Transumpt przywilejów rzymskiego Bractwa Ciała Chrystusa dla Bractwa Najświętszego Sakramentu we Lwowie

[W górnym obramowaniu iluminacja: miniatury św. Piotra, św. Pawła, monogram IHS / Chusta św. Weroniki / Serce Jezusowe oraz motywy florystyczne] W IMIĘ CHRYSTUSA, AMEN. MY, ALEKSANDER, z miłosierdzia Bożego biskup Ostii, zwany kardynałem Farnese, wicekanclerz Świętego Kościoła Rzymskiego, PROTEKTOR pobożnego i powszechnego Bractwa Najświętszego Ciała Pana Naszego JEZUSA CHRYSTUSA, erygowanego i ustanowionego w kościele domu Najświętszej MARYI sopra Minerva w RZYMIE, Zakonu Braci Kaznodziejów, oraz SCYPIO Gonzaga, patriarcha jerozolimski, KAMIL Caetani i WERGILIUSZ Crescenzi, patrycjusz rzymski, administratorzy tegoż Bractwa, WSZYSTKIM i poszczególnym, którzy niniejszy publiczny dokument transumptu widzieć, czytać oraz słyszeć będą, pozdrowienie w Panu wieczne. Czynimy wiarę i zaświadczamy, iż Najświętszy w CHRYSTUSIE Ojciec i Pan nasz, Pan GRZEGORZ, z boskiej opatrzności papież Trzynasty, pragnąc obdarzyć współbraci tegoż Bractwa darami odpustów i łask, udzielił im pewnego listu, którego brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: GRZEGORZ, biskup, sługa sług Bożych, na wieczną rzeczy pamiątkę. Pasterza wiecznego, który aby rodzaj ludzki z rąk owego nieprzyjaciela wyzwolić, na ołtarzu KRZYŻA dać się ofiarować i na odpuszczenie grzechów naszych najdroższą krew swoją przelać się nie wahał, a podczas Ostatniej Wieczerzy, którą z uczniami swymi paschę sprawując spożył, na pamiątkę tak wielkiego dobrodziejstwa ciało swe na pokarm, a krew swą na napój boskim i niepojętym postanowieniem im przedłożył, mówiąc: „To czyńcie, ilekroć czynić będziecie, na moją pamiątkę”, namiestnictwo acz niegodni na ziemi sprawując i w głębokim rozmyślaniu wspominając, że taka jest owego najświętszego SAKRAMENTU wzniosłość i doskonałość, iż nigdy dość w pełni uczczony, nigdy godnie (jaka jest nasza ułomność) uwielbiony być nie może, w żaden sposób nie możemy powstrzymać się, by wiernych Chrystusowych, o których widzimy, że wszelki trud wkładają i wszelką pilność dokładają, aby Ciało CHRYSTUSA tego rodzaju najczcigodniej w kościołach było przechowywane, w procesjach prowadzone oraz do chorych zanoszone, a przez wiernych Chrystusowych pobożnie przyjmowane i często nawiedzane, do gorliwszego owych obietnic wypełniania odpustami mianowicie i odpuszczeniem grzechów częstokroć nie zapraszać. Aby ci, których piecza została nam powierzona, pamiątkę tak wielkiego dobrodziejstwa nader często wspominając i Jego Ustanowicielowi dzięki ze szczerym oddaniem składając, to, czego sami z siebie uczynić nie mogą, przez tego rodzaju ćwiczenia łatwiej osiągali. Do wypełnienia czego jeszcze bardziej nas pobudza to, gdy uznajemy, że z tej przyczyny z własnego natchnienia (motu proprio) błogosławionej pamięci URBAN papież Czwarty, nasz poprzednik, wieczyste owego Najświętszego Ciała CHRYSTUSA święto zapowiedział i do jego obchodzenia tychże wiernych Chrystusowych udzieleniem odpustów zachęcił. PRAGNĄC przeto, aby pobożne Bractwo wiernych Chrystusowych pod wezwaniem tegoż Ciała CHRYSTUSA, w kościele domu Najświętszej Maryi sopra Minerva Zakonu Kaznodziejskiego prawnie erygowane i przez pobożnej pamięci PAWŁA papieża Trzeciego, także poprzednika naszego, zatwierdzone i umocnione, z którego – jak słyszeliśmy – obfite owoce wynikły, szczególnymi łaskami i względami zostało ozdobione, ufni w miłosierdzie wszechmogącego Boga i powagę Jego świętych Apostołów Piotra i Pawła, wszystkim i poszczególnym wiernym Chrystusowym obojga płci wstępującym do wspomnianego Bractwa, którzy w czasie swego wstąpienia, oraz tym ze współbraci, którzy w dzień święta Ciała CHRYSTUSA lub w jego oktawie, szczerze skruszeni, wyznają swe grzechy i tenże SAKRAMENT przyjmą, i podobnie tymże współbraciom, również skruszonym i wyspowiadanym, w chwili ich śmierci, zupełnego odpustu i odpuszczenia wszystkich ich grzechów miłosiernie w Panu udzielamy i użyczamy. PONADTO tymże współbraciom obojga płci przebywającym poza Miastem [Rzymem], którzy w dniach, w których stacje w kościołach w MIEŚCIE i poza nim są wyznaczone, ołtarz lub miejsce, gdzie SAKRAMENT jest przechowywany, nawiedzą i siedmiokrotnie modlitwę Pańską oraz Pozdrowienie Anielskie odmawiając, pomodlą się o wywyższenie wiary katolickiej oraz o wykorzenienie herezji i niewiernych, [udzielamy] tych samych odpustów, jakie uzyskaliby, gdyby owego dnia nawiedzili ów kościół w MIEŚCIE i poza nim, w którym owa stacja ma miejsce. NADTO tymże współbraciom nawiedzającym taki ołtarz lub miejsce i modlącym się jak wyżej w każdy piątek [odpuszczamy] sto dni. Zaś każdego dnia w Wielki Czwartek tymże współbraciom szczerze skruszonym i wyspowiadanym – siedem lat i tyleż kwadragen. ZNOWUŻ tymże współbraciom, którzy przy Jego ołtarzu w trzecią niedzielę każdego miesiąca oraz w czwartek w Wieczerzę Pańską [Wielki Czwartek] EUCHARYSTIĘ pobożnie przyjmą – dziesięć lat i tyleż kwadragen. DALEJ, tak samym współbraciom, jak i innym wiernym Chrystusowym obojga płci towarzyszącym wspomnianemu SAKRAMENTOWI, gdy jest niesiony do chorych, oraz tym, którzy mając w tym przeszkodę, na dźwięk małego dzwonka klęcząc odmówią raz modlitwę Pańską i Pozdrowienie Anielskie oraz pomodlą się za chorego – ilekroć to uczynią, sto dni. Zaś tym współbraciom, którzy towarzyszyć będą samemu SAKRAMENTOWI w procesji zwyczajowo odprawianej po sumie w ową trzecią niedzielę – sto dni. I PODOBNIE tym współbraciom szczerze skruszonym i wyspowiadanym, którzy Grób Pański zwyczajowo wznoszony w Wielki Czwartek we wspomnianym kościele Najświętszej Maryi nawiedzą, siedem lat i tyleż kwadragen z nałożonych na nich lub skądinąd w jakikolwiek sposób należnych pokut odpuszczamy. W KOŃCU, ponieważ trudne byłoby określone miejsce, w którym SAKRAMENT ma być składany, wszędzie jednakowo wyznaczyć, przeto niech sam SAKRAMENT albo pośrodku ołtarza głównego, albo w innym dogodniejszym miejscu według uznania miejscowego ordynariusza – jeśli kościół, w którym Bractwo odprawia nabożeństwa, jest świecki; jeśli zaś zakonny, według uznania przełożonego tegoż kościoła – będzie składany i umieszczany. A ŻEBY cześć tego Najświętszego SAKRAMENTU w tym większym poszanowaniu była, im szerzej rozprzestrzeni się po różnych stronach świata, temuż Bractwu ZEZWALAMY, sporządzając list o niniejszym z mocą trwającą na wieki, aby wspomniane łaski i odpusty (oprócz tych, które z racji stacji RZYMSKICH są zyskiwane) mogło innym bractwom Najświętszego SAKRAMENTU poza MIASTEM erygowanym i mającym powstać bezpłatnie komunikować za pośrednictwem transumptów podpisanych ręką przynajmniej jednego z szafarzy do tego wyznaczonych, który posiada święcenia kapłańskie. Bez względu na powyższe oraz apostolskie, a także na prowincjonalnych i synodalnych soborach wydane konstytucje szczególne bądź powszechne, oraz wszelkie inne przeciwne. CHCEMY zaś, aby jeśli wspomnianemu Bractwu jakikolwiek inny odpust przez Nas na zawsze lub na czas jeszcze nieupłyniony został udzielony, niniejszy zgoła nie miał żadnej mocy ani znaczenia. NIKOMU przeto z ludzi nie godzi się karty niniejszego naszego nadania, odpuszczenia, ostatnio wyrażonego zezwolenia i woli naruszać ani z zuchwałą odwagą jej się sprzeciwiać. Jeśli zaś ktokolwiek odważyłby się na to targnąć, niech wie, że popadnie w gniew Boga Wszechmogącego oraz Jego świętych Apostołów Piotra i Pawła. Dano w Rzymie u świętego Marka, roku Wcielenia Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego trzeciego, ósmego dnia przed idami sierpniowymi [6 sierpnia 1573], pontyfikatu naszego roku drugiego. KTÓRY TO list apostolski wyżej włączony i wymieniony, nienaruszony i cały, wolny od wszelkiej wady i podejrzenia, widzieliśmy, czytaliśmy, trzymaliśmy i pilnie zbadaliśmy, i nakazaliśmy spisać go w tę formę publicznego transumptu przez niżej podpisanego sekretarza wspomnianego naszego Bractwa, na usilną prośbę jaśnie oświeconego i najprzewielebniejszego pana arcybiskupa lwowskiego, posła najjaśniejszego króla Polski, dla Bractwa Najświętszego Sakramentu erygowanego w kościele metropolitalnym w mieście Lwowie, byleby podobna łaska nie została tam uprzednio udzielona innemu [bractwu] przez nasze Bractwo. Któremu to Bractwu i jego współbraciom my, protektor i administratorzy wyżej wspomniani, reprezentujący całe owo nasze Bractwo, przez ten niniejszy publiczny transumpt łaski i odpusty nam i naszemu Bractwu wyżej zamieszczonym listem udzielone (oprócz tych, które z racji stacji RZYMSKICH są zyskiwane) bezpłatnie i z miłości Bożej udzielamy. CHCĄC również i stanowiąc, aby temu niniejszemu transumptowi przypisywano taką samą wiarę, jaka przypisywana byłaby wyżej włączonemu listowi oryginalnemu, gdyby został przedłożony lub okazany. NA CZEGO wszystkich i poszczególnych wiarę i świadectwo powyższych spraw nakazaliśmy sporządzić niniejszy list, czyli ten obecny publiczny dokument transumptu, oraz przez tegoż sekretarza podpisać i ogłosić, a także poleciliśmy i sprawiliśmy, aby został umocniony przywieszeniem naszej pieczęci. Dano w Rzymie w świątyni Najświętszej Maryi sopra Minerva, na naszym zgromadzeniu, w roku od Narodzenia Pana naszego JEZUSA CHRYSTUSA tysiąc pięćset osiemdziesiątym szóstym, w indykcji czternastej, dnia zaś piętnastego miesiąca lipca, w drugim roku pontyfikatu najświętszego w Chrystusie Ojca i Pana naszego, Pana SYKSTUSA, z boskiej opatrzności papieża Piątego. W obecności szlachetnych mężów Marcella Odeschiego i Jana Chrzciciela Gilio, obywateli rzymskich. [Podpisy:] Scypio Gonzaga, patriarcha jerozolimski, administrator Kamil Caetani, administrator [Zapiska notarialna / sekretarza po lewej:] Ja, Hieronim [...] sekretarz podpisałem [...] [W lewym dolnym rogu róża wiatrów / monogram notarialny z literami N P] [Nota kancelaryjna po prawej:] Roku Pańskiego 1722, dnia 20 października. Przedłożono podczas wizytacji generalnej, odczytano i w aktach wizytacji odnotowano. Jan Feliks Szaniawski, biskup [chełmski? / lwowski? / koadiutor?] [W prawym dolnym rogu na plice:] Dla miasta Lwowa. [Ślady po przewleczeniu sznura pieczęci w plice - zachowane fragmenty sznurka konopnego / jedwabnego]. [Verso:] [Zapiski archiwalne i rejestracyjne, m.in.:] 1633 [...] Bractwa Ciała Boz:[ego] [...] [Sygnatura wklejona na papierku:] L. IV / 5.

[W górnym obramowaniu iluminacja: miniatury św. Piotra, św. Pawła, monogram IHS / Chusta św. Weroniki / Serce Jezusowe oraz motywy florystyczne] IN CHRISTI NOMINE AMEN NOS ALEXANDER miseratione divina Episcopus Hostiensis Cardinalis Farnesius nuncupatus S.R.E. Vicecancellarius, Piae, & Vniversalis Confraternitatis Sacratissimi Corporis Domini Nostri IESV CHRISTI in Ecclesia Domus Beata MARIAE supra Minervam de VRBE, Ordinis Fratrum Praedicatorum erectae, & institutae PROTECTOR, ac SCIPIO Gonzaga Patriarcha Hierosolymitanus, CAMILLVS Caetanus, et VIRGILIVS Crescentius Patritius Romanus ipsius Confraternitatis Administratores, VNIVERSIS & singulis praesens publicum Transumpti Instrumentum visuris, lecturis, pariter, & audituris, Salutem in Domino sempiternam. Fidem facimus, & attestamur, qualiter Sanctissimus in CHRISTO Pater, & Dominus noster, Dominus GREGORIVS, divina providentia Papa Decimus tertius, Volens eiusdem Confraternitatis Confratres, Indulgentiarum, & gratiarum muneribus prosequi, quasdam eis concessit literas, quarum tenor de verbo ad verbum sequitur, & est talis. GREGORIVS Episcopus servus servorum Dei, ad perpetuam rei memoriam. Pastoris aeterni, qui ut humanum genus ab illius inimici manibus liberaret, in Ara CRVCIS immolari, & in peccatorum nostrorum remissionem, pretiosissimum sanguinem suum effundere non dubitavit, ac in ultima coena, quam cum discipulis suis PASCHA celebrans manducavit, in tanti beneficii memoriam, eis carnem suam in cibum, & sanguinem suum in potum, divina & incomprehensibili ordinatione exhibuit, dicens: Haec quotiescumque feceritis, in mei memoriam facietis, vices licet immeriti gerentes in terris, & profunda meditatione recolentes, eam esse huius sacrosancti SACRAMENTI sublimitatem, & excellentiam, ut nonnunquam satis plene coli, nunquam digne (qua nostra est imbecillitas) adorari valeat, facere nullo modo possumus, quin Christifideles, quos omnem operam impendere, omnemque diligentiam adhibere conspicimus, ut CHRISTI Corpus huiusmodi honorificentissime in Ecclesiis custodiatur, & in processionibus deducatur, ac ad infirmos deferatur, pieque a Christifidelibus suscipiatur, & frequentetur, ad promissorum ferventius exercitium indulgentiis videlicet, & peccatorum remissionibus crebro invitemus. Vt ij quorum gubernium nobis est commissum, tanti beneficii memoriam saepissime recolentes, illiusque institutoris gratias sinceris agentes affectibus, quod ex seipsis agere non possunt, per huiusmodi exercitia facilius consequantur. Ad quod peragendum etiam nos ipsos magis incitat, dum agnoscimus hac ratione per motum proprium felicis recordationis VRBANVM Papam Quartum praedecessorem nostrum perpetuam Sanctissimi Corporis CHRISTI huiusmodi festivitatem indixisse, & ad illius celebrationem eosdem Christifideles Indulgentiarum concessione invitasse. CVPIENTES itaque piam Christifidelium Confraternitatem sub invocatione eiusdem Corporis CHRISTI in Ecclesia Domus Beatae Mariae supra Minervam, Ordinis Praedicatorum rite institutam, & a pia memoria PAVLO Papa Tertio, etiam praedecessore nostro approbatam, & confirmatam, ex qua sicut accepimus, uberes fructus provenerunt, specialibus favoribus, & gratiis exornari, de omnipotentis Dei misericordia, ac beatorum Petri & Pauli Apostolorum eius auctoritate confisi, Omnibus, & singulis utriusque sexus Christifidelibus dictam Confraternitatem intrantibus, qui tempore ingressus sui, ac ijs ex Confratribus, qui in die festo Corporis CHRISTI, aut eius octava, vere paenitentes peccata sua confessi fuerint, & SACRAMENTVM huiusmodi sumpserint, & similiter eisdem Confratribus, etiam paenitentibus, & confessis, in ipsorum mortis articulo, plenariam omnium peccatorum suorum indulgentiam, & remissionem, misericorditer in Domino concedimus, & elargimur. PRAETEREA eisdem Confratribus utriusque sexus extra Vrbem existentibus, qui in diebus, in quibus stationes in Ecclesiis in VRBE, & extra illam existentibus, habentur, Altare seu locum, in quo SACRAMENTVM custoditur visitaverint, & septies orationem Dominicam, & Salutationem Angelicam recitantes, pro exaltatione fidei Catholicae, & extirpatione haeresum, & infidelium oraverint, easdem Indulgentias, quas consequerentur, si ea die illam Ecclesiam in VRBE & extra eam visitarent, in qua ipsa statio habetur. INSVPER eisdem Confratribus huiusmodi Altare seu locum visitantibus, & ut supra orantibus, sexta quaque feria, centum dies. Singula vero die in Coena Domini eisdem Confratribus vere paenitentibus, & confessis, septem annos, & totidem Quadragenas. RVRSVS eisdem Confratribus qui ad Altare ipsius, in tertia Dominica cuiuslibet mensis, & in feria quinta in Coena Domini, EVCHARISTIAM pie susceperint, decem annos & totidem Quadragenas. VLTERIVS tam ipsis Confratribus, quam alijs Christifidelibus utriusque sexus dictum SACRAMENTVM dum ad aegrotos defertur associantibus, & ijs qui id facere impediti, ad sonum parvae campanae genuflexi semel orationem Dominicam, & Salutationem Angelicam recitaverint, & pro infirmo oraverint, quoties id fecerint, centum dies. Iis vero Confratribus qui SACRAMENTVM ipsum in Processione post maiorem Missam eadem tertia Dominica fieri consueta affociaverint, centum dies. ET SIMILITER ijs Confratribus vere paenitentibus, & confessis, qui sepulchrum Dominicum in dicta Ecclesia Beata Mariae, quinta in Coena Domini constructo solitum, visitaverint, septem annos & totidem Quadragenas de iniunctis sibi seu alias quomodolibet debitis paenitentijs relaxamus. POSTREMO quia difficile esset certum locum, in quo SACRAMENTVM reponatur, ubique uniformiter constituere, idcirco ut SACRAMENTVM ipsum vel in medio Altaris maioris, vel in alio commodiori loco arbitrio loci Ordinarij, si Ecclesia in qua Confraternitas celebratur, saecularis: si vero regularis fuerit, arbitrio eiusdem Ecclesiae superioris, reponatur & constituatur. ET VT huius Sanctissimi SACRAMENTI celebritas tanto in maiori veneratione habeatur, quanto per diversas orbis partes latius diffundetur, ut gratias & indulgentias praedictas (praeterquam eas quae ratione stationum VRBIS lucrifiiunt) alijs Sanctissimi SACRAMENTI Confraternitatibus extra VRBEM erectis, & erigendis, per Transumpta manu unius saltem ex Ministris ad id deputatis, qui in sacro presbyteratus ordine constitutus existat, subscripta gratis communicare valeat, eidem Confraternitati CONCEDIMVS literis super praesentibus conficiendis perpetuo duraturis. Non obstantibus praemissis, ac Apostolicis, necnon in Prouincialibus, & synodalibus conciliis editis specialibus, vel generalibus constitutionibus, caeterisque contrarijs quibuscumque. VOLVMVS autem quod si dictae Confraternitati aliqua alia indulgentia per Nos perpetuo, vel ad tempus nondum clapsum concessa fuerit, praesentes omino nullius sint roboris, vel momenti. NVLLI ergo omnino hominum liceat hanc paginam nostrae largitionis, relaxationis, ultimo dictae concessionis & voluntatis infringere, vel ei ausu temerario contraire. Si quis autem hoc attentare praesumpserit, indignationem Omnipotentis Dei, ac beatorum Petri & Pauli Apostolorum eius se noverit incursurum. Dat. Romae apud sanctum Marcum, anno incarnationis Dominicae, Millesimo Quingentesimo Septuagesimo tertio, octavo Idus Augusti, Pontificatus nostri Anno secundo. QVAS QVIDEM literas Apostolicas prainfertas praelibatas, sanas, & integras, ab omni prorsus vitio & suspicione carentes vidimus, legimus, tenuimus, & diligenter inspeximus, & illas in hanc publici transumpti formam per infrascriptum dictae nostrae Confraternitatis secretarium redigi mandavimus ad instantiam Illustris et Reverendissimi D. Archiepiscopi Leopolien[sis] oratoris Serenissimi Regis Poloniae pro Confraternitate Sanctissimi Sacramenti erecta in Ecclesia Metropolitana in Civitate Leopolien[si]. Dummolo similis gratia prius alteri, per nostram Confraternitatem ibi concessa non fuerit. Cui quidem Confraternitati, & illius Confratribus, Nos Protector, & Administratores praefati totam ipsam nostram Confraternitatem repraesentantes per hoc praesens publicum Transumptum gratias, & indulgentias nobis, & Confraternitati nostrae per prainfertas literas concessas (praeterquam eas quae ratione stationum VRBIS lucrifiunt) gratis, & amore Dei communicamus. VOLENTES pariter, & decernentes huic praesenti Transumpto eandem fidem adhibendam fore, quae prainfertis literis originalibus adhiberetur, si forent exhibitae vel ostensae. IN QVORVM omnium & singulorum fidem, ac testimonium praemissorum praesentes literas, sive hoc praesens publicum Transumpti instrumentum exinde fieri, & per eundem secretarium subscribi, & publicari mandavimus, ac nostri sigilli iussimus, & fecimus appensione muniri. Dat. Romae in Templo Beata Mariae supra Mineruam in nostra congregatione, sub Anno a Nativitate Domini nostri IESV CHRISTI, Millesimo Quingentesimo Octuagesimo VI Indictione XIIII Die vero XV Mensis Julii Pontificatus Sanctissimi in Christo Patris, & Domini Nostri D. SIXTI Divina providentia Papa[e] Quinti Anno Secundo. Praesentibus nobilibus viris Marcello Odeschi & Io: Baptista Gilio Civibus Romanis. [Podpisy:] Scipio Gonz[aga] Patr[iarcha] Hier[osolymitanus] Adm[inistrator] Camillus Caet[anus] Adm[inistrator] [Zapiska notarialna / sekretarza po lewej:] Ego Hic[eronymus] [...] secretarius subscripsi [...] [W lewym dolnym rogu róża wiatrów / monogram notarialny z literami N P] [Nota kancelaryjna po prawej:] Anno D[omi]ni 1722 d[ie] 20 8bris In visitatione generali product[um], lect[um] et Actis visitationis adnotatum. Joannes Felix Szaniawski Ep[iscop]us C[hełmensis? / Leopolien.? / Coadiutor?] [W prawym dolnym rogu na plice:] Pro Civitate Leopoliensi. [Ślady po przewleczeniu sznura pieczęci w plice - zachowane fragmenty sznurka konopnego / jedwabnego]. [Verso:] [Zapiski archiwalne i rejestracyjne, m.in.:] 1633 [...] Bractwa Ciała Boz:[ego] [...] [Sygnatura wklejona na papierku:] L. IV / 5.