Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/613 · 131-1-613-001

Wyrok komisarzy królewskich w sprawie rozgraniczenia dóbr kapituły lwowskiej i królewszczyzn

Mikołaj Herburt z Fulsztyna, kasztelan przemyski, starosta lwowski i generał ziem ruskich; Jan Drohojowski, sędzia [ziemski lwowski]; Wiktoryn Kowalski, podsędek [lwowski]; Jan Zapolski, komornik graniczny ziemi lwowskiej – komisarze królewscy Wszystkim wobec i każdemu z osobna, których to dotyczy (w sprawie sporu granicznego między kapitułą metropolitalną lwowską a dobrami królewskimi)
feria sexta ante festum Sanctarum Undecim millia Virginum proxima Anno Domini Millesimo Quingentesimo Nonagesimo Primo · in loco campestri differentiarum haereditatum praefatarum [w polu spornych dóbr]

Komisarze królewscy Zygmunta III Wazy dokonali odnowienia i usypania kopców granicznych rozdzielających wsie kapituły lwowskiej Basiówkę i Hodowicę od królewskich wsi Sknilów i Sokolniki. Dokument ustala przebieg granic według dawnych przywilejów oraz zapewnia poddanym obu stron prawo do wolnego wypasu bydła.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

W IMIĘ BOŻE, AMEN. Mikołaj Herburt z Fulsztyna, kasztelan przemyski, starosta lwowski, generał ziem ruskich, Jan Drohojowski, sędzia, Wiktoryn Kowalski, podsędek, Jan Zapolski, komornik graniczny ziemi lwowskiej, komisarze przez Najjaśniejszego Majestat Królewski ZYGMUNTA Trzeciego, z Bożej łaski króla Polski i desygnowanego [króla] Szwecji, pana naszego miłościwego, do niżej spisanych spraw dani i wyznaczeni. Oznajmiamy niniejszym naszym [pismem] tym, których to dotyczy, wszystkim obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Iż z polecenia i listów nakazowych tegoż Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego z naszej strony oraz na usilną prośbę Czcigodnej Kapituły Kościoła Metropolitalnego Lwowskiego, dziedziców i posiadaczy wsi Basiówka i Hodowica, w celu odnowienia i wyrównania sporów o dwadzieścia łanów od ściany wsi Obroszyn, należącej do stołu rzeczonej Kapituły Lwowskiej, a dobrami dziedzicznymi i gruntem Sknilów i Sokolniki Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego, należącymi do zamku lwowskiego, wzdłuż i wszerz, według listów przywileju niegdyś świętej pamięci Władysława, króla Polski, tejże Czcigodnej Kapitule Lwowskiej na czterdzieści łanów danych, a po sporządzeniu owego przywileju przez podwójnych komisarzy pobożnej pamięci niegdyś KAZIMIERZA, króla Polski, granice przez usypanie kopców i pomiar wyznaczoną miarą w tejże sprawie pomiaru czterdziestu łanów zostały ustalone, [a które] po części z powodu dawności czasu poszły w zapomnienie; wezwawszy przed swe oblicze z mocy mandatów Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego strony oraz mieszkańców wspomnianych dóbr dziedzicznych i tych, których to dotyczyło, przede wszystkim po ugruntowaniu jurysdykcji i jak wymaga prawo, po obwołaniu przez woźnego Eliasza ze Lwowa, poczynając od tychże dawnych granic wedle brzmienia rzeczonego oryginalnego przywileju, a także po starannym zbadaniu nowszych aktów i procesów w tejże sprawie czterdziestu łanów po dacie oryginalnego przywileju wydanych oraz po obejściu i zbadaniu tego wszystkiego na samym gruncie. Ze stanu rzeczy naocznemu zbadaniu poddanego i starannie docieczonego w tejże zleconej nam sprawie, przystępując do wykonania listów Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego, spory tego rodzaju i użytkowanie w sposób następujący pogodziliśmy, odnowiliśmy i uporządkowaliśmy, tudzież do dawnego, pierwotnego użytkowania i posiadania wedle znaków dawnych, jeszcze dość wyraźnych, przywróciliśmy. Najpierw, zaczynając długość od bagna czyli błota zwanego Zgniły Potok i od dawnego, dość wyraźnego kopca, przy którym naprzeciwko w wyżej wspomnianym akcie komisarskim granicznym dóbr Obroszyn z Basiówką w zachodniej części usypano kopiec. W części wschodniej, przy drodze zwanej Szarpska, usypany jest znak kopca z ziemi, wyznaczający wieczny styk dóbr Sknilów z Basiówką wzdłuż ściany wsi Obroszyn. Stamtąd przy tejże drodze Szarpskiej prosto odnowione zostały i usypane kopce, od tej drogi nie odstępując, przechodząc drogi, laski i zarośla, a po obu stronach tejże drogi Szarpskiej na drzewach dębowych nacięto znaki na kształt krzyża i wstąpiono na drogę publiczną (gościniec) ciągnącą się ze Lwowa do Basiówki; w miejscu zaś wjazdu na gościniec nacięto znaki na drzewach i usypano kopce. Tęże drogę Szarpską aż do miejsca wejścia na wyżej wspomniany gościniec wyznaczyliśmy dziedzicom Sknilowa i Basiówki jako wieczną granicę wzdłuż. Przekroczywszy zaś gościniec, idąc tą samą drogą Szarpską, usypano kopce, a od tejże ścieżki drogi Szarpskiej na prawą stronę, ukośnie opadając ku południowi, przez zarośla nacięto znaki na kształt krzyża na drzewach dębowych i liściastych, a z ziemi kopce odnowiono i usypano. Przyszło się do dawnego publicznego gościńca, który biegnie ze Lwowa przez wieś Hodowica ku miasteczku Szczerzec; w miejscu dojścia, wyznaczonym z obu stron znakami wyciętych krzyży na drzewach dębowych, usypano także jeden kopiec. Od tychże znaków, idąc tą samą dawną drogą, usypano kopce wzdłuż tej drogi, [aż] przyszło się do miejsca równiny; schodząc ze wzgórza niżej w stronę Hodowicy, odnowiono i usypano jeden dawny kopiec, od którego to kopca, opuszczając rzeczony gościniec po lewej ręce, usypano kopce ścieżką skręcającą przez zarośla, błoto i las dębowy aż do ostatniego dawnego kopca między dobrami wsi Hodowica i Basiówka przy wymiarze łanów z tamtej strony zachodniej, znajdującego się za potokiem na końcu stawu hodowickiego. W którym to miejscu wspomniane odnowienie granic zostało ukończone. Dodano jednak i wyraźnie wyszczególniono ten warunek, iż pastwiska w dobrach obu wspomnianych stron, zarówno obecnych, jak i poddanych tychże, po wieczne czasy wolne być mają, bez czynienia wszakże szkód w łąkach i zasiewach w rzeczonych dobrach się znajdujących. Przez co cały ciąg i przebieg wzdłuż i wszerz dwudziestu łanów w części wschodniej między wyżej wymienionymi dobrami a dobrami Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego, w użytkowaniu i dawnym posiadaniu odnowiony, przywracając i odnawiając wspomnianym dobrom i dziedzictwom, trzymając się listów komisji i mandatów Najjaśniejszego Majestatu Królewskiego, dawnemu użytkowaniu i posiadaniu na wieki przysądziliśmy i przypisaliśmy powagą naszej komisji i za pośrednictwem niniejszego naszego dekretu. Przy czym obecni byli czcigodni i urodzeni panowie: Jan Dymitr Solikowski, z Bożej łaski arcybiskup lwowski, Zygmunt Łowadowski, podstarości lwowski, ze wsi Sokolniki Jan Mańkowski, wójt, Marcin Komorowski, pisarz grodzki, Jan Ryński, Stanisław Krusiński, Jan Tilebowski i wielu innych wiarogodnych. Na świadectwo i potwierdzenie tego wszystkiego, tak zdziałanego i wykonanego, do niniejszych aktów pieczęcie nasze przycisnąć kazaliśmy. Działo się i dano w polu spornych dóbr wyżej wspomnianych, w najbliższy piątek przed świętem Jedenastu Tysięcy Dziewic, Roku Pańskiego tysiąc pięćset dziewięćdziesiątego pierwszego. Mikołaj Herburt z Fulsztyna, kasztelan przemyski, starosta lwowski, ręką własną podpisał. Wiktoryn Kowalski, podsędek. Jan Drohojowski, sędzia. Jan z Zapolic Zapolski, komornik lwowski, ręką własną.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[Inwokacja i intytulacja:] IN NOMINE DOMINI AMEN. Nicolaus Herborth a Fulstin Castellanus Premisliensis Capitaneus Leopolien[sis], Terrarum Russiae G[e]n[er]alis, Ioannes Drozodowski Iudex, Victorinus Kowalskij subiudex, Ioannes Zapolski Camerarius Granicialis Terrae Leopolien[sis] Commissarii per Sac[ram] Regia[m] M[aiesta]tem SIGISMVNDVM Tertium Dei gr[ati]a Regem Poloniae et designatum Sueciae Dominum n[ost]rum clementissimum ad infrascripta dati et deputati. Significamus praesentib[us] n[ost]ris quor[um] interest, vniuersis praesentib[us] et futuris harum notitiam habituris. Quia ex commissione mandatique litteris ipsi[us] S[acrae] R[egiae] M[aiesta]tis n[ost]ris partibus ex parte et ad instantia[m] Venerabilis Capituli Ecclesiae Metropolitanae Leopolien[sis] possessor[um] villarum Basyowka et Hodowycza haeredum ad renovand[um] et complanand[um] differentias laneorum viginti a pariete villae Obrossyn ad mensam dicti Capituli Leopolien[sis] pertinen[tis] et inter haereditates et fundum Sknilow et Sokolnikij Sacrae Regiae M[aiesta]tis ad Castrum Leopolien[se] pertinen[tis] in longitudinem et latitudinem iuxta litteras Privilegij olim Divae memoriae Wladislai Regis Poloniae ipsi Venerabili Capitulo Leopolien[si] super quadraginta laneos datas post actumq[ue] illarum Privilegij praefati super Commissarios duplices piae memoriae olim CASIMIRI Regis Poloniae limitones per scopulorum erectionem et commensuratione[m] disposita mensura in eodem negotio emensurandorum laneorum quadraginta subsequuta etiam aliqua ex parte propter antiquitatem temporis in abusu redactar[um] vocatis ad sui praesentiam vigore mandatorum Sac[rae] M[aiesta]tis Regiae partibus et hominibus haereditatum praefatarum et earum qua rum intererat ante omnia In[teresse?] ditione fundata et ut iuris est per Ministerialem Elyaszko de Leopoli proclamata ab eisdem antiquitis metis incipiendo iuxta continentiam Originalis Privilegij praefati actibusq[ue] et processibus recentib[us] in eodem negotio quadraginta laneorum post datam originalis Privilegij emanat[is] diligenter exquisitis ipsiq[ue] soli eadem omnia deambulata et perquirend[a]. Ex re oculis subiecta et diligenter exquisita in negotio huiusmodi nobis Commissis ad exequutionem litterarum ipsius Sac[rae] Regiae M[aiesta]tis deducen[do] eiusmodi differentias et usu modo quo sequitur composuimus renouauimus et ordinauimus usuiq[ue] et possessioni antiquae pristinae iuxta signa antiqua adhuc satis notabilia restituimus. Inprimis Incipiendo longitudinem a palude seu luto dicto Zgnily Potok et a scopulo antiquo satis notabili iuxta quod ex opposito scopul[us] supra recensito Actu Commissario Graniciali haereditatis Obrossyn cum Basyowka in occidentali parte erecti. In orientali parte penes viam Szarpska nuncupata. Signum scopuli de terra erectum est designans perpetua[m] concurrenthiam haereditatum Sknilow cum Basyowka iuxta parietem villae Obrossyn, abinde penes eandem viam Szarpska recta renovati et errecti sunt scopuli ab eadem via non disceden[do] vias sylvulas et mericas transeundo et in utraq[ue] parte eiusdem viae Szarpska in arboribus quercinis signa ad instar Crucis incisa et ad viam strata[m] publicam a Leopoli ad Basyowka protenden[tem] ascensum est, in locoq[ue] ingressus viae stratae signa in arboribus et scopuli errecti sunt viam eand[em] Szarpska ad locu[m] ingressus stratam via praedatam in longitudinem pro meta perpetua haeredibus Sknilow et Basyowka assignavimus. Et transfundo viam strata[m] eadem via Szarpska eundo scopuli sunt sephit[i?] et ab eodem tramite via Sarpska ad dextra[m] partem per obliquum deorsus meridiem declinante per rubeta signa ad instar crucis in arboribus quercinis et feliatis sunt incisa, et de terra scopuli sunt renovati et erecti, ventum est ad viam strata[m] publicam antiquam quae tendit de Leopoli per villam Hodowicza ad oppidum Szczerzecz locoq[ue] aduentus ex utraq[ue] parte signor[um] cruces in arboribus quercinis excusis assignato, etiam scopulus unus est septus. Ab eisdemq[ue] signis via eadem scilicet orta antiqua eundo circa eandem viam scopuli sunt erecti, ventum est ad locum planiciei descenden[do] de monte inferius versus Hodowicza eundo renovatus et erectus est scopulus unus antiquus, a quo scopulo dimittendo eandem viam strata[m] praefata[m] in manu sinistram septi sunt scopuli tramite verso per rubeta et lutum ac sylva[m] quercineam usq[ue] ad scopulum ultimu[m] antiquum inter haereditates villar[um] Hodowicza et Bassiowka in emensurone laneorum ex illa parte occidentali post torrentem in fine piscinae Hodowicen[sis] consisten[tem]. In quo loco renovatio praefata est determinata. Ea tamen conditione adiecta et speciali expressa quod pascua in bonis partium praefatar[um] ambar[um] ac pro tempore existentium ac subditis eorund[em] temporibus perpetuis libera esse debent sine tame[n] illatione damnor[um] in pratis et segetibus in dictis bonis existentibus. Cum tota tractum et ductum in longitudine et latitudine viginti laneorum in parte orientali inter haereditates praerecensas a bonis Sac[rae] Regiae M[aiesta]tis in usu et possessio[n]e antiqua renovata[m] restituen[do] et renovando bonis, et haereditatibus praefatis inhaeren[do] lit[er]is Commissionis et mandatorum Sac[rae] Regiae M[aiesta]tis pristino usui et possessioni antiquae perpetuam assignavimus et attribuimus. Authoritate n[ost]ra Commissaria et Decreto nostro praesenti mediante. Praesentibus ibidem R[everen]do et Generosis Dominis: Joanne Demetrio Solikowsky Dei gr[ati]a Archiep[iscop]o Leopolien[si], Sigismundo Lovadowsky Vicecapitaneo Leopolien[si], de Villa Sokolniki Aduocato Joanne Mankowsky, Tydarow et Castren[si] Notario Martino Komerzky, Joanne Rynsky, Stanislao Krusinsky, Joanne Tilebowsky et alijs quam plurimis fidedignis. Praemissa itaq[ue] sic Acta et exequuta recognoscen[do] et testifican[do] ac actis hinc sigilla n[ost]ra subapprimi fecimus. Actum et Datu[m] in loco campestri differentiarum haereditatum praefatarum feria sexta ante festum S[an]ctarum Vndecim millia Virginu[m] proxima Anno Domini Millesimo Quingentesimo Nonagesimo Primo. [Podpisy komisarzy pod tekstem:] Nicolaus Herboth a Fulstyn Castellanus Premisliensis Capitaneus Leopolien[sis] manu propria ss. Victorinus Kowalsky subiudex Ioannes Drozodowski Iudex Ioannes de Zapolice Zapolski Camerarius Leopolien[sis] m[anu] p[ropr]ia [Verso:] [Noty archiwalne i kancelaryjne:] Limites inter villas Hodowicze, Basiowka, Obroszyn et Sowczany [?], Sknilow z Sokolniki a parte Orientali [Kolejne zatarte noty łacińskie z XVI–XVIII w.] [Pieczątka/nalepka z sygnaturą:] R. XXI N. 4

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 15:26 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/613 · 10 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie