Potwierdzenie przez króla Stefana Batorego przywileju Zygmunta I dla krajaczy sukna miasta Lwowa

STEFAN, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podlaski, inflancki etc., a także książę Siedmiogrodu. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, których to dotyczy i którzy powezmą o tym wiadomość, że zostały przed nami przedłożone i okazane przez posłów naszego miasta Lwowa, w imieniu krajaczy sukna tegoż naszego miasta, pismo świętej pamięci niegdyś Zygmunta Pierwszego, króla, najchwalebniejszego naszego poprzednika, spisane na karcie pergaminowej, opatrzone przywieszeniem większej pieczęci koronnej oraz podpisem Samuela, biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa Polskiego, nienaruszone, wolne od wszelkiej wady i złego podejrzenia. Jednocześnie ci sami posłowie prosili nas pokornie, abyśmy raczyli to pismo i wszystko, co w nim zawarte, naszą powagą królewską aprobować i potwierdzić. Jego zaś treść była następująca: W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. Ponieważ pamięć spraw śmiertelnych jest ulotna i znikoma z powodu samej swej niestałości, przeto – aby to, co dokonuje się w czasie, nie popadło w zapomnienie – zapobiegliwość ludzkiego rozumu wynalazła sposób, by takie sprawy powierzać przyszłej pamięci za pomocą świadectw pisanych. Dlatego My, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także pan i dziedzic ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, kujawskiej, łęczyckiej, chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej, ruskiej, pruskiej, mazowieckiej etc., oznajmiamy brzmieniem niniejszego wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość: Gdy sławetni krajacze sukna naszego miasta Lwowa przedłożyli nam przywilej swój, utracony nieszczęśliwym zbiegiem okoliczności w pożarze wskutek srożącego się w tym mieście ognia, w którym to przywileju wyraźnie stało napisane, że nikt prócz nich w mieście Lwowie nie może kupować i sprzedawać sukna jakiegokolwiek rodzaju, z tytułu czego zobowiązani byli uiszczać corocznie do kasy lwowskiej pewien czynsz w wysokości jednej grzywny; mimo to z każdym dniem przybywa w owym mieście wielu takich, którzy z ich szkodą ośmielają się jawnie i potajemnie [...] krajać i sprzedawać szerokie sukna z niemałą stratą i uszczerbkiem tychże krajaczy sukna naszego miasta Lwowa. Z tego powodu zaniesiono do nas w ich imieniu pokorną prośbę, abyśmy raczyli z naszej królewskiej łaskawości zatroszczyć się o owych krajaczy sukna, którzy zobowiązani byli uiszczać za nas tego rodzaju czynsz i ciężary na zamek lwowski, aby żaden inny kupiec, kramarz, ani sprzedający na łokcie, jakiegokolwiek byłby stanu i kondycji, prócz samych krajaczy sukna miasta, nie ważył się [...] jakiegokolwiek gatunku ze stratą i uszczerbkiem tychże krajaczy sukna, ani nie krajał i nie odcinał na sztuki. My przeto, pragnąc z tejże łaskawości królewskiej wspomóc w takich sprawach owych krajaczy sukna w poniesionej przez nich szkodzie, uznaliśmy za słuszne dać i przyznać, jak dajemy i przyznajemy na wieki, zadośćuczynienie za doznane krzywdy na mocy posiadanej przez nich wolności. Stanowiąc, że żaden człowiek, jakiegokolwiek byłby stanu i kondycji, ze szkodą i uszczerbkiem owych krajaczy sukna, podlegających prawu miejskiemu lwowskiemu, w mieście i poza miastem Lwowem, pod jakąkolwiek jurysdykcją, nie może ważyć się publicznie lub potajemnie krajać na łokcie i części ani sprzedawać sukna, jakiegokolwiek byłoby rodzaju i gatunku, na szkodę i uszczerbek tychże lwowskich krajaczy sukna, pod karą zaboru i utraty tychże sukien. Z tego połowa ma przypaść i chcemy, by przypadała samym krajaczom sukna, a połowa urzędowi, który udzielił pomocy przy konfiskacie tego rodzaju sukien. Przeto tobie, wielmożnemu Mikołajowi Odnowskiemu z Fulsztyna, kasztelanowi przemyskiemu i ówczesnemu staroście, a pod jego nieobecność podstarościemu, jak również burmistrzowi i rajcom miasta Lwowa, polecamy przez niniejsze pismo, abyście – gdy zostaniecie wezwani przez tychże lwowskich krajaczy sukna przeciwko owym sprawcom szkód, jak wyżej powiedziano, którzy natychmiast krają sukna na sztuki i je sprzedają – udzielili im należytej ochrony i obrony oraz wspierali ich i bronili w takich razach z urzędu swego i naszej łaski. Czego inaczej nie czyńcie. Na czego wiarę i świadectwo nasza pieczęć została przywieszona do niniejszego pisma. Dan w Krakowie, w Wielki Czwartek, Roku Pańskiego tysiąc pięćset czterdziestego siódmego, a panowania naszego roku czterdziestego pierwszego. W obecności wreszcie wielebnych w Chrystusie ojców, panów: Mikołaja Dziergowskiego, gnieźnieńskiego, prymasa i legata urodzonego, tudzież Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego i kanclerza Królestwa, Benedykta Izdbieńskiego poznańskiego, Andrzeja Zebrzydowskiego włocławskiego, Andrzeja Noskowskiego płockiego – biskupów; jak również wspaniałych i wielmożnych: Piotra hrabiego [Kmity], wojewody i starosty gnieźnieńskiego, marszałka wielkiego naszego Królestwa, a przemyskiego, spiskiego, kolskiego starosty; Jana hrabiego z Tęczyna, sandomierskiego, marszałka naszego dworu, a lubelskiego [...] starosty; Stanisława z Łaska sieradzkiego, Jana Dziergowskiego mazowieckiego i starosty warszawskiego – wojewodów; Mikołaja z Woli sandomierskiego, ochmistrza dworu Najjaśniejszego Króla [naszego syna], a sanockiego, lanckorońskiego, łomżyńskiego, wizneńskiego starosty; Jerzego Jeżewskiego warszawskiego – kasztelanów; Walentego Dembińskiego, Jakuba Uchańskiego dziekana lwowskiego, archidiakona warszawskiego – referendarzy naszego dworu; Andrzeja Czarnkowskiego prepozyta gnieźnieńskiego, Filipa Padniewskiego kantora krakowskiego, Stanisława Hozjusza doktora obojga praw, Piotra Porębskiego oficjała – wszystkich naszych radców i sekretarzy; Marcina Bielskiego skarbnika naszego dworu, przełożonego naszych łożniczych, trybuna i burgrabiego krakowskiego tudzież zakroczymskiego, błońskiego starosty; Augustyna Rotundusa naszego tajnego pisarza, oraz innych naszych dostojników i urzędników, szczerze i wiernie nam umiłowanych, wiarygodnych świadków osobiście obecnych. Dane przez ręce wspomnianego pana Samuela Maciejowskiego, biskupa krakowskiego, kanclerza Królestwa Polskiego. Samuel, biskup krakowski i kanclerz Królestwa Polskiego, podpisał. My przeto, przychylając się łaskawie do prośby rzeczonych posłów naszego miasta Lwowa skierowanej do nas, uznaliśmy, że przedłożone pismo we wszystkich jego punktach, klauzulach, artykułach i warunkach, o ile jest zgodne ze sprawiedliwością i prawem, należy zaaprobować i potwierdzić, tak jak mocą tego naszego pisma aprobujemy, ratyfikujemy i postanawiamy, że winno ono wszędzie zachować należytą i właściwą moc i znaczenie. Na czego wiarę nakazaliśmy opatrzyć pismo podpisem naszej ręki oraz umocnić pieczęcią naszego Królestwa. Dan w Krakowie, dnia dwudziestego pierwszego miesiąca października, Roku Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego ósmego, a panowania naszego roku trzeciego. Stefan Król [własnoręcznie] [Nota z prawej strony na zakładce:] M. Bielawski [?] [Pieczęć:] [Wielka pieczęć koronna Stefana Batorego z herbem Orła Białego i tarczą herbową Batorych (Wilcze Kły) w misie woskowej, zawieszona na pasku pergaminowym] [Grzbiet / Verso:] [Stempel okrągły:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Adnotacja czerwoną kredką:] Sukienników [...] [Adnotacje archiwalne:] Anno. 1578. Tit. 4. ad Fas 70 z fascykułu: 70 do fascykułu 45 b R. [Na zakładce/plicie verso:] Potwierdzenie przywileju sukienników przez króla Stefana.

STEPHANVS Dei gratia REX Poloniae magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kioviae, Volhiniae, Podlachiae, Livoniaeq[ue] etc. necnon Princeps Transylvaniae, Significamus his litteris nostris quorum interest universis et singulis earum noticiam habituris Productas et monstratas fuisse coram nobis ab internunciis Civitatis nostrae Leopolien[sis] nomine Pannicidarum eiusdem Civitatis n[ost]re l[itte]ras Divi Sigismundi q[uon]dam primi Regis, antecessoris nostri laudatissimi, in charta membranacea scriptas, appensione maioris sigilli Regni, et subscriptione Samuelis Episcopi Cracovien[sis] et Regni Poloniae Cancellarii munitas integras, cunctis vicio et sinistra suspitione carentes, supplicatumq[ue] nobis ab ijsdem internunciis erat, ut eas ipsas litteras et omnia in illis comprehensa authoritate nostra Regia approbare et confirmare dignaremur. Earum vero tenor iste fuit: IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. Cum rerum mortalium labilis et caduca memoria ipsa exstat volubilitas, ideo ne ea quae sub tempore aguntur evanescant, humanae rationis industria adinvenit, quo talia litterarum monimentis futurae memoriae comendarentur. Proinde nos Sigismundus Dei gratia REX Poloniae, magnus Dux Lituaniae, necnon terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Syradiae, Cujaviae, Lanciciae, Culmen[sis], Elbingensis, Pomeraniae, Russiae, Prussiae, Masoviae etc. dominus et haeres. Significamus tenore praesentium universis et singulis praesentibus et futuris, horum noticiam habituris, Quod dum Famati Pannicidae civitatis n[ost]rae Leopolien[sis] ad nos detulissent privilegium eor[um] casu fortuito sub illius Civitatis per ignis inclementia conflagratione amissum, in quo his deferte scriptum erat, quod nemo praeter eos in civitate Leopolien[si] pannos cuiusgeneris mercari et vendere possit, propter quod certi census marc[am] unam Leopolien[si] singulis annis solvere tenebatur, tamen in dies multos in illa Civitate augeri, qui in damnum eoru[m] panes [=pannos] causis [?] pala et occulte lati incidere et vendere audet cu[m] ipsoru[m] pannicidaru[m] civitatis n[ost]re Leopolian[sis] jactura et praeiudicio, non mediocri. Quare nobis pro parte ipsorum supplicatu[m] extitit, quantinus eis illos pannicidij qui census et onera huiusmodi ad castrum Leopolien[se] solvere pro nobis tenebatur, de nostra regia clementia providere dignaremur, ne quis alius mercator et institor necq[ue] ad ulnas aut cuiuscunq[ue] status et conditionis fuerit, praeter ipsos pannicidas civitatis pannum luis [?] quis et maneriei in iacturam et praeiudicium ipsor[um] pannicidorum rituerit [?], vel in parte incidat et excidat. NOS itaq[ue] Cupientes de ulla Regia clementia ipsor[um] pannicidaru[m] in talibus relevare ipsis damno q[uo]d libertate per ipsosmet accidentibus pathor[um], querelentia[m], dandam et conferen[dam] duximus, prout damus et conferimus perpetuo. Statuendo quod nullus hominum cuiuscunq[ue] status et conditionis fuerit, in damnum et iacturam ipsoru[m] panni[cidarum] mercioni civitatis iuris prouinciata Leopolien[si] in Civitate et extra civitatem Leopolien[sem] sub quaecunq[ue] iurisdictione paullum ipsum cuiuscunq[ue] generis et maneriei existat publice vel occulte ad ulnas et partes incidere aut vendere audeat in damnum et detrimentu[m] i[ps]or[um] pannicidoru[m] Leopolien[sium] sub ipsor[um] pannorum receptid[?] et amissione. Cuius dimidia pars ipsis pannicidibus, dimidia vero officio a quo adiuti in recipiendis eiusmodi pannis cedat et cedere volumus. Quocirca tibi Generoso Nicolao Odnowski de Fulsztin Castellano Premislien[si] et pro tempore existenti Capitaneo, ex sub absentia eiu[sde]m uicecapitaneo, necno[n] Proconsuli et consulibus Civitatis Leopolien[sis] committimus per p[rae]sentes, ut dum per ipsos pannicidas Leopolien[ses] ad id apud tales coram damificatores ut praemittitur, fueritis requisiti panes [=pannos] statim et in partes inciden[tes] et venden[tes] requisiti fueritis, aedea[?] rem debita darectis illis praesidia, eosq[ue] in talibus tueamini et defendatis pro officio suo et gratia nostra. Secus ne facturi. In cuius rei fide et testimoniu[m] sigillu[m] n[ost]ru[m] est praesentibus appensum. Datum Cracoviae feria quinta magna, Anno d[omi]ni Millesimo, quingentesimo quadragesimo Septimo, Regni vero n[ost]ri quadragesimo primo. PR[a]esentibus Demu[m] Reve[ren]dis in Chro[=Christo] patribus d[omi]nis Nicolao Istrzibiczo Gnesnen[si] Legato nato et primate, ac Samuele Maczieiowsky Episcopo Cracovien[si], et Regni Cancell[ari]o, Benedicto Isdbieński Posnanien[si], Andrea Zebrzidowski Vladislavien[si], Andrea Noskowsky Plocen[si] Episcopis, Necnon Magnificis et Ge[ne]rosis Petro comite Palatino et Cap[i]t[an]eo Gne[snensi], Regni n[ost]ri sup[re]mo Marschalco, ac Pramislien[si], Szepusin[ensi], Kolin[ensi], Cap[i]t[an]eo, Ioanne Comite de Thenezin Sandomirien[si] Curiae n[ost]re Marschalco, ac Lublinen[si], Lelewich[?] Cap[i]t[an]eo, Stanislao a Laszko Seradsen[si], Ioanne Dziergowski Masoviae et Cap[i]t[an]o War[soviensi] Palatinis, Nicolao de Wola Sandomirien[si], Sereni[ssi]mi Regi[s] n[ost]ri Curiae magro, ac Sanocen[si], Lanczkoronen[si], Lomsen[si], Wiznen[si] Capitaneo, Georgio Iezewski Varschowien[si] Castellani[s], Valentino Dembinski, Iacobo Vchanski Decano Leo[polien-] cen[si], Archidiacono Warschovien[si] Curiae n[ost]re Refferendariis, Andrea Czarnkowsky Praep[osi]to Gnesnen[si], Philippo Padniewski Cantore Cracovien[si], Stanislao Hasio iuris utriusq[ue] Doctore, Petro Porebiski Officiali, Cuncis Cons[iliariis?] secretariis n[ost]ris, Martino Belski Thezaurario n[ost]re Curiae, Cubiculariis n[ost]ris praefecto, Tribuno et Burgrabio Craco[viensi] ac Zacroczimen[si], Blonien[si] Cap[i]t[an]o, Augustino Rothifico Scriba n[ost]ri secreto, et aliis Dignitarijs, officialib[us] n[ost]ris, sincere et fidelibus dilectis fidedignis testibus cor[am] p[rae]sen[tibus]. Data per manus p[rae]d[ic]ti D[omi]ni Samuelis Maczeiovsky [Epi]scopi Cracovien[sis] Regni Poloniae Cancellarij. Samuel Ep[iscop]us Crac[oviensis] ac Regni Poloniae Cancell[arius] subscripsit. NOS itaq[ue] Supplicationi dictor[um] ad nos internunciorum Civitatis n[ost]rae Leopolien[sis] factae benigniter annuen[tes], p[rae]sertas l[itte]ras in o[mn]ibus ear[um] punctis, clausulis, articulis et coditionibus [sic] quantu[m] aequitati et iuri consonum est approbari et confirmari esse duximus, prout sanci[ti]s hisce n[ost]ris l[itte]ris ap-probamus, ratificamus, roburq[ue] et pondus fari iustu et debitu[m] ubiq[ue] obtinere debere decernimus. Inq[ue] cuius rei fidem litteras manu n[ost]ra subscriptas, et sigillo Regni n[ost]ri muniri mandavimus. Datum Cracoviae die vigesima prima mensis Octobris Anno domini Millesimo, quingentesimo Septuagesimo Octavo, Regni vero nostri Anno Tertio. Stephanus Rex [manu propria] [Nota z prawej strony na zakładce:] M: Bielawski [?] [Pieczęć:] [Wielka pieczęć koronna Stefana Batorego z herbem Orła Białego i tarczą herbową Batorych (Wilcze Kęby/Zęby) w misie woskowej, zawieszona na pasku pergaminowym] [Verso:] [Stempel okrągły:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Adnotacja czerwoną kredką:] Pannicid[arum] ... [Adnotacje archiwalne:] Anno. 1578. Tit. 4. ad Fas 70 ex fasc: 70 ad fasc 45 b R. [Na zakładce/plicie verso:] Pannicidarum Privilegij a Rege Stephano Confirmatio.