132/1/1090 · 1090-001
List kniazia Iwana Chowańskiego do komisarzy Rzeczypospolitej w sprawie rozejmu i przejazdu
Kniaź Iwan Chowański odmawia wstrzymania marszu wojsk moskiewskich bez wyraźnego rozkazu carskiego, gwarantuje jednak komisarzom królewskim bezpieczny przejazd na rokowania. Tłumaczy również powody wcześniejszego zatrzymania polskiego posłańca w trakcie walk o twierdzę brzeską.
Opracowanie z pomocą AI. Odczyty należy sprawdzać z oryginałem.
[S. 2]
Odpowiedź od kniazia Chowańskiego przez pana Machnicza
Z łaski Bożej Wielkiego Hospodara, Cara i Wielkiego Kniazia Aleksego Michajłowicza, całej Wielkiej i Małej, i Białej Rosji Samodzierżcy oraz wielu państw i ziem wschodnich, zachodnich i północnych ojczyca i dziedzica, i następcy, i hospodara, i władcy, Jego Carskiego Majestatu bojarzyn i wojewoda, i namiestnik dziadzki, kniaź Iwan Andriejewicz Chowański – Najjaśniejszego i Wielkiego Hospodara Jana Kazimierza, z Bożej łaski króla polskiego i innych Jego Królewskiego Majestatu, wielkim i pełnomocnym komisarzom: Jerzemu Hlebowiczowi, staroście generalnemu żmudzkiemu, Krzysztofowi Zawiszy, marszałkowi, Cyprianowi Pawłowi Brzostowskiemu, referendarzowi i pisarzowi [tenże podkanclerzy]. W bieżącym roku, miesiąca stycznia, pisaliście wy, komisarze, przez swego posłańca Samuela Midolańskiego, aby [...] wojsko od wojny powstrzymał i nie wkroczyło za Niemen. W tymże liście oznajmiacie, że [...] odprawił do Jego Królewskiego Majestatu posłańca pana Korzaka, a miejsce wyznaczone pod Borysowem w miesiącu lutym [...]. Piszecie także, aby był wolny przejazd komisarzom koronnym Jego Królewskiego Majestatu do nas i aby wozy wasze przepuścić do nas wolno. Ja wam, braci mojej, oświadczam: wojska Wielkiego Hospodara Jego Carskiego Majestatu ode mnie od wojny powstrzymać niepodobna bez woli Bożej i do rozkazu Wielkiego Hospodara Jego Carskiego Majestatu; a za Niemen wkroczyłem i [...] tego nie poniecham, lecz z Bożą pomocą i dalej postąpię. A wielkim komisarzom koronnym Jego Królewskiego Majestatu daj Boże w dobrym zdrowiu
[S. 3]
jechać [...], i wstrzymania im, ani zaczepki ze strony ludzi ochronnych Wielkiego Hospodara Jego Carskiego Majestatu nie będzie. My temu radzi, daj Boże, aby krew chrześcijańska się nie lała. Wozom waszym wolno jechać do nas, i dam waszym posłańcom na przejazd glejty, i posyłam z nimi swego porucznika rejtarskiego Aleksego Szwejcera. Pisano w Wielkim Księstwie Litewskim, Jego Carskiemu Majestatowi od Boga darowanym, w mieście Brześciu, roku 1660, miesiąca stycznia dnia 9.
Druga odpowiedź w tej samej sprawie przez pana Mikołaja Hłaskę.
Tymże stylem, z dodaniem tego:
A o wójtowskim (zabitym przez kozaków dońskich) pisałem do was przedtem przez posłańca swego Hrehoryja Czyrekoszego, jak sprawę osądziłem i co wrogom, i o tym wam wiadomo czynię, abyście, bracia moja, nie mieli mi za złe, żem ja posłańca waszego zatrzymał na ten czas, nim zdobyłem twierdzę brzeską; i to przy nim się stało, a krew przelała się nie przeze mnie, lecz z uporu brzeskich Żydów, i to widział posłaniec wasz. Pisano etc.
Jak w poprzednim liście następuje zakończenie.
[S. 2]
Respons od Kniazia Chowanskiego przez Pana Machnicza
Bożoiu myłostiu Welikaho Hospodara Cara, y Welikaho Kniazia Alexia Mychayłowicza, Wseia Welikoia y Małoia, y Biełoia Rossii Samoderca, y mnohim Hospodarstwom, y Zemlam Wostocznym, y Zapadnym, y Sewernym otczycza, y Dedycza, y Naslednyka, y H[ospo]d[a]ra, y: obładatela, Ieho Carskoho Wełyczestwa Boiaryn, y Wojewoda, y Namestnyk Dziadki, Kniaz Iwan Andreiewicz Chowanski, Naiasneyszaho, y Wełykaho H[ospo]d[a]ra Iana Kazymira, Bożoiu Myłostiu Krol[ia] Pol[skiego] y inszych Ieho Krolew[skieho] Welycz[estwa], Wełykym, y Połnomocnym Commisarom, Ieremu Hlebowiczowi Generalnomu Staroscie Zmudzkomu, Krysztofowi Za-wiszy Marszałkowi, Cypryanowi Pawłowi Brestowskiemu Referendarzowi, y Pysarowi [na marginesie dopisek: idem Podkanclerzy]. W nynieyszym Hodu, Henuara M[ie]s[ią]ca, pisały wy Komissaryie swoiem y Posłannykom Swoiem z Samojłom Mydolianskym, sztob Wele H[ospo]d[a]ra Ieho. I. C. Watycze. Woysko od Woyny uderzał, y n[ie]:stępyło zanemer. W ty[m]że lyste obiawlaiecie, szto W[asza] K. M. I. C. W. odpustył ku Krolewskom Wed. Posłannyka Pana Korzaka, y Meyce naznaczona pod Borysowom, Fewruarius M[ie]s[ią]ca Wel[ikoho] H[ospo]d[a]ra K. I. C. W. Zyselkinsy y Połnoczny Ludy weno Zachwatijsia. Wyż pyszete, szczob preiezd wołny Korole Wed. Koronnym Comisiarom k nam, y szczob wozy wasze propustył k nam wolno. Ja wam Braty Swoiey obiawlaw Woyska W. H. I. C. W. od Woyny mene uderzał, nemozmożno, do woley Bożej, y do nakazu. W. H. I. C. W. a za Nemen wstupył, y na Wai wnare toho nie skroczu za Bożoiu pomoczu y daley postupiyt. A Korolewskoho Wed. wełykim Kommissarom koronnym day Bożey w dobrym Zdorowiu
[S. 3]
iechat nadkazanyie nestes, y uderzania im, y zaczepki, W. H. I. C. W. ochrannych ludey nebudet. My tomu rady, day Boże krow Chrestyjanskaia nielasze. Wozom waszym wołno iechat k nam, yszczo dam posłancom waszym pereiezdzie Pamiatki, y Posyłam z nymy Poruczyka Raytarskaho Swoiu Alexia Szweizyra. Pysan W. H. I. C. W. w Wełykim Kniaztwie Lytewskom od Boha darowanym, w Horodie Berestiu Hodu 1660. M[ie]s[ią]ca Henuara dnia 9.
Respons drugi in eadem m[ate]ria. przez Pana Mikołaia Hłaskiego
Typili stylo, his additis.
A o waytowskim (zabytym od Dunskich Kozakow) pisał ia k wam peredtym z Posłannykom Swoiem Hrehorym Czyrekoszym, kakim ia sprawu uczynył y szcz[o] worohom, y tomu wam widomo daie, yszczo Bratia moia nedypruyte na mene, szto Ja Posłannyka Waszeho zaderżał szczoto czasu nemat dostiwczy Fortecy Breskoie, y to prynem uczynyło się, y krow przełała się ne od mene, od Uprenstwa Bereskich Zydziakow, y to żydił Posłanec wasz. Pysan etc:
Ut in prioribus literis seq[ui]tur conclusio.
Jednostka zawiera jeden arkusz (s. 2–3) z polską kopią kancelaryjną dwóch responsów wojewody moskiewskiego kniazia Iwana Andriejewicza Chowańskiego z 9 stycznia 1660 r. Tekst listów w języku ruskim/starobiałoruskim oddany został fonetycznie alfabetem łacińskim, z polskimi tytułami/nagłówkami oraz łacińskimi formułami skrótowymi kopisty. Pierwszy respons doręczony został przez pana Machnicza, drugi (w tej samej materii, z dodatkiem dotyczącym zabójstwa wójta przez kozaków dońskich i uporu brzeskich Żydów) przez pana Mikołaja Hłaskiego.
Zgłoś błąd transkrypcji
Podaj fragment i proponowaną poprawkę. Zgłoszenie dotyczy tego pisma.
Skan oryginału
Jeśli podgląd się nie wyświetla lub jest za mały na telefonie, otwórz PDF bezpośrednio.
