Przywilej króla Zygmunta II Augusta dla Lwowa znoszący daninę z żywych ryb

W IMIĘ BOŻE AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. My, ZYGMUNT AUGUST, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej, żmudzkiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej etc. pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu należy, a którzy posiądą o tym wiadomość, tak obecnym, jak i przyszłym. Iż chociaż od dawna mieszczanie nasi lwowscy zwykli byli dawać targowe z żywych ryb na nasz zamek lwowski, skoro jednak częstokroć skarżyli się, że z tego tytułu są ponad miarę uciskani przez urzędników starostów, i prosili nas przez swoich posłów wysłanych do nas w sprawach owego miasta, abyśmy raczyli ten zwyczaj uchylić oraz ustanowić im w tym względzie pewną ordynację [...] na wieczne czasy. My jednak, [bacząc, by z] dochodów tego starostwa nic nie ubyło, sprawę tę przekazaliśmy wielmożnemu Spytkowi Jordanowi z Zakliczyna, kasztelanowi sądeckiemu, podskarbiemu Królestwa naszego i staroście przemyskiemu, aby on na podstawie regestrów naszego skarbu dał nam w tej mierze pewniejszą wiadomość. A gdy przez niego należycie zostaliśmy pouczeni, że pobór ten ryb w niczym nie umniejszy pożytków starostwa, a owszem powstanie niemałe przysporzenie, jeśli zamiast ryb uiszczana będzie naszemu staroście przez mieszczan lwowskich opłata pieniężna. Dlatego my, poruszeni prośbami zarówno samych mieszczan lwowskich, jak i niektórych naszych doradców wstawiających się za nimi, postanowiliśmy, iż tenże zwyczaj pobierania żywych ryb tytułem targowego ma być po wieczne czasy zachowany w ten sposób: aby wyłącznie mieszczanie i mieszkańcy lwowskiej jurysdykcji miejskiej od naczyń żywych ryb, które na targ miasta Lwowa zwykły być przywożone, żadnych ryb odtąd naszemu staroście nie byli zobowiązani [?] oddawać, lecz zamiast ryb od każdego całego naczynia większych szczupaków wraz z większymi karpiami – po dwa grosze, od innych zaś naczyń jakiegokolwiek rodzaju ryb, tak mniejszych szczupaków, jak i mniejszych karpi oraz ryb zwanymi jakimkolwiek innym mianem, z wyjątkiem, jak wspomniano, większych szczupaków i karpi – nie więcej niż po jednym groszu. Zaś od półnaczyń – połowę tejże opłaty targowej staroście na dany czas urzędującemu na nasz zamek lwowski byli zobowiązani [?] dawać i płacić, przy zachowaniu jednak nienaruszonych praw wielmożnego Mikołaja Odnowskiego z Fulsztyna, wojewody krakowskiego, ówczesnego starosty lwowskiego. Dlatego wszystkim i poszczególnym starostom lwowskim na dany czas urzędującym nakazujemy, aby mieszczan lwowskich i każdego mieszkańca ich jurysdykcji w wyżej wymienionej naszej wieczystej koncesji nienaruszenie zachowywali i utrzymywali, i żadnego poboru targowego w naturze od naczyń żywych ryb od nich nie wymagali, lecz od każdego całego naczynia szczupaków i karpi większych pobierali po dwa grosze, od innych zaś szczupaków i karpi mniejszych oraz pozostałych ryb jakimkolwiek mianem zwanych – po groszu, a od półnaczyń – po połowie takiego targowego. Na świadectwo tego pisma, do którego przywieszona została nasza pieczęć. Dano w Lublinie na sejmie walnym, w poniedziałek po niedzieli Jubilate, Roku Pańskiego tysiąc pięćset pięćdziesiątego czwartego, a panowania naszego roku dwudziestego piątego. W obecności wielebnych w Chrystusie ojców, wielmożnych, czcigodnych i urodzonych: Andrzeja Zebrzydowskiego krakowskiego, Jana Drohojowskiego włocławskiego, Jakuba Uchańskiego chełmskiego kościołów biskupów; Stanisława hrabiego w Lublinie [Tęczyńskiego], sandomierskiego, lubelskiego i bełskiego, margrabiego [Piotra] Zborowskiego kaliskiego, szydłowskiego i odolanowskiego, Andrzeja z Kościelca łęczyckiego i bydgoskiego, Andrzeja hrabiego z Tęczyna lubelskiego wojewodów; oraz Rochaustiego sieradzkiego, Stanisława Maciejowskiego sandomierskiego, marszałka Królestwa naszego, lubomelskiego i zawichojskiego, Erazma z Kretkowa gnieźnieńskiego i pyzdrskiego, Floriana Zebrzydowskiego lubelskiego, Spytka Jordana z Zakliczyna sądeckiego, podskarbiego Królestwa naszego, przemyskiego i kamionackiego, Walentego Dembińskiego bieckiego, Jana Kochorowskiego brzeskiego kasztelanów; podskarbiego naszego dworu, [...] krakowskiego, radomskiego i łęczyckiego; Jana z Ocieszynek, kanclerza Królestwa naszego, generalnego krakowskiego, sądeckiego i olsztyńskiego starosty, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego; Jana Przerębskiego podkanclerzego Królestwa naszego, krakowskiego, gnieźnieńskiego, sądeckiego, lwowskiego, za murami Krakowa prepozyta; Jerzego Podlodowskiego krakowskiego, najjaśniejszej pani Katarzyny królowej, małżonki naszej skarbnika [i kanclerza?]; Jana Sierakowskiego trybuna sieradzkiego, referendarzy naszego dworu, oraz bardzo wielu innych dygnitarzy i urzędników naszych jako świadków przy powyższym. Dano przez ręce wielmożnego Jana z Ocieszynek, kanclerza Królestwa Polskiego, generalnego krakowskiego, sądeckiego i olsztyńskiego starosty, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego, szczerze nam miłego. [Podpis własnoręczny kanclerza:] Jan Ocieski, kanclerz Królestwa Polskiego, własną ręką [Nota kancelaryjna po prawej stronie pod tekstem:] Relacja tegoż wielmożnego Jana z Ocieszynek, kanclerza Królestwa Polskiego, generalnego krakowskiego, sądeckiego, olsztyńskiego starosty, podkomorzego i burgrabiego krakowskiego. [Verso:] [XVIII-wieczna notatka regestowa:] Zygmunta Augusta / O targowym od świeżych ryb. / r. 1554. [Sygnatury archiwalne:] S. / R. / Nro 4 / N 4 / Arca [...] fasc. [...] / 1554 [Pieczęć tuszowa Archiwum we Lwowie z lwem w tarczy]

IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. Nos SIGISMVNDVS AVGVSTVS Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, necnon terrarum Cracouiae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiauiae, Russiae, Prussiae, Masouiae, Samogithiae, Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniaeq[ue] etc. Dominus et Haeres. Significamus praesentibus literis nostris quibus expedit vniuersis et singulis harum notitiam habituris tam praesentibus q[uam] futuris. Quod etsi antiquitus Ciues nostri Leopolien[ses] viuorum piscium foralia ad Arcem nostram Leopolien[sem] dare soliti sunt, cum tamen saepius quererentur se eo nomine ab Officialibus Capitaneorum plus aequo grauari, supplicaruntq[ue] nobis per Nuncios suos ad nos in Ciuitatis illius negocijs missos, vt eam consuetudinem abrogare, atq[ue] certam ordinationem vran[?] in eo illis perpetuis temporibus constituere dignaremur. Nos tamen prouentibus Capitaneatus illius aliquid decedat, negocium hoc ad Magnificum Spytek Jordan de Zakliczyn Castellanum Sandecen[sem] Regni n[ost]ri Thesaurarium, Premislien[sem]q[ue] Capitaneum retulimus, vt is ex thezauri nostri regestris ea de re certiores nos redderet. Cumq[ue] ab eo suffraganter edocti essemus, nihil hac piscium exactione commodis Capitaneatus detrahi, quin futuram accessionem non parvam, si loco piscium pecuniaria pensio Capitaneo n[ost]ro, a Ciuibus Leopolien[sibus] conferretur. Quare nos tum ipsorum Ciuium Leopolien[sium], tum quorundam Consiliariorum nostrorum precibus pro illis factis permoti, eam ipsam consuetudinem exigendorum pro foralibus piscium viuorum, statuimus perpetuis temporibus obseruandum, vt Ciues duntaxat et incolae jurisdictionis ciuilis Leopolien[sis], a vasis piscium viuorum qui in forum Ciuitatis Leopolien[sis] aduehi solent, nullos pisces deinceps Capitaneo n[ost]ro conferre assertici[?] sint, sed loco piscium a singulis vasis integris luccorum maiorum simulq[ue] Carponum maiorum per grossos duos, Ab alijs vero vasis cuiuscunq[ue] generis piscium, et minorum luccorum et minorum carponum alteriusq[ue] quocunq[ue] nomine vocatorum piscium, exceptis vt commemoratum est luccis et carponibus maioribus, non amplius q[uam] per grossum vnum. A medijs vero vasis mediam exactionem commode foralium Capitaneo pro tempore existenti ad Arcem n[ost]ram Leopolien[sem] dare et soluere assertici[?] erunt, salua tamen aequalitate Magnifico Nicolao Odnowski a Fulsztin Palatino Cracouien[si], moderni Leopolien[sis] Capitanei permanente. Quare omnibus et singulis Capitaneis pro tempore existentibus Leopolien[sibus] mandamus, vt Ciues Leopolien[ses], et quemuis jurisdictionis eorum incolam, in superius recensita perpetua concessione n[ost]ra inuiolabiliter conseruent et manuteneant, neq[ue] vllam exactionem foralium a vasis viuorum piscium ab illis exigant, sed a singulis integris vasis luccorum et Carponum maiorum per grossos duos, Ab alijs vero luccis et carponibus minoribus, caeterisq[ue] quocunq[ue] cognomine appellatis piscibus, per grossum, A medijs autem vasis per mediam exactionem eiusmodi foralium exigant. Harum testimonio literarum quibus sigillum nostrum subappensum est. Dat[um] Lyblini in Conventione generali feria secunda post Dominicam Jubilate Anno Domini millesimo quingentesimo quinquagesimo quarto, Regni vero n[ost]ri anno vigesimo quinto. Praesentibus Reverendis in Christo patribus, Magnificis, Venerabilibus et Generosis Andrea Zebrzydowski Crac[oviensi], Joanne Drotowski Vladislauien[si], Jacobo Vchanski Chelmen[si] Ecclesiarum Episcopis, Stanislao Comite in Lyblin, Sandomirien[si], Lyblinen[si], Belzen[si]q[ue], Marchione Zborowski Calissien[si], Schidlovien[si], Odalanovien[si]q[ue], Andrea de Kosczyelecz Lancicien[si], Bidgostien[si]q[ue], Andrea Comite a Thanczin Lyblinen[si] Palatinis, ac Rochaustio Syradiensi, Stanislao Maczieiowski Sandomiriensi, Regni n[ost]ri Marschalco ac Lybomlien[si], Zawichostien[si], Erasmo de Kreczkow Gneznen[si] ac Pizdren[si], Floriano Zebrzidowski Lyblinen[si], Spitrone Jordan de Zakliczin Sandecen[si] Regni n[ost]ri Thesaurario Premislien[si] et Camionacen[si], Valentino Dembienski Biecen[si], Joanne Kochorowski Breczen[si] Castellanis, Curiae n[ost]rae Thezaurario Biezg[ensi?], Crac[oviensi], Radonien[si], Lancicien[si]q[ue], Joanne de Oczieskino Regni n[ost]ri Cancellario, generali Crac[oviensi], Sandecen[si], Olstinien[si]q[ue] Capitaneo, Succamer[ario] et Burgr[avio] Crac[oviensi], Joanne de Przeramb Regni n[ost]ri Vicecancell[ari]o Crac[oviensi], Gneznen[si], Sandecen[si], Leopoli[ensi], extra muros Crac[oviae] Praep[osi]to, Georgio Podlodowski Crac[oviensi], S[ereni]ss[i]mae dominae Catherinae Reginae Coniugis n[ost]rae Thes[aurari]o, Cancell[ario?], Joanne Sizakowski Tribuno Siradien[si], Curiae n[ost]rae Referendarijs, ac alijs q[uam] plurimis Dignitarijs et Officialibus n[ost]ris testibus circa praemissa. Dat[um] per manus Magnifici Joannis de Oczieskino R[egni] Pol[oniae] Cancellarij, generalis Crac[oviensis], Sandecen[sis], Olstinien[sis]q[ue] Capitanei, Succamer[arii] et Burgr[avii] Crac[oviensis], syncere nobis dilecti. [Podpis własnoręczny kanclerza:] Joannes ocziesski R[egni] P[oloniae] Cancel[larius] m[anu] p[ropria] [Nota kancelaryjna po prawej stronie pod tekstem:] Relatio eiusdem Mag[nifi]ci Joannis de Oczieszino R[egni] Pol[oniae] Cancellarij generalis Crac[oviensis], Sandecen[sis], Olstin[ensis] Capit[anei], Succam[erarii] et Burgr[avii] Crac[oviensis] [Verso:] [XVIII-wieczna notatka regestowa:] Sigismundi Augusti / De foralibus a piscibus recentibus. / d. 1554. [Sygnatury archiwalne:] S. / R. / Nro 4 / N 4 / Arca [...] fasc. [...] / 1554 [Pieczęć tuszowa Archiwum we Lwowie z lwem w tarczy]