131/1/619 · 131-1-619-001
Potwierdzenie króla Zygmunta III Wazy ugody kapituły lwowskiej z magistratem o szpital św. Ducha
Król Zygmunt III Waza potwierdza wyrok arcybiskupa Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugodę zawartą między kapitułą metropolitalną lwowską a magistratem miasta Lwowa w sporze o patronat nad prepozyturą szpitala św. Ducha. Na mocy zatwierdzonego układu rajcy lwowscy zachowują prawo prezenty na prepozyturę, wybierając kandydata z grona kanoników, a kapituła zobowiązuje się poprzeć nadanie magistratowi prawa prezenty na drugą kanonię dla wykształconego duchownego.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
[Karta 1r – okładka:]
B
Ugoda Kapituły i Magistratu lwowskiego w sprawie prepozytury św. Ducha.
1592
[Czerwonym atramentem:] Rubryka szósta
Litera F, Numer 5.
915
675 1/2
[Karta 2r:]
ZYGMUNT TRZECI, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także Królestwa Szwecji prawowity dziedzic i przyszły król. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy. Że przedłożono nam w imieniu sławetnych burmistrza i rajców miasta naszego Lwowa dwa dokumenty papierowe: jeden zawierający dekret czyli wyrok przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Jana Dymitra Solikowskiego, arcybiskupa lwowskiego, wydany i ogłoszony między czcigodną kapitułą kościoła katedralnego lwowskiego z jednej, a tymiż sławetnymi burmistrzem i rajcami z racji prawa patronatu czyli prezenty prepozyta przy kościele i szpitalu św. Ducha w tymże mieście położonym z drugiej strony, zaopatrzony pieczęcią rzeczonego przewielebnego arcybiskupa lwowskiego i podpisany jego ręką; drugi zaś ugodę czyli transakcję między tą samą kapitułą a rzeczonymi burmistrzem i rajcami lwowskimi z racji tegoż prawa patronatu czyli nadania rzeczonej prepozytury, z dołączonymi ponadto w tejże ugodzie pewnymi warunkami, zawartą i postanowioną za obopólną i jednomyślną zgodą obu stron, opatrzoną pieczęcią tejże kapituły i podpisaną rękami określonych osób kapitulnych – zdrowe, całe, nienaruszone i wolne od wszelkiego podejrzenia. I upraszano nas, abyśmy raczyli oba rzeczone pisma, tak wyroku, jak i ugody, powagą naszą królewską dla większej ich stałości i mocy potwierdzić, aprobować i ratyfikować. Tychże pism, a najpierw dekretu czyli wyroku, dosłowny ciąg jest następujący:
MY, Jan Dymitr Solikowski, z łaski Boga i Stolicy Apostolskiej arcybiskup metropolitalnego kościoła lwowskiego. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Że wszczęta i wytoczona została sądownie przed nami i urzędem naszym sprawa z okazji prepozytury szpitala św. Ducha we Lwowie pomiędzy wielebnym Janem Herbestem, kanonikiem i kaznodzieją lwowskim, który na wspomnianą niżej prepozyturę uzyskał prezentę od najjaśniejszego księcia i pana, pana Zygmunta Trzeciego, szczęśliwie obecnie panującego króla Polski, pana naszego najłaskawszego, wraz z pismami w tej sprawie przez Jego Królewską Mość sobie udzielonymi dla swej osoby, i wniósł ją do sądu excepcji [w kurii], z jednej strony; a wielebnym Jakubem Wierzbińskim, prepozytem lwowskim, sekretarzem Jego Królewskiej Mości, na tę samą lwowską prepozyturę przed trzema laty przez sławetnych rajców miasta Lwowa mocą ich prawa zaprezentowanym i obecnym tejże prepozytury posiadaczem, z drugiej strony; obok których wystąpili także do sprawy wielebni Stanisław Stryjski dziekan, Wojciech Perlicki nasz wikariusz w sprawach duchownych z innymi prałatami i kanonikami od całej swej czcigodnej kapituły tegoż metropolitalnego kościoła lwowskiego, oświadczając, że posiadają prawo prezenty i nadawania tejże wspomnianej prepozytury
[Karta 2v:]
z wieczystą inkorporacją, którą uzyskali od najjaśniejszego świętej pamięci króla Stefana dla pomnożenia prawa tejże swej czcigodnej kapituły. Następnie także sławetni i osławieni Jakub Mieroszewski, Andrzej Sambor, magister Szymon Lwowski i Stanisław Anserinus w imieniu swego kolegium konsularnego lwowskiego, którzy bronili swego prawa do tejże prepozytury szpitala św. Ducha według wieczystej darowizny, którą posiadają od niegdyś boskiego króla Zygmunta Pierwszego, i z mocy którego to prawa tak jak dawniejszych prepozytów, tak i obecnego wielebnego Jakuba Wierzbińskiego podobnież zaprezentowali – zawieszając tymczasem przy Trybunale Królewskim za zgodą obu stron proces w celu zawarcia tejże ugody. W którym to zbiegu tylu wspomnianych stron instygator naszego urzędu wniósł tamże protestację co do naszego specjalnego prawa patronatu: które mianowicie do nadawania wszelkich beneficjów prawa królewskiego w naszej diecezji lwowskiej na pewien jeszcze nieupłyniony czas od najjaśniejszego niegdyś księcia i króla Stefana mamy szczodrze nadane i aż do tego dnia dzierżymy, od którego to dobrodziejstwa naszego prawa i my także, w nadziei owego uspokojenia między wspomnianymi spierającymi się, po ojcowsku powstrzymaliśmy się. W terminie przeto obecnym dla rzeczonych stron, najpierw mocą cedua wydanego na wniosek wielebnego Jana Herbesta, następnie przez urząd nasz ze względu na własne nasze rozpoznanie i rozstrzygnięcie na pierwszy dzień miesiąca po naszym szczęśliwym przybyciu do Lwowa, a potem na piątek przed Reminiscere, stamtąd zaś na poniedziałek po niedzieli Laetare prawnie dotąd odraczanym i przypadającym, gdy wielebny Herbest z wielebnym Wierzbińskim o prawo posiadania przed nami sądownie spierali się, a czcigodna kapituła oraz sławetny konsulat praw swoich, instygator zaś urzędu naszego prawa również naszego strzegli – wysłuchawszy, rozpatrzywszy i należycie rozważywszy prawa i obrony rzeczonych stron, przede wszystkim prawo nasze pretensji nienaruszone i nienaruszone w innym wypadku dla nas i instygatora naszego zastrzegliśmy. W tym zaś obecnym wypadku, pragnąc, aby czcigodna kapituła ze sławetnym senatem tym łatwiej o swych wspomnianych dawniejszych prawach przez pewne sprawiedliwe środki wszelki spór uśmierzyły, od wykonywania tegoż naszego prawa na razie odstąpiliśmy. Wreszcie w imię Boże radząc najpierw o ubóstwie kościoła naszego metropolitalnego lwowskiego, aby pod naszym szczęśliwym zarządem większe i wnet większe brał przyrosty swego pomnożenia i ozdoby, ponadto radząc także o pokoju, zgodzie i chrześcijańskiej wzajemnej miłości w tym mieście tak wszystkich, jak przede wszystkim przewielebnych prałatów i sławetnych [rajców], aby na przyszłość bardziej i bardziej między nimi jaśniała i trwalej się zespalała, taki wreszcie nasz wyrok, w części sądowniczy z trzymaniem się prawa powszechnego, w części zaś polubowny ze zgody stron i dobrowolnego poddania się, wydaliśmy i ogłosiliśmy:
Ponieważ sławetni rajcy i przed naszym prawem patronatu, które jest dla nas czasowe, i przed wieczystą inkorporacją czcigodnej kapituły, a daleko wcześniej przed świeżą prezentą samego wielebnego Jana Herbesta mieli prawo pierwsze i dawniejsze co do nadawania prepozytury szpitala św. Ducha, tak iż od wielu już lat byli w tego prawa ciągłym i spokojnym posiadaniu, jako że i obecnego tejże prepozytury posiadacza, wielebnego Jakuba Wierzbińskiego, i przed nim innych, jak to przed nami wywiedziono, mocą swego prawa zaprezentowali,
[Karta 3r:]
sam zaś wielebny Wierzbiński przez nich przed trzema laty zaprezentowany toż beneficjum także teraz za zgodą kapituły spokojnie posiada; dlatego uznawszy, że prezenta wielebnego Jana Herbesta bynajmniej ostać się nie może, z tego powodu, że w obliczu tylu praw wyżej wymienionych nie mogła być prawnie i właściwie uzyskana – prawo i przywilej rzeczonych rajców, którego oni od dawna w nadawaniu rzeczonego beneficjum prepozytury się trzymają, tymże rajcom obecnym i na dany czas będącym oraz ich urzędom, wielebnemu zaś Jakubowi Wierzbińskiemu także samo prawo obecne i posiadanie rzeczonej prepozytury zachowujemy w całości, nienaruszone i w swej należytej mocy, jako też za pośrednictwem niniejszego dekretu zachowujemy. Ponieważ zaś czcigodna kapituła, tak dla ściślejszego związania i zupełnego złączenia węzła miłości z magistratem lwowskim, jak i dla większego pożytku kościoła szpitalnego św. Ducha oraz pilniejszej pieczy i troski o ubogich, osobiście przed nami z prawa swej inkorporacji prezentowania prepozyta na rzecz tychże rajców ustąpiła i przystała pod tym warunkiem, że ciż rajcy obowiązani będą prezentować na prepozyta jedną osobę z grona kapituły – przeto my, ku temu świętej sprawiedliwości i ich wzajemnej miłości porozumieniu doprowadziwszy, pragnąc zabezpieczyć wspomniane prawa, i wszelki spór między nimi naszą powagą arcybiskupią oraz przy ich dobrowolnej na to zgodzie tak oto rozstrzygnęliśmy, postanowiliśmy, zarządziliśmy i zadekretowaliśmy:
Że rajcy z grona czyli ciała czcigodnej kapituły kogokolwiek sami zechcą i wybiorą na tę samą wakującą prepozyturę św. Ducha, tak po ustąpieniu lub zgonie obecnego posiadacza, jak i bezpośrednio po sobie następujących, tak rzeczonym swym prawem patronatu, jak i drogą inkorporacji czcigodnej kapituły po wieczne czasy prezentować będą zobowiązani i przymuszeni. Który to prepozyt przez nich na taką prepozyturę w sposób wyżej powiedziany zaprezentowany do wszelkich i pojedynczych ciężarów zarządu rzeczonego kościoła św. Ducha, wedle dawnej i pierwotnej fundacji pobożnie i z rozwagą nałożonych i wyszczególnionych, osobiście lub przez innego rzeczywiście zdatnego kapłana zastępcę będzie zawsze zobowiązany i powiązany, pod dozorem i uwagą [...] przewielebnych panów arcybiskupów na dany czas będących, jak i samej czcigodnej kapituły oraz samych sławetnych rajców jako prawnych tegoż beneficjum kolatorów.
Które to rozstrzygnięcie nasze tego rodzaju wielebni prałaci w imieniu całej swej kapituły i sławetni rajcy wyżej wymienieni od całego swego kolegium, jak też wielebny Jan Herbest, kanonik, ze swej osoby, również zrzekając się już w samym czynie ze swego prawa dla większego pomnożenia miłości i zgody między czcigodną kapitułą a magistratem lwowskim, życzliwie i z wdzięcznością przyjęli i zaaprobowali, ofiarując się i zobowiązując w dobrej i nienaruszonej wierze wszystko i każde z osobna z wyżej wymienionych [...] ku chwale Bożej, następnie ku pomnożeniu kościoła metropolitalnego i dobremu rządcielstwu kościoła szpitalnego oraz ku wzajemnej swej miłości jak najmocniej trzymać i nienaruszenie zachowywać, z oddaleniem wszelkiego podstępu i oszustwa. Przeto i wszelkich sporów swoich z tytułu tejże prepozytury jakkolwiek bądź gdziekolwiek dotąd toczonych [...]
[Karta 3v:]
w jakimkolwiek prawie i instancji zawieszonych, wszyscy i pojedynczy tamże przed nami jawnie się wyrzekli, i kres im oraz wieczne milczenie w ich imieniu sobie nałożyli. Działo się i dano we Lwowie w poniedziałek po niedzieli Laetare Roku Pańskiego tysiąc pięćset dziewięćdziesiątego drugiego. W obecności urodzonych i szlachetnych Wiktoryna Kowalskiego podsędka lwowskiego, Mikołaja Chodakowskiego pisarza grodzkiego lwowskiego, Kaspra Kozłowskiego, Jana Obura, Jana Witkowskiego oraz bardzo wielu innych wiarogodnych świadków. Jan Dymitr Solikowski arcybiskup lwowski własną ręką. Bartłomiej Rynionowski publiczny Jego Ilustracji i Najprzewielebniejszego Pana spraw notariusz [znak notarialny].
Dokument zaś wspomnianej UGODY czyli transakcji w następującym dosłownym brzmieniu idzie:
MY Stanisław Stryjski dziekan, Jakub Wierzbiński prepozyt, Wojciech Perlicki wikariusz w duchownych, Stanisław Dębieński, Piotr Moszek Borzewski, Jan Herbest kaznodzieja, Tomasz Domanowski, Kasper Starczowski i Bartłomiej Wargocki prałaci i kanonicy oraz cała kapituła kościoła metropolitalnego lwowskiego. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, obecnym i przyszłym, którzy powezmą o tym wiadomość. Iż my, zważywszy na nader życzliwą przychylność i staranie sławetnych panów burmistrza i rajców miasta Lwowa względem nas i naszej kapituły oraz ku pomnażaniu jej ozdób, szczególnie w sprawie i interesie dotyczącym prepozytury szpitala św. Ducha, którą odtąd po ustąpieniu lub zgonie obecnego jej posiadacza, wielebnego pana Jakuba Wierzbińskiego, i odtąd na wieki ilekroć i w jakikolwiek sposób zawakuje, rzeczoni panowie rajcy swym prawem kolacji, z wyroku i transakcji zawartej za pośrednictwem jaśnie oświeconego i przewielebnego w Chrystusie ojca, pana Jana Dymitra Solikowskiego, arcybiskupa lwowskiego, jednemu, kogo sami zechcą i wybiorą z grona naszej kapituły powinni zawsze nadawać. Najpierw to tymże panom rajcom dobrym słowem i w dobrej wierze zaręczamy i obiecujemy, że rzeczone jaśnie oświeconego i przewielebnego [arcybiskupa] wyrok i transakcję w całości i we wszystkich jej punktach i artykułach z naszymi w tejże kapitule następcami stale trzymać, zachowywać i w skutek wprowadzać będziemy; a dla większej pewności rzeczy od najjaśniejszego księcia i króla, pana pana Zygmunta Trzeciego, pana naszego najłaskawszego, wspólnym i obopólnym z tymiż panami rajcami staraniem i zabiegiem, za przykładem przodków naszych i tychże rajców na wzór kompaktatów przez pismo potwierdzenia tejże Jego Królewskiej Mości dla mocniejszej powagi rzeczonego jaśnie oświeconego i przewielebnego pana arcybiskupa lwowskiego wyroku z góry zakładane, czy to przez dekret sądu tejże Jego Królewskiej Mości w tejże formie, czy z ugody będzie mogło być uzyskane, czy wreszcie
[Karta 4r:]
przez samą aprobatę i potwierdzenie królewskie na czasy wieczne do umocnienia i stwierdzenia pilnie starać się i ubiegać będziemy. Ponadto, abyśmy tym większym węzłem miłości i wzajemnych posług obustronnie byli ze sobą powiązani i złączeni, my także pragnąc odwzajemnić ową życzliwość okazaną nam i naszym w kapitule następcom przy nadawaniu w wyżej powiedziany sposób takiej prepozytury przez panów rajców z równym uczuciem wdzięczności i staraniem, ku ich zadowoleniu za wolną nas wszystkich zgodą to nadto tymże panom rajcom teraźniejszym i na dany czas będącym zaręczamy i obiecujemy: że oprócz jednej z naszego grona kanonii, którą ciż panowie rajcy prawem dawnych przywilejów wraz z kompaktatami rektorom szkoły, gdy zawakuje, zwykli nadawać, zezwalamy obecnym i przyszłym panom rajcom starać się o nowe prawo prezenty także na drugą kanonię po ustąpieniu lub zgonie któregoś z nas lub następców naszych, obok tej, która przysługiwała rektorom szkoły, co do jednej osoby tak zwanej kwalifikowanej, to jest doktora i magistra świętej teologii, obojga praw lub jednego z nich, medycyny albo nauk wyzwolonych i filozofii, od Jego Królewskiej Mości pana pana naszego najłaskawszego, obecnie lub na dany czas szczęśliwie panującego; i ile tylko od nas i od naszych następców zależeć będzie, zabiegi ich w tej mierze także naszymi zabiegami i względami, czy to u samej Jego Królewskiej Mości, czy też na jakimś sejmie walnym, aby doszła do tego zgoda wszystkich stanów i zakonów Królestwa, po bratersku poprzemy lub nasi następcy poprą. Z którego to prawa prezenty danego tymże panom rajcom czy to na pewien czas, czy na wieki, ilekroć zaprezentują do grona jedną duchowną osobę wykwalifikowaną, jak wyżej napisano, na ową kanonię w wyżej opisany sposób wakującą, tylekroć my i nasi w kapitule następcy osobę tę przez nich zaprezentowaną za kanonika lub prałata – oznaczając ją imiennie pod to prawo rajcowskie prezenty – do rzeczonego kościoła lwowskiego i do grona naszej kapituły w ten sam sposób jak rektora szkoły przyjąć i dopuścić do inwestytury powinni będziemy i nasi następcy powinni będą. Przy czym statuty i prawa tak Królestwa, jak i nasze kapitulne w tej mierze w niczym nigdy nie staną na przeszkodzie. Działo się i dano we Lwowie, podczas odprawiania naszej kapituły w czasie wielkopostnym, w poniedziałek po niedzieli Laetare najbliższej, Roku Pańskiego tysiąc pięćset dziewięćdziesiątego drugiego. W obecności jaśnie oświeconego i przewielebnego pana, pana Jana Dymitra Solikowskiego z łaski Boga i Stolicy Apostolskiej arcybiskupa lwowskiego, wielmożnego pana Mikołaja Herborta z Fulsztyna kasztelana przemyskiego, starosty lwowskiego, urodzonych: Wiktoryna Kowalskiego
[Karta 4v:]
podsędka ziemi lwowskiej, Stanisława Pstrokońskiego podstarościego, Mikołaja Chodakowskiego pisarza grodzkiego lwowskiego, czcigodnych Stanisława Wierzembskiego, Adama Wiślickiego zakrystiana i penitencjarza, oraz wielu innych szlachetnych wiarogodnych świadków i niżej podpisanego notariusza publicznego akt konsystorza na świadectwo powyższego. Stanisław Stryjski dziekan lwowski, obecny prepozyt; Jakub Wierzbiński prepozyt lwowski podpisał; Stanisław Dębieński kanonik lwowski podpisał; Tomasz Domanowski kanonik, prokurator czcigodnej kapituły lwowskiej; i Wojciech Perlicki kanonik arcybiskupi lwowski podpisał.
MY tedy, ZYGMUNT KRÓL, przychylając się łaskawie do rzeczonej prośby, oba wyżej włączone dokumenty – pojmując, iż służy to ku chwale Bożej i pomnożeniu owego kościoła katedralnego – powagą naszą królewską we wszystkich ich punktach, klauzulach, artykułach i warunkach uznaliśmy za godne zaaprobowania, potwierdzenia i ratyfikowania. Jakoż aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy niniejszym pismem naszym. Postanawiając, iż powinny one uzyskać należytą i sprawiedliwą swą moc i powagę wieczystej trwałości. Na czego świadectwo niniejsze pismo ręką naszą podpisaliśmy i pieczęcią Królestwa naszego nakazaliśmy opieczętować. Dan w Warszawie, dnia osiemnastego miesiąca października, Roku Pańskiego tysiąc pięćset dziewięćdziesiątego drugiego, panowania zaś naszego roku piątego.
Zygmunt Król
Paweł Szczucki
[Karta 1r – okładka:]
B
Concordia Capituli et Magistratus Leopolien[sis] super Praepositura S[an]cti Sp[irit]us.
1592
[Czerwonym atramentem:] Rubrica Sexta
Litt. F. Nro 5to.
915
675 1/2
[Karta 2r:]
SIGISMVNDVS
TERTIVS,
Dei gratia Rex Poloniae, magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque, necnon Regni Sueciae proximus haeres et futurus Rex. Significamus praesentibus literis nostris, quorum interest universis et singulis. Exhibitas nobis esse nomine Spectabilium Proconsulis et Consulum Civitatis nostrae Leopolien[sis] literas binas papyraceas, alteras quidem Decretum sive Sententiam Reveren[dissi]mi in Christo Patris D[omi]ni Joannis Demetrij Solikowski Archiepiscopi Leopolien[sis], inter Venerabile Capitulum Eccl[esi]ae Cathedralis Leopolien[sis] ex una, et eosdem Spectabiles Proconsulem et Consules ratione Jurispatronatus sive Praesentationis Praep[osi]ti ad Eccl[esi]am et Hospitale S. Spiritus in eadem Civitate sit[um] parte ex altera latam et promulgatam in se continen[tes], sigillo praedicti Rev[eren]dissimi Archiepiscopi Leopolien[sis] communit[as] et manu eiusdem subscriptas; alteras vero concordia[m] sive transactionis inter hoc idem Capitulum et praedictos Proconsulem et Consules Leopolien[ses], ratione eiusdem Jurispatronatus sive collationis praedictae Praep[osi]turae certis praeterea in eadem concordia adiectis conditionibus, de mutuo et unanimi utriusque partis consensu inita[m] et constituta[m], sigillo eiusdem Capituli obsignatas et manibus certarum Capitularium personarum subscriptas, sanas, salvas, integras, omniq[ue] suspicionis nota carentes. Supplicatumq[ue] est nobis, ut praedictas utrasq[ue] tam Sententiae quam transactionis authoritate nostra Regia maioris earumdem firmitatis et roboris causa confirmare, approbare et ratificare dignaremur. Quarum quidem literarum ac primo quidem Decreti seu sententiae series de verbo ad verbum ea est qua sequitur. NOS Joannes Demetrius Solikowski Dei et S[an]ctae Ap[ostoli]cae sedis gratia Eccl[esi]ae Metropolitanae Leopolien[sis] Archiep[iscop]us. Significamus hisce l[ite]ris nostris, quorum interest universis et singulis praesentibus et futuris harum notitiam habituris. Orta et mota fuisse iudicial[ite]r coram nobis et off[ici]o nostro causam occasione Praep[osi]turae S. Spiritus Hospitalis Leopolien[sis] inter Rev[eren]dum Joannem Herbestum Canonicum et Concionatorem Leopolien[sem], qui super Praep[osi]turam subscriptam a Ser[enissi]mo Principe et D[omi]no D[omi]no Sigismundo tertio Poloniae Rege feliciter modern[o], D[omi]no nostro clementiss[i]mo, Praesentationem etiam cum l[ite]ris des[up]er per S[uam] M[aiesta]tem Regiam sibi concessis pro sua persona obtinuit, et in Curia exceptionis intulit, ex una; atq[ue] int[er] Rev[eren]dum Jacobum Wierzbinski Praeptum Leopolien[sem], Sacrae Regiae M[aiesta]tis Secretarium, ad dictam quoq[ue] Leopolien[sem] Praepturam ante triennium per Spectabiles Consules Civitatis Leopolien[sis] vigore iuris eorum praesentatum, ipsumq[ue] possessorem eiusdem Praepturae modernum parte ex altera: iuxta quos recurrere etiam in rem praesentem R[everen]di Stanislaus Stryski Decanus, Albertus Perlicki Viccarius noster in sp[iritu]alibus cum aliis Praelatis et Canonicis a toto suo Venerabili Eccl[esi]ae eiusdem Metropolitanae Leopolien[sis] Capitulo, denunciando se habere ius praesentandi et conferendi ipsam praenominatam Praeposituram
[Karta 2v:]
cum incorporatione perpetua quam a Ser[enissi]mo piae memoriae Rege Stephano in augmentationem iuris Venerabilis eiusdem sui Capituli obtinuerunt. Deinde etiam Spectabiles et Famati Jacobus Mieroszewski, Andreas Sambor, Magister Simon Leopolien[sis] et Stanislaus Anserinus nomine Collegij sui Consularis Leopolien[sis], qui suum itidem ius ad hanc ipsam Hospitalis S. Sp[irit]us Praep[osi]turam tuebantur secundum donationem perpetuam quam habent a Divo olim Sigismundo primo Rege et vigore cuius iuris prout priores Praep[osi]tos ita et praesentem Rev[eren]dum Jacobum Wierzbinski similiter praesentauerunt, suspensa m[en]te interim apud Regium Tribunal utriusq[ue] partis consensu lite in eadem nimirum concordia ineunda. In qua tot partium praefatorum concurrentia nostri ibidem Officij Instigator est quoq[ue] protestatus de nostro Jurepatronatus speciali: quod nimirum ad conferenda omnia iuris Regij beneficia in Dioecesi nostra Leopolien[si] ad certum nondum elapsum tempus a Ser[enissi]mo olim Principe et Rege Stephano liberaliter concessum habemus, et usq[ue] in eam diem tenemus, cuius tamen iuris nostri beneficio et nos, nos quoq[ue] spe eiusdem pacificationis inter praefatos contendentes paterne abstinuimus. IN Termino itaq[ue] praesenti partibus praenominatis, primum vigore Ceda ad instantiam R[everen]di Joannis Herbesti editae, deinde per officium nostrum propter cognitionem et decisionem nostram propriam ad primam m[ens]is post nostrum felicem Leopolim adventum, et post modum ad feriam sextam ante Reminiscere, exinde vero ad feriam secundam post D[omi]nicam Laetare legitime hucusq[ue] prorogato et proveniente, dum R[everen]dus Herbestus cum R[everen]do Wierzbinski de iure possessorio coram nobis iudicialiter contenderent, et V[ene]rabile Capitulum atq[ue] Spectabilis Consulatus iura sua Instigator aut[em] officij nostri ius itidem n[ost]rum praecustodirent, auditis attentis, et bene perpensis dictarum partium Juribus et defensionibus ante omnia n[ost]rum praetendendi ius salvum et illaesum in alio passu nobis et Instigatori nostro reservavimus. In hoc vero praesenti passu cupientes V[ene]rabile Capitulum cum Spectabili Senatu eo facilius de suis praetactis prioribus iuribus, per aliqua iusta media litem omnem sopire, ab eodem iure nostro exequendo etiamnum supersedimus. Tandem in Dei nomine consulen[tes] primum tenuitati Eccl[esi]ae nostrae Metropolitanae Leopolien[sis], ut sub n[ost]ro felici regimine maiora atq[ue] deinceps maiora sui augmenti et decoris capiat incrementa, praeterea consulen[tes] etiam in ea Civitate ceu omnium ita praecipue Reverendori Praelatorum et Spectabilium paci, concordiae et Christianae mutuae charitati, ut in posterum magis ac magis inter eos emiceat, firmiusq[ue] coalescat, eam demum n[ost]ram in parte quidem iudiciariam inhaeren[do] iuri comm[un]i, in parte vero ex partium consensu et submissione libera arbitrariam tulimus et pronunciavimus sententiam. QVOniam Spectabiles Consules et ante nostrum Juspatronatus quod nobis est temporaneum et ante Venerabilis Capituli incorporationem perpetuam longe vero ante recentem ipsius R[everen]di Joannis Herbesti praesentationem ius habebant prius et antiquius super collaturam Praep[osi]turae Hospitalis S. Spiritus, ita quod a multis iam annis in eius iuris continua et pacifica possessione fuerunt, quippe qui et modernum eiusdem Praepturae possessorem R[everen]dum Jacobum Wierzbinski et ante illum alios ceu id coram nobis deductum est vigore iuris sui praesentauerint
[Karta 3r:]
ipse vero R[everen]dus Wierzbinski ab illis ante triennale spacium praesentatus hoc ipsum beneficium etiam nunc Capitulo annuente quiete et possidet. Propterea cognita praesentatione R[everen]di Joannis Herbesti minime viribus subsistere posse, eo quod in terorum bnorum [!] tot praelator[um] iurium non poterat legitimi et competentes obtineri. Ius et Privilegium praefator[um] Consulum quod ipsi ab antiquo in conferendo dicta Praeptura beneficio [!] se tenent, iisdem Consulibus modernis et pro tempore existentibus eorumq[ue] officijs. R[everen]do aut[em] Jacobo Wierzbinski ius quoq[ue] ipsum modernum ac dictam Praep[osi]turam possessorium salvum ac integrum ac in suo debito robore conservamus, uti quidem Decreto praesenti mediante conservamus. Quoniam aut[em] V[ene]rabile Capitulum tam propter arctius amoris vinculum cum Magistratu Leopolien[si] connectendum ac plane conglutinandum, tum propter maiorem Eccl[esi]ae Hospitalis S. Spiritus utilitatem, et pauperum diligentiorem curam ac ream [?] personaliter coram nobis de iure sua incorporationis praesentandi Praepositi eisdem Consulibus hac conditione cessit et condescendit, quod ipsi Consules unam de corpore Capituli Praeptum p[rae]sentare tenebuntur. Ideo nos ad hoc iustitia sancta charitatisq[ue] illorum mutua consorsium medium iura coram d[e]c[at]a et salvare cupientes deduximus, litemq[ue] omnem inter eos authoritate nostra Archiepiscopali et libero eorum ad id accedente consensu, sic demq[ue] dirimimus, constituimus, ordinamus et decrevimus. Quod, Consules qui ex gremio seu de corpore Venerabilis Capituli quemcunq[ue] ipsi voluerint et elegerint ad eandem S. Spiritus Praep[osi]turam vacantem tam post moderni possessoris quam etiam post immediate succedentium cessum vel decessum tam praefato iure suo patronatus quam Venerabilis Capituli incorporationis viasse temporibus perpetuis praemonere et pert[in]ere tenebuntur eruntq[ue] adstricti. Qui quidem Praep[osi]tus per eos ad eiusmodi Praepturam modo praemisso praesentatus ad omnia et singula admini[st]rationis praedictae Eccl[esi]ae S. Spiritus onera iuxta primaeuam et originalem fundationem pie ac considerate imposita et specificata per se vel per alium actu Presbyterum idoneum substitutu[m] erit semper adstrictus et obligatus, sub inspectione et animadversione m[an]u et R[everen]dissimorum D[omi]norum Archiep[iscop]orum pro tempore existen[tium], atq[ue] ipsius Venerabilis Capituli tum et ipsorum Spectabilium Consulum tanquam legitimorum beneficij eiusdem collatorum. Quam decisionem nostram eiusmodi R[everen]di quidem Praelati nomine totius Capituli sui et Spectabiles Consules suprascripti a toto suo Collegio, R[everen]dus sit et Joannes Herbestus Canonicus ex persona sua itidem iuri suo ipso iam facto cedendo propter maiorem amoris et charitatis inter Venerabile Capitulum et Magistratum Leopolien[sem] augmentationem benevoli et grate susceperunt, approbaveruntq[ue], offerentes et obligantes se se bona integraq[ue] fide omnia et singula praemissa campcims [!] ad Dei gloriam deinde ad Metropolitanae Eccl[esi]ae augmentum et Hospitalaris Eccl[esi]ae bonum regimen ad mutuumq[ue] suum amorem moder quam firmissimis tenere, et inviolabiliter observare, dolo omni et fraude semotis. Quare et litibus suis omnibus nomine eiusdem Praep[osi]turae quomodolibet aut ubicunq[ue] locorum hactenus habitis acysdem [!]
[Karta 3v:]
in quocunq[ue] iure et gradu dependentibus omnes ac singuli ibidem coram nobis palam renunciarunt, finemq[ue] illis et silentium sibi illorum nomine in perpetuum imposuerunt. Actum et Datum Leopoli feria secunda post Dominicam Laetare Anno Domini Millesimo Quingentesimo Nonagesimo secundo. Praesentibus G[e]n[er]osis et Nobilibus Victorino Kowalski Subiudice Leopolien[si], Nicolao Chodakowski Notario Castren[si] Leopolien[si], Gasparo Coslowski, Joanne Obur, Joanne Withowski, caeterisq[ue] quamplurimis testibus fide dignis. Joannes Demetrius Solikowski Archiep[iscop]us Leop[oliensis] m[an]u p[ropr]ia. Bartholomaeus Rynionowski Publicus sua[e] Ill[ustrissi]mae et R[everen]dissimae D[omi]nationis Causar[um] Notarius [signum notarii].
CONCORDIAE autem seu transactionis literae praedictae eo verborum contextu de verbo ad verbum sequuntur. NOS Stanislaus Stryski Decanus, Jacobus Wierzbienski Praep[osi]tus, Albertus Perlicki in Spiritualibus Viccarius, Stanislaus Dambierski, Petrus Mossek Borzewski, Joannes Herbestus Concionator, Thomas Domanowski, Gasparus Starczowski et Bartholomeus Wargocki Praelati et Canonici, totumq[ue] Capitulum Eccl[esi]ae Metropolitanae Leopolien[sis]. Significamus hisce l[ite]ris n[ost]ris universis et singulis praesentibus et futuris harum notitiam habituris. Quia nos perspecto Spectabilium D. D. Proconsulis et Consulum Civitatis Leopolien[sis] erga nos et nostrum Capitulum ad eiusq[ue] ornamenta promovenda affectu et studio admodum benevolo praesertim in causae et negocio ratione Praep[osi]turae Hospitalis S. Spiritus, quam ex eo tempore post cessum vel decessum moderni eius possessoris Reverendi D[omi]ni Jacobi Wierzbinski ac deinceps in perpetuum quotiens et quomodocunq[ue] vacaverit, dicti D. D. Consules iure suo collationis, ex sententia et transactione per Ill[ustrissi]mum ac Reverendiss[i]m[um] in Christo Patrem D[omi]num Joannem Demetrium Solikowski Archiepiscopum Leopolien[sem] interposita, uni quem ipsi voluerint et elegerint, ex nostri Capituli gremio debent semper conferre. Primum hoc ijsdem Consulibus bona verbo bonaq[ue] fide spondemus et promittimus, quod praedictam Ill[ustrissi]mae ac Reverendiss[imae] sententiam et transactionem in toto et in omnibus eius punctis et articulis cum nostris in eodem Capitulo successoribus constanter tenebimus, servabimus, ac in suum effectum deducemus: ob maioremq[ue] rei certitudinem a Sereniss[i]mo Principe et Rege D[omi]no D[omi]no SIGISMVNDO Tertio Domino nostro clementissimo, mutuo et communi cum eisdem D. D. Consulibus studio et opera sine maiorum nostrorum et eorundem Consulum exemplo ad instar compactatorum per confirmationis eiusdem Sac[rae] Regiae M[aiesta]tis literas propter firmius robur praedictae Ill[ustrissi]mae ac Reverendissimi D[omi]ni Archiepiscopi Leopolien[sis] sententiae praesupponendas sine etiam per Decretum Judicij Sacrae eiusdem Regiae M[aiesta]tis ad eandem formam sine ex composito impetrari poterit, sine postremo
[Karta 4r:]
per ipsam approbationem et confirmationem Regiam tempora in perpetua firmandam et roborandam sedulo curabimus et contendemus. Praeterea ut eo maiore charitatis et officiorum mutuorum vinculo utrinq[ue] simus nobis obstricti et consociati, nos quoq[ue] vicem ea benevolentia in Praepositura eiusmodi modo praemisso conferenda per D. D. Consules nobis et nostris in Capitulo successoribus exhibita pari gratificationis affectu et studio referre illis cupientes in gratiam eorum de libero nostri omnium consensu hoc insuper ijsdem D. D. Consulibus modernis ac pro tempore existentibus spondemus et promittimus. Quod praeter unum de nostro gremio Canonicatum, quem ipsi D. D. Consules iure antiquorum Privilegiorum cum compactatorum Rectoribus Scholae dum vacat solent conferre, curant ad alterum etiam Canonicatum post alicuius nostrum vel successorum nostrorum cessum aut decessum circa illum qui e Rectoribus Scholae fuerit ius novum praesentandi quoad personam unam, ut vocatur qualificatam hoc est sive Sacrae Theologiae, sive iuris utriusq[ue] aut alterius Utrius, sive Medicinae aut artium et Philosophiae Doctorem et Magistrum a Sacra Regia M[aiesta]te Domino D[omi]no nostro clementissimo moderno aut pro tempore feliciter regnantibus impetrare ijsdem D. D. Consulibus praesentibus et futuris permittimus, quantumq[ue] ex nobis et ex nostris fieri poterit successoribus studio hac in parte ipsorum nostris quoq[ue] studijs et favoribus sive apud ipsam Sacram Regiam M[aiesta]tem sive etiam in Generali aliquo Conventu ut omnium Statuum et Ordinum Regni accedat ad id consensus fraterne promovebimus vel successores nostri promovebunt. Quo quidem praesentandi iure ijsdem D. D. Consulibus sive ad tempus sive in perpetuum dato, quotiescunq[ue] in gremium unum personam ut suprascriptum est qualificatam spiritualem ad illum Canonicatum modo suprascripto vacantem praesentabunt, totiens nos et nostri in Capitulo successores personam illam ab eis praesentatam pro Canonico seu Praelato, signanter ad hoc tale Consulare ius praesentandi denominando ad Ecclesiam praedictam Leopolien[sem] et ad nostri Capituli gremium eodem modo quo Rectorem Scholae suscipere investiriq[ue] permittere debebimus et successores nostri debebunt. A hoc statutis et Juribus tam Regni quam nostris Capitularibus eo in passu nihil unquam obstantibus. Actum et Datum Leopoli, sub celebratione nostri Capituli tempore Quadragesimali, feria secunda post D[omi]nicam Laetare proxima Anno Domini Millesimo Quingentesimo nonagesimo secundo. Praesentibus Ill[ustrissi]mo ac R[everen]d[issi]mo D[omi]no D. Joanne Demetrio Solikowski a Sede Dei et Sedis Apostolicae gratia Archiepiscopo Leopolien[si], Magnifico D[omi]no Nicolao Herborth a Fulsstyn Castellano Premislien[si], Capitaneo Leopolien[si], Generosis: Victorino Kowalski
[Karta 4v:]
Subiudice Terrae Leopolien[sis], Stanislao Pstrokonski Vicecapitaneo, Nicolao Chodakowski Notario Castrensi Leopolien[si], V[ene]rabilibus Stanislao Wierembski, Adamo Vislicien[si] Sacristiano et Paenitentiario, alijsque Nobilibus quamplurimis fide dignis testibus et Actorum Consistorij Notario Publico intra scripto in fidem praemissorum. Stanislaus Stryski D[ecanus] L[eopoliensis] P[raepositus] P[raesens], Jacobus Wierzbinski Praep[osi]tus Leopolien[sis] ss., Stanislaus Dambienski C[anonicus] L[eopoliensis] ss., Thomas Domanowski C[anonicus] Procurator V[enerabilis] Cap[ituli] Leopolien[sis] & Albertus Perlicki C[anonicus] A[rchiepiscopalis] L[eopoliensis] ss.
NOS itaq[ue] SIGISMVNDVS REX supplicationi praedicta benigne annuentes literas praeinsertas utrasq[ue], quod id ad Dei gloriam et Eccl[esi]ae Cathedralis illius augmentum cedere intelligamus authoritate nostra Regia in omnibus earum punctis, clausulis, articulis, et conditionibus approbandas, confirmandas et ratificandas esse duximus. Vti quidem approbamus, confirmamus et ratificamus praesentibus literis nostris. Decernentes eas vim et robur suum debitum ac iustum perpetua firmitatis obtinere debere. In cuius rei fidem praesentes manu n[ost]ra subscripsimus et Sigillo Regni nostri consignari mandavimus. Datum Varschoviae die decimaoctava Mensis Octobris Anno Domini Millesimo quingentesimo nonagesimo secundo, Regni vero n[ost]ri anno Quinto.
Sigismundus Rex
[Nota kancelaryjna / podpis urzędnika:] Paulus Szczucki
Dokument pergaminowy w formie zszytej ksiąseczki / poszytu (libellus) składającego się z 6 kart (arkuszy pergaminu, w tym okładki i czystych kart). Zachowana pieczęć koronna Zygmunta III Wazy w misce woskowej na jedwabnym sznurze (k. 3). Karta 4v zawiera własnoręczny podpis króla Zygmunta III oraz podpis sekretarza królewskiego (Paulus Szczucki). Transumowane są dwa akty sporządzone we Lwowie w poniedziałek po niedzieli Laetare (9 marca 1592 r.): wyrok abpa lwowskiego Jana Dymitra Solikowskiego oraz ugoda (concordia) kapituły katedralnej lwowskiej z magistratem lwowskim.
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.













