Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

131/1/813 · 131-1-813-001

Potwierdzenie praw i przywilejów cechu piekarzy lwowskich przez króla Augusta II

August II, król Polski Starszyzna i cech piekarzy miasta Lwowa (Contubernium Pistorum Civitatis Nostrae Leopoldiensis)
Die XXII Mensis Aprilis Anno Domini MDCCXII, Regni vero Nostri XV Anno

Król August II potwierdza i ratyfikuje na prośbę starszyzny i cechu piekarzy miasta Lwowa przywileje oraz artykuły cechowe nadane przez poprzednich królów polskich (m.in. Michała Korybuta Wiśniowieckiego, Jana III Sobieskiego, Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana Batorego, Zygmunta Augusta, Zygmunta I i Kazimierza Jagiellończyka) wraz z uchwałami rady miejskiej Lwowa, regulującymi m.in. zasady wypieku, skupu zboża i wyłączności sprzedaży chleba.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

AUGUST II, Z BOŻEJ ŁASKI KRÓL POLSKI, WIELKI KSIĄŻĘ LITEWSKI, RUSKI, PRUSKI, MAZOWIECKI, ŻMUDZKI, WOŁYŃSKI, KIJOWSKI, PODOLSKI, PODLASKI, INFLANCKI, SMOLEŃSKI, SIEWIERSKI I CZERNIECHOWSKI, DZIEDZICZNY KSIĄŻĘ SASKI I ELEKTOR etc. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono i okazano przed nami w oryginale dwa listy pergaminowe: pierwszy podpisany ręką najjaśniejszego Michała, króla Polski, naszego poprzednika, i umocniony pieczęcią większą kancelarii koronnej, zawierający w sobie potwierdzenie przywilejów i artykułów służących cechowi piekarzy lwowskich; drugi zaś, również pergaminowy, podpisany ręką najjaśniejszego Jana Trzeciego, króla Polski, naszego poprzednika, i umocniony pieczęcią większą kancelarii koronnej, zawierający w sobie także potwierdzenie przywilejów i artykułów służących cechowi piekarzy lwowskich; zdrowe, całe, nienaruszone i wolne od wszelkiego podejrzenia. Zwrócono się też do nas z prośbą, abyśmy te dwa listy naszą powagą królewską raczyli zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować. Tychże listów, a mianowicie pierwszego z nich, brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: Michał, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, wołyński, kijowski, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski, czerniechowski etc. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono i okazano przed nami w oryginale dwa listy: pierwszy pergaminowy, podpisany ręką najjaśniejszego Jana Kazimierza, króla Polski, naszego poprzednika, i umocniony pieczęcią większą kancelarii koronnej, przywilejów i artykułów służących cechowi piekarzy miasta naszego Lwowa; drugi zaś papierowy, autentycznie wydany z akt radzieckich lwowskich, podpisany ręką notariusza i opieczętowany pieczęcią tegoż miasta; zdrowe, całe i nienaruszone, wolne od wszelkiej skazy podejrzenia. I uproszono nas, abyśmy te dwa listy naszą powagą królewską raczyli zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować. Tychże listów, a mianowicie pierwszego, brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: Jan Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, smoleński, siewierski, czerniechowski, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów etc. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono przed nami w imieniu i ze strony całego cechu piekarzy lwowskich list pergaminowy, podpisany ręką najjaśniejszego, świętej pamięci Władysława Czwartego, naszego najmilszego brata i poprzednika, oraz umocniony i utwierdzony zawieszoną pieczęcią mniejszą kancelarii, zawierający w sobie potwierdzenie praw, przywilejów i artykułów rzeczonego cechu, zdrowy, cały i nienaruszony. I uproszono nas w imieniu rzeczonego cechu piekarzy przez pewnych naszych doradców, abyśmy tenże list i całą jego zawartość naszą powagą królewską raczyli zaaprobować i potwierdzić. Ciąg i układ słów owego przytoczonego listu jest następujący: Władysław Czwarty, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów etc. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono nam w imieniu cechu piekarzy miasta naszego Lwowa list pergaminowy, podpisany ręką niegdyś najjaśniejszego Zygmunta Trzeciego, naszego rodzica, i umocniony pieczęcią koronną, zdrowy i nienaruszony, wolny od wszelkiego podejrzenia. I uproszono nas, abyśmy tenże list naszą powagą królewską raczyli zaaprobować oraz potwierdzić. Którego to listu osnowa następuje taka: Zygmunt Trzeci, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, inflancki, a także dziedziczny król Szwedów, Gotów i Wandalów. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono i okazano nam ze strony sławetnych piekarzy cechu miasta naszego Lwowa list pergaminowy niżej wpisanego potwierdzenia pod tytułem i podpisem ręki niegdyś najjaśniejszego Stefana, króla Polski, i umocniony pieczęcią większą kancelarii, zdrowy, cały i nienaruszony, wolny od wszelkiego podejrzenia, zawierający w sobie pozwolenie na sprzedaż chleba w poszczególne dni. I uproszono nas, abyśmy tenże list potwierdzenia naszą powagą królewską raczyli potwierdzić, zaaprobować i ratyfikować. Którego ciąg słowo w słowo następuje i jest taki: Stefan, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc., a także książę Siedmiogrodu. Oznajmiamy wyraźnie niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że sławetni piekarze cechu miasta naszego Lwowa przedłożyli i wiernie okazali przed nami pewien list pergaminowy niegdyś najjaśniejszego Zygmunta Augusta, króla, naszego poprzednika, umocniony wiszącą pieczęcią większą i podpisany ręką wielmożnego Walentego Dębskiego, kanclerza naszego królestwa, zdrowy, cały i nienaruszony, wolny od wszelkiej skazy podejrzenia, zawierający w sobie wypis przywileju niegdyś najjaśniejszego króla Zygmunta, znaleziony w rejestrach i księgach naszej kancelarii, w którym aprobuje przywilej niegdyś świętej pamięci króla Kazimierza, naszego poprzednika, którego treść w niniejszym liście została opisana. Którego brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: Zygmunt August, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy wyraźnie niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że uprosili nas pewni nasi doradcy w imieniu miasta naszego Lwowa, abyśmy raczyli do ksiąg naszej kancelarii wpisać, opisać, pieczęcią naszą umocnić i takowy wydać nakazali. Którego brzmienie słowo w słowo następuje i jest takie: Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, a także ziem krakowskiej, sandomierskiej, sieradzkiej, łęczyckiej, kujawskiej, ruskiej, pruskiej oraz chełmińskiej, elbląskiej, pomorskiej pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim i każdemu z osobna, komu to należy, obecnym i przyszłym mającym o tym wiedzę, jako stawiwszy się przed naszym obliczem piekarze miasta naszego Lwowa pokornie prosili, abyśmy ich z naszej królewskiej łaski i szczodrobliwości raczyli zaaprobować, ratyfikować i potwierdzić. Na wieczną rzeczy pamiątkę, którego brzmienie następuje: Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim, komu to należy, że gdy w minionych latach dowiedzieliśmy się, iż piekarze nasi lwowscy w swoich prawach i wolnościach przez pewnych ludzi mieszkających wewnątrz i zewnątrz miasta Lwowa poprzez niezwyczajny szynk i sprzedaż chlebów doznają zakłócenia i krzywdy, troską naszą i staraniem było, aby to, co działo się z uszczerbkiem i krzywdą rzeczonych naszych piekarzy, zostało zniesione i przywrócone do stanu sprawiedliwego i należytego. Uczyniliśmy zaiste pewien zakaz przeciw ludziom, którzy w sprzedaży tego rodzaju chlebów byli tak zuchwali, aby dochody, które od rzeczonych piekarzy posiadamy, nie ulegały pomniejszeniu. Chociaż zakaz ten przez pewien czas był mocno i nienaruszalnie zachowywany, to jednak z biegiem czasu poszedł niemal w zapomnienie, o czym dzisiaj ciż piekarze przed nami zeznali przeciw wyżej wspomnianym ludziom, którzy dawniej wyrządzali im krzywdę. Przeto postanawiamy i zarządzamy zaradzić temu naszym wyrokiem i zachować ich prawa w należytym stanie, przyznając jedynie im, a nie innym, pełną i swobodną możność przygotowywania wszelkich chlebów, lecz tylko z mąki dobrze przetrzebionej i oczyszczonej, inaczej szczotowanej, jedynie w dwa dni targowe, we wtorek i w sobotę, w które to dni wolno będzie im, jak wyżej wyrażono, oraz wszelkim mieszczanom sprzedawać wyłącznie chleb żytni; w inne zaś dni sprzedaż tę chcemy mieć zakazaną, zakazana być winna i niniejszym jej zakazujemy pod karą sześćdziesięciu grzywien pieniędzy do wyegzekwowania i zachowania dla naszego skarbu królewskiego oraz pod karą utraty chlebów, które wbrew niniejszemu naszemu zakazowi zostaną znalezione na sprzedaż, które to chleby na szpital ubogich chcemy obrócić, a niniejsze postanowienie ma trwać tylko do naszego upodobania. Na czego świadectwo pieczęć nasza do niniejszego listu została zawieszona. Dan na sejmie walnym piotrkowskim, w najbliższy wtorek po uroczystości Trójcy Przenajświętszej, roku Pańskiego tysiąc czterysta siedemdziesiątego dziewiątego. Stanisław, podkanclerzy. Relacja publiczna Stanisława z Kurozwęk, podkanclerzego Królestwa Polskiego. Które to listy wyżej wpisane, chociaż moc swoją miały jedynie do upodobania ojcowskiego niegdyś majestatu, uznając za wieczyste we wszystkich ich punktach, klauzulach, warunkach i artykułach za ważne i przyjemne, aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy, stanowiąc, że mają one uzyskać moc należytej i wieczystej trwałości. Ponadto Stanisławowi z Chodcza, marszałkowi królestwa, a także ówczesnym i przyszłym starostom lwowskim polecamy i nakazujemy, abyście rzeczonych piekarzy we wszystkim zachowywali i w ich prawach bronili i ochraniali, jak przystoi urzędowi królewskiemu, i aby ciż piekarze w młynach zboża [...] i czyścili, inaczej na szczotowania u młynarza nie zaniedbywali, a także aby im żadna szkoda się nie stała; i jeśli do was dojdzie sprawa konsystorza rzeczonego miasta, nakazujemy i polecamy, abyście rzeczonych piekarzy we wszystkim zachowywali i bronili, jak do urzędu należy, by piekarze w młynie zboże czyścili, aby szkody piekarze nie cierpieli ani oszustwo innych się nie działo w naszej łasce. Na czego świadectwo pieczęć nasza została zawieszona do niniejszego. Dan w mieście naszym Lwowie, we wtorek w sam dzień święta św. Łukasza, roku Pańskiego tysiąc pięćset dwudziestego czwartego, panowania zaś naszego osiemnastego. Relacja wielmożnego Krzysztofa z Szydłowca, wojewody i starosty krakowskiego oraz rzeczonego kanclerza etc. Krzysztof z Szydłowca, wojewoda i starosta krakowski oraz rzeczony kanclerz etc. Które to listy wydane piekarzom przez niegdyś najjaśniejszego Zygmunta Pierwszego, króla Polski, naszego najmilszego rodzica, przychylając się do próśb wspomnianych naszych doradców, rozkazaliśmy przepisać i pieczęcią naszą jawną opatrzyć oraz rzeczonym piekarzom miasta naszego Lwowa wydać, i te we wszystkich ich warunkach, klauzulach, artykułach i punktach potwierdziliśmy i ratyfikowaliśmy, stanowiąc, że winny uzyskać moc wieczystej trwałości, jako i my niniejszym pismem czynimy. Ponad te przywileje nadane rzeczonym piekarzom przez naszych poprzedników, my także z naszej łaskawości i łaskawości uznaliśmy za stosowne powiększyć je o tę prerogatywę: że nikomu ani w mieście, ani na przedmieściach zamkowych i jurysdykcji miejskiej nie wolno przeciw piekarzom na targu ze szkodą tegoż cechu naszych piekarzy stawać, kupować ani skupionych towarów komukolwiek odsprzedawać, ani chlebów pszennych, placków i obwarzanków piec i na sprzedaż wystawiać; jeśli zaś ktokolwiek z ludzi, tak pod jurysdykcją miejską, jak zamkową, na przedmieściach lub nawet w domach i dworach szlacheckich mieszkających, poważył się uczynić powyższe i na tym został schwytany, gdziekolwiek by to było, przez starszyznę cechu piekarzy rzeczonego miasta naszego Lwowa wraz ze sługą zamkowym lub miejskim ma być zajęty i tylekroć, ilekroć się tego dopuści, ukarany. Nadto postanawiamy, że liczba piekarzy w tymże mieście naszym Lwowie nie powinna ani przez tamtejszego starostę, ani przez magistrat miejski, ani przez kogokolwiek innego być zmniejszana ani zwiększana, lecz zawsze po wieczne czasy piekarzy ma być tylko dwudziestu, ani więcej, ani mniej. Na czego wiarę i moc niniejszego oraz dla jaśniejszego świadectwa pieczęć nasza niniejszym została zawieszona. Dan w Warszawie, ostatniego dnia miesiąca lipca, roku Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego, panowania zaś naszego czterdziestego pierwszego. Walenty Dębski, kanclerz Królestwa Polskiego. Relacja wielmożnego Walentego Dębskiego, kanclerza. My przeto, Stefan, król rzeczony, przychylając się łaskawie do prośby rzeczonego cechu piekarzy lwowskich, abyśmy te listy piekarskie i inne w nich zawarte rzeczy zaaprobowali, ratyfikowali i potwierdzili, wpisane wyżej listy piekarskie we wszystkich ich punktach, klauzulach, artykułach i warunkach nienaruszone, za ważne i przyjemne mając, aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy, stanowiąc, że mają uzyskać należytą moc wieczystej trwałości i przez wszystkich być nienaruszalnie przestrzegane. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką naszą podpisane pieczęcią koronną nakazaliśmy umocnić. Dan we Lwowie, dnia 17 miesiąca października, roku Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego szóstego. Stefan, król. My przeto, Władysław, król rzeczony, przychylając się do prośby rzeczonych, wyżej wpisane dwoje listy potwierdzeń i to, co w nich zawarte, powagą naszą królewską we wszystkich ich punktach, klauzulach, artykułach i warunkach nienaruszone, o ile prawu pospolitemu się nie sprzeciwiają, za drogie mając, uznaliśmy za godne zaaprobowania i potwierdzenia, jako też mocą niniejszego aprobujemy i potwierdzamy, stanowiąc, że mają one uzyskać moc należytej i wieczystej trwałości oraz przez wszystkich być nienaruszalnie przestrzegane. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką naszą podpisane pieczęcią koronną nakazaliśmy umocnić. Dan we Lwowie, dnia 17 miesiąca października, roku Pańskiego tysiąc pięćset siedemdziesiątego szóstego [!]. Władysław, król. Piotr Gembicki, sekretarz koronny. My przeto, Jan Kazimierz, król rzeczony, przychylając się łaskawie do prośby ubogich piekarzy i słusznej, wyżej wpisane dwoje listy potwierdzenia i to, co w nich zawarte, we wszystkich punktach, klauzulach, artykułach, powiązaniach i warunkach powagą naszą królewską zaaprobować i potwierdzić uznaliśmy za słuszne, jako też idąc w ślad za publicznym potwierdzeniem praw niegdyś przez nas przy szczęśliwej naszej koronacji dokonanym, a także konstytucjami koronnymi, zwłaszcza zaś roku tysiąc sześćset jedenastego co do cechów w miastach istniejących uchwalonymi, aprobujemy i te prawa i przywileje rozciągając potwierdzamy niniejszym, stanowiąc, że mają uzyskać moc i powagę wieczystej trwałości oraz nienaruszalnie przez wszystkich być przestrzegane. Na czego wszystkiego wiarę i świadectwo niniejsze pismo ręką naszą podpisane i pieczęć koronną zawiesić rozkazaliśmy. Dan w Warszawie, dnia 16 miesiąca kwietnia, roku Pańskiego tysiąc sześćset pięćdziesiątego drugiego, panowania naszego w Polsce i Szwecji roku czwartego. Jan Kazimierz, król. Miejsce pieczętowania. Kanclerza koronnego w puszce blaszanej w czerwonym wosku wyciśnięta. Wojciech Goryński, proboszcz krakowski, sekretarz Jego Królewskiej Mości. Drugiego zaś listu ciąg następuje w ten sposób: Rajcy miasta Lwowa na Rusi. Wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, niniejszym pismem oznajmiamy, że na pełnym posiedzeniu naszego urzędu radzieckiego lwowskiego sławetni i uczciwi cechmistrze cechu piekarzy miasta Lwowa, zgromadzeni w licznej gromadzie, osobiście stając, przedłożyli nam pewien porządek, sporządzony i spisany za jednomyślną zgodą współbraci tegoż cechu, i prosili o zatwierdzenie go powagą naszego urzędu. Którego to porządku piekarzy w nim wyrażonego brzmienie słów następuje i jest takie: Pierwszy Punkt: Poniewasz dla Zakupawania Zboza osobliwie Pszenicy y Zyta przez Przekupniow, y Flaczarzow, ktorzy nie tylko w Pole za Szlaki ale y po Taktach publicznych zaiezdzaiac Zboze skupuią wielką Drozyznę y niesnaskeczki w miescie Rodzą, gdysz przez to Zboze w Cenę idzie wysoką rolnik w Dworach albo ac Spectat Magistrat do Actu Sabbatho pridie Festorum Solemnium SS. Pentecostes Anno Domini Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo. Pod Utratą rzeczy Kupionych, y pod winą Rządową stangiel, aby takowy Brat Kupniow, Zyto wprzod Zakupiwszy poki by Tak Lod Magidstratuie, iako y Bracia Cechu białego chleba nie Kupili wedlug potrzeby swoiey; A ktory by z Piekarnikow, y Mączarzow sfile to przeświadczony, mętkę winę nie odpuszczoną Chleba białego, cztardzieszkow, y Flaczkar widko takze ma Cecha Piekarska przeszkodzę. Dla tego aby Zydoni nie wolno było, tak w Miescie iako y na Przedmiesciu, po wsselakich wymyslonych Jurysdycyjach chleba białego obawianius, y Płaczkarzow z Masłem ich robienia y z dmalcem Sysim Koszernym przedawac. My przeto, rajcy, przychylając się do tegoż porządku i próśb cechu piekarzy, tenże porządek dla lepszego stanu i zarządu tegoż cechu oraz dla pożytku całego miasta powagą naszego urzędu uznaliśmy za godny aprobaty i potwierdzenia, jako też aprobujemy i potwierdzamy. Na czego świadectwo pieczęć urzędu naszego lwowskiego została przyciśnięta. Dan i działo się we Lwowie, w najbliższy poniedziałek przed świętem świętych apostołów Szymona i Judy, roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemdziesiątego pierwszego. Mikołaj Czudniczowski, notariusz Rzeczypospolitej miasta Lwowa. Pieczęć tegoż miasta przyciśnięta. Z akt urzędu radzieckiego lwowskiego wydano. My przeto, Michał, król rzeczony, przychylając się łaskawie do prośby zaniesionej do nas w imieniu sławetnych starszych, młodszych i całego cechu piekarzy lwowskich, wyżej wpisane dwoje listy, tak pergaminowe, jak papierowe, we wszystkich ich punktach, artykułach, klauzulach i warunkach uznaliśmy za godne zaaprobowania, potwierdzenia i ratyfikowania, jako też o ile prawu odpowiadają, aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy, stanowiąc, że mają uzyskać należytą moc i powagę trwałości. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką naszą podpisane pieczęcią koronną nakazaliśmy umocnić. Dan we Lwowie, dnia 30 miesiąca października, roku Pańskiego tysiąc sześćset siedemdziesiątego pierwszego. Michał, król. Stefan Hankiewicz, sekretarz Jego Królewskiej Mości. Drugiego zaś listu osnowa jest taka: Jan Trzeci, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czerniechowski. Oznajmiamy niniejszym listem naszym wszystkim i każdemu z osobna, kogo to dotyczy, że przedłożono przed nami listy tak papierowe, jak pergaminowe, służące cechowi piekarzy miasta naszego Lwowa, zawierające w sobie po pierwsze potwierdzenie praw, przywilejów, ordynacji i innych artykułów dotyczących dobrego rządu tegoż cechu, podpisane i potwierdzone rękami niegdyś najjaśniejszych, świętej pamięci Jana Kazimierza, Władysława IV, Zygmunta III, Stefana, Zygmunta Augusta i Zygmunta I, naszych poprzedników, oraz pieczęciami tak większej, jak mniejszej kancelarii koronnej umocnione, a od najjaśniejszego Kazimierza [IV], naszego poprzednika, temuż cechowi z gruntu dane i udzielone, zdrowe, całe, nienaruszone, wolne od wszelkiej zmazy podejrzenia. I uproszono nas w imieniu tegoż cechu przez pewnych naszych doradców, abyśmy i my te listy ręką naszą podpisali oraz zaaprobowali, potwierdzili i ratyfikowali. Których to listów brzmienie następuje takie: Kazimierz, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy brzmieniem niniejszego pisma wszystkim, komu to należy, że gdy w minionych latach dowiedzieliśmy się, iż piekarze nasi lwowscy w swoich prawach i wolnościach przez pewnych ludzi mieszkających wewnątrz i zewnątrz miasta Lwowa bez różnicy sposobem i sprzedażą chlebów doznają zakłócenia i krzywdy, troską naszą było, aby to, co działo się z uszczerbkiem i krzywdą rzeczonych naszych piekarzy, zostało zniesione i do stanu sprawiedliwego i należytego przywrócone. Uczyniliśmy zaiste pewien zakaz przeciw ludziom, którzy w sprzedaży tego rodzaju chleba byli tak zuchwali, że dochody, które od rzeczonych piekarzy mamy, zdawały się umniejszać. Wtedy bowiem wydaliśmy zakaz, aby nikt z nich nie sprzedawał owych chlebów oprócz tychże prawdziwych piekarzy; lecz choć zakaz ten przez pewien czas był mocno i nienaruszalnie trzymany, z biegiem czasu poszedł w zapomnienie, tak że dzisiaj ciż piekarze przed nami skarżyli się, iż ci sami ludzie zakłócają im spokój. Chcąc tedy zapobiec krzywdzie i uszczerbkowi tychże piekarzy oraz pozostawić ich prawa w należytym stanie, postanawiamy i zarządzamy, przyznając jedynie im, a nie innym, pełną i wolną możność wypiekania i przedawania wszelkich chlebów, lecz tylko z mąki dobrze przetrzebionej i oczyszczonej, inaczej szczotowanej przygotowanych, w poszczególne dni na potrzebę rzeczonego miasta Lwowa i jego mieszkańców wewnątrz i zewnątrz miasta, z wyjątkiem jedynie dwóch dni targowych, we wtorku i soboty, w które wolno będzie im, jak wyżej wyrażono, oraz wszystkim chleb wyłącznie żytni sprzedawać. W inne zaś dni sprzedaż tę chcemy mieć zakazaną, zakazana być winna i niniejszym zakazujemy pod karą sześćdziesięciu grzywien pieniędzy do wyegzekwowania i zachowania dla naszego skarbu królewskiego oraz pod karą utraty chlebów, które wbrew niniejszemu naszemu zakazowi na sprzedaży zostaną schwytane, które na szpital ubogich chcemy obrócić, a niniejsze postanowienie ma trwać tylko do naszego upodobania. Na czego świadectwo pieczęć nasza została zawieszona. Dan na sejmie walnym piotrkowskim, we wtorek po święcie Trójcy Przenajświętszej, roku Pańskiego 1479 [w tekście błędnie: MCCCCXXIX]. Stanisław, podkanclerzy. Relacja ustna Stanisława z Kurozwęk, podkanclerzego Królestwa Polskiego. Które to listy, przychylając się łaskawie do próśb jako słusznych, jako że wyżej wpisane moc swoją miały jedynie do upodobania ojcowskiego niegdyś majestatu, uznając za wieczyste we wszystkich ich punktach, klauzulach, warunkach i artykułach za ważne i przyjemne, aprobujemy, ratyfikujemy i potwierdzamy. My przeto, Jan, król rzeczony, przychylając się łaskawie do prośby jako słusznej i ze wszech miar rozumnej, rzeczoną ordynację piekarzy miasta naszego Lwowa oraz wszystko w tychże listach wyżej wyrażone we wszystkich swoich punktach, klauzulach, powiązaniach, artykułach i warunkach uznaliśmy za godne zaaprobowania i potwierdzenia, jako też niniejszym aprobujemy i potwierdzamy, stanowiąc, że mają one uzyskać moc i siłę wieczystej trwałości oraz nienaruszalnie przez wszystkich po wieczne czasy być przestrzegane. Ponieważ zaś proszono nas przez tychże piekarzy cechu miasta naszego Lwowa, że w swoim rzemiośle od różnych ludzi spoza ich cechu w rzeczonym mieście naszym Lwowie pod różnymi jurysdykcjami zostających, a najbardziej od Żydów, ponoszą największą krzywdę i przeszkodę; przeto my, dbając o ich odszkodowanie i chcąc, aby prawa i przywileje nadane im przez najjaśniejszych naszych poprzedników i konstytucjami zatwierdzone trwały w swojej mocy, nakazujemy i przykazujemy tak jurysdykcji starosty, jak magistratowi miasta naszego Lwowa, aby wszystkim będącym poza rzeczonym cechem, którzy by wypiekali i na sprzedaż wystawiali chleby pszenne pod jakąkolwiek nazwą, tak w mieście, jak na przedmieściu, zabraniali i zabraniać kazali; a wszystkich takich, gdziekolwiek by w jakichkolwiek jurysdykcjach zostali znalezieni, chleby [konfiskować?], a ich jako gwałcicieli naszych przywilejów przykładnie ukarać pod niełaską naszą. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką naszą podpisane pieczęcią koronną nakazaliśmy umocnić. Dan w Warszawie, na sejmie walnym koronnym, dnia 14 miesiąca maja, roku Pańskiego 1689, panowania zaś naszego 16. roku. Jan, król. Wojciech Stanisław Chrościński, sekretarz Jego Królewskiej Mości. I dzisiaj zwrócono się do nas z prośbą, abyśmy uchwałę radziecką lwowską pod datą w sobotę przed niedzielą Misericordia roku Pańskiego tysiąc sześćset dziewiątego uczynioną, w której zastrzega się i zabrania piekarzom chleba żytniego, by nie kupowali czystej pszenicy ani mąki z czystej pszenicy przygotowanej, ani nie mieszali jej z żytem, pod karą pięciu grzywien tylekroć, ilekroć przez kogoś zostanie złamane, powagą królewską raczyli zaaprobować, potwierdzić i ratyfikować. My przeto, August II, król rzeczony, przychylając się łaskawie do prośby uczynionej przed nami w imieniu sławetnych starszych, młodszych i całego cechu piekarzy lwowskich, wyżej wpisane dwoje listy najjaśniejszych poprzedników naszych oraz punkt dekretu radzieckiego lwowskiego we wszystkich ich punktach, artykułach, klauzulach i warunkach za godne zaaprobowania, potwierdzenia i ratyfikowania uznaliśmy, jako też aprobujemy, potwierdzamy i ratyfikujemy niniejszym listem naszym, stanowiąc, że winny one uzyskać należytą moc i siłę trwałości. Na czego wiarę niniejsze pismo ręką naszą podpisane pieczęcią koronną nakazaliśmy umocnić. Dan [...] dnia 22 miesiąca kwietnia, roku Pańskiego 1712, panowania zaś naszego 15. roku. August, król

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[Intitulatio malowana i kaligrafowana na górze z herbami Polski, Litwy i Saksonii po lewej stronie:] AVGVSTVS II DEI GRATIA REX POLONIÆ, MAGNVS DVX LITHVANIÆ, RVSSIÆ, PRVSSIÆ, MASOVIÆ, SAMOGITIÆ, VOLHYNIÆ, KIIOVIÆ, PODOLIÆ, PODLACHIÆ, LIVONIÆ, SMOLENSCIÆ, SEVERIÆ, CZERNIECHQ[UE], HÆREDITARIVS DVX SAXONIÆ & ELECTOR etc. Significamus præsentibus Literis Nostris quorum interest Universis et singulis. Reproductas et in suo Originali commonstratas fuisse coram Nobis Literas binas Pergamineas, Primas quidem manu Serenissimi Michaelis Antecessoris Nostri Regis Poloniæ subscriptas, et sigillo Cancellariæ Regni Majoris communitas, continentes in se Confirmationem Privilegiorum et Articulorum Contubernio Pistorum Leopoliensium servientium. Alteras verò item Pergamineas manu Serenissimi Joannis Tertij Antecessoris Nostri Regis Poloniæ subscriptas, et sigillo Cancellariæ Regni Majoris communitas continentes in se itidem Confirmationem Privilegiorum et Articulorum Contubernio Pistorum Leopoliensium servientium; sanas, salvas et illæsas, omniq[ue] suspicionis notâ carentes. Supplicatumq[ue] Nobis est, ut easdem Literas binas Authoritate Nostrâ Regiâ approbare, confirmare, et ratificare dignaremur. Quarum quidem Literarum, et Primarum quidem tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis: Michael Dei Gratiâ Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Volhyniæ, Kiïoviæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue] etc. Significamus præsentibus Literis Nostris quorum interest Universis et singulis. Reproductas et in suo Originali commonstratas fuisse coram Nobis Literas binas: Primas quidem Pergamineas, manu Serenissimi Joannis Casimiri Antecessoris Nostri Regis Poloniæ subscriptas, et sigillo Cancellariæ Regni Majoris communitas, Privilegiorum et Articulorum Contubernio Pistorum Civitatis Nostræ Leopoldiensis servientium. Alteras verò Papireas ex Actis Consularibus Leopoldiensibus authenticè extraditas, manu Notarij subscriptas, et sigillo ejusdem Civitatis obsignatas; sanas, salvas et illæsas, omniq[ue] suspicionis notâ carentes. Supplicatumq[ue] Nobis est, ut easdem Literas binas Authoritate Nostrâ Regiâ approbare, confirmare, et ratificare dignaremur. Quarum quidem Literarum et Primarum quidem tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis: Joannes Casimirus Dei Gratiâ Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue], Necnon Sueccorum, Gottorum, Vandalorumq[ue] Hæreditarius Rex etc. Significamus præsentib[us] Literis N[ost]ris quor[um] interest Vniversis et singulis. Exhibitas esse coram Nobis nomine et ex parte totius Contubernij Pistorum Leopoldien[sium] l[itte]r[a]s Pergamineas, manu Serenissimi Divæ memoriæ Vladislai Quarti Fratris et Prædecessoris N[ost]ri desideratissimi subscriptas et sigillo Cancellariæ Minoris appensili munitas et roboratas, Confirmationem in se Jurium, Privilegiorum, et Articulorum dicti Contubernij, sanas, salvas et illæsas. Supplicatumq[ue] Nobis esse Nomine prædicti Contubernij Pistorum per certos Consiliarios N[ost]ros ut easdem Literas et earum omnia contenta Authoritate N[ost]ra Regia approbare, et confirmare dignaremur. Cohar[um] [s]allegatarum l[itte]rarum series et verborum talis est, qui sequitur: Vladislaus Qvartus Dei Gratiâ Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæq[ue], Necnon Sueccorum, Gottorumq[ue], Vandalorum Hæreditarius Rex etc. Significamus præsentib[us] L[itte]ris N[ost]ris quorum interest Universis et singulis. Exhibitas nobis esse Nomine Contubernij Pistorum Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] l[itte]ras Pergamineas manu Serenissimi olim Sigismundi Tertij Parentis N[ost]ri subscriptas et sigillo Regni communitas, sanas ac integras omniq[ue] suspitionis nota carentes. Supplicatumq[ue] Nobis ut easdem L[itte]ras Authoritate N[ost]ra Regia approbare atq[ue] confirmare dignaremur. Quarum verum tenor sequitur talis: Sigismundus Tertius Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Livoniæq[ue], Necnon Sueccorum, Gottorum, Vandalorumq[ue] Hæreditarius Rex. Significamus præsentib[us] L[itte]ris N[ost]ris quorum interest Universis et singulis. Prolatas producatas Nobis esse ex parte Famatorum Pistorum Contubernij Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] l[itte]ras Pergamineas Confirmationis infrascriptæ sub titulo et manuum subscriptione Serenissimorum olim Stephani Regis Poloniæ, Sigilloq[ue] Maioris Cancellariæ communitas, sanas, salvas et illæsas omniq[ue] suspitione carentes, Continentes in se facultatem singulis dieb[us] venden[di] panes. Supplicatumq[ue] Nobis est, ut easdem L[itte]ras Confirmationis Authoritate N[ost]ra Regia confirmare, approbare et ratificare dignaremur. Quarum series de verbo ad verbum sequitur et est talis. Stephanus Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ etc. Necnon Princeps Transilvaniæ. Significamus penitusq[ue] L[itte]ris N[ost]ris præsentibus et singulis quorum interest. Exhibuisse ac veraciter coram Nobis per Famatos Pistores Contubernij Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] quasdam Pergamineas Serenissimi olim Sigismundi Augusti Regis Antecessoris N[ost]ri, Sigillo pensili Maiori communitas manuq[ue] Mag[nifi]ci Valentini Dambski Regni N[ost]ri Cancellarij subscriptas, sanas, salvas et integras omniq[ue] prorsus suspitionis notâ caren[tes], continen[tes] in se Extractum Privilegij Serenissimi olim Sigismundi Regis in Registris et Libris Cancellariæ N[ost]ræ inventi, quo approbat Privilegium Divi olim Casimiri Regis Prædecessoris N[ost]ri, cuius contenta in Literis hisce sunt descripta. Quarum tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis. Sigismundus Augustus Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ etc.: Dominus et Hæres. Significamus penitusq[ue] L[itte]ris N[ost]ris quorum interest Universis et singulis. Supplicasse Nobis certos Consiliarios N[ost]ros nomine Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] ut Suis insereremus in Libris Cancellariæ N[ost]ræ quadam et inseri describi, atq[ue] Sigillo N[ost]ro muniri eiusdemq[ue] dari mandare dignaremur: Quarum tenor de verbo ad verbum sequitur et est talis: Sigismundus Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, nec non Terrarum Cracoviæ, Sandomiriæ, Siradiæ, Lanciciæ, Cuiaviæ, Russiæ, Prussiæ ac Culmen[sis], Elbingen[sis], Pomeraniæ Dux et Hæres. Significamus tenore præsentium quibus expedit Universis et singulis præsentib[us] et futuris harum Notitiam habituris. Quomodo in nostra constituti præsentia Pistores Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] supplicaverunt humiliter quath[en]us ipsos N[ost]ræ tenor[e] insigni de g[rati]a et munificentia N[ost]ra Regia approbare, ratificare et confirmare dignaremur: Ad perpetuam rei memoriam, quarum tenor sequitur: Casimirus Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ etc. Dux et Hæres. Significamus tenore præsentium quibus expedit Universis. Quòd cum superioribus annis intelleximus Pistores N[ost]ros Leopoldien[ses] in ipsorum Juribus et Libertatib[us] per quosdam homines intra et extra Civitatem Leopoldien[sem] commorantes propinatione et Venditione panum insolita turbari et injuriari, id cura Nobis erat et solicitudini, ut id quod judicio et injuria Pistorum prædictorum N[ost]rorum fieri videbatur, delatum fuisset, et ad statum justum et debitum reduceretur: Feceramus profectò certum contra homines p[ræ]scriptum, qui in Venditione panum eiusmodi ita remissi erant, vt Proventus illi quos ex Retorib[us] p[re]fatis habemus diminui non debere quomodo auxis[s]et. Quâ quidem phibitione licet p[er] certu[m] temp[us] firma et inviolabilis teneretur, peracta t[ame]n in diuturnitate ipsorum in oblivionem ferè deducta, Cvi hodie i[p]si Pistores coram Nobis exposuere homines s[u]p[er]scriptos qui in eis priori tempore injuria fuerunt; Quod et iudicio N[ost]ro amodo occurrere, et ipsorum Jura in suo statu relinquere, statuim[us] et decernimus, conceden[tes] ipsis duntaxat, et non alijs plenaria[m] et libera[m] panes quascunq[ue], non nisi tamen de farina bene cribrata et purgata alias szczotowana p[re]parandos, duntaxat duob[us] dieb[us] fori, Feria Tertia et Sabbatho, quibus licebit et ipsis, vt supra expressum est, et civibus quibuscunq[ue] Venditione panum duntaxat siliginaceor[um] vendere; alijs verò dieb[us] Venditionem ipsam volum[us] phiberi, eam phibere debere, et phibemus tenore præsentium sub pœna sexaginta marcarum pecuniar[um] p[er] Fisco N[ost]ro Regio exigen[da] et conservan[da] panumq[ue], qui contra præsentem N[ost]ram phibitionem in Venditione comperti fuerint amissione, quos p[ro] Hospitali pauperum dandos eè volumus p[ræ]sen[ti] ad beneplacitum N[ost]rum duntaxat duratur[a]. Harum quibus Sigillum N[ost]rum est subappensum testimonio literarum. Datum in Conventione Generali Petricovien[si] Feria Tertia post Festum Sanctæ Trinitatis proxima, Anno D[omi]ni Millesimo Qvadringentesimo Septuagesimo Nono. Stanislaius Vice Cancellarius. Relatio Publica Stanislai de Kurozwanky R[egni] P[oloniæ] Vice Cancellarij. Quorum quidem literas p[ræ]insertas quas vires suas non nisi ad beneplacitum paternæ olim Ma[jes]tatis Leopoldim habuerunt p[er]petuas in omnibus carum punctis, Clausulis, Conditionibus et Articulis ratas et gratas haben[tes], approbam[us], ratificamus et confirmamus; decernen[tes] easdem robur debitae et p[er]petuæ firmitatis obtinere: Harum serie diversar[um] in d[ivi]num. Præterea nullo sigillo Stanislao de Chodecz Marschalco Regni t[u]m cæterisq[ue] pro tempore existentib[us] Capneis Leopoldien[sibus] committimus et mandamus, ut p[re]fatos Pistores et eor[um] in suis Conceptionib[us] tuis p[er] o[mn]ia conservetis, ac eos in eis tueamini et defendatis, prout ad Off[iciu]m Regium p[er]tinet, ne ipsi Pistores in Molendinis frumenta [...] et purgent, alias na szczotowania w molendinatore[m] q[ui]m non negligant; cæteriq[ue] et ipsis aliqd damnuti eveniat, et si inq[uam] Vobis p[ro]venerit et Consistorij Civitatis p[re]fatis committimo, mandanq[ue] ut p[re]fatos Pistores in suis Conceptionib[us] tuis p[er] o[mn]ia conservetis, ac eos in eis tueamini et defendatis, put ad Offam Train p[er]tinet, ne ipsi Pistores in Molendino frumentum purgent, ne damnu[m] ipsi P[isto]res patiantur, aut aliorum frau[s] fiat in no[str]a gra[tia] tua. In cuius rei testimonium Sigillum N[ost]rum est subappensum præsenti. Dat[um] in Civitate N[ost]ra Leopoldien[si] Feria Tertia ipso die Festi S. Lucæ Anno D[omi]ni Millesimo Qvingentesimo Vigesimo Qvarto, Regni verò n[ost]ri Vndecimo Octavo. Relatio M[a]g[nifi]ci Christophori de Szydłowiecz Palatini et Capnei Cracovien[sis] ac d[i]c[t]i Cancellarij etc. Christophori de Szydłowiecz Palatini et Capnei Cracovien[sis] ac d[i]c[t]i Cancellarij etc. Quas quidem l[itte]ras Pistoribus in Elegantiis Serenissimi olim Sigismundi Primi Poloniæ et Elegis Parentis n[ost]ri d[e]sideratissimi inventas memorat[i] Consiliarior[um] n[ost]ror[um] supplicat[i]o[n]ib[us] annuendo describi et sigillo N[ost]ro m[ani]festas atq[ue] consignatas p[re]fatis Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] Pistoribus dari jussimus, easq[ue] in o[mn]ib[us] ear[um] Conditionib[us], Clausulis, Articulis et punctis confirmavimus et ratificavimus, debere ac p[er]petuæ firmitatis robur obtinere decernentes prout Nos quidem habentes p[re]sentibus hisce N[ost]ris. Nobis autem superioris Prærogativas q[uæ]fatis Pistorib[us] ab Antecessib[us] N[ost]ris concessas. Nos etiam ex benignitate et Clementia N[ost]ra, hac illos prærogativâ cumulandos existimavimus, Quod nulli nemini tam in Civitate quàm in suburbijs Castren[sibus] et Civili Jurisdictioni Pistoribus Petro Critici alias fori in detrime[n]tu[m] eorundem Pistorum contubernij N[ost]ror[um] comparere, comparariq[ue], seu coemptas cuipiam divendere vel panes triticeos, placentas, et ciranellas pinstere, venunq[ue] exponere, si autem quispiam hominum tam sub Jurisdictione Civili quàm Castren[si] in suburbijs vel etiam in domib[us] et Curiis Nobilium degentium p[re]missa facere ausus fuerit, atq[ue] in eo comprehensus fuerit, in quocunq[ue] illic fuerit per Magistratum Contubernij Pistorum dictæ Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] cum S[e]n[i]oribus Famuli Castren[sis] vel Civilis receptione suboccupari, rerum toties quoties id admiserit puniri debebit. Ad hæc statuim[us] numerum Pistorum in eadem Civitate N[ost]ra Leopoldien[si] non debere tam p[er] Capneum illum Loci illius quàm Magistratum Civilem, aut quemvis alium diminui vel etiam augeri, quin semper temporib[us] p[er]petuis Pistorum Lami[n]arum viginti tantum et non plures paucioresve debebunt. In cuius rei fidem et robur p[re]sentem et testimonium luculentius Sigillum N[ost]rum p[re]sens est subappensum. Datum Varsaviæ, Die Vltima Mensis Julij, Anno D[omi]ni Millesimo Qvingentesimo Septuagesimo, Regni verò n[ost]ri Qvadragesimo Primo. Valentinus Dambski Regni Poloniæ Cancellarius. Relatio Mag[nifi]ci Valentini Dambski Cancellarij. Nos itaq[ue] Stephanus Rex p[re]fatus Supplicationi dicti Contubernij Pistorum Leopoldien[sium] ut hæce l[itte]ras pinstorias et c[æt]a in illis contenta approbarem[us], ratificaremus et confirmarem[us], Libere supplicantibus annuentes p[re]insertas literas pinstorias in o[mn]ib[us] ear[um] punctis, Clausulis, Articulis et Conditionibus integras ratas et gratas habentes approbamus, ratificamus et confirmamus prout earundem robur debitae ac perpetuæ firmitatis obtinere, ac ab o[mn]ib[us] inviolabiliter observari debere. In cuius rei fidem præsentes manu N[ost]ra subscriptas Sigillo Regni communiri jussimus. Datum Leopoli Die XVII Mensis Octobris Anno D[omi]ni Millesimo Qvingentesimo Septuagesimo Sexto. Stephanus Rex. Nos itaq[ue] Vladislaus Rex p[re]fatus Supplicationi p[re]dictorum annuentes p[re]insertas binas L[itte]ras Confirmatior[um] et quæ in illis continentur, Authoritate N[ost]ra Regiâ in o[mn]ib[us] illarum Punctis, Clausulis, Articulis, et Conditionibus integrarum Juri Communi non repugnant, easq[ue] carum habentes approbandum et confirmandas esse duximus: prout vigore p[ræ]sentium approbamus et confirmamus, decernentes easdem vim robur debitæ ac perpetuæ firmitatis obtinere, ac ab o[mn]ib[us] inviolabiliter observari debere. In Cuius rei fidem præsentes manu N[ost]ra subscriptas Sigillo Regni communiri iussimus. Datum Leopoli Die XVII Mensis Octobris Anno D[omi]ni Millesimo Qvingentesimo Septuagesimo Sexto. Vladislaus Rex. Petrus Gembicki Secret[arius] Regni. Nos itaq[ue] Joannes Casimirus Rex prædictus Supplicationiq[ue] inopum Pistorum ac legitima benignè annuens p[re]insertas binas Confirmationis, et eorum quæ in eis continentur in o[mn]ib[us] Punctis, Clausulis, Articulis, nexib[us] et conditionibus Authoritate N[ost]ra Regiâ approbandas et confirmandas esse censuimus, put quidem inhaerendo publico olim Jurium Confirmationi per Nos in felici Inauguratione N[ost]ra factæ, nec non Constitutionibus Regni potissimum autem Anno Millesimo Sexcentesimo Undecimo ratione Contuberniorum in Civitatib[us] existentium sancitæ approbamus et tempora in p[er]sona eadem Jura et Privilegia extendendo confirmamus proutq[ue] hisce N[ost]ris Decernentes easdem vim et robur p[er]petuæ firmitatis obtinere, ac inviolabilr ab o[mn]ib[us] observari debere. In quorum omnium fidem et testimonium p[re]sens manu N[ost]ra subscriptum Sigillumq[ue] Regni appendi jussimus. Datum Varsaviæ Die XVI Mensis Aprilis Anno D[omi]ni Millesimo Sexcent[esi]mo Qvinqvagesimo Secundo Regnorum Nostrorum Poloniæ et Sueciæ Qvarto Anno. Joannes Casimirus Rex. Locus Sigillaturae. Cancellarij Regni perstat in pixide Laminea in cera rubra expressum. Albertus Gorynski Propius Cracovien[sis] Secretarius Regiæ M[ajes]t[a]tis. Secundarum verò L[ite]rarum series sequitur eiusmodi. Consules Civitatis Leopoldien[sis] in Russia. Vniversis et singulis quorum interest p[re]sentium tenore significamus, Luemodo in plenaria Officij N[ost]ri Consularis Leopoldien[sis] residentia, Famosi ac H[one]sti Cœchingri Contubernij Pistorum Civitatis Leopoldien[sis] in numero frequenti congregati p[er]sonaliter comparentes, Ordinationem certam ex Unanimi eium ipsati Contubernij Confratrum Consensu factam et in scriptum, redactam Nobis reproduxerunt, eandemq[ue] Authoritate Officij N[ost]ri approbari petierunt. Cuius quidem Ordinationis Pistorum in eadem expressum tenor Verborum sequitur et est talis: Pierwszy Punkt: Poniewasz dla Zakupawania Zboza osobliwie Pszenicy y Zyta przez Przekupniow, y Flaczarzow, ktorzy nie tylko w Pole za Szlaki ale y po Taktach publicznych zaiezdzaiac Zboze skupuią wielką Drozyznę y niesnaskeczki w miescie Rodzą, gdysz przez to Zboze w Cenę idzie wysoką rolnik w Dworach albo ac Spectat Magistrat do Actu Sabbatho pridie Festorum Solemnium SS. Pentecostes Anno D[omi]ni Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo. Pod Utratą rzeczy Kupionych, y pod winą Rządową stangiel, aby takowy Brat Kupniow, Zyto wprzod Zakupiwszy poki by Tak Lod Magidstratuie, iako y Bracia Cechu białego chleba nie Kupili wedlug potrzeby swoiey; A ktory by z Piekarnikow, y Mączarzow sfile to przeświadczony, mętkę winę nie odpuszczoną Chleba białego, cztardzieszkow, y Flaczkar widko takze ma Cecha Piekarska przeszkodzę. Dla tego aby Zydoni nie wolno było, tak w Miescie iako y na Przedmiesciu, po wsselakich wymyslonych Jurysdycyjach chleba białego obawianius, y Płaczkarzow z Masłem ich robienia y z dmalcem Sysim Koszernym przedawac. Nos itaq[ue] ipsam Consules Ordinationem et annuendo Juriantia Contubernij Pistorum eandem Ordinationem viq[ue] meliori ipsorum Contubernij statu et gubernatione et ex ac commodo totius Civitatis facien[dam] Authoritate Officij N[ost]ri approban[dam] et confirmandam esse duximus: put quidem approbam[us] et Confirmamus. Harum quib[us] Sigillum Officij N[ost]ri Leopoldien[sis] est subimpressum testimonio literarum. Datum et actum Leopoldi Feria Secunda ante Festum Sanctorum Simonis et Judæ Apostolorum proxima, Anno D[omi]ni Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo Primo. Nicolaus Czudniczowski Reip[ublicæ] Civitatis Leopoldien[sis] Notarius. Sigillum eiusdem Civitatis appressum. Ex Actis Officij Consularis Leopoldien[sis] extraditum. Nos itaq[ue] Michael Rex præfatus supplicationi nomine Famatorum Seniorum Juniorum totiusq[ue] Contubernij Pistorum Leopoldiensium apud Nos factæ benignè annuendo suprainsertas binas Literas tam Pergamineas quàm Papireas in omnibus earum Punctis, Articulis, Clausulis, et Conditionibus, approbandas confirmandas et ratificandas esse duximus: put quidem inquantum Juris est et prout earum habent approbamus, confirmamus, et ratificamus, omnibus Literis vim decernentes easdem vim et robur debitæ firmitatis obtinere debere. In cuius rei fidem præsentes manu N[ost]ra subscriptas Sigillo Regni communiri mandavimus. Datum Leopoldi Die XXX Mensis Octobris Anno D[omi]ni Millesimo Sexcentesimo Septuagesimo Primo. Michael Rex. Stephanus Hankiewicz Regiæ M[ajes]t[a]tis Secretarius. Secundarum verò Literarum tenor est talis. Joannes Tertius Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ, Samogitiæ, Kiioviæ, Volhyniæ, Podoliæ, Podlachiæ, Livoniæ, Smolensciæ, Severiæ, Czerniechoviæq[ue]. Significamus præsentibus Literis Nostris, quorum interest Universis et singulis, Reproductas coram Nobis esse Literas tam Papyroceas quàm Pergamineas Contubernio Pistorum Civitatis Nostræ Leopoldien[sis] servien[tes]: Continentes in se, et quidem primam Confirmationem Jurium, Privilegiorum Ordinationum, et aliarum Articulorum ad bonum regimen eiusdem Contubernij spectantium; manibus Serenissimorum olim D. M. Joannis Casimiri, Vladislai IV, Sigismundi III, Stephani, Sigismundi Augusti, et Sigismundi I[mi] Antecessorum Nostrorum subscriptas confirmatas, atq[ue] Sigillis, tum Maioris tum Minoris Cancellariæ Regni communitas; a Serenissimo verò Casimiro II Antecessore Nostro eidem Contubernio de novo radice datas et concessas, sanas, salvas illæsas, omniq[ue] suspitionis Notâ carentes. Supplicatumq[ue] Nobis esse Nomine eiusdem Contubernij per certos Consiliarios N[ost]ros, quatenus et Nos easdem Literas, manu Nostra subscribere, atq[ue] approbare, confirmare, et ratificare dignaremur: Quarum quidem Literarum tenor sequitur talis. Casimirus Dei Gratia Rex Poloniæ, Magnus Dux Lithvaniæ, Russiæ, Prussiæ, Masoviæ etc. Dux et Hæres. Significamus tenore præsentium quibus expedit Universis. Quòd cùm Superioribus annis intelleximus Pistores Nostros Leopoldien[ses], in ipsorum Juribus et Libertatibus per quosdam homines intra et extra Civitatem Leopoldien[sem] commorantes, promiscua ratione vel venditione panum turbari et injuriari; id curæ Nobis erat, ut id quod præjudicio et injuriâ Pistorum prædictorum Nostrorum fieri videbatur, delatum fuisset, et ad statum justum et debitum reduceretur: Feceramus profectò certam contra homines scriptas, qui in venditione panis eiusmodi, ita remissi erant, ut Proventus illi, quos ex Pistoribus præfatis habemus diminui videbantur: Nam illis extunc prohibitionem, ne quisquam illorum, panes præfatos præter eosdem veros præfatos Pistores coram Nobis exposuere, homines suprascriptos qui verò priori tempore injuria fuerunt: Per certum tempus firma et inviolabilis tenebatur, præterea tamen in diuturnitate ipsorum, in oblivionem deducta, vt hodie q[uæ]fati Pistores coram Nobis exposuere, homines suprascriptos qui verò priori tempore injuria fuerunt: perturbant. Volentes itaq[ue] injuriæ et præjudicio eorundem Pistorum occurrere, et Jura ipsorum in suo statu relinquere: Statuimus ac decernimus, conceden[tes] ipsis duntaxat, et non alijs plenariam et liberam panes quoscunq[ue], non nisi tamen de farina bene cribrata, et purgata alias szczotowana præparatos, singulis diebus pro necessitate Civitatis prædictæ Leopoldien[sis] Incolarumq[ue] illius intra et extra civitatem Venden[di] et opinandi facultatem, excepti duntaxat duob[us] dieb[us] fori, Feria Tertia et Sabbatho, quibus licebit et ipsis ut supra expressum est, omnibus quibuscunq[ue] Venditionem panis duntaxat siliginacei vendere. Alijs verò diebus venditionem ipsam, volumus esse phiberi, eam phibere debere, phibemusq[ue], tenore præsentium, sub pœna Sexaginta marcarum pecuniar[um] p[ro] Fisco N[ost]ro Regio exigen[da] et conservan[da] panumq[ue], qui contra præsentem N[ost]ram phibitionem in Venditione comperti sint, amissione, quos pro Hospitali pauper[um] dandos esse volumus p[ræ]sen[ti] ad beneplacitum N[ost]rum aliàs patinum ad beneplacitum Nostrum duntaxat duratur[a]: Harum quibus Sigillum Nostrum est subappensum, testimonio Literarum. Datum in Conventione Gn[e]r[a]li Petricovien[si] Feria Tertia post Festum SS. Trinitatis proxima, Anno D[omi]ni MCCCCXXIX. Stanislaus Vice Cancell[a]r[ius]. Relatio Verbilis Stanislai de Kurozwany R[egni] P[oloniæ] Vice Cancellarij. Quorum quidem literas Supplicat[i]o[n]ib[us] vti Justis benignè annuendo quas p[ræ]insertas, quòd vires suas non nisi ad beneplacitum Paternum olim M[aies]t[a]tis Leopoldini habuerunt, p[er]petuas, in omnibus earum punctis, Clausulis, conditionibus et Articulis ratas et gratas haben[tes]; approbam[us], ratificamus et confirmamus. Nos itaq[ue] Joannes Rex prædictus Supplicationi vti Justæ, et rationi consentaneæ benignè annuendo præfatam Ordinationem Pistorum Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis], atq[ue] omnia in ijsdem Literis superiùs expressis contenta, in omnibus suis punctis, Clausulis, nexibus, ligamentis, Articulis et conditionibus approbandas et confirmandas esse duximus, vti quidem approbamus et confirmamus p[ræ]sentib[us] hisce N[ost]ris. Decernen[tes] easdem vim et robur p[er]petuæ firmitatis obtinere, ac inviolabilr ab omnibus observari p[er]petuò et in ævum. Quoniam verò Supplicatum est Nobis per eosdem Pistores Contubernij Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis], quòd in suo Officio à Varijs hominib[us] extra Contubernium ipsorum in præfata Ciuitate N[ost]ra Leopoldien[si] sub Varijs Jurisdictionibus existentibus, potissimè verò à Judæis maximam patiantur injuriam et impedimentum. Proindè Nos prouidendo indemnitati ipsorum: Volentesq[ue] vt Jura et Privilegia à Serenissimis Antecessoribus N[ost]ris ipsis collata, et Constitutiones approbata in suo vigore maneant, mandam[us] et p[ræ]cipimus, tam Capitanei Jurisdictioni quàm Magistratui Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] quibuscunq[ue] extra Contubernium memoratum existentibus panes triticeos quocunq[ue] nomine vocatos pinserent et venum exponerent, tam in Civitate quàm in Suburbio phibeant et phiberi curent; talesq[ue] omnes quicunq[ue] reperti fuerint in quibuscunq[ue] Jurisdictionibus inveniantur panes condignis, put Violatores Privilegiorum N[ost]rorum puniri faciat pro gratia N[ost]ra. In quorum fidem præsentes manu N[ost]ra subscriptas Sigillo Regni communiri iussimus. Datum Varsaviæ in Comitijs Regni Gn[e]ralib[us] Die XIV Mensis Maij, A[nn]o D[omi]ni MDCLXXXIX, Regni verò N[ost]ri XVI. Anno. Joannes Rex. Adalbertus Stanislaus Chroscinski S[acræ] R[egiæ] M[aies]t[a]tis Secret[arius]. Hodieq[ue] Supplicatum Nobis est, vt [in unum?] Consulare Leopoldien[sis] Sub Actu Sabbatho pridie Amica Misericordiæ A[nn]o D[omi]ni Millesimo Sexcentesimo Nono Facto statum quo cavetur et inhibetur, panis Siliginei Pistoribus ne triticum purum aut farinam a puro tritico comparatam coemant, secum Siliginea immisceant sub pœna Zvinque Marcarum toties quoties per quempiam Lugenda Authoritate Regia approbare, confirmare, et ratificare dignaremur: Nos itaq[ue] Augustus II Rex p[re]fatus Supplicationi nomine Famatorum Seniorum, Juniorum, totiusq[ue] Contubernij Pistor[um] Leopoldien[sium] apud Nos factæ benignè annuendo p[ræ]insertas binas L[itte]ras Serenissimorum Antecessorum Nostrorum ac Punctum Decreti Consularis Leopoldien[sis] in o[mn]ib[us] eorum punctis, Articulis, Clausulis, et conditionib[us] approbandas confirmandas et ratificandas esse duximus: vti quidem approbamus, confirmamus, et ratificamus p[ræ]sentib[us] hisce L[itte]ris N[ost]ris: Decernen[tes] easdem vim et robur debitæ firmitatis obtinere debere. In cuius rei fidem præsentes manu N[ost]ra subscriptas Sigillo Regni communiri mandavimus. Datum [...] Die XXII Mensis Aprilis Anno D[omi]ni MDCCXII Regni vero Nostri XV Anno. Augustus Rex [L.S. - Pieczęć wielka koronna na sznurze jedwabnym czerwono-srebrnym/złotym] [Zapiska kancelaryjna na zagięciu:] [...] [Verso:] [Nota 1 - XVIII w.:] Confirmatio Jurium et Privilegiorum Contubernio Pistorum Civitatis N[ost]ræ Leopoldien[sis] servientium [Nota 2 - podpis kancelaryjny:] Goethelb[...] [Nota 3:] Augustus 2dus P.D. 1712 [Nota 4:] Piekarsk[...] [Nota 5:] Nro 7mo

Uwagi do odczytu

Dokument pergaminowy w bardzo dużym formacie, zachowany w dobrym stanie. Na górnym marginesie bogato zdobiona, malowana tytulatura królewska z barwnymi herbami Orła Białego, Pogoni i tarczy herbowej Wettinów. Do dyplomu przywieszona na jedwabnym sznurze pieczęć wielka koronna w metalowej puszce ochronnej (wosk/lak czerwony, powierzchnia zniszczona/spękana). Tekst zawiera obszerny transumpt dokumentów królów Michała Korybuta Wiśniowieckiego (1671) i Jana III Sobieskiego (1689), którzy z kolei transumowali przywileje poprzedników: Kazimierza Jagiellończyka (1479), Zygmunta I (1524), Zygmunta II Augusta (1570), Stefana Batorego (1576), Władysława IV (1633), Jana Kazimierza (1652) oraz ordynacje lwowskiej rady miejskiej (częściowo w języku polskim).

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 16:00 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

131/1/813 · 10 · zdjęcia: recto, verso, pieczęcie