Przywilej króla Zygmunta II Augusta uwalniający mieszczan lwowskich od jurysdykcji komisarzy królewskich

ZYGMUNT AUGUST z Bożej łaski KRÓL POLSKI, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym naszym listem wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o nim wiadomość. Iż chociaż na mocy przywilejów najjaśniejszych poprzedników naszych burmistrzowi, rajcom, wójtowi, ławnikom, mieszczanom oraz wszystkim tym, którzy podlegają jurysdykcji naszego miasta Lwowa, przyznano, aby poza swoją jurysdykcję przed sądy wojewodów, kasztelanów, starostów, podstarościch, sędziów, podsędków ziemskich i grodzkich oraz jakichkolwiek innych naszego Królestwa nie byli pozywani, lecz jedynie przed wójta wedle swego prawa miejskiego, wójt zaś ma odpowiadać wyłącznie przed nami, dekretami zaś boskiego naszego rodzica burmistrz, rajcy i wójt w sprawach publicznych miasta przed żadnym sądem naszych komisarzy, a jedynie przed nami, gdziekolwiek wówczas z naszym dworem będziemy przebywać, po wieczne czasy obowiązani są być pozywani i odpowiadać. Gdy jednak rajcy naszego miasta Lwowa przez swoich posłów wyprawionych do nas w sprawach publicznych tego miasta przedłożyli nam, że wbrew owym ich prawom oraz wbrew ordynacji boskiego naszego rodzica o odsyłaniu pod nieobecność stron do nas w drodze apelacji rot spraw tegoż miasta, niektórzy mieli zwyczaj wyjednywać z naszej kancelarii komisje w prywatnych sprawach mieszczan, przez co byli oni pozywani przed sąd naszych komisarzy, nawet do odległych miejsc, nie bez kosztów i własnego uszczerbku. I prosili nas uniżenie, abyśmy raczyli również samych mieszczan lwowskich uczynić wyłączonymi spod sądów naszych komisarzy. Dlatego też, trzymając się przywilejów najjaśniejszych poprzedników oraz dekretów i ordynacji boskiego naszego rodzica, tak jak burmistrz, rajcy, wójt i ławnicy oraz mieszczanie i przedmieszczanie, a także wszyscy inni podlegający jurysdykcji miasta Lwowa są wyłączeni spod sądów jakichkolwiek dygnitarzy i urzędników naszego Królestwa, w sprawach zaś publicznych miasta przed żadnym sądem naszych komisarzy, a jedynie przed nami samymi po pozwaniu mają odpowiadać: tak też postanawiamy, że sami mieszczanie i przedmieszczanie oraz każdy z osobna z tych, którzy podlegają lwowskiej jurysdykcji miejskiej, w sprawach prywatnych, jakkolwiek by się zwały, są całkowicie wyłączeni i wolni od sądów jakichkolwiek naszych komisarzy, tak jak ich niniejszym wyłączamy i uwalniamy po wieczne czasy. I zgoła nie wolno odtąd przeciwko owym mieszczanom i przedmieszczanom oraz podlegającym lwowskiej jurysdykcji miejskiej w jakichkolwiek ich sprawach wydawać z naszej kancelarii jakichkolwiek komisji w żaden sposób ani pod żadnym pozorem, a jeśliby jakiekolwiek przez kogokolwiek zostały wyjednane, nie będą miały żadnego znaczenia ani mocy, ani też [mieszczanie] nie będą obowiązani z ich powodu odpowiadać czy stawiać się przed komisarzami. Lecz zgodnie ze wspomnianą ordynacją boskiego naszego rodzica, w ich sprawach prywatnych przeszłych w drodze apelacji z ich sądów zwyczajnych do naszego sądu, roty spraw pod nieobecność stron mają być urzędowo przesyłane do nas. Na świadectwo tego listu, do którego przywieszono naszą pieczęć. Dan na walnym zjeździe krakowskim w najbliższy piątek przed Niedzielą Palmową, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego trzeciego, a panowania naszego roku dwudziestego czwartego. [Nota kancelaryjna z lewej:] Jan Ocieski, kanclerz Królestwa Polskiego [Nota relacji z prawej:] Na relację wielmożnego Jana z O甜ieszyyna, kanclerza Królestwa Polskiego, podkomorzego, burgrabiego krakowskiego, sandomierskiego, olsztyńskiego etc. starosty [Verso:] [Czerwonym atramentem:] Rubryka czwarta Nr 2. D 13½ [Inną ręką:] Wyłączenie mieszczan spod sądów komisarzy, Roku 1553 Seria nr 60 Pozycja nr 67 4 D 13½ [Okrągła pieczęć tuszowa archiwum]

SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia REX POLONIAE, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae etc. Dominus et haeres. Significamus praesentibus literis nostris universis et singulis, praesentibus et futuris harum noticiam habituris. Quod etsi privilegiis Serenissimorum Praedecessorum nostrorum Proconsuli, Consulibus, Advocato, Scabinis, Civibus ac omnibus iis qui sunt sub iurisdictione Civitatis nostrae Leopolien[sis], concessum sit, ne ex iurisdictione sua ad Palatinorum, Castellanorum, Capidaneorum, Vicecapidaneorum, Iudicum, Subiudicum terrestrium, Castrensiumque ac quorumvis aliorum iudicia Regni nostri evocentur, tantum ad Advocatum in ius suum civile, Advocatusque duntaxat coram nobis respondere debet, Decretis vero Divi Parentis nostri, Proconsul, Consules, Advocatusque in causis publicis Civitatis, coram nullo Commissariorum nostrorum iudicio, tantum coram nobis, ubi tum cum Curia nostra constituti fuerimus, evocari, respondere perpetuis temporibus astricti sunt. Cum tamen Consules Civitatis nostrae Leopolien[sis] per nuncios suos in publicis Civitatis illius negociis ad nos missos, retulerint nobis, praeter haec ipsa iura illorum, tum contra ordinationem Divi Parentis nostri, de rotulis causarum Civitatis illius ad nos per appellationem devolutis, absentibus partibus transmittendis, quosdam Commissiones e Cancellaria nostra in privatis Civium causis impetrare consuevisse, quibus in iudicium Commissariorum nostrorum, etiam in loca longinqua, non sine dispendio et iactura sua evocarentur. Supplicarentque nobis, ut ipsos quoque Cives Leopolien[ses] a iudiciis Commissariorum nostrorum exemptos facere dignaremur. Quamobrem privilegiis Serenissimorum Praedecessorum, decretisque atque ordinationi Divi Parentis nostri inhaerentes, quemadmodum Proconsul, Consules, Advocatus et scabini atque cives et suburbani ac alii omnes iurisdictioni Civitatis Leopoldien[sis] exempti sunt a iudiciis dignitatum et officialium quorumvis Regni nostri, in causis vero publicis Civitatis, coram nullo Commissariorum nostrorum iudicio, tantum coram nobis ipsis citati respondere debent: Ita etiam statuimus, Cives ipsos et Suburbanos ac singillatim quemlibet eorum qui sunt sub iurisdictione civili Leopoldien[si], in privatis causis, quocunque nomine censeri poterint, a iudiciis quorumvis Commissariorum nostrorum prorsus exemptos et liberos esse prout eosdem eximimus et liberamus perpetuis temporibus. Om[n]inoque amplius contra ipsos Cives et suburbanos ac eos qui sunt sub iurisdictione Civili Leopoldien[si] in quibuscunque causis illorum, aliquae Commissiones e Cancellaria nostra ullo modo aut praetextu dari debent, et si qua a quopian [=quopiam] impetrata fuerint, ea nullius momenti et roboris erunt, sed neque etiam de eis respondere, aut se sistere coram Commissariis astricti erunt. Verum secundum conmemoratarn ordinationem Divi Parentis nostri, in causis suis privatis a iudiciis illorum ordinariis ad tribunal Nostrum per appellationem devolutis, rotuli causarum officiose absentibus partibus ad nos transmittendi sunt. Harum testimonio literarum quibus Sigillum nostrum subappensum est. Dat[um] in Conventione generali Cracovien[si] feria sexta ante Dominicam Palmar[um] proxima, Anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo tertio, Regni vero nostri anno vigesimo quarto. [Nota kancelaryjna z lewej:] Ioannes Oczieski R[egni] P[oloniae] Canc[ellarius] [Nota relacji z prawej:] Ad relationem Magnifici Ioannis de Oczieszino R[egni] Pol[oniae] Cancellarii, Succam[erarii], Burgravii Crac[oviensis], Sandocen[sis] [=Sandomiriensis], Olstinen[sis] etc. Capitanei [Verso:] [Czerwonym atramentem:] Rubrica Quarta N[ume]ro 2. D 13½ [Inną ręką:] Exemptio Civium a Judiciis Commissariorum A[nn]o 1553 N[umer]o Ser[iei] 60 Area N[umer]o 67 4 D 13½ [Okrągła pieczęć tuszowa archiwum]