Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/603 · 131-1-603-001

Brewe papieża Sykstusa V przydające do herbu miasta Lwowa elementy herbu papieskiego

Sykstus V, papież (Sixtus PP. V) Społeczność i mieszkańcy miasta Lwowa (Dilecti filij Communitas et Homines Civitatis Leopoliensis)
die. xv. Septembris M. D. LXXXVI Pontificatus Anno Secundo · Rzym (Roma apud sanctum Marcum)

Papież Sykstus V na prośbę arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz społeczności Lwowa wzbogaca herb miejski, dodając do sylwetki lwa trzy wzgórza i gwiazdę z własnego herbu rodowego. Dokument upoważnia władze miejskie do swobodnego umieszczania i komponowania nowego godła wedle potrzeb i okoliczności.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

SYKSTUS PAPIEŻ V. Umiłowani synowie, pozdrowienie i apostolskie błogosławieństwo. Przedstawił nam niedawno czcigodny brat Jan Dymitr, arcybiskup lwowski, ojciec i pasterz dusz waszych, pobożną myśl i intencję waszą, wedle której wielce pragniecie, aby herb waszego miasta Lwowa, który schodzi się z naszym herbem w lwie, został przez nas ozdobiony i uświetniony pewnym darem. My, pragnąc przychylić się do tego waszego pobożnego i nabożnego pragnienia ku większej chwale Wszechmogącego Boga i ku ozdobie Świętego Kościoła Rzymskiego oraz na wieczną pamiątkę naszej szczególnej ku wam miłości, skłoniwszy się do próśb waszych i rzeczonego arcybiskupa Dymitra, lwu rzeczonego miasta w waszym wspólnym herbie powagą apostolską na mocy niniejszego [pisma] na wieki wprowadzamy i przydajemy trzy pagórki i gwiazdę, zaczerpnięte z herbu naszego lwa; ufając, że wy, umocnieni mistyczną osłoną owej gwiazdy i wzgórz, odniesiecie upragnione zwycięstwo nad waszymi nieprzyjaciółmi, z którymi nieustanną wojnę toczyć należy. Broń bowiem naszego oręża (jak powiada Apostoł) nie jest cielesna, lecz posiada moc Boga do burzenia twierdz, niszcząc zamysły i wszelką wyniosłość podnoszącą się przeciw poznaniu Boga, oraz podbijając wszelki umysł ku posłuszeństwu Chrystusowi i gotowa pomścić wszelkie nieposłuszeństwo. Cóż bowiem innego należy rozumieć przez Lwa, jeśli nie Chrystusa, wedle owego [słowa] z Apokalipsy, rozdz. 5: „Zwyciężył Lew z pokolenia Judy”; i z Amosa, rozdz. 3: „Lew ryczy, któż się nie ulęknie? Pan przemówił, któż nie będzie zwiastował?”; o którym i w Księdze Liczb, rozdz. 23 [napisano]: „położywszy się spał jako lew”. Cóż przez pagórki, jeśli nie Kościół katolicki wzniesiony na trwałej opoce w wyznaniu Trójcy Przenajświętszej, wedle owego [słowa] Izajasza, rozdz. 2: „Góra domu Pańskiego [stanie] na wierzchu gór i wzniesie się ponad wszelkie pagórki, i popłyną do niej wszystkie narody, i pójdzie wiele ludów, i rzekną: pójdźcie, wstąpmy na górę Pańską, do domu Boga Jakubowego, a nauczy nas dróg swoich”. Cóż wreszcie oznacza gwiazda, jeśli nie Najświętszą Maryję Pannę, która jako matka łaski i matka miłosierdzia, gorliwa orędowniczka zbawienia wiernych swoich szermierzy, wstawia się u Chrystusa, prawdziwego Lwa, którego karmiła matczynymi piersiami, jak w Księdze Liczb, rozdz. 24: „Wzejdzie gwiazda z Jakuba i powstanie laska z Izraela, i pobije wodzów Moabu”. Weźcie tedy, synowie błogosławieństwa, wzór waszego herbu przedstawiony tutaj wizerunkami, i noście go przeciw wszelkim waszym nieprzyjaciołom widzialnym i niewidzialnym, abyście wsparci taką pomocą, po odniesieniu przez was na tym świecie zwycięstwa nad oboma wrogami, mogli w przyszłym wieku osiągnąć nagrody łaski niebieskiej. Ponieważ zaś zdarzyć się może, że owo nasze godło wprowadzone i przydane do waszego herbu inaczej niż zostało odmalowane, w zależności od okoliczności czasu, położenia miejsc oraz natury samej rzeczy, mogłoby lepiej przystawać i służyć pożytkowi publicznemu oraz religii chrześcijańskiej, nadajemy wam i użyczamy niniejszym możność i władzę wprowadzania, przydawania i umieszczania go wedle waszego upodobania – gdzie, kiedy i jak wyda się stosowniejsze, bez względu na wszelkie przeciwne [postanowienia]. Dane w Rzymie u Świętego Marka pod Pierścieniem Rybaka dnia 15 września 1586 roku, w drugim roku pontyfikatu. [Podpis sekretarza:] Tho: Thom: Gualterutius. [Poniżej tekstu dwie miniatury herbowe:] [1. Po lewej w owalnym kartuszu ze złotymi wolutami na błękitnym tle wspięty złoty lew trzymający w łapie gałązkę z trzema wzgórzami i ośmiopromienną gwiazdą – herb Sykstusa V (Peretti).] [2. Po prawej w owalnym kartuszu herb miasta Lwowa: czerwone mury miejskie z trzema wieżami o niebieskich dachach, w otwartej bramie lew wspięty ze wzgórzami i gwiazdą w łapach.] [Verso:] [Adres:] Umiłowanym synom, społeczności i mieszkańcom miasta Lwowa. [Noty kancelaryjne i archiwalne:] Arca 20. [oraz inne dawne sygnatury] [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Ślad po pieczęci pod opłatkiem / sub annulo Piscatoris]

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

SIXTVS PP. V. Dilecti filij salutem, et apostolicam benedictionem. Aperuit nobis nuper uenerabilis fr[ater] Joannes Demetrius Archiep[iscop]us Leopolien[sis] pater, et pastor animar[um] uestrar[um], piam mentem, et intentionem uestram, qua magnopere cupitis, ut insignia Ciuitatis uestrae Leopolien[sis], quae cum n[ost]ris insignibus in Leone conueniunt per nos aliquo munere decorentur, ac illustrentur. Nos huic uestro pio, ac deuoto desiderio ad maiorem Omnipotentis Dei gloriam, et Sanctae Romanae Ecclesiae decus, ac sempiternam erga nos eximiae caritatis nostrae memoriam annuere cupientes, uestrisq[ue], ac dicti Demetrij Archiep[iscop]i supplicationibus inclinati, Leoni dictae Ciuitatis communibus insignibus uestris, tres monticulos, et stellam de Leonis n[ost]ri stemmate desumptos apl[ic]a authoritate tenore pr[ae]sentium perpetuo inserimus, et adiungimus; sperantes fore ut uos h[uius]m[od]i stella et montium mystico praesidio muniti de inimicis uestris, quibuscum bellum continuum gerendum est, exoptatam uictoriam reportetis. Arma siquidem militiae n[ost]rae (ut Apostolus ait) non sunt carnalia, sed potentia Deo ad destructionem munitionum, consilia destruentes, et omnem altitudinem extollentem se aduersus scientiam Dei, et in captiuitatem redigentes omnem intellectum in obsequium Christi, et in promptu habentes ulcisci omnem inobedientiam. Quid n[am] aliud per Leonem intelligi debet, nisi Christus iuxta illud Apocalypsis v. uicit Leo de tribu Juda; et Amos c. iij. Leo rugit quis non timebit? Dn[u]s locutus est, quis non euangelizabit? de quo et Num. c. xxiij accubans dormiuit ut leo. Quid per monticulos nisi Ecclesia catholica super aedificata supra firmam petram in confessione Sanctissimae Trinitatis iuxta illud Isaiae. c. ij. Mons domus D[omi]ni in uertice montium, et eleuabitur super omnes colles, et fluent ad eam omnes gentes, et ibunt populi multi, et dicent uenite ascendamus ad montem D[omi]ni ad domum Dei Jacob, et docebit nos uias suas. Quid deniq[ue] per stellam designatur nisi Beatissima Virgo Maria, quae et mater gra[ti]ae et mater misericordiae pro salute fidelium suor[um] athletarum sedula exoratrix ad Christum uerum Leonem, quem maternis lactauit uberibus, intercedit ut Num. c. xxiiij Orietur stella ex Jacob, et consurget uirga de Israel et percutiet Duces Moab. Sumite ergo uos benedictionis filij exemplar insignium uestrorum partibus hic expressum: illudq[ue] contra quoscunq[ue] inimicos uestros uisibiles, et inuisibiles gerite ut eiusmodi adminiculo inixi post adeptam a uobis de utroque hoste in hoc mundo uictoriam praemia coelestis gratiae in alio seculo consequi possitis. Quoniam uero contingere potest, ut n[ost]ra haec insignia uestris insignibus aliter quam repraesententur inserta, et adiuncta secundum temporum conditionem, locorum situationem, ac ipsius rei qualitatem magis decori publico, et christianae religioni congruere et inseruire ualeant, uobis illa ad libitum uestrum ubi, quando et quomodo uidebitur decentius, inserendi, adiungendi, et collocandi facultatem, et authoritatem per p[rae]sentes concedimus, et impartimur, contrarijs non obstantibus quibuscunq[ue]. Datum Romae apud sanctum Marcum sub annulo Piscatoris die. xv. Septembris M. D. LXXXVI Pont[ificatus] Anno Secundo. [Podpis sekretarza:] Tho: Thom: Gualterutius . [Poniżej tekstu dwie miniatury herbowe:] [1. Po lewej w owalnym kartuszu ze złotymi wolutami na błękitnym tle wspięty złoty lew trzymający w łapie gałązkę z trzema wzgórzami i ośmiopromienną gwiazdą – herb Sykstusa V (Peretti).] [2. Po prawej w owalnym kartuszu herb miasta Lwowa: czerwone mury miejskie z trzema wieżami o niebieskich dachach, w otwartej bramie lew wspięty ze wzgórzami i gwiazdą w łapach.] [Verso:] [Adres:] Dilectis filijs Communitati, et Hominibus Ciuitatis Leopolien[sis] . [Noty kancelaryjne i archiwalne:] Arca 20. [oraz inne dawne sygnatury] [Pieczęć tuszowa:] ARCHIWUM AKT DAWNYCH MIASTA LWOWA [Ślad po pieczęci pod opłatkiem / sub annulo Piscatoris]

Uwagi do odczytu

Brewe papieskie na pergaminie, sporządzone pod pierścieniem Rybaka (sub annulo Piscatoris). Na karcie widnieją dwie barwne miniatury herbowe przedstawiające herb papieski oraz herb Lwowa z nowo nadanymi elementami. Na verso ślad po przyciśniętej pieczęci sygnetowej oraz XIX/XX-wieczna pieczęć Archiwum Akt Dawnych Miasta Lwowa. Tytuł z karty archiwalnej błędnie mówi o elementach 'z herbu arcybiskupiego' (chodzi o herb papieski Sykstusa V, o co zabiegał arcybiskup Jan Dymitr Solikowski).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:16 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/603 · 4 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie