Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/1070 · 1070-001

Raport Jánosa Fogarasiego do Jánosa Keménya o rokowaniach pod Żwańcem

János Fogarasi [Fogorosi] János Kemény (Spectabilis ac Magnificus Dominus Joannes Kemény de Gyerőmonostor)
15 Xbris [grudnia] 1653 · Roman

János Fogarasi donosi Jánosowi Keményemu o wymianie zakładników i rozpoczęciu rokowań polsko-tatarskich pod Żwańcem oraz o głodzie panującym w obozie koronnym. Przestrzega także przed powracającymi przez Mołdawię Tatarami i możliwym uprowadzeniem żony hospodara Vasile Lupu.

Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

[S. 2] Pokorne me usługi zalecam Waszej Mości, jako memu łaskawemu Panu. Dobry Jego Święty Majestat niechaj darzy Waszą Mość wszelkimi zbawiennymi błogosławieństwami, niechaj świętą swą [...] i dostatkiem błogosławi Waszą Mość, czego z serca życzę. Jak Wasza Mość mógł już powziąć wiadomość z owych krążących wieści, tego dnia przybyli z obozu do Jego Mości hospodara ci, którzy piszą, że Tatarzy przysłali zakładników do Jego Królewskiej Mości króla polskiego: wezyra Sefera Gazi oraz defterdara Czobana Gazi [...], a chan Mehmet stanął w szyku. Jego Królewska Mość także odesłał jako zakładników starostę jaworowskiego Sebesiego Feriego oraz komisarzy, marszałka i kanclerza koronnego, a także pana sandomierskiego; obok nich udało się stu szlachty pieszej, to jest jakby zbrojnych, i tam stu dragonów, jeden Polak oraz pisarz Mihály Mikos wyprawiony tam [...]. W miniony piątek Jego Królewska Mość odesłał zakładników wraz z bydłem i w sobotę przystępują do traktatów. Co z tego wyniknie i jak się zakończy, za dwa lub trzy dni może nadejść do Waszej Mości pewniejsza wieść. Tatarzy ruszyli w drogę powrotną; dowiedziano się z pewnością, że chcieli przejść do ziemi tatarskiej dołem przez Mołdawię. Tego samego dnia przybyli tu pospołu ludzie hospodara Lupu do Jego Mości hospodara i przynieśli spośród nich słowo od hospodara Bazylego [...]; dotychczas dobre [...] Waszej Mości posłali [...], z czego wnet otrzyma pełne wyjaśnienie [...], gdy nadejdzie pomyślny czas. [S. 3] [...] mogę uważać, albowiem nie mając żadnych możności, odprawiłem moich dawnych, poczciwych sług; jeśli Wasza Mość ich przyjmie, dobrze uczyni, bo jak mnie służyli, tak samo do ostatka będą służyć Waszej Mości, i szczerze ich polecam. Lecz zaiste, jak widzę, nie sprzyjają oni wierze hospodara Bazylego, chociaż ci powiadają, że chan tatarski wyprawił hospodara naprzeciw, w co ja nie wierzę, gdyż pozostali bojarzy czekają tam z Chmielnickim. Pisarz Mikos także pisze z góry, iż pewnie powziął wiadomość, że hospodara Bazylego wyprawiono do niego, czy to przy Chmielnickim. Niechaj Wasza Mość nie przestaje pisać do Jego Mości hospodara w tej sprawie, aby z takimi [...] hospodara Bazylego niewiernymi ludźmi nie przestawał, gdyż ja tak rozumiem, że jest to miejsce pilnego wywiadywania się dla hospodarowej. Myślę sobie, aby Tatarzy teraz w swoim powrocie nie wpadli tutaj i nie porwali pani hospodarowej; niech to Wasza Mość przypomni Jego Mości [...]. Polacy popadli w tak wielki głód w obozie, że z Polski nawet źdźbła siana nie mogą przywieźć, gdyż zagrodzili drogę Tatarzy, a biorą tylko z Mołdawii to, co mogą kupić. Pan Mikos prosi Jego Mość hospodara, aby posłał tam jakieś bydło rzeźne i chleb. Wkrótce po tym nadejdzie trzydzieści tysięcy Kozaków z wojskiem [...]. Niech Bóg da Waszej Mości długie i szczęśliwe życie i abyśmy zawsze mogli oglądać Waszą Mość w radości [...]. W Romanie, dnia 15 grudnia roku 1653. Waszej Mości pokorny, ubogi sługa, János Fogarasi, własną ręką. [S. 4, adres:] Jaśnie Wielmożnemu Panu Jánosowi Keményemu z Gyerőmonostor, żupanowi komitatu białego, zaprzysiężonemu radcy Jego Wysokości Księcia Siedmiogrodu, a także generałowi kapitanowi zamkowemu Jego Wysokości etc., Panu memu wielce czcigodnemu. [S. 4, notka kancelaryjna:] 1653. Pisarz János z Mołdawii.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

[S. 2] Alazatos szolgalatomatt dÿkölöm [!] Ng[o]dk mint k[egy]mös Ur[am]nak. Jó eö szent felsége minden üdvösséges alldasaival szeresse Keg[yelme]t eö szent keöllel kinkeöt [?] is eöszeggel aldgya meg Keg[yelme]t hüt[?] serint kivann[om]. Nag[yság]od az mint zerzet akkora tudhatani az utalo hirek[?] szall- yabkrol, aznapp erkezek az vaÿda eö Nag[ysá]gaval taborroll kik azt irjak hogy az Tatarok zalogott küldeonek az lengyel kiraly eö Felség[é]hez Seffer Kazi Vezir, es Csoban Kazi desseferdarull [?], Kan Mechmet az serin be eötöt, az kiralÿ eö Felsége is boczata zalagh fütÿtki Sebesi Feri starosta javorovski, es Komisars argi Miarsalikat es az koronaÿ kanczalar es pan Szondo mirszki; azok mellet jött szaz gyalog nemes azaz mint Vasasok es ott szaz Dragant egy lengyel es Mikos Mihaly Gramatis oda boczatta kezfesztovall [?], azul- mult püntekt boczatta az kiralÿ eö Felsége az zala- gokat mind eözükkeöl egÿütt, es szombatton fogadnak az tractahoz, mi az leszen dolgok s mint vegezödik ket harom napp mulva bÿzonyossab hire jöhet Ng[o]dk, az Tatarok vigÿszan menitlek bÿzonyoss ertek hogy moldova orszag alall akartak bémenni Tatar orszagh[a], aznapp cöteös er- keztek az Lupuly vaÿda emberi eölle ide az vaÿda eö Ng[á]hoz meg keözlük hoztanak Vasil vaÿdatol keözteg[?]- [szó]ra, eddÿg jó minet iokatt is eöszegre Ng[o]dk küldel[?] bizast, mütöl hogy mindnek beoll kifegezest is igz[?] magra vallzassan lötö dolgö az mint az jó idön fogatnak, [S. 3] tarthatok mert mint semmi thehetség azért azokott az regi jambor szolgaimet el boczatta ha Ng[o]d befogagÿa jol cselekeszik mert valamint Engemet szolgalanak mind egÿig Ng[o]dis azt képest szolgaljak, es valok comendalya eöket de bÿzony az mint én látom eöket nö szeretik hüet Vasil vaÿda keözül noha ök azt mondgÿak, hogy sembekül dötte az vaÿdat az Tatar han de én ne hiszem mert az töb Boÿrok mind ott varnak Chmelnitzkiel, Mikos Gr[amatis] is fenn azt irja hogy bÿzonÿossan ertette hogy Vasil vaÿdat el küldtek eö hozza ha az Chmielnitzki mellet vagÿ Ng[o]d ne sziünjék meg irni az dolgot felveöl az vaÿda eö Ng[á]t hogy az ollyan [nadpisane: szekereket] Vasil vaÿda hütlen[?] ne tartsa veölök mert én igy ertem hogy egÿ szorgalmatoss tudakoznak valo leö heÿe az vaÿdane, én azt gondolom hogy az Tata- rok most vigÿszajüteövegökben ne csapianak ide be s az vaÿdanet el ragadhassak, ezt emlitsem meg eö Ng[á]nak eöszear. dolgat, az lengÿelek igy nagÿ ehsegre jöttek az taborba mert Lengÿel orszagbol eze hegy- zukat sem hozhatnak mert meg keöltek az Tatarok heöt csak Moldovabol vigÿszik az mit vehetnek Mikos [úr?] az vaÿda eö Ng[á]t kire hogy valami vegö barmokat es kenÿert küldgyön oda, eöktet ennek utanna harmincz ezer kozack erkezik mingyart hadastól Ng[o]d az Urnak eölle adve Ur az Ng[o]dnak sokass eöszeges elhetet adgÿa és mindenkor lathassak eörvendetes es hitti Ng[o]d elöll Ng[o]dnak eöz Roman die 15 Xbris A[nn]o 1653 Ng[o]dk alazatos szegeny szolgaja Fogarasi Janos m[anu] p[ropria] [S. 4, adres:] Spectabili ac M[a]g[nifi]co D[omi]no Joanni Kemény de Gyerö Monostor, comiti Comitatus Albensis [sub?] Celse Principis Trans[ylvaniae] Consiliario jura- toque nec non suae Cels[itudi]nis Castri Generalis Capi- taneo [et]c. D[omi]no D[omi]no Mihi honoran- dissimo [S. 4, notka kancelaryjna, odwrócona:] 1653 Janos Deak Moldwabol

Zakres opracowania: Odczyt automatyczny (15.10.2026), niesprawdzony z oryginałem przez człowieka; nieczytelne fragmenty oznaczono [...].

ekstrakcja: 15.10.2026 13:20 · model: gemini-3.8-flash

Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/1070 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.