Potwierdzenie praw i statutów cechu krawców lwowskich przez króla Zygmunta III Wazę

[W nagłówku majuskułą:] Z Y G M U N T [1] Trzeci, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki etc., a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, komu to wiedzieć należy [...] [2] i całego cechu Krawców miasta naszego Lwowa pismo niżej spisane pergaminowe, własną ręką Najjaśniejszego niegdyś Stefana, króla, Poprzednika naszego podpisane, nienaruszone i tychże krzywd zatwierdzenie i ratyfik[ację...] [3] zdrowe, całe i wolne od wszelkiego podejrzenia. I upraszano nas, abyśmy powagą Majestatu Królewskiego raczyli je aprobować i potwierdzić, którego to brzmienie następuje takie: STEFAN, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podlaski, inflancki etc. [a także książę Siedmiogrodu]. [4] a także książę Siedmiogrodu etc. Oznajmiamy niniejszym pismem naszym wszystkim i każdemu z osobna, którzy o tym wiadomość mieć będą, komu należy. Okazano i zbadano przez pewnych doradców naszych w imieniu całego cechu Krawców lwowskich pewne pismo pergaminowe Najjaśniejszego niegdyś króla Zygmunta Pierwszego, Poprzednika naszego [...] [5] Najjaśniejszego niegdyś króla Zygmunta, króla Polski. I pouczono nas, że jest ono zdrowe, nienaruszone i całe oraz wolne od wszelkiego podejrzenia, zawierające w sobie pewne prawa czyli statuty, którymi dotąd toż Bractwo się posługiwało. Którego to pisma brzmienie słowo w słowo jest takie: [...] [6] słowo w słowo i jest takie: W IMIĘ PAŃSKIE, AMEN. Na wieczną rzeczy pamiątkę. MY, Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej, chełmińskiej, elbląskiej i pomorskiej etc. pan i dziedzic. [...] [7] Oznajmiamy brzmieniem niniejszego wszystkim i każdemu z osobna, teraźniejszym i przyszłym, którzy o tym powezmą wiadomość. Że my, rozważywszy i zbadawszy uciążliwości niektórych krawców przedmiejskich i innych, którzy rzemiosło krawieckie wykonują w mieście [...] [8] lwowskim. Których to samo miasto nasze Lwów w czasie spraw wojennych rządu, o ile to było możliwe, ochraniało, a żeglarze wszystkie towary i ich mienie uwierzytelniają, następnie zaś dajemy i zezwalamy tymże rzeczonym Krawcom, obecnym i na dany czas będącym, bractwo czyli stowarzyszenie wieczyście trzymać i zachowywać. [...] dajemy i zezwalamy tymże Krawcom lwowskim należącym do wspomnianego bractwa prawo i swobodną możność. Postanawiając, aby wszyscy i każdy z osobna tegoż rzemiosła [...] [9] współczesnym i na dany czas będącym bractwo czyli stowarzyszenie wieczyście trzymać i zachowywać. I ustanawiamy, dajemy oraz zezwalamy brzmieniem niniejszego połowę części. Dajemy także i zezwalamy tymże Krawcom lwowskim należącym do wspomnianego bractwa prawo i swobodną możność. Postanawiając, aby wszyscy i każdy z osobna mistrzowie tegoż rzemiosła [...] [10] do tego rzemiosła przyjmowania, a przyjętym w tymże ich rzemiośle krawieckim połowę poborów z tytułu ich wcielenia nienaruszoną i pełną możność dochodów. Postanawiając, aby wszyscy i każdy z osobna mistrzowie tegoż rzemiosła, którzy poddaństwa i posłuszeństwa temu Bractwu Krawców miasta Lwowa nie okażą, a chcieliby wykonywać rzemiosło krawieckie, na przyszłość żadnych szat krawieckich pod żadnym pozorem nie ważyli się [...] [11] ilekroć uprzedzisz [?] i ośmieliliby się je wystawiać na sprzedaż, iż krawcy miasta naszego Lwowa za pośrednictwem sędziego grodzkiego bądź miejskiego wspomniane szaty krawieckie dla siebie zajmą i na rzecz bractwa zatrzymają [...] [12] stąd rzemiosło szat na ich synów ustanawiamy i nakazując zobowiązujemy. Postanawiamy ponadto i chcemy brzmieniem niniejszego za pośrednictwem [...] [13] we wszystkich artykułach i na ich korzyść jedno zachować zgodnie ze statutem tegoż cechu, zawarte w całości potwierdzamy i umacniamy [...] [14] wezwani i poddani byli, bez przynależności do bractwa żaden krawiec nie mógł tam rzemiosła krawieckiego wykonywać. Którym to moim postanowieniem i zezwalamy [...] [15] mającym bractwo bez [...] i każdego z nich, ktokolwiek we wspomnianym Mieście naszym Lwowie i jego wsiach oraz przedmieściach, nie zostawszy mistrzem [...] [16] lwowskim oraz jego wsiach i przedmieściach, chwytając i zabierając na równi z mocy i za zgodą mężów rozsądzających rady [miejskiej] i Starszy Cechu Bractwa Krawców [...] [17] we Lwowie na dany czas będący, ilekroć potrzeba tego zażąda, w tej sprawie wezwany przez samych mistrzów krawców, był obowiązany udzielić swej stosownej pomocy i ich wspierać. [...] [18] mieszczanie lwowscy na dany czas będący powinni, jako że od tej mojej miejskiej rzeszy mają pozostawać i są wyłączeni, ani też nie powinni być przymuszani do wstąpienia do tegoż bractwa [...] [19] czołowy [?]. Roku Pańskiego tysiąc pięćset trzydziestego trzeciego, panowania zaś naszego dwudziestego siódmego. W obecności rzeczonych na Dworze okazicieli: pana Piotra Tomickiego [biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa Polskiego...] [20] najprzewielebniejszych i urodzonych Jana Chojeckiego, kanclerza Królestwa Polskiego, Stanisława z Ostroroga wojewody kaliskiego, Andrzeja z Szamotuł kaliskiego, Andrzeja Tęczyńskiego rawskiego, wojewodów; Jana z Tarnowa kasztelana krakowskiego, Mikołaja Dzierzgowskiego kujawskiego, [kasztelanów...] [21] Piotra Kmity z Wiśnicza marszałka wielkiego Królestwa Polskiego i sandomierskiego, Seweryna Bonera krakowskiego i bieckiego starostów. Dane przez ręce Wielebnego w Chrystusie Ojca, Pana Piotra Tomickiego biskupa krakowskiego i podkanclerzego Królestwa [...] [22] Jana Chojeckiego i Andrzeja Tęczyńskiego urzędników oraz wielu innych mężów wiarygodnych świadków co do powyższego. Po którego to pisma odczytaniu i przed Nami okazaniu [...] [23] Nadto... przed Nami przez tegoż Pana Mistrza, ani żaden Mistrz niech nie waży się przyjmować... którzy pospolicie zwą się Połubki, zechce sporządzić Starszemu, Mistrz to wskaże, do czego przybrawszy [...] [24] albo egzaminu. Aby nikt ze sług nie mógł do tego przystąpić z woli cechu... Krawcy aby do bractwa przystępowali... Kiedy zaś któryś z tychże Połubków [...] [25] synów w małżeństwo pojął i do takiego cechu chciałby być przyjęty... uiścił całą zwyczajową sumę... do sądu grodzkiego pozwać. Jeśliby zaś [...] [26] cech tychże Połubków córki żąda, by były wolne... Krawcy będąc pewni, że są zadowoleni, iż da mniej... będą obowiązani świadczyć [...] [27] [...] sami Krawcy... bractwo i stowarzyszenie tego rodzaju... winien będzie przystąpić do braci. Ponadto zniesiono by ową połowiczną sprawę cechu... [...] [28] [...] należy opatrzyć prowizorów i innego posłańca, wzbudzając jedynie jednego towarzysza [...] [29] [...] osoby, które przez toż bractwo i cech, jak również przez nich i ich nakładem byłyby wspomagane i wspierane [...] [30] [...] domownikom swoim listy braci i zwięzłości wyżej wspomnianej Krawiec do bractwa przyprowadzając i przyjmując [...] [31] [...] ciż Krawcy przez rzeczonych Starszych w imieniu i ze strony wszystkich i poszczególnych wyżej wymienionych pokornie Nas prosili [...] [32] [...] trzyma przy sobie sprawiedliwość swą w tym podziale prawa pobierać więcej rzeczy poprzednik król Zygmunt Pierwszy [...] [33] [...] których to wszystkich i poszczególnych prawa i niniejsze chcemy mieć we wszystkich sprawach jako [...] [34] [...] i wypełnić powinien. Postanawiając o nich i zatwierdzając, że treść pisma winna mieć moc wyrokową i stałość [...] [35] [...] tysiąc pięćset siedemdziesiątego szóstego, panowania zaś naszego roku [...] król Stefan. [Adnotacja:] MY przeto rzeczony [...] [36] [...] i prawom się nie sprzeciwiają, powagą naszą królewską aprobujemy i zatwierdzamy niniejszym. Na czego wiarę [...] [37] [...] [tysiąc pięćset] dziewięćdziesiątego szóstego, panowania naszego w Polsce dziewiątego, w Szwecji drugiego. [Verso:] [Nota z lewej u góry:] [Pieczęć okrągła archiwalna] [Nota dawna:] Nost. 1596 [Nota:] Krawcy / 1596 / N. 9 [Inne ślady zapisków zatarte]

[W nagłówku majuskułą:] S I G I S M V N D V S [1] Tertius Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Livoniaeque etc. nec non Suecorum, Gottorum, Vandalorumque haereditarius Rex. Significamus praesentibus literis nostris quibus expedit universis et singulis [...] [2] totiusque contubernii Sartorum civitatis nostrae Leopoliensis literas infrascriptas Pergameneas manu propria Serenissimi olim Stephani Regis Antecessoris nostri subscriptas sanas et eorundem iniurias confirmationem et ratific[ationem...] [3] sanas integras et omni prorsus suspicione carentes. Supplicatumque est nobis eius authoritate ma[iestatis] Regia approbare et confirmare dignaremur quarum tenor sequitur talis: STEPHANUS Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, Russiae, Prussiae, Masoviae, Samogitiae, Kiioviae, Volhiniae, Podlachiae, Livoniaeque etc. [nec non Transylvaniae Princeps]. [4] nec non Princeps Transylvaniae etc. Significamus praesentibus literis nostris quibus expedit universis et singulis harum notitiam habituris. Ostendebantur et examinabantur per certos consiliarios nostros nomine totius contubernii Sartorum Leopoliensium certae literae pergameneae Serenissimi olim Regis Sigismundi Primi Antecessoris nostri [...] [5] Regis Serenissimi olim Sigismundi Regis Poloniae. Et docebamur eas sanas, salvas et integras omnique prorsus suspicione carentes, continentes se certas leges seu constitutiones quibus hactenus ipsa Fraternitas utebatur. Quarum literarum tenor de verbo ad verbum est talis: [...] [6] de verbo ad verbum et est talis: IN NOMINE DOMINI AMEN. Ad perpetuam rei memoriam. NOS Sigismundus Dei gratia Rex Poloniae, Magnus Dux Lithuaniae, nec non Terrarum Cracoviae, Sandomiriae, Siradiae, Lanciciae, Cuyaviae, Russiae, Prussiae, Culmensis, Elbingensis, Pomeraniaeque etc. Dominus et Haeres. [...] [7] Significamus tenore praesentium universis et singulis praesentibus et futuris harum notitiam habituris. Quod nos consideratis et perpensis gravaminibus quorundam sartorum suburbii et aliorum qui sartoriam artem exercent in civitate [...] [8] Leopoliensi. Quibus ipsa Civitas nostra Leopoliensis tempore bellicae rei regiminis quoad fieri potuit tuebatur, ac navigatores mercantias omnes eorumque substantiam iustificant, deinde ac damus et concedimus eisdem Sartoribus praedictis de praesenti et pro tempore existentibus fraternitatem seu societatem perpetuo tenere et observare. [...] damus et concedimus eisdem Sartoribus Leopoliensibus ad praedictam fraternitatem spectantibus ius et liberam facultatem. Decernentes omnes et singulos eiusdem artis [...] [9] modernis et pro tempore existentibus fraternitatem seu societatem perpetuo tenere et observare. Instituimusque et damus et concedimus tenore praesentium mediam partem. Damus etiam et concedimus eisdem Sartoribus Leopoliensibus ad praedictam fraternitatem spectantibus ius et liberam facultatem. Decernentes omnes et singulos eiusdem artis magistros [...] [10] ad hanc quidem artificium assumendi et assumptos in eadem arte sua sartoria medietatem exactionum pro eorum incorporatione proventuum illibatam et integram facultatem. Decernentes omnes et singulos eiusdem artis magistros qui subiectionem et obedientiam huic Fraternitati Sartorum civitatis Leopoliensis non exhibuerint aut sartoriam artem exercere voluerint, de caetero nullas vestes sartorias ulla ratione praesumant [...] [11] quaties praevertis et eas venditioni exponere praesumpserint, quod sartores civitatis nostrae Leopoliensis mediante iudice castrensi aut civili praedicta vestimenta sartoria pro se ipsis capiant et ad opus fraternitatis conservent [...] [12] artem inde vestium ad filios eorundem statuimus et decernendo distringimus. Statuimus praeterea et volumus tenore praesentium mediante [...] [13] in omnibus articulis et eorum favore unum conservari iuxta constitutionem istius contubernii contentas in toto confirmamus et corroboramus [...] [14] requisiti et subiecti sint non habita fraternitate Sartor artem sartoriam illic exercere valeat. Qua quidem mea constitutione et concedimus [...] [15] bus fraternitatem habentibus absque et singulos eos quicunque in praedicta Civitate nostra Leopoliensi eiusque vicis ac suburbiis non susceptis magistri cumes [...] [16] nia Leopoliensi ac vicis et suburbiis eius capiendo et tollendo parique virtute et convenietibus viri arbitriorum consulatus et Senior Maior Fraternitatis Sartorum [...] [17] Leopoliensi pro tempore existens totiens quotiens postulaverit necessitas desuper magistres ipsos Sartor requisitus fuerit auxilium suum opportunum praestare illisque assistere teneatur. [...] [18] cives Leopolienses pro tempore existentes debeant, prout ab hac civili multitudine mea manere sunt et exempti, neque ad suscipiendam ipsam fraternitatem cogi deberent [...] [19] Frontalis. Anno Domini Millesimo Quingentesimo Trigesimo Tertio, Regni vero nostri Vigesimo Septimo. Praesentibus Dictis in Curia Latoribus Domino Petro Thomicki [Episcopo Cracoviensi et Regni Poloniae Vicecancellario...] [20] reverendissimis et generosis Ioanne Choieczky Regni Poloniae Cancellario, Stanislao de Ostrorog Palatino Calisiensi, Andrea de Schamotuly Calisiensi, Andrea Thanczynski Ravensi, Palatinis. Ioanne de Tharnow Castellano Cracoviensi, Nicolao Dzyerzgowsky Cuiaviensi, [castellanis...] [21] Petro Kmita de Wissnicz Regni Poloniae Supremo Marschalco et Sandomiriensi, Severino Boner Cracoviensi et Biecensi capitaneis. Datis per manus Reverendi in Christo Patris Domini Petri Thomicki Episcopi Cracoviensis et Regni Vicecancellarii [...] [22] Ioanne Choieczky et Andrea Thanczynski Officialibus et aliis quam pluribus viris testibus ad praemissa fide dignis. Post cuius quidem literarum perlecturam et coram Nobis exhibitarum [...] [23] Insuper... coram Nobis per eundem Dominum Magistrum nec ullus Magister recipere praesumat... qui vulgo Połubki vocantur voluerit conficere Seniori Magister illud indicabit in quo adhibitis [...] [24] aut examinis. Ne quis servum ad hoc accedere non posse ex arbitrio contubernii... Sartores pro fraternitate adire... Dum autem aliquis eiusdem Polubeczi [...] [25] filios in matrimonium duxerit et in contubernium eiusmodi adoptari voluerit... solverit integram consuetam pecuniam... Castrensi iudicio deducere. Quod si [...] [26] contubernium eorundem Polubeczy filias liberum ipsius fieri postulat... Sartores se contentos esse certiores ut minus dabit... praestare tenebuntur [...] [27] [...] Sartores ipsi... fraternitatem et societatem eiusmodi... fratres adire debebit. Praeterea tollerentur mediam illam causam contubernii... [...] [28] [...] providendum esse provisores et internuntium alium dumtaxat suscitare socium unum [...] [29] [...] personas qua eorundem fraternitate et contubernio, nec non per ipsos expensisque eorum sublevarentur et condicerentur [...] [30] [...] familiaribus suis fratrum literas brevitatisque supramemoratae Sartor fraternitatem adducendo et recipiendo [...] [31] [...] iidem Sartores per praefatos Seniores nomine et ex parte omnium et singulorum praemissorum a Nobis humiliter supplicarunt [...] [32] [...] ad se tenet iustitia sua in isto iure distributione percipi plus res praedecessorem primum Sigismundum Regem [...] [33] [...] quorumque omnium et singulorum iura et praesentes habere volumus in omnibus causis tamquam [...] [34] [...] et explere debet. Decernens eas et confirmans literas contenta robur iudicio et firmitate habere debere [...] [35] [...] Millesimo Quingentesimo Septuagesimo Sexto, Regni vero nostri Anno [...] Stephanus Rex. [Adnotacja:] NOS itaque praedicti [...] [36] [...] et iurium non repugnant authoritate nostra Regia approbamus et confirmamus praesentibus. In cuius rei fidem [...] [37] [...] [Millesimo Quingentesimo] Nonagesimo Sexto, Regnorum nostrorum Poloniae Nono, Sueciae Secundo. [Verso:] [Nota z lewej u góry:] [Pieczęć okrągła archiwalna] [Nota dawna:] Nost. 1596 [Nota:] Krawcy / 1596 / N. 9 [Inne ślady zapisków zatarte]