Przekład / tekst współczesny
[U góry po prawej późniejsza nota:] Nr 5, Roku 1704
[Nagłówek dekoracyjny:] AUGUST II, Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI, WIELKI KSIĄŻĘ LITEWSKI,
ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski, a także dziedziczny książę Saksonii i książę elektor.
Wszem wobec i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, niniejszym Naszym pismem oznajmiamy: Przedłożone zostało przed Nami pismo papierowe, podpisane rękami zacnych burmistrza, rajców oraz pisarza miejskiego Naszego królewskiego miasta Przemyśla, umocnione pieczęcią miejską, zawierające w sobie właściwy porządek i uregulowanie artykułów służących cechowi krawców tegoż miasta, spisanych w języku polskim. Zwrócono się do Nas z uniżoną prośbą, abyśmy rzeczone pismo Naszą powagą królewską raczyli zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować. Tegoż pisma osnowa następuje tej treści:
My, Burmistrz i Rajcy Miasta Jego Królewskiej Mości Przemyśla. Wiadomo czynimy tym pismem Naszym, komu o tym wiedzieć należy: Iż skłaniając się do supliki sławetnych cechmistrzów, starszych i młodszych, oraz całego cechu krawieckiego tegoż miasta Przemyśla, którzy podczas plenarnego posiedzenia Naszego Urzędu Radzieckiego upraszali Nas w imieniu całego cechu swego, abyśmy niniejsze punkty powagą Naszą stwierdzili, umocnili i zaaprobowali. My tedy, uważywszy rzecz słuszną, niniejsze punkty przed trybunał Urzędu Naszego Radzieckiego podane, dojrzałym sądem Naszym rozważywszy, we wszystkich warunkach, klauzulach i obowiązkach stwierdzamy, umacniamy i aprobujemy, których to artykułów osnowa następuje takowa:
My, cechmistrze przysięgli cechu krawieckiego miasta Przemyśla, ze wszystkimi braćmi, tak starszymi, jak i młodszymi [...] z religii greckiej, za powołaniem cechu zbierając się do cechu, pilnie bacząc na urząd [...], jako się w tych czasach wszystko w górę podniosło i inaczej teraz rzeczy idą niż pierwej, chcąc mieć dobry porządek w cechu naszym, żeby naprzód Pan Bóg miał chwałę, a potem Rzeczpospolita miasta tego pomnożenie odniosła, mając na to pilne oko, osobliwie w czasie spustoszenia przez nieprzyjaciela koronnego, dla porządku tego miasta Przemyśla i Rzeczypospolitej stanowimy. Względem bractwa naszego krawieckiego, które mamy z dawna przez Ichmość Panów Rajców w ręce nasze oddane, które zaopatrywać strzelbą, szatą, hakownicami i inną strzelbą, amunicją, porządkami, obiecujemy. A widząc, że prawe dochody ze skrzynki cechu naszego temu wydołać nie mogą, przeto nie z żadnego przymusu, ale ze szczerej chęci i miłości ku rozszerzeniu chwały Bożej przy ołtarzu naszym pod wezwaniem świętego Mikołaja w kościele katedralnym przemyskim i przysłużeniu się miastu temu, według postanowienia naszego takowe niżej opisane artykuły postanowiliśmy i na wieczne czasy postanawiamy, których to artykułów osnowa jest takowa:
Artykuł pierwszy: Naprzód, żeby była wolna elekcja cechmistrzów, tak z polskiej [rzymskokatolickiej], jak i greckiej religii.
Artykuł drugi: Aby każdy czeladnik, który robił u majstra sześć niedziel – a jeżeliby nie robił, ma dać sześć funtów wosku – a nie pacholę, który do cechu przystępuje i za majstra przyjęty być chce, naprzód prawo miejskie ma przyjąć. Nowy brat wstępujący do cechu, który by nie chciał pisać sztuki [majstersztyku] tego rzemiosła, powinien dać wstępnego trzydzieści złotych; ten zaś brat, który sztukę pisał, powinien dać tylko piętnaście złotych. Sztukę tę powinien pisać trzy razy: przy pierwszym razie, gdy będzie pisać, ma być obecnych sześciu panów majstrów; przy drugim pisaniu ma być czterech panów majstrów; przy trzecim pisaniu ma być z cechmistrzem [...], tak aby przy tym pisaniu byli wszyscy, i trzykroć ma sprawować poczęstunek według danej mu instrukcji. Tak też i ten brat [...], który ze sztuki ustępuje, powinien podobny poczęstunek braci cechowej sprawić, a temu wszystkiemu ma zadośćuczynić w ciągu dwóch niedziel i rzemiosła nie ma wykonywać, dopóki tego nie odprawi.
Artykuł trzeci: Tenże brat wstępujący powinien wydać poczęstunek wstępny [...] przed panami majstrami, jako też od wyzwolenia swego sześć funtów wosku powinien dać, i prochu ćwierć kamienia, ołowiu ćwierć kamienia, dobry muszkiet lontowy – to wszystko ma należeć do bractwa krawieckiego. Tak też i służbę kościelną oraz cechową ma pełnić przez rok i sześć niedziel; przy zdaniu tej służby powinien uroczysty poczęstunek sprawić dla panów braci, o czym zostanie pouczony przez przydanych starszych braci. Tenże majster, odprawiwszy wszystko względem cechu, będzie mógł trzymać trzech czeladników i czwartego chłopca, a nie więcej; a jeśliby trzymał więcej, ma dać dwa funty wosku kary od każdego.
Artykuł czwarty: Synowie mistrzowscy, którzy się rodzą w cechu, nie powinni pisać sztuki więcej niż raz, nie narzucając im żadnej sztuki ponad zwyczaj; a jeśliby który nie chciał pisać, ma dać wstępnego piętnaście złotych, wosku trzy funty, prochu pół ćwierci kamienia, także i ołowiu, oraz muszkiet, i poczęstunek pospołu z braćmi w cechu odprawić powinien.
Artykuł piąty: Co do elekcji cechmistrzów, którzy przy cechu będą obierani spośród panów cechmistrzów, bez wybiegów, tak spośród rzymian [katolików], jak i greków [...], starszego cechmistrza starszy obierać ma [...] w czasie elekcji, która powinna się odbywać w niedzielę po Bożym Ciele. Którykolwiek brat wzgardziłby obranym cechmistrzostwem, podlega karze kamienia wosku. Podobnym sposobem, który brat byłby wezwany, a nie stawił się na elekcji i był tego przyczyną, popada także w karę funta wosku. Cechmistrze zaś, którzy schodzą z urzędu cechmistrzowskiego, powinni być przedstawieni jako kandydaci.
Artykuł szósty: Do sądzenia spraw cechowych ma być sześciu braci: trzech rzymian i trzech greków, którzy powinni zasiadać według starszeństwa lat, jak który brat wstępował do cechu. Spośród tych sześciu panów braci mają być wybrani klucznicy: jeden rzymianin i dwóch greków.
Artykuł siódmy: Sprawy polubowne cechowe mają być rozsądzane przez cech bez pozostawiania apelacji, chyba że w sprawie z wyroku majątkowego nie należałaby ona do cechu – wówczas apelacja ma być wolna.
Artykuł ósmy: Młodszy brat w cechu ma służyć tak długo, aż nastąpi nowo przyjęty do cechu; tenże za [...] niepotrzebne temuż cechowi pół kamienia wosku ma dać. Jeżeli w trzecim roku się nie ożeni – kamień wosku kary; jeżeli w czwartym roku – traci prawa cechowe.
Artykuł dziewiąty: Młodszy brat w cechu tak długo służyć powinien, póki inny brat na jego miejsce nie nastąpi. Przy ołtarzu św. Mikołaja powinien pilnować świec, a jeśliby w tym niedbały był, ma dać karę – funt wosku. W święta zaś uroczyste, to jest na Wielkanoc, w Zielone Świątki, na Świętą Trójcę, na Boże Ciało, na Matkę Boską Zielną, na Narodzenie Panny Marii, na Boże Narodzenie przez całą oktawę, na jutrzniach, mszach, nieszporach pilnie ma służbę odprawiać, aby niczego nie zaniechał. Za zaniedbanie – kara funt wosku.
Artykuł dziesiąty: Gdyby który brat sukno zmoczył albo uszkodził, albo je rozkroił, żaden inny brat nie może tego przyjmować ani sukna poprawiać; a jeśliby robił, to co weźmie za robotę, powinien oddać do skrzynki braterskiej.
Artykuł jedenasty: Jeżeliby który majster drugiemu majstrowi czeladnika, pachołka, chłopca, robotnika albo sługę odmawiał [odmawiał posłuszeństwa lub namawiał do odejścia], podlega karze pół kamienia wosku.
Artykuł dwunasty: Jeżeliby który majster albo brat robotę drugiego brata szacował ujemnie albo ganił, a dwoma świadkami był przekonany, powinien dać karę pół kamienia wosku.
Artykuł trzynasty: Jeżeliby który brat na wezwanie cechowe nie przyszedł do cechu, a skrzynka już była otwarta, taki nieposłuszny ma dać grosz do skrzynki. Tych zaś braci, których nie ma w domu, mają wyznaczyć przez [...]. Kto by przez cały okres swej służby zaniedbał cechu i nie stawiał się przez rok i sześć niedziel, taki traci prawa cechowe.
Artykuł piętnasty: Każdy brat, skoro jest powołany do cechu, ma mieć szablę i [...], a młodsi bracia rynsztunek. Wdowa pozostała ma dać pół funta wosku. Zmarłego brata powinni grzebać wspólnie młodsi bracia w porządku i dół kopać powinni wespół jeden z drugim, a jeśliby z niechęci tego zaniechali, przepada [...].
Artykuł szesnasty: Wdowa pozostała po krawcu ma prawo uprawiać rzemiosło, dopóki za mąż nie pójdzie; wdowa zaś pozostała bez potomstwa może uprawiać rzemiosło przez rok i sześć niedziel, a nie dłużej.
Artykuł siedemnasty: Każdy majster powinien być przy zabitych, jak i młodszy brat, który podówczas służbę odprawia.
Artykuł osiemnasty: Ktokolwiek z braci przy pacierzu cechowym albo przy innych sprawach cechowych zwady lub przymówki czynił, bądź porywał się jeden na drugiego, taki brat popada w karę pół funta wosku.
Artykuł dziewiętnasty: Majstrowie tutejsi, tak rzymianie, jak i greckiej religii, z żadną bronią nie mają przychodzić do ratusza ani do cechu, pod karą funta wosku.
Artykuł dwudziesty: Każdy brat w każdy kwartał z braćmi ma odprawiać swoje sprawy, oprócz jednego cechmistrza, który może [...] opowiadać, pod karą funta wosku; a na wezwanie powinien stawić się, gdy zachodzi skarga ze strony innego brata.
Artykuł dwudziesty pierwszy: Każdy brat, który by przyjął do nauki krawieckiego rzemiosła chłopca, nie ma trzymać go dłużej niż dwie niedziele bez opowiedzenia, lecz po dwóch niedzielach powinien go w cechu zgłosić i wpisać pod karą sześciu funtów wosku. A ten przyjęty uczeń ma dać przy wpisie cechmistrzom szesnaście groszy [...]; przy wyzwoleniu zaś swoim ma dać cztery złote cechowi przemyskiemu i dwanaście groszy pisarzowi cechowemu. Rzemiosła ma się uczyć cały rok, jak się ułoży z majstrem, a na wysługę ma być lat trzy.
Artykuł dwudziesty drugi: Każdy brat w każdy kwartał podczas suchych dni do skrzynki cechowej powinien dać grosz. Nadto przez dwie niedziele schodzić się będą w obydwa suche dni, aby odprawiać sprawy brackie. Jeżeliby zaś który brat tajemnice albo sprawy cechowe rozpowiadał lub wynosił, a byłby w tym przekonany przez dwóch świadków, taki brat popada w nieodpuszczalną karę pół kamienia wosku.
Artykuł dwudziesty trzeci: Żaden brat ze skrzynki cechowej nie ma brać pieniędzy, dopóki wprzód nie złoży zastawu w złocie albo srebrze, bądź nie zapisze zabezpieczenia na nieruchomości murowanej, która nie byłaby niczym obciążona, i nie da cechowi gwarancji.
Artykuł dwudziesty czwarty: Brat, który by komu popsuł suknię albo szatę przez swoją nieumiejętność lub niedbalstwo, ma się za to usprawiedliwić w cechu [...], a z braćmi mają się naradzić pod karą dwóch funtów wosku.
Artykuł dwudziesty piąty: Jeżeliby u którego mieszczanina, przedmieszczanina albo poza jurysdykcją na furze i wrotach znaleziono ludzi podlegających rzemiosłu krawieckiemu nieprawnie robiących, winien dać kamień wosku; i ilekroć ważyłby się robić, a będzie przekonany świadectwem ludzi wiarygodnych – chociażby go przy robocie nie zastano, byle świadectwem udowodniono, że rzemiosło wykonuje – tenże karze podlega.
Artykuł dwudziesty szósty: Majstrowie rzemiosła krawieckiego, czy to u Ichmościów Księży Kanoników w ich dworach, czy pod jurysdykcją biskupa, czy we wszelkich innych kamienicach i dworach szlacheckich mieszkający, na równi z mieszkającymi na gruntach miejskich do cechu wspólnie należeć mają i według artykułów cechowych postępować powinni, z wyjątkiem dworów duchownych [...], od których jednak jeśliby czeladź chciała robić rzemiosło oprócz samych habitów duchownych, aby na chleb zarobić, to i ci powinni pełnić powinności cechowe oraz opłaty wszelkie wnosić do skrzynki.
Artykuł dwudziesty siódmy: Jeden drugiego w mieszkaniu podchodzić ani podkupywać nie powinien pod karą kamienia wosku.
Artykuł dwudziesty ósmy: Żaden z majstrów ani czeladników nie powinien drugiego pozywać do innego sądu, tylko bezpośrednio do cechu, co bracia uznają, pod karą funta wosku. Jeżeliby zaś która strona chciała apelować do Panów Rajców od wyroku cechowego, a wyrok ten zostałby podtrzymany, taki brat lub czeladnik powinien dać drugi funt wosku kary.
Artykuł dwudziesty dziewiąty: A ponieważ [...] nową robotę krawiecką wykonywać usiłują i publicznie podczas sejmików towar po ulicach roznoszą ze szkodą dla cechu, żaden z cechowych nie ma podejmować się roboty dla Żydów ani im jej przedawać, chyba że kupują na własną potrzebę. Kto by w tym został przyłapany, powinien bez odpuszczenia dać kamień wosku kary na podstawie świadectwa i doniesienia. To samo ma się rozumieć o kramarzach żydowskich, aby kaftanów, wstąg sukiennych, rękawic, sznurówek, spódnic, kabatów nowych nie sprzedawali; to samo rozumieć należy o tandeciarzach i krawcach żydowskich, którzy żadnej roboty nowej polskiej robić nie powinni ku przeszkodzie cechu. A gdzie by kramarze i tandeciarze takową nową robotę na sprzedaż w kramach swoich mieli, tandeciarze wystawiali, a Żydzi w sklepach przedawali, tedy cech krawiecki za pozwoleniem Panów Rajców ma im takie towary zabierać, o czym sędziego przemyskiego zawiadomić mają, aby ukaranie z nich czynić. Kramarze i tandeciarze winni popadać w karę dwóch kamieni wosku, która ma iść na chwałę Bożą: połowa do katedry przemyskiej zakrystianowi, a połowa do ołtarza cechowego świętego Mikołaja w kościele.
Artykuł trzydziesty: Majstrom cechowym w ogólności ma być wolno takową robotę wykonywać.
Artykuł trzydziesty pierwszy: Naostatek, gdziekolwiek by się w mieście Przemyślu po dworach i kamienicach duchownych bądź szlacheckich znajdowali partacze czyniący przeszkodę cechowi w robotach, takowi za wiedzą Urzędu Miejskiego i podług przywileju Jego Królewskiej Mości karani być mają.
Które to artykuły my, niżej podpisani Burmistrz i Rajcy Miasta Jego Królewskiej Mości Przemyśla, rękami naszymi podpisujemy i pieczęcią miejską stwierdzamy. Jan Kuźmicz, burmistrz JKM Przemyśla; Franciszek [Dziubek?], rajca; Paweł Stanisław Waryocki, rajca miasta Przemyśla; Stanisław Janczarewicz, rajca miasta JKM Przemyśla; Jan Wachowski, pisarz miasta JKM Przemyśla. Miejsce pieczęci miejskiej.
My przeto, AUGUST KRÓL, przychylając się łaskawie do prośby wspomnianych krawców przemyskich jako sprawiedliwej i rozumowi odpowiadającej, wyżej wpisane pismo we wszystkich jego punktach, klauzulach, artykułach, powiązaniach i zobowiązaniach uznajemy za godne aprobaty, potwierdzenia i ratyfikacji, i o ile odpowiada to prawu pospolitemu i zwyczajom, aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy, postanawiając, że ma ono mieć moc i wagę należytej trwałości oraz wieczystej stałości. Na czego dowód pismo niniejsze podpisane Naszą ręką pieczęcią koronną umocnić rozkazaliśmy. Dan w Naszym Zamku Królewskim w Warszawie dnia [puste] miesiąca [puste], Roku Pańskiego 1699, a panowania Naszego roku trzeciego.
[Podpis monarchy:] August Król
[Pod tekstem z prawej nota archiwalna/porządkowa:] Przemyśl / Krawcy 1699
[Na zakładce / z prawej strony pod tekstem tytulatura kancelaryjna:] Potwierdzenie artykułów służących cechowi krawców przemyskich.
[Na odwrocie:]
[Nota oblaty:] W poniedziałek po niedzieli Cantate, to jest czternastego dnia miesiąca maja roku 1701. Do osobistego przedłożenia przez sławetnego Wawrzyńca Jerzuchowicza niniejszy przywilej Urząd Radziecki przyjął i do swych akt wpisał.
Oryginalne brzmienie — transkrypcja
[U góry po prawej późniejsza nota:] N: 5 Roku 1704
[Nagłówek dekoracyjny:] AUGUSTUS II DEI GRATIA REX POLONIÆ MAGNUS DUX LITHVANIÆ
Rußiæ, Prußiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kijoviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ Czerniechoviæque. Nec non Hæreditarius Dux Saxoniæ & Princeps Elector
[Inicjał S]ignificamus præsentibus Literis Nostris quorum interest universis & singulis. Productas coram Nobis fuisse Literas papireas manibus Spectabilium Proconsulis, Consulum ac Notarij Civilis Civitatis Nostræ Regiæ Præmisliensis subscriptas, Sigillo Civili communitas, continentes in se bonam Ordinationem & regimen Articulorum Contubernij Sartorum ejusdem Civitatis servientium, polonico idiomate conscriptorum, Supplicatumque Nobis est, ut præfatas Literas authoritate Nostra Regia approbare, confirmare, & ratificare dignaremur. Quarum Literarum tenor sequitur ejusmodi: My Burmistrz y Raycy Miasta Je[go] Krolewskiey M[os]ci Przemyśla. Wiadomo czyniemy tym Scriptem Naszym komu o tym wiedzieć należy: Iż skłaniaiąc sie do Suppliki Sławetnych Cechmistrzow, Starszych, y Młodszych, y całego Cechu Krawieckiego Miasta Tegoż Przemyśla, ktorzy in plenaria Officij N[ost]ri Consularis residentia, upraszali Nas o to jmieniem całego Cechu swego, abyśmy ninieysze punkta powagą Naszą Stwierdzili, umocnili, y approbowali, My tedy uważywszy rzecz słuszną, ninieysze Punkta do trybuny Urzędu Naszego Radzieckiego podane maturo judicio Nostro pensato wewszystkich conditionach, klauzulach y obowiązkach, stwierdzamy, zmacniamy, y approbuiemy, ktorych Artykułow tenor następuie takowy: My Cechmistrze przysięgli Cechu Krawieckiego Miasta Przemyśla, zewszystkimi Bracią tak Starszymi, iako y Młodszymi dewelacyzmlnego [!] z Religiey Greckiey, za obestaniem Cechy Redukuy sie do Cechu, pilnie wzglądaiąc urzęd[u?] czy, iako sie czasow tych wszystko wgorę podniosło, y inszym teraz rzeczy niż pierwey idą, chcąc porządek dobry w Cechu Naszym mieć, żeby gniewu naprzod P. BOG MIAŁ, a potym Zrzopta Miasta tego pomnożenie odniosła, maiąc około tego pilne oko, osobliwie czasu Nieprzyiaciela Koronnego Spustoszenia w natu tego Przemyślskiego porządek Miasta tego y Rzpltey Stanowiemy. Względem Bractwy Naszey Krawieckiey, ktorą mamy Zdawna przez Jchm[oś]ć P[anów] Radziec wręce Nasze podaney, ktora opatrować Strzelbą szmatą Hakownicami, y inną Strzelbą municją donoszą, podziałkami, obiecuiemy. A widząc to prawe Dochody z Skrzynki Cechu Naszego temu wydołać niemogą, przetorz nie z żadnego przymuszu, ale z szczerey chęci y miłosci, ku rozszerzeniu Chwały Bożey przy Ołtarzu Naszym Tytułu Mikołaia Swiętego w kościele Cathedralnym Przemyskim, y przytuleniu Sie Miastu temu, według przepomnienia Naszego takowe niżey opisane Artykuły postanowiliśmy, y na wieczne czasy postanawiamy, ktorych Artykułow tenor takowy: Artikuł Pieruszy: Naprzod żeby była wolna Eleckia Cechmistrzow tak z Polskiey, iako y Greckiey Religiey. Artykuł Drugi: Aby każdy Towarzysz Kto robił u Magistra Niedziel szesc, a ieżeliby nierobił, ma dac Wochlunu Funtow szesc, nie Pacholę iednak, ktory do Cechu przyście puie, y za Majstra przyięty bydź chce, Naprzod Miejskie Prawo ma przyiąć, Brat nowy wstępuiący do Cechu, ktory powinien dac Wstępnego Złotych Trzydziesci, ten ktory Sztuki niechciał pisać Rzemiesła tego Kto[ry]by zas Brat ktory Sztuki pisał, powinien dac tylko Złotych Pietnascie, ktore Sztuki powinien pisac trzy razy, przy pierwszych, kton będzie pisac, ma być P.P. Magistrow szesc przytomnych, przy drugim pisaniu maią bydz Czwor P.P. Magistrow, a przy drugim pisaniu maią bydz Czwor P.P. Magistrow [tak!], a przy drugim pisaniu maią bydz Czterech Magistrow, przy trzecim pisaniu ma być z Cechmistrzem [słowa przekreślone], żeby w tym pisaniu maią bydz wszyscy, y trzeykroc ma sprawowac obrzędy, ale mu Instrukcią dadzą, tak też y ten Brat powolu Łepuscy, ze Sztuki ustępuie, powinien podobne Obrzędy Braci Cechowey prawowac, iż temu wszystkiemu ma za dosyć czynic za Niedziel dwie, y Rzemiosła nie ma robic, a to odtrąciwszy, Artykuł Trzecj: Tente Brat wstępuiący powinien dac Colatią wstępną, y P[?] podnoscic od Grodzic nis swoiey powinien przed P.P. Magistrami prætendowac, iako tez y od Wyzwolenia Swego Wosku Funto[w] szesc powinnien dac, y prochu Cwierc Łamignia, Ołowiu cwierc Łamignia, Muszkiet Lontowy dobry, to wszystko ma należec do Bracty Krawieckiey, tak też y Służbę Koscielną, iako tez y Cechową ma Służyc Rok y Niedziel szesc, przy oddaniu tey Służby powinien Colatią solenną sprawic dla P.P. Braci, na ktorą będzie informowany, od przydanych Starszych P.P. Braci. Tente Magister odprawiwszy sie z Cechu wszystkiem, będzie chował Czeladź trzech, y Chłopca czwartego, a nie więcey, a ieżeliby więcey chował, ma dac dwa Funty Wosku od niego. Artykuł Czwarty: Synowie Mąstrzowscy [!] ci którzy sie rodzą w Cechu, nie powinni pisac Sztuki tylko raz, nie rzucaiąc im żadney Sztuki tak pisanych, iako y szyiacych, a ieżeliby ktory niechciał pisac, ma dac Wstępnego Złotych Piętnaście, Wosku Funtow trzy, Prochu połcwiertni, Kamienia, także y Ołowiu, Muszkiet, Majtr[?] uspuł z Bracią na Cechu odprawic powinien. Artykul Piaty: Co do elekciey [!] Cechmistrzow, ktorzy przy Cechu będą obierani z Panow Cechmistrzow ktorzy nie zartuiąc tak z Rzymianow, iako y Grekow w [..] Cechmistrza starszego starszy obierać ma [..] na czas Electiey, ktora powinna bydz wniedzielę po Bożym Ciele, ktory by Brat obraną gardził Cechmistrzostwem, przepada winę Kamień Wosku, podobnym Sposobem, ktoryby Brat był wyrugowany, a niebył by na Electiey, y był temu Aktorom przyczyną, popada także winę Funta Wosku, Cechmistrze zas, ktorzy schodzą z Cechmistrzostwa, powinni bydz przeniesieni Candidatami. Artykuł Szosty: Do gaieina Spraw Cechowych ma bydz Szesciu P.P. Braci, trzech Rzymian, a trzech Grekow, ktorzy powinni mieysce wedłuk [!] Lat, iako ktory Brat wstępuie do Cecha, tych P.P. Braci sześć maią bydź Klucznicy ieden Rzymianin, dwa Grecy. Artykuł Siedmy: Sprawy polubne Cechowe, maią sie urzędu zniezisc, Appellatiey onym nie zostaiąc, excepto żeby ktory Sprawie maients w sententii nienalezała do Cechu, oftency Appellatia ma bydz wolna. Artykuł Osm Młodsy Brat [!] w Cechu tak długo Służyć ma, do praw nowo zaciętego w Cechu, tenże za [...] niepotrzebne, temuż Cechowi puł kamienia Wosku ma dac. Jezeli w trzecim Roku nie ożeni sie, kamień Wosku. Jezeli wtwardym [?] Roku, całe Cech traci. Artykul Dziewiąty: Młodszy Brat w Cechu tak długo służyć powinien poki inszy Brat na iego mieysce nie nastąpi. Swięte w Tary u Ołtarza S. Mikołaia Sąsiedzi [?] zgubić pomnien, a ieżeliby w tym niedbały był, ma dac Winę Funt Wosku. W Swięta zas Vroczyste, to iest na Wielkanoc, w Swiątki, na Swiętą Troycę, na Boże Ciało, na Panny Maria Zielną, na Narodzenie Panny Mariey, na Narodzenie Pańskie przez całą Oktawę, na Jutrzniach, Mszach, Nieszporach, pilnie ma Służbę odprawiać, żeby nieomieszkał w czym. Za omieszkanie winy Funt wosku. Artykuł Dziesiąty: Ktorzyby Brat Sukno maczył, albo drasował, albo go rozpisał, inszy Brat tego przyimowac niemogle, y sukno robic niepowinien, co ieżeliby robił, to u Cechu iako od roboty wezmić, do Braciey Czy Skrzynki oddac powinien. Artykuł Jedenasty: Jezeliby ktory Magister drugiemu Magistrowi Towarzysza, albo Pachołę, albo Chłopca, albo Robotnika, albo Sługę odmowił, tak popada Winę pułkamienia Wosku. Artykuł Dwunasty: Jezeliby ktory Magister albo Brat, drugiego Brata robote szacował, albo ganił, a dwiema Swiadkami był przeswiadczony, winy powinien dac puł kamienia Wosku. Artykuł Trzynasty: Jezeliby ktory Brat za Cechą nie przyszedł do Cechu, a Skrzynka iuż była otwarta, taki nieposłuszny ma dac grosz doskrzynki, ktorych zas Braci niemasz wdomu, maią bydz wyznaczeni przez [...] ktorzyby przez całe [!] Służbę swoię zaniedbał Cechu, żeby niedochodził Cechu przez Rok y Niedziel Sześć, takowy Cech traci. Artykul Piętnasty: Każdy Brat skoro iest pociągniony do Cechu, ma miec Szablę y z [...] a z Braci młodszych Rynsztunek. Wdowa pozostała ma pułfunta Wosku, tegoz Brata omarłego powinni grzesc wespoł Bracia młodzi w Porządku, y doł kopać powinni tako ieden iako y drugi, a coby ieżeliby za nielubościa to poczynili to przepada [...] Artykuł Szesnasty: Wdowa pozostała po krawcu, ma robic Rzemiesło, poki sie Mąz nie poydzie, Wdowa zas pozostała bez Potomstwa, ma robic Rzemiosło Rok y Niedziel Sześć, a niedaley. Artykuł Siedmnasty: Każdy Magister powinien bydz przy Zabitych tak Brat młodszy, ktory natenczas Służbę odprawuie. Artykuł Ośmnasty: Ktorzyby Brat około Pacierza Cechowego, albo inszych Spraw Cechowych Poswarki, albo przymowki wsytkie uczyniac, lub sie ieden na drugiego porywac, takowy Brat popada Winę Pułfunta wosku. Artykul Dziewiętnasty: Magistrowie tuteysi tak Rzymianie, iako y Religiey Greckiey, z bronią żadną niemaią do Ratu przychodzic, y do Cechu, pod Winą Funta wosku. Artykuł Dwudziesty: Każdy Brat na każdą Kwartał pod Bracią y z nim odprawowac Sprawę swoię, oprocz iednego Cechmistrza, ktory maże ęmieysca [!] C[..]ę nową nosic opowiedac, pod Winą Funta Wosku, y na Wstęp na mieysce pułtoraiec powinien iść, gdy na kogo Skarga od Brata zachodzi. Artykuł Dwudziesty Pierwszy: Każdy Brat ktoryby Przyiął do Szycia proch Rzemiosła tego Krawieckiego, daley do dwoch Niedziel niema go trzymac, ale po dwoch Niedzielach powinien go wcechu powedzieć, y wpisac, pod Winą Szesciu Funtow Wosku. A ten Brat przyięty ma dac Przyięcia Cechmistrzom groszow Szosty Dwanascie, na [..] przy wyzwoleniu zas swoim ma dac Złotych Cztery, cechowi przemyskiemu Złoty Pisarzowi Cechowemu Złoty Dwanascie. Rzemiosła ma sie uczyć Rok cały iako sie Grodna z Magistrem złoży, a na wysługę ma bydź lat trzy. Artykuł Dwudziesty Drugi: Każdy Brat na każdy Kwartal pod czas Suchedni do Skrzynki Cechowey powinien dac grosz. Nad to we dwie Niedzieli schodzic sie w obydwoch Suchedniach będą, w prawy Bractwie odprawowac powinni. Jezeliby zas ktory Brat, taiemnice albo Sprawy Cechowe opowiedał, albo ie wynosił, a był by w tym przeswiadczony dwiema Swiadkami, takowy Brat popada Winę pułkamienia Wosku, nieodpuszczoney. Artykuł Dwudziesty Trzecj: Zaden Brat z Szypułki Cechowey niema brac pieniędzy, aż wprzod zastaw we Złocie albo Srebrze położy, lubo sie na Maiętnosci murowaney ktora by niczemi obciążona była, zapisze, y Warunek Cechowi uczyni. Artykuł Dwudziesty Czwarty: Brat komu by zepsuwał Suknię albo Szatę nieumieiętnością swoią, albo nie doftem, takowy Brat ma się za to Sprawic w Cechu [..] sie z Bracią maią zradzic [!], pod winą dwoch Funtow Wosku. Artykuł Dwudziesty Piąty: Jezeliby u ktorego Mieszczanina albo Przedmieszczanina, albo za Sądem na Furze y Furtach dwoch Cechu tego krawieckiego ludzie podlegliwoscia tey Rzemiosła Krawieckiego religiey był naleziony, kamien Wosku dac powinien, ale ilekroć sie tego będzie ważył, żeby robił, a będzie przeswiadczony Swiadectwem ludzi wiary godnych, żeby go przy robocie nie zastano, byle był Swiadectwem przekonany, że Rzemiesło robi, tenże Winie podpada. Artykuł Dwudziesty Szostyj: Magistrowie tey Rzemiesła tego Krawieckiego lub u Jchm[oś]ć XX. Kanonikow we Dworach ich, lub pod Jurg Episcopem, lub wszełkich inszych Kamienicach y Dworow Szlacheckich mieszkaiącey, zarowno ztymi na Gruntach Mieyskich mieszkaiącymi do Cechu spoinie należec maią, y według Artykułow Cechowych sprawowac sie powinni, wyjąwszy Jchm[oś]ć XX. Dworz Woywielicocane, od ktorych iednak ieżeliby ktory Czeladz chciał robic Rzemiosło oprocz samych Habituow, ktorzy maią w wolney Regencielu, ani na chleb zarobic, y ci powinni będą cechowe pełnic powinności. Zadathki wszelkie takowe z iądrey publikę, iako y prywatne Skrzynki płacic. Artykuł Dwudziesty Siodmy: Jeden drugiego w Mieszkaniu podchodzic y podkupowac niepowinien pod winą kamienia Wosku. Artykuł Dwudziesty Osmy: Żaden z Magistrow lubo Towarzyszow niepowinien ieden drugiego do inszego Prawa poywac, tylko directe do Cechu, co braci ginnymi [!] Bracią uznaią, ato pod winą Funta Wosku, ieżeliby zas kton Strona chciała appellować do Panow Radziec od Dekretu Cechowego, ktorego Dekretu gdyby staneła Appellata, takowy Brat lub Towarzysz powinien dac drugi funt Wosku Winy. Artykul Dwudziesty Dziewiąty: A poniewasz sie [..] zuciernikaydti waszą robotę nową robic, ktorym Stolarze robią, publice pod czas Seymu Towar po Ulicach y po Ulicach rosnoszą przed się, in præiuditium Cechu, ktorzy roboty żaden z Cechowych niema sie podeymowac Żydom robic, ani ey przedawac, chyba na własną swą potrzebę kupuiąc, nie zas takowy znałasł, w czymże, powinien dac Kamien Wosku nieodpuszczony, z przyświadczeniem y doniesieniem. Tez sie ma rozumieć y o Kramarzach Żydowskich, aby Delinku, Kaftanow, Wstąg Sukiennych [..] Rękawic Sznurowek, Spodnic, Kabatow nowych nie przedawali, tez sie ma rozumieć y o Tandećnikach, Krawcow Żydow, ktorzy żadney roboty Nowey Polskiey robic nie powinni, ku przeszkodzie Cechowey. A gdzie Kramarze y Tandetnicy takową robotę nową na przeglądę Skarg w kramach Swoich mieli, Tandetnicy na Przeglądach wykładali, Żydzi wsklepach przedawali, tedy Cech Krawiecki za pozwoleniem P.P. Radziec ma im takowe Roboty zabierac, o czym teraz Samego P. Sędziego Przemyskiej maią zahamowac, y ukaranie dłusze z nich czynić za wkargeniem [!] sie Cechowym, a za urzędliwszie Sprawiedliwości Sław. Żydzi są przedawać zas maią Kramarze, Tandetnicy maią popadać winy Dwa Kamienie Wosku, ktorą ma iść na Chwałę Boską to iest połowa Wosku do Cathedry Przemyskiey Rzędu Zakystianowi, połowa do Ołtarza Cechowego Swiętego Mikołaia ustępuje Kosciele. Artykuł Trzydziesty: Zgadzam zas in genere Magistrom Cechowym takową robotę ma bydź wolno robic. Artykuł Trzydziesty Pierwszy: Naostatek gdzie Kolwiekby sie Stolarze w Miescie Przemyślu po Dworach Kamienicach Duchownych, Rowieckich [!], Szlacheckich znaydowali, y przeszkodę Cechowi upodobnych robotach garncarskich czynili, takowi za wiadomością Urzędu Wielkiego y podług Przywileiu Je[go] Krolewskiey M[os]ci Pana y Mayestatu Karani bydź maią. Ktore Artykuły My niżej podpisani Burmistrz y Raycy Miasta Je[go] Krolewskiey M[os]ci Przemyśla rękami naszymi podpisuiemy, y Pieczęcią Mieyską Stwierdzamy. Jan Kuzmicz Burmistrz J[ego] K[rolewskiey] M[os]ci Przemyśla, Franciszek [Dziubek?] Rayca, Paweł Stanisław Waryocki Rayca Miasta Przemyśla, Stanisław Janczarewicz Rayca Miasta J[ego] K[rolewskiey] M[os]ci Przemyśla, Jan Wachowski Pisarz Miasta J[ego] K[rolewskiey] M[os]ci Przemyśla, Miejsca Pieczęci Mieyskiey.
Nos itaq[ue] AUGUSTUS REX Supplicatione præfatæ dictorum Sartorum Præmisliensium, uti iustæ & rationi consonæ benignè annuentes, suprascriptas Literas in omnibus earundem punctis, clausulis, articulis, nexibus & ligamentis approbandas, confirmandas, & ratificandas esse duximus, uti quidem inquantum Juris communis est ratio & usus valere debet, approbamus, confirmamus, & ratificamus, decernentes easdem vim & robur debitæ firmitatis, & firmę perpetuitatis obtinere debere. In cuius rei fidem præsentes manu Nostra subscriptas Sigillo Regni communiri mandavimus. Datum in Arce Nostra Regia Varsaviensi Die [puste] Mensis [puste] Anno Domini M.D.C.XC.IX. Regni vero Nostri III. Anno.
[Podpis monarchy:] Augustus Rex
[Pod tekstem z prawej nota archiwalna/porządkowa:] Przemyśl / Krawcy 1699
[Plika / z prawej strony pod tekstem tytulatura kancelaryjna:] Confirmatio Articulorum Contubernii Sartorum Præmisliensium servien[tium]
[Verso:]
[Nota oblaty:] Feria Secunda post Dominicam Cantate scilicet Decima Quarta Mensis Maji A[nn]o 1701. Ad personalem Oblationem S[pe]c[tahi]lis Laurentij Jerzuchowicz Privilegium praesens Off[ici]o In[..] Consulari tenuatorij, suscepit et actis eius inseruit.











