Źródła CyfroweProjekt digitalizacji archiwów przy pomocy sztucznej inteligencji

132/1/108 · 108-02

Nakaz ochrony Żydów przed napastnikami podającymi się za studentów

Król nakazuje egzekwować wcześniejszy wyrok chroniący lwowskich Żydów. Napastnicy podają się za studentów; magistrat ma zapobiegać rozruchom, zatrzymywać sprawców, sądzić i usuwać ich z miasta.

Opracowanie z pomocą AI. przekład całego listu i adresu Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.

Przekład / tekst współczesny

Jan III, z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czernihowski. Szlachetni, wierni nam i mili! W imieniu Żydów i całej lwowskiej gminy żydowskiej złożono nam skargę. Według niej we Lwowie i na przedmieściach mieszka wielu samowolnych ludzi bez stałego zajęcia, którzy podają się za studentów i dopuszczają się ucisku, krzywd, rozruchów oraz innych występków przeciw skarżącym. Aby nie dopuszczać do tych występków i przemocy, należy przestrzegać wyroku naszego najjaśniejszego poprzednika Michała, wydanego w sądzie relacyjnym w sprawie między miastem a skarżącymi. Zobowiązuje on miasto do zapobiegania rozruchom, niedopuszczania do krzywdzenia ich przez swawolników i zapewniania im bezpieczeństwa. Wy jednak tego nie przestrzegacie, przez co postępujecie wbrew wspomnianemu wyrokowi. Stanowczo żądamy i upominamy Was: jeśli znajdą się tacy swawolnicy potajemnie mieszkający w mieście, nie tolerujcie ich ani tam, ani na przedmieściach. Zatrzymujcie ich, surowo sądźcie, zgodnie z ustawą z czasu naszej szczęśliwej koronacji karzcie stosownie do popełnionych czynów i usuwajcie z miasta. Surowo Wam to nakazujemy pod rygorem odpowiedzialności sądowej, gdybyście nie zapobiegali takim występkom. Dano w Warszawie 1 czerwca 1688 roku, w czternastym roku naszego panowania. Jan, król. Adres: Do szlachetnych i szanownych wójta, burmistrza, rajców i całego magistratu naszego miasta Lwowa, wiernych nam i miłych.

Oryginalne brzmienie — transkrypcja

Jan Trzeci z Bożej łaski król Polski, wielki książę litewski, ruski, pruski, mazowiecki, żmudzki, kijowski, wołyński, podolski, podlaski, inflancki, smoleński, siewierski i czerniechowski. Szlachetni, wiernie nam mili. Supplikowano nam imieniem niewiernych Żydów i całej synagogi lwowskiej, iż znajduje się wiele takich swawolnych i luźnych ludzi, którzy sub specie studiosorum w mieście naszym Lwowie i na przedmieściach mieszkając, nie tylko czynią oppressje i krzywdy pomienionym supplicantom, kiedy nie tylko do ukrzywdzenia przychodzi, ale i przez grzech tumultownych i excessów różnych. Żeby tedy takowe excessa i violentie góry nie miały, stosując się do dekretu najjaśniejszego antecessora naszego Michała, na sądach relacyjnych między miastem i pomienionemi supplicantami uczynionego, aby wszelkich tumultów miasto przestrzegało i aby im żadnego praeiudicium od swawolnych ludzi czynić nie dopuściło, ale owszem wszelaką securitatem prowidowało. Przecież jednak Wierności Wasze bynajmniej tego nie przestrzegacie, przez co się zdacie pomienionemu dekretowi contravenire. Pilnie żądamy i upominamy, abyście Wierności Wasze, jeżeliby się takowi ludzie swawolni potajemnie mieszkający w mieście znajdowali, onych tak w mieście jako i na przedmieściach nie cierpieli, ale owszem pojmawszy surowo sądzili, stosując się do constitutiej felicis coronationis nostrae, pro qualitate delicti onych karali, od miasta alienowali. Co Wiernościom Waszym surowo przykazujemy sub onere causae, jeżelibyście Wierności Wasze takowych excessów nie przestrzegali. Dan w Warszawie dnia I miesiąca Junii Roku Pańskiego MDCLXXXVIII, panowania naszego XIV. Jan Król. [Adres:] Nobilibus et spectabilibus Advocato, Proconsuli, Consulibus totique Magistratui civitatis nostrae Leopoliensis, fideliter nobis dilectis.

Uwagi do odczytu

Sub specie studiosorum znaczy pod pozorem bycia studentami; nie przesądza, że sprawcy faktycznie byli uczniami. Synagoga oznacza tu gminę, nie wyłącznie budynek. Ludzie luźni to dawne określenie społeczne osób bez stałego osadzenia lub zatrudnienia. Źródłowe niewierni jest konwencjonalnym określeniem wyznaniowym autora; w przekładzie użyto neutralnego Żydzi. Dekret Michała i ustawa koronacyjna są przywołane, ale nie przytoczone w całości. Transkrypcja modernizuje pisownię; nie dopowiada liczby ofiar ani wysokości kar.

Lokalizacja w skanie: 132/1/108, PDF s. 2: list; s. 3: adres i pieczęć
Zgłoś błąd transkrypcji

Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.

Skan oryginału

132/1/108 · początek podglądu: strona PDF 2

Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.