis]. [Pieczęć:] [Odcisk tuszowy:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA