Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/590 · 131-1-590-001

Potwierdzenie przez króla Stefana Batorego przywileju Władysława Jagiełły o inkorporacji Lwowa

Stefan [Batory], król Polski Magistrat i mieszczanie miasta Lwowa (Civitas Leopoliensis)
die vigesima mensis Octobris, Anno domini Millesimo, quingentesimo, septuagesimo, Octavo. Regni vero nostri Anno Tertio · Kraków (Cracoviae)

Król Stefan Batory zatwierdza na prośbę posłów miasta Lwowa dokument króla Władysława Jagiełły z 1 października 1389 roku wcielający Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Monarcha zobowiązuje się do nienaruszania przynależności miasta i ziemi lwowskiej do Królestwa.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

STEFAN z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podlaski, inflancki etc., a także książę Siedmiogrodu etc. Oznajmiamy niniejszym naszym pismem wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy i którzy powezmą o tym wiadomość: Że przedłożony i okazany został przed nami przez posłów naszego miasta Lwowa, w imieniu magistratu, jak również wszystkich mieszczan tegoż miasta, dokument pana króla Władysława, naszego poprzednika, spisany na karcie pergaminowej i opatrzony zawieszoną pieczęcią większą koronną, nienaruszony, wolny od jakiejkolwiek wady i złej ułomności, oraz że ci sami posłowie zanieśli do nas prośbę, abyśmy tenże dokument naszą powagą królewską raczyli zaaprobować i potwierdzić. Ten zaś w tej oto osnowie słów jest ujęty: W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Władysław z Bożej łaski król Polski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, wielki książę Litwy, pan i dziedzic Pomorza i Rusi. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Oznajmiamy treścią niniejszego pisma tak obecnym, jak i przyszłym, wszystkim, którym godzi się powziąć o tym wiadomość. Jakkolwiek godność królewska i szlachetna wzniosłość raczy wszystkim wiernym, których obejmuje przestrzeń jej królestwa, świadczyć miłościwe dobrodziejstwa i tym obficiej rozkrzewiać dary swej szczodrobliwości na poddanych, im częściej z tego rodzaju wspaniałomyślnego szafunku dostrzega pomnażanie się pożytków swych ludzi; to jednak ku tym, którzy przez dochowywanie szczerej wierności oddają należyte posługi królewskiemu majestatowi, zwykła ona prawicę szczególnego przywileju swej łaskawej hojności jeszcze obficiej skłaniać. Pragnąc zaiste utrzymać ziemie naszego Królestwa Polskiego w pomyślnej i szczęśliwej unii – która rodzi i przynosi trwałość królestw i ziem – a ich mieszkańców zachować w dobrym stanie i zbawiennym rządzie; wytężając przeto troskliwie spojrzenie naszej rozwagi ku posługom szczerej, stałej i wielkiej wierności, którymi mieszczanie i mieszkańcy naszego miasta Lwowa pełnymi oddania staraniami wielokrotnie zabłysnęli przed obliczem naszego Majestatu; ze względu na nie rzeczone nasze miasto Lwów wraz z jego mieszczanami i mieszkańcami jednoczymy, wcielamy i po wieczne czasy przyłączamy do Korony naszego Królestwa Polskiego. I chcemy, aby to samo miasto Lwów oraz jego mieszczanie i mieszkańcy pod naszą opieką i [opieką] Korony rzeczonego naszego Królestwa nieustannie żyli. Obiecujemy ponadto i zaręczamy, że okręgu, ziemi i miasta Lwowa żadnemu z książąt ani jakiemukolwiek człowiekowi nie oddamy ani w żaden sposób nie nadamy, lecz tenże okręg i miasto Lwów dla nas i przesławnej księżnej, pani Jadwigi, królowej Polski, naszej najmilszej małżonki, a także dzieci naszych i Korony Królestwa Polskiego trzymać, posiadać i mieć chcemy po wieczne czasy i na wieki. Na świadectwo czego do niniejszego pisma przywieszona została nasza pieczęć. Działo się we Lwowie, w piątek po dniu świętego Michała Archanioła, Roku Pańskiego tysiąc trzysta osiemdziesiątego dziewiątego. W obecności Jana, wojewody sandomierskiego i starosty ruskiego, Dymitra, naszego podskarbiego, Krystyna z Ostrowa, ochmistrza dworu naszej małżonki, Nawoja z Łącznej [Tęczyna], sędziego krakowskiego, Jaszka z Tęczyna, Jana ze Sprowy i wielu innych naszych wiarogodnych wiernych. Dane przez ręce czcigodnego Zakliki, prepozyta sandomierskiego, kanclerza naszego dworu, naszego umiłowanego wiernego. MY ZATEM, chociaż podczas naszej szczęśliwej koronacji zatwierdziliśmy, zobowiązawszy się powagą przysięgi, prawa, swobody, immunitety, prerogatywy, przywileje i wszelkie łaski, tak publiczne, jak i prywatne, nadane przez naszych boskich poprzedników, i przyjęliśmy oraz obiecaliśmy naszym pismem święcie i na zawsze ich dochowywać; idąc jednak śladami naszych boskich poprzedników, o których wiemy, że również poszczególnym swoim poddanym zaręczali o ich przywilejach i wolnościach oraz je zatwierdzali, uznaliśmy za słuszne przychylić się do wspomnianej prośby posłów miasta Lwowa zaniesionej do nas. Przeto pomieniony wyżej włączony dokument we wszystkich jego częściach, na ile pozwalają na to względy prawa publicznego, naszą powagą królewską niniejszym naszym pismem aprobujemy, potwierdzamy oraz oświadczamy, że uznajemy go za prawomocny i miły [naszej woli]. Postanawiając, że on sam i wszystko, co w nim zawarte, powinno zachowywać swą sprawiedliwą i należną moc i wagę po wieczne czasy. Na czego wiarę niniejsze pismo własną ręką podpisaliśmy i pieczęcią naszego Królestwa nakazaliśmy opatrzyć. Dane w Krakowie, dnia dwudziestego miesiąca października, Roku Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego ósmego, a panowania naszego roku trzeciego. [Podpis z lewej:] Stefan król [Podpis z prawej:] Napisał M. Beczkowski [Verso:] [Adnotacja u góry po lewej:] do wiązki 87 [Adnotacja czerwonawym atramentem:] Rubryka piąta / Litera E. Numer 12 [Poniżej dawna sygnatura:] Nr 5. / S E 12 [Adnotacja archiwalna z XVII/XVIII w.:] Przywileju unii z Królestwem / przez króla Stefana potwierdzonego / Wiązka 19 / Nr 2 [Owalna pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

S T E P H A N V S DEI gratia REX Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kioviae, Volhiniae, Podlachiae, Livoniaeq[ue] etc. necnon Princeps Transylvaniae &c. Significamus his litteris nostris, quorum interest universis et singulis eorum noticiam habituris. Quod productas et monstratas fuisse coram nobis ab internuntiis Civitatis nostrae Leopoliensis, nomine Magistratus et omnium quoq[ue] Civium eiusdem civitatis litteras D[omi]ni Wladislai Regis antecessoris nostr[i] in charta membranata scriptas, et appensione sigilli maioris Regni munitas, integras, nulli vicio et sinistre suspicioni obnoxias, supplicatumq[ue] nobis ab iisdem internuntiis esse, vt eas ipsas l[itte]ras nos autoritate n[ost]ra Regia approbare et confirmare dignaremur. Hic vero hoc verborum tenore extant contextae: IN NOMINE DOMINI AMEN. Wladislaus Dei gratia REX Poloniae, necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuiaviae, Lithuaniae Princeps supremus, Pomeraniae, Russiaeq[ue] dominus et haeres. Ad perpetuam rei memoriam. Significamus tenore praesentium, tam praesentibus quam futuris, quibus expedit universis praesentium noticiam habituris. Quanquam Regalis dignitas generosa sublimitas, universis fidelibus quos regni sui latitudo complectitur, grata beneficia dignetur impendere, et tanto copiosius in subiectos sua[e] largitatis propagare donaria, quanto ex huiusmodi largitione magnifica, suis frequenter vtilitates accrescere experitur. Tamen ad illos, qui per observantiam sincere fidelitatis Regio culmini dignum praebent obsequium, specialis praerogativae favoris sua[e] liberalitatis dextram consuevit vberius inclinare. Sane cupientes terras nostras Regni nostri Poloniae in vnione prospera et felici, qua soliditatem Regnorum, terrarumq[ue] generat atq[ue] parit, ipsarum indigenas in statu bono et regimine salubriter conservare. Considerationis itaq[ue] nostrae aciem sollicite convertentes ad sincere constantis atq[ue] multae fidelitatis obsequia, quibus cives et incola[e] Civitatis nostrae Lemburgen[sis] in conspectu nostrae Majestatis affectuosis conatibus multipliciter claruerunt. Quorum contemplatione dicta[m] Civitatem nostram Lemburgensem cum ipsiusq[ue] Civis et incolas Coronae Regni nostri Poloniae vnimus, aggregamus perpetuis temporibus adiungentes. Eandemq[ue] Civitatem Lemburgensem, et ipsius cives et incolas sub protectione nostra, et Coronae Regni nostri praedicti volumus iugiter respirare. Promittimus insuper et spondemus, quod districtum, terram, et Civitatem Lemburgensem nulli Ducum ac cuipiam hominum dabimus, aut quomodolibet conferemus, sed eundem districtum ac Civitatem Lemburgensem pro nobis et inclita Principe Domina Hedvigi Regina Poloniae consorte nostra charissima, necnon liberis nostris, et corona Regni Poloniae tenebimus, habebimus, et habere volumus temporibus perpetuis et in aevum. Harum quibus sigillum no[strum] est appensum est testimonio litterarum. Actum in Lamburg, feria sexta post diem beati Michaelis Archangeli, Anno domini Millesimo Trecentesimo Octuagesimo Nono. Praesentibus Ioanne Palatino Sandomirien[si] et capitaneo Russiae, Demetrio vicethesaurario nostro, Cristino de Ostrow Magistro Curiae consortis n[ost]rae, Nawogio de Lanczana Iudice Cracovien[si], Iaschone de Tegurin, Ioanne de Sprowa, aliisq[ue] multis nostris fidelibus fide dignis. Datum per manus Honorabilis Zaklicze Praepositi Sandomirien[sis], Aulae nostrae Cancellarii, fidelis nostri dilecti. NOS itaq[ue] etsi in Coronatione nostra fœlici, omnium subditorum nostrorum, iura, libertates, immunitates, praerogativas, privilegia, et quaevis indulta, tam publica quam privata, a diuis antecessoribus no[st]ris concessa, interposita religione iurisiurandi approbauerimus, eademq[ue] sancte ac semper servaturos litteris nostris susceperimus, et promiserimus: secuti tamen vestigia Diuorum antecessorum nostrorum, quos privatis et[iam] suis subditis sua de privilegiis et libertatibus illorum cavisse, illaq[ue] approbasse compertum habemus, annuendum memorata[e] internunciorum Civitatis Leopolien[sis] supplicationi nobis factae esse existimauimus. Praeinsertas itaq[ue] l[itte]ras in omnibus earum partibus quantum iuris publici rationes sinunt, autoritate nostra Regia per praesentes nostras litteras approbamus, confirmamus, ac ratas et gratas nos habere profitemur. Decernentesq[ue] easdem et omnia in illis comprehensa robur et pondus suum iustum ac debitum perpetuo obtinere debere. In cuius rei fidem praesentes manu nostra subscripsimus, et sigillo Regni nostri muniri mandauimus. Dat[um] Cracoviae die vigesima mensis Octobris, Anno domini Millesimo, quingentesimo, septuagesimo, Octavo. Regni vero nostri Anno Tertio. [Podpis z lewej:] Stephanus Rex [Podpis z prawej:] M Beczkowski s[cripsit] [Verso:] [Adnotacja u góry po lewej:] ad Fasc 87 [Adnotacja czerwonawym atramentem:] Rubrica Quinta / Litt E. Nro 12mo [Poniżej dawna sygnatura:] No 5. / S E 12 [Adnotacja archiwalna z XVII/XVIII w.:] Privilegij Vnionis ad Regnum / a Rege Stephano Co[n]fir[mati] / Fasc. 19 / No 2 [Owalna pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dobrym stanie zachowania. Majuskułowa tytulatura królewska w pierwszym wersie, ozdobny renesansowy inicjał 'S' z motywem wici roślinnej. W dokumencie transumowany jest przywilej króla Władysława Jagiełły datowany we Lwowie 1 października 1389 r. (feria sexta post diem beati Michaelis Archangeli 1389), inkorporujący miasto Lwów do Korony Królestwa Polskiego. Poniżej tekstu własnoręczny podpis króla Stefana Batorego oraz podpis sekretarza królewskiego M. Bęczkowskiego. Brak pieczęci wiszącej (widoczne jedynie nacięcia w plice pergaminowej). Na verso nowożytne i XIX-wieczne noty registratur i archiwum miejskiego Lwowa.

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:16 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/590 · 4 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie